Soru

Zorluk: OrtaAnemilere Yaklaşım ve Eksiklik Anemileri

2424 yaşında erkek hasta, son 33 aydır giderek artan halsizlik, çabuk yorulma ve konsantrasyon güçlüğü şikayetleriyle iç hastalıkları polikliniğine başvuruyor. Hastanın tıbbi öyküsünden 22 yıldır dirençli epilepsi nedeniyle yüksek doz fenitoin kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde konjonktivalar soluk ve dilde hafif atrofi saptanırken; vibrasyon ve pozisyon duyusunu da içeren nörolojik muayenesi tamamen doğal olarak değerlendiriliyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

ParametreSonuçReferans Aralığı
Hemoglobin (Hb)9.69.6 g/dL13.5−17.513.5 - 17.5 g/dL
Hematokrit (Hct)%29\%29%41−50\%41 - 50
MCV114114 fL80−10080 - 100 fL
RDW%17.2\%17.2%11.5−14.5\%11.5 - 14.5
Lökosit4.2004.200/mm³4.000−10.0004.000 - 10.000/mm³
Trombosit155.000155.000/mm³150.000−450.000150.000 - 450.000/mm³

Bu hastada saptanan aneminin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Folat eksikliğiCevap
  2. B
    Vitamin B12B_{12} eksikliği
  3. C
    Demir eksikliği anemisi
  4. D
    Miyelodisplastik sendrom
  5. E
    Kronik hastalık anemisi

Cevap

Fenitoin kullanımına bağlı gelişen folat eksikliği
Doğru seçenek olan folat eksikliği, hastanın uzun süreli fenitoin kullanımı ile tam uyumludur. Fenitoin, ince bağırsaklarda folatın emilimini sağlayan enzimleri inhibe ederek ve karaciğerde folat katabolizmasını artırarak eksikliğe neden olur. Hastadaki makrositoz (MCV: 114114 fL) ve normal nörolojik muayene bu tanıyı destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Anemi tipinin belirlenmesi
MCV 114114 fL saptandı.
Anemiye yaklaşımda ilk adım ortalama eritrosit hacmine (MCV) bakarak mikrositer, normositer veya makrositer ayrımı yapmaktır.
2
Etiyolojik ipuçlarının değerlendirilmesi
Uzun süreli ve yüksek doz fenitoin kullanımı saptandı.
İlaç öyküsü, eksiklik anemilerinin (özellikle B12 ve folat) ayırıcı tanısında kritiktir.
3
Ayırıcı tanının netleştirilmesi
Nörolojik muayenenin normal olması.
Megaloblastik anemilerde B12 eksikliğinde subakut kombine dejenerasyon bulguları beklenirken, izole folat eksikliğinde nörolojik etkilenme görülmez.

Anahtar Kavram

İlaca bağlı megaloblastik anemilerde fenitoin-folat etkileşimi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla