Soru

Zorluk: Çok zorHasar Kontrol Cerrahisi (Damage Control)

34 yaşında erkek hasta, araç dışı trafik kazası sonrası acil servise getiriliyor. Belirgin hemodinamik instabilitesi (TA:70/40 mmHgTA: 70/40\ mmHg, Nabız:140/dkNabız: 140/dk) ve yaygın peritoneal irritasyon bulguları nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. Operasyonda yaygın hemoperitonyum, karaciğer sağ lobda aktif kanayan Grade IV laserasyon ve ince bağırsakta yaklaşık 30 cm’lik bir segmentte çok sayıda perforasyon saptanıyor. Hastanın intraoperatif ölçümlerinde pH:7.12pH: 7.12, vücut sıcaklığı: 33.5C33.5^\circ C ve laktat düzeyi: 8 mmol/L8\ mmol/L olarak bulunuyor. Karaciğerdeki kanama perihepatik paketleme (packing) ile kontrol altına alınıyor.

Bu aşamada hastanın fizyolojik durumu göz önüne alındığında, ince bağırsak yaralanmasına yönelik en uygun cerrahi yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yaralanan segmentin rezeksiyonu ve uç-uca primer anastomoz yapılması
  2. B
    Yaralanan segmentin rezeksiyonu ve her iki ucun stoma olarak cilde ağızlaştırılması
  3. Yaralanan segmentin lineer stapler ile rezeke edilip bağırsak uçlarının batın içinde bırakılmasıCevap
  4. D
    İnce bağırsaktaki perforasyonların tek tek primer sütüre edilerek onarılması
  5. E
    Bağırsak segmentindeki perforasyonlar onarılmadan proksimalden saptırıcı loop ileostomi açılması

Cevap

Hasar kontrol cerrahisinin ilk aşamasında amaç, kanama ve kontaminasyonun en hızlı şekilde kontrol altına alınmasıdır. Bu hastada 'öldürücü triad' (asidoz, hipotermi, koagülopati) bulguları mevcuttur. Bu nedenle yaralanan ince bağırsak segmenti stapler ile hızlıca rezeke edilmeli ve anastomoz veya stoma gibi zaman alıcı işlemlerden kaçınılarak bağırsak uçları batın içinde bırakılmalıdır (discontinuity).
Doğru yaklaşım, kontaminasyonu en hızlı şekilde durdurmak ve hastayı fizyolojik restorasyon için yoğun bakıma transfer etmektir. Yaralanan segmentin lineer stapler ile rezeke edilip uçların batın içinde bırakılması (discontinüite), stoma veya anastomoza göre çok daha hızlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fizyolojik durumunu değerlendir (pH, sıcaklık, laktat).
pH:7.12pH: 7.12 ve Sıcaklık:33.5CSıcaklık: 33.5^\circ C değerleri hastanın 'öldürücü triad' içinde olduğunu gösterir.
Hasar kontrol cerrahisi endikasyonunu belirlemek için fizyolojik rezervin değerlendirilmesi gerekir.
2
Ameliyatın amacını belirle (Aşama 1).
Definitif onarım yerine 'kısaltılmış laparotomi' (abbreviated laparotomy) uygulanmalıdır.
Zamanla yarışılan bu aşamada amaç sadece hayat kurtarıcı manevralardır.
3
Kontaminasyon kontrolü için en hızlı yöntemi seç.
Rezeksiyon sonrası bağırsak uçlarının kapatılarak batında bırakılması (discontinüite) tercih edilir.
Anastomoz veya stoma gibi işlemler hastanın hipotermi ve asidozunu derinleştirecek kadar uzun sürer.

Anahtar Kavram

Hasar Kontrol Cerrahisi 1. Aşama: Kontaminasyon Kontrolü
Bu soruyu puanla