38 yaşında erkek hasta, 5 yıldır aktif ülseratif kolit tanısıyla takip edilmektedir. Son z… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$38$ yaşında erkek hasta, $5$ yıldır aktif ülseratif kolit tanısıyla takip edilmektedir. Son zamanlarda artan halsizlik, çarpıntı ve çabuk yorulma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde saptanan bulgular aşağıda verilmiştir:

Parametre	Sonuç	Referans Aralık
Hemoglobin	$9.0$ g/dL	$13.5 - 17.5$
MCV	$70$ fL	$80 - 100$
RDW	$19.2\%$	$11.5 - 14.5$
Serum Demiri	$18$ $\mu$ g/dL	$60 - 170$
TDBK	$190$ $\mu$ g/dL	$250 - 450$
Ferritin	$125$ ng/mL	$20 - 300$

Bu hastada aneminin etiyolojisinde kronik hastalık anemisine ek olarak demir eksikliği bileşeninin de bulunduğunu göstermede en yararlı laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

Çözünür transferrin reseptör düzeyi (sTfR)Cevap
B
Eritrosit sedimentasyon hızı (ESH)
C
Serum ferritin düzeyi
D
Hemoglobin A2 düzeyi
E
Serum haptoglobin düzeyi

Cevap

Çözünür transferrin reseptör düzeyi (sTfR), inflamasyonun eşlik ettiği durumlarda kronik hastalık anemisi ile demir eksikliği anemisini ayırt etmede en duyarlı parametredir.

Doğru cevap olan çözünür transferrin reseptör düzeyi (sTfR), demir eksikliğinde eritroblastların yüzeyindeki reseptörlerin dökülmesiyle kanda artış gösterir. En önemli özelliği, ferritin ve transferrinin aksine inflamatuar süreçlerden ve akut faz yanıtından etkilenmemesidir. Bu nedenle, ülseratif kolit gibi kronik inflamatuar süreçlerde KHA ve DEA ayrımında en güvenilir laboratuvar testidir.

Adım Adım Çözüm

Hastanın bazal laboratuvar verilerinin analizi

Hb düşük (

9.0

), MCV düşük (

70

), RDW yüksek (

19.2\%

). Bu bulgular mikrositer anemiyi işaret eder.

Aneminin morfolojik tipini belirlemek ayırıcı tanının ilk adımıdır.

Demir parametrelerinin değerlendirilmesi

Serum demiri düşük (

18

), TDBK düşük (

190

), Ferritin normal/yüksek (

125

Düşük TDBK ve yüksek ferritin normalde Kronik Hastalık Anemisi'ni (KHA) desteklerken, belirgin mikrositoz ve yüksek RDW eşlik eden bir Demir Eksikliği Anemisi (DEA) şüphesi doğurur.

İnflamasyon varlığında ayırıcı tanı testi seçimi

Çözünür transferrin reseptörü (sTfR) ölçümü.

Ferritin inflamasyondan etkilenen bir akut faz reaktanıdır. sTfR ise inflamasyondan etkilenmez ve demir eksikliğinde hücrelerin demir ihtiyacı arttığı için düzeyi yükselir. KHA'da ise sTfR düzeyi normaldir.

Anahtar Kavram

İnflamasyonun (akut faz yanıtı) eşlik ettiği durumlarda ferritin düzeyi demir depolarını yansıtmayabilir; bu durumda sTfR veya sTfR/log Ferritin indeksi ayırıcı tanıda altın standarttır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru