yaşında HIV pozitif erkek hastada, T hücre sayısı hücre/ olarak saptanmıştır. Görme kaybı şikayetiyle yapılan oftalmolojik muayenede sitomegalovirüs (CMV) retiniti tanısı alan hastaya gansiklovir başlanmış; ancak hafta sonra klinik iyileşme gözlenmemiştir. Yapılan moleküler analizlerde viral geninde mutasyon saptanmıştır. Bunun üzerine tedaviye eklenen ve viral DNA polimerazın pirofosfat bağlanma bölgesini kompetitif olarak inhibe eden ajanın kullanımı sırasında, divalent katyonlarla (kalsiyum, magnezyum) şelasyon yapma özelliğine bağlı olarak gelişebilecek en önemli komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?
- İyonize kalsiyum () düzeyinde düşüşe bağlı nöbetler ve aritmilerCevap
- BKemik iliği baskılanması ve ciddi nötropeni
- CSerum amilaz yüksekliği ile seyreden akut pankreatit
- DOptik sinir tutulumuna bağlı görme alanı defektleri
- EProksimal tübüler fonksiyon bozukluğu ve Fanconi sendromu
Cevap
İyonize kalsiyum düzeyinde düşüşe bağlı nöbetler ve aritmiler
Sözü edilen hasta tablosunda gansiklovir direnci ( mutasyonu) gelişmiştir. Bu durumda kullanılan foskarnet, viral DNA polimerazı pirofosfat bağlanma bölgesinden inhibe eder. Foskarnet'in en karakteristik yan etkilerinden biri, kan dolaşımındaki kalsiyum ve magnezyum gibi divalent katyonlarla şelasyon yaparak iyonize kalsiyum seviyelerini düşürmesidir. Bu durum hastalarda paresteziler, tetani, nöbetler ve aritmiler gibi ciddi klinik tablolara yol açabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Foskarnet, gansiklovir direncinde (UL97 mutasyonu) kullanılan, pirofosfat analoğu olan ve elektrolit dengesizliğine (hipokalsemi) neden olan bir antiviraldir.