Soru

Zorluk: OrtaAdrenal Bez Hastalıkları

3232 yaşında kadın hasta; halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı ve son aylarda giderek artan hiperpigmentasyon şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde kan basıncı 85/5585/55 mmHg ölçülüyor; palmar çizgilerde ve ağız mukozasında hiperpigmentasyon saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde sodyum 131131 mEq/L, potasyum 5.55.5 mEq/L bulunuyor. Bu hastada tanıyı doğrulamak amacıyla yapılması gereken en uygun ilk tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sabah (08:0008:00) plazma kortizol düzeyi ölçümü
  2. Standart doz (250250 μ\mu g) ACTH stimülasyon testiCevap
  3. C
    2424 saatlik idrarda serbest kortizol ölçümü
  4. D
    İnsülin tolerans testi
  5. E
    Adrenal bilgisayarlı tomografi (BT)

Cevap

Standart doz (250250 μ\mu g) ACTH stimülasyon testi
Klinik olarak primer adrenal yetmezlik (Addison) düşünülen hastalarda, adrenal korteksin fonksiyonel rezervini ölçen ve tanıyı kesinleştiren altın standart test standart doz (250250 μ\mu g) ACTH stimülasyon testidir. Hastadaki hiperpigmentasyon ve elektrolit bozuklukları sürecin primer olduğunu (adrenal kaynaklı) gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların değerlendirilmesi
Hiperpigmentasyon, hipotansiyon, hiponatremi ve hiperkalemi varlığı primer adrenal yetmezliği (Addison hastalığı) düşündürür.
Primer yetmezlikte ACTH artışına bağlı MSH benzeri etkiyle hiperpigmentasyon görülür; aldosteron eksikliği ise elektrolit bozukluklarına yol açar.
2
Hormonal doğrulama testi seçimi
Tanıyı doğrulamak için adrenal rezervin ölçülmesi gerekir.
Primer adrenal yetmezlikte sürrenal bez hasarlı olduğu için eksojen ACTH verilmesine rağmen kortizol yanıtı yetersiz kalacaktır.
3
ACTH stimülasyon testinin yorumlanması
Pik kortizol yanıtının 1818 μ\mu g/dL'nin altında kalması tanıyı kesinleştirir.
Normal bir adrenal yanıt, ACTH sonrası kortizolün belirli bir eşik değerin üzerine çıkmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Primer adrenal yetmezlik (Addison hastalığı) tanısında en güvenilir ve ilk basamak doğrulama testi standart doz ACTH stimülasyon testidir.

Alternatif Yöntem

Eğer imkanlar kısıtlıysa ve klinik çok belirginse, sabah kortizolünün 33 μ\mu g/dL'nin altında olması tanı için çok güçlü bir kanıttır, ancak standart yaklaşım stimülasyon testidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla