Soru

Zorluk: Çok zorHasar Kontrol Cerrahisi (Damage Control)

52 yaşında erkek hasta, inşaat iskelesinden düşme sonrası gelişen künt karın travması nedeniyle acil laparotomiye alınıyor. Operasyonda yaygın karaciğer laserasyonu ve multipl ince bağırsak yaralanmaları saptanıyor. Cerrahi girişim sırasında hastanın vücut sıcaklığının 34.1C34.1^\circ C olduğu, arteriyel kan gazında pH değerinin 7.147.14, baz açığının 16 mEq/L-16\ mEq/L ve laktat düzeyinin 6.8 mmol/L6.8\ mmol/L olduğu bildiriliyor. Cerrahi sahada mikrovasküler sızıntı (oozing) tarzında durdurulamayan kanamalar gözleniyor. Bu klinik tabloda, cerrahi ekibin bir sonraki en uygun yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Karaciğer laserasyonunun primer dikişle onarılması ve bağırsak segmentlerinin uç-uca anastomoz ile devamlılığının sağlanması
  2. Karaciğer yaralanmasına perihepatik packing uygulanması, bağırsak yaralanmalarının stapler ile kapatılarak kontinüite sağlanmadan bırakılması ve batının geçici yöntemle kapatılmasıCevap
  3. C
    Vasküler yaralanmaların tam tespiti için intraoperatif anjiyografi yapılması ve ardından kesin onarımın tamamlanması
  4. D
    Bağırsak yaralanması olan segmentlerin rezeksiyonu ve her iki ucun loop ileostomi şeklinde batın duvarına ağızlaştırılması
  5. E
    Batın fasyasının kalıcı dikişlerle primer kapatılması ve ardından hastanın acilen yoğun bakıma transfer edilmesi

Cevap

Karaciğer yaralanmasına perihepatik packing uygulanması, bağırsak yaralanmalarının stapler ile kapatılarak kontinüite sağlanmadan bırakılması ve batının geçici yöntemle kapatılması en uygun yaklaşımdır.
Hastada saptanan 34.1C34.1^\circ C vücut ısısı, 7.147.14 pH değeri ve cerrahi sahada gözlenen mikrovasküler sızıntı (koagülopati), klasik 'öldürücü triad' tablosudur. Bu durum Hasar Kontrol Cerrahisi için kesin endikasyondur. Hasar kontrolünün ilk aşamasında amaç, definitif onarımlarla vakit kaybetmeden sadece kanamayı ve kontaminasyonu kontrol altına alıp operasyonu en kısa sürede sonlandırmaktır. Karaciğere packing yapılması ve bağırsakların stapler ile kapatılıp öylece bırakılması bu amaca hizmet eder.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fizyolojik rezervini analiz et
Hipotermi (34.1C34.1^\circ C), derin asidoz (pH<7.20pH < 7.20) ve koagülopati (sızıntı tarzı kanama) mevcuttur.
Bu bulgular 'Öldürücü Triad'ın (Lethal Triad) tamamlandığını ve hastanın definitif cerrahiyi kaldıramayacağını gösterir.
2
Hasar Kontrol Cerrahisi (Damage Control Surgery) kararını ver
Kesin onarım ertelenir; sadece hayat kurtarıcı minimal girişimler planlanır.
Ameliyat süresinin kısaltılması ve metabolik restorasyonun öncelenmesi mortaliteyi azaltır.
3
Hasar Kontrolünün 1. aşamasını (ameliyathane) uygula
Kanama için perihepatik packing, kontaminasyon için stapler ile kapatma (discontinuity) uygulanır.
Anatomik bütünlükten ziyade fizyolojik stabilite hedeflenir.
4
Geçici batın kapama ile operasyonu sonlandır
Abthera veya Bogota bag gibi yöntemlerle batın açık bırakılarak hasta yoğun bakıma gönderilir.
Abdominal kompartman sendromunu önlemek ve re-laparotomiyi kolaylaştırmak amaçlanır.

Anahtar Kavram

Hasar Kontrol Cerrahisi, fizyolojik rezervi bitmiş hastalarda kesin onarımı erteleyerek 'öldürücü triad' (asidoz, hipotermi, koagülopati) ile mücadeleyi önceleyen yaklaşımdır.

Daha Fazla Pratik

Hasar kontrol cerrahisinin 2. aşamasında (Yoğun Bakım) hedeflenen fizyolojik parametreleri ve 3. aşamaya geçiş kriterlerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla