Soru

Zorluk: ZorPneumocystis jirovecii

5252 yaşında Granülomatoz Polianjitis (Wegener) tanısıyla takip edilen ve altı aydır siklofosfamid ile yüksek doz metilprednizolon tedavisi alan kadın hasta; giderek artan nefes darlığı, kuru öksürük ve düşük dereceli ateş şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde takipne ve bilateral bazallerde hafif raller saptanan hastanın bilgisayarlı tomografisinde yaygın buzlu cam dansiteleri izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası fungal etkenin amfoterisin B gibi poliyen grubu ilaçlara doğal dirençli olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hücre membranında ergosterol yerine kolesterol bulunmasıCevap
  2. B
    Hücre duvarında kitin tabakasının aşırı kalın olması
  3. C
    Yaşam döngüsünde sadece hücre içi formda bulunması
  4. D
    Termal dimorfizm göstererek vücut ısısında maya formuna geçmesi
  5. E
    Hücre duvarında 1,3-beta-glukan sentezinin bulunmaması

Cevap

Hücre membranında ergosterol yerine kolesterol bulunması
Pneumocystis jirovecii pnömonisi (PJP), özellikle hücresel bağışıklığı baskılanmış hastalarda (HIV+, steroid kullanımı vb.) görülen tipik bir tablodur. Bu mikroorganizma taksonomik olarak bir mantar olmasına rağmen, diğer mantarların aksine hücre membranında ergosterol bulundurmaz. Bunun yerine memeli hücrelerine benzer şekilde kolesterol içerir. Amfoterisin B ve azol grubu ilaçlar etki göstermek için ergosterole veya onun sentez basamaklarına ihtiyaç duyduğundan, bu etkene karşı doğal olarak dirençlidirler. Bu nedenle tedavide antifungaller yerine folat sentezini inhibe eden trimetoprim-sulfametoksazol (TMP-SMX) ilk seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
İmmünsüpresif tedavi alan hastada bilateral buzlu cam manzarası Pneumocystis jirovecii pnömonisini (PJP) düşündürür.
PJP, CD4 sayısı düşük veya yoğun steroid alan hastalarda tipik bir fırsatçı enfeksiyondur.
2
Etkenin biyokimyasal özelliklerini hatırla
Pneumocystis jirovecii bir mantardır ancak hücre membranında ergosterol yoktur.
Bu mikroorganizma fungal taksonomide yer alsa da membran yapısında kolesterol bulundurmasıyla istisnadır.
3
İlaç direnç mekanizmasını kur
Amfoterisin B membrana ergosterol üzerinden bağlanır; ergosterol yoksa ilaç etkisiz kalır.
Poliyen grubu antifungallerin etki mekanizması doğrudan ergosterol ile etkileşime dayanır.

Anahtar Kavram

Pneumocystis jirovecii'nin amfoterisin B'ye doğal dirençli olmasının nedeni, hücre membranında ergosterol yerine kolesterol içermesidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla