Examkin

Soru

Zorluk: Zorİlaç Uygulama Yolları ve Absorpsiyon

Hepatik ekstraksiyon oranı yüksek (E>0.7E > 0.7) olan ve eliminasyonu hepatik kan akımına bağımlı (perfüzyon sınırlı) gerçekleşen lipofilik bir ilacın farmakokinetik özellikleri incelenmektedir. Karaciğer metabolizma enzimlerini güçlü şekilde indükleyen bir ajanın (örneğin rifampisin) eş zamanlı kullanımı durumunda, karaciğer kan akımının (QHQ_H) sabit kaldığı varsayılırsa, bu ilacın **sistemik klerensi (ClsistemikCl_{sistemik}) ve oral biyoyararlanımı (FF)** üzerindeki en olası etki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sistemik klerens belirgin artar, oral biyoyararlanım değişmez
  2. Sistemik klerens anlamlı ölçüde değişmez, oral biyoyararlanım belirgin azalırCevap
  3. C
    Sistemik klerens belirgin azalır, oral biyoyararlanım artar
  4. D
    Hem sistemik klerens hem de oral biyoyararlanım paralel oranda azalır
  5. E
    Hem sistemik klerens hem de oral biyoyararlanım belirgin oranda artar

Cevap

Sistemik klerens anlamlı ölçüde değişmez, oral biyoyararlanım belirgin azalır
Yüksek hepatik ekstraksiyon oranına (E>0.7E > 0.7) sahip ilaçlarda hepatik klerens, karaciğer kan akımına (QHQ_H) yaklaşmıştır ve 'akım sınırlı'dır. Bu durumda enzim aktivitesinin artması (indüksiyon), kan akımı değişmediği sürece sistemik klerensi anlamlı ölçüde artıramaz (zaten karaciğere gelen ilacın tamamına yakını temizlenmektedir). Ancak, oral yoldan alınan ilacın sistemik dolaşıma girmeden önce uğradığı ilk geçiş etkisi enzim indüksiyonuyla daha da artar. İntrensek klerens (ClintCl_{int}) artışı, biyoyararlanımı (F=Q/ClintF = Q / Cl_{int}) ters orantılı olarak ve belirgin şekilde azaltır. Sonuç olarak klerens sabit kalırken biyoyararlanım düşer.

Adım Adım Çözüm

1
İlacın sınıfını belirle
Yüksek hepatik ekstraksiyon oranına sahip (E>0.7E > 0.7) ilaçlar 'perfüzyon (akım) sınırlı' eliminasyona uğrar.
Soruda E>0.7E > 0.7 ve perfüzyon sınırlı olduğu belirtilmiştir.
2
Klerens üzerindeki etkiyi analiz et
Bu ilaçlarda hepatik klerens (ClHCl_H), karaciğer kan akımına (QHQ_H) yaklaşmıştır (ClH≈QHCl_H \approx Q_H). Enzim indüksiyonu intrensek klerensi (ClintCl_{int}) artırsa bile, kan akımı (QHQ_H) değişmediği için sistemik klerens anlamlı oranda artamaz (tavan etkisi).
Yüksek ekstraksiyonlu ilaçlarda hız kısıtlayıcı basamak kanın karaciğere getirilme hızıdır.
3
Biyoyararlanım üzerindeki etkiyi analiz et
Oral biyoyararlanım F=1−EF = 1 - E formülüyle ilişkilidir. İndüksiyon ile ClintCl_{int} artar, bu da zaten yüksek olan ekstraksiyon oranını (EE) marjinal olarak daha da 1'e yaklaştırır. Ancak FF (kalan küçük fraksiyon) bu değişimden orantısız şekilde etkilenir ve belirgin şekilde azalır (Örneğin FF %10'dan %2'ye düşebilir).
Presistemik eliminasyonun artması, dolaşıma geçen ilaç miktarını (F) doğrudan azaltır.

Anahtar Kavram

Perfüzyon Sınırlı Eliminasyon ve İndüksiyon İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Düşük ekstraksiyon oranlı (Warfarin gibi) bir ilaç için aynı senaryonun sonuçlarını analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İlaç Uygulama Yolları ve Absorpsiyon

Bu konudan daha fazla soru