Examkin

Soru

Zorluk: ZorAntiemetik İlaçlar

İdiyopatik Parkinson hastalığı tanısıyla takip edilen 68 yaşındaki bir erkek hastaya, standart oral tedaviye dirençli şiddetli 'off' epizodları (motor dalgalanmalar) nedeniyle subkutan apomorfin (bir dopamin agonisti) tedavisi başlanması planlanmaktadır. Apomorfinin emetojenik potansiyelinin çok yüksek olması nedeniyle, eş zamanlı olarak profilaktik antiemetik tedavi başlanacaktır.

Seçilecek antiemetiğin; hastanın mevcut Parkinson motor semptomlarını alevlendirmemesi, apomorfinin santral terapötik etkisini antagonize etmemesi ve apomorfin ile birlikte kullanıldığında ciddi hipotansiyon ve bilinç kaybı riskine yol açmaması gerekmektedir.

Bu farmakolojik özellikler göz önüne alındığında, profilaksi amacıyla tercih edilmesi gereken en uygun antiemetik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ondansetron
  2. B
    Metoklopramid
  3. DomperidonCevap
  4. D
    Proklorperazin
  5. E
    Dimenhidrinat

Cevap

Belirtilen klinik senaryoda kan-beyin bariyerini geçmediği için Parkinson semptomlarını kötüleştirmeyen ve apomorfin ile hipotansif etkileşimi olmayan en uygun seçenek domperidondur.
Doğru yanıt olan domperidon, kan-beyin bariyerini belirgin ölçüde geçemeyen periferik etkili bir dopamin D2D_2 reseptör antagonistidir. Area Postrema (Kemoreseptör Tetikleyici Bölge - CTZ) kan-beyin bariyerinin dışında, sirkümventriküler bir yapı olduğu için domperidon buradaki D2D_2 reseptörlerini bloke ederek güçlü antiemetik etki gösterir. Kan-beyin bariyerini geçemediği için bazal ganglionlardaki (striatum) D2D_2 reseptörlerini antagonize etmez, böylece apomorfinin santral terapötik etkisini engellemez ve Parkinson hastalığının motor semptomlarını alevlendirmez. Ayrıca apomorfin ile hipotansif etkileşime girmez.

Adım Adım Çözüm

1
Emezisin etyolojisini ve hedef reseptörü belirle.
Apomorfin bir dopamin agonistidir ve kan-beyin bariyeri (KBB) dışındaki Area Postrema'da (Kemoreseptör Tetikleyici Bölge) yer alan D2D_2 reseptörlerini uyararak kusmaya neden olur.
Kusmanın patofizyolojik mekanizmasını anlamak, doğru farmakolojik ajanı seçmenin ilk adımıdır.
2
Hastanın ek hastalıklarına (Parkinson) göre ilaç kontrendikasyonlarını değerlendir.
Hasta Parkinson hastası olduğu için kan-beyin bariyerini geçip striatumdaki D2D_2 reseptörlerini bloke edecek prokinetikler (metoklopramid) veya antipsikotikler (proklorperazin) motor semptomları dramatik şekilde ağırlaştıracağı için elenir.
Seçilen antiemetik ajan, hastanın birincil nörolojik hastalığının tedavisini sabote etmemelidir.
3
Kullanılacak primer ajan (apomorfin) ile antiemetiklerin spesifik ilaç etkileşimlerini analiz et.
Normalde çok güçlü bir antiemetik sınıfı olan 5−HT35-HT_3 antagonistlerinin (ondansetron), apomorfin ile eş zamanlı kullanımı şiddetli hipotansiyon ve bilinç kaybı riski nedeniyle kesin olarak kontrendikedir.
Görünürde uygun olan bir ajan, spesifik ve hayati bir ilaç etkileşimi nedeniyle mutlak olarak kullanılamaz durumda olabilir.
4
Geriye kalan seçenekler arasından hedefe yönelik uygun farmakokinetik profile sahip ilacı seç.
Kan-beyin bariyerini geçemediği için santral (ekstrapiramidal) yan etki yapmayan, ancak KBB dışındaki Area Postrema'da hedeflenen D2D_2 blokajını başarıyla sağlayan domperidon en ideal seçenektir.
Domperidon, istenen bölgeye ulaşırken istenmeyen bölgelere geçmeyerek mükemmel bir etkinlik-güvenlik profili sunar.

Anahtar Kavram

Dopamin D2D_2 antagonistlerinin kan-beyin bariyeri geçirgenlik farklılıkları ve spesifik ilaç etkileşimleri

İpuçları

1
Kullanılacak antiemetik ilacın kan-beyin bariyerini geçme yeteneği, hastanın Parkinson semptomlarının kötüleşip kötüleşmemesinde kilit rol oynar.
2
Ondansetron güçlü bir antiemetik olsa da, farmakokinetik/dinamik nedenlerle apomorfin ile bilinen çok spesifik ve tehlikeli bir ilaç etkileşimi vardır (hipotansiyon).

Daha Fazla Pratik

Santral etkili prokinetik olan metoklopramid ile periferik etkili domperidonun kan-beyin bariyeri geçirgenlik farklılıklarının hiperprolaktinemi gibi endokrin yan etkilere nasıl yansıdığını gözden geçiriniz.

Alternatif Yöntem

Bu spesifik klinik senaryoda domperidon dışında kullanılabilecek diğer bir alternatif ajan, apomorfinin emetik etkilerine karşı spesifik olarak FDA onayı bulunan bir antiemetik olan trimetobenzamiddir. Ancak trimetobenzamid de hafif ekstrapiramidal yan etkilere yol açabileceğinden klinik pratikte domperidon genellikle ilk seçenek olarak tercih edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Antiemetik İlaçlar

Bu konudan daha fazla soru