Otuz iki yaşında bir kadın hasta, şiddetli migren atağına eşlik eden bulantı ve kusma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Hastaya intravenöz antiemetik bir ilaç uygulandıktan yaklaşık 30 dakika sonra boyun kaslarında istemsiz kasılma (akut distoni) ve yerinde duramama (akatizi) gelişiyor. Bu hastada gelişen yan etki tablosuna neden olan ilacın temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Metoklopramid - Santral dopamin D2 reseptör antagonizmasıCevap
- BOndansetron - Serotonin 5-HT3 reseptör antagonizması
- CAprepitant - Nörokinin-1 (NK1) reseptör antagonizması
- DDomperidon - Periferik dopamin D2 reseptör antagonizması
- ESkopolamin - Muskarinik M1 reseptör antagonizması
Cevap
Metoklopramid - Santral dopamin D2 reseptör antagonizması
Hastada gelişen akut distoni ve akatizi, dopaminerjik iletinin bozulduğunun göstergesidir. Metoklopramid, CTZ'deki D2 reseptörlerini bloke ederek güçlü antiemetik etki sağlarken, santral sinir sistemine geçerek striatumdaki D2 reseptörlerini de bloke eder ve bu durum ekstrapiramidal sistem yan etkilerinin ortaya çıkmasına neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Metoklopramid gibi santral etkili D2 antagonistleri, antiemetik etkinliklerinin yanı sıra ekstrapiramidal sistem yan etkilerine (akut distoni, parkinsonizm, akatizi) yol açabilirler.
Daha Fazla Pratik
Metoklopramidin neden olduğu akut distoninin acil tedavisinde hangi ilacın (örn. Biperiden veya Difenhidramin) kullanılması gerektiğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s