Antiviral İlaçlar

İnfluenza virüs replikasyon döngüsünde, yeni sentezlenen virionların konak hücre yüzeyindeki sialik asit reseptörlerinden ayrılmasını ve komşu hücrelere yayılmasını sağlayan nöraminidaz enzimini kompetitif olarak inhibe eden antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Hepatit B virüsü ($HBV$), replikasyon döngüsü sırasında dairesel genomunu sentezlemek için çok fonksiyonlu bir $DNA$ polimeraz (revers transkriptaz) enzimi kullanır. Bu enzim; terminal protein bölgesine $dGTP$ bağlanması (protein priming), pregenomik $RNA$'dan negatif iplik sentezi ve ardından pozitif iplik sentezi basamaklarını gerçekleştirir.

Bu üç basamağın tamamını güçlü bir şekilde inhibe ederek viral replikasyonu durduran guanozin nükleozid analoğu aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik Hepatit C ($HCV$) tanısı ile antiviral tedavi başlanan $52$ yaşında erkek hastada, tedavinin $4.$ haftasında halsizlik, solukluk ve skleralarda hafif ikter gelişiyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin düzeyinin $14 \text{ g/dL}$'den $10.5 \text{ g/dL}$'ye düştüğü, indirekt bilirubin ve laktat dehidrogenaz ($LDH$) düzeylerinin arttığı, retikülosit sayısının ise yükseldiği saptanıyor. Periferik yaymada polikromazi izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olma olasılığı en yüksek olan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Antiretroviral tedavi başlanması planlanan $HIV$ pozitif bir hastada, virüsün konak hücreye girişi sırasında kullandığı ko-reseptörün belirlenmesi amacıyla 'tropizm testi' yapılıyor. Test sonucunda hastadaki baskın viral popülasyonun sadece $CXCR4$ reseptörünü kullandığı ($X4$-tropik) saptanıyor.

Bu test sonucuna göre, aşağıdaki ilaçlardan hangisinin bu hastanın tedavi protokolünde yer alması beklenen klinik yararı sağlamaz?

Antiretroviral tedavi ($ART$) altındaki çoklu ilaç dirençli ($MDR$) $HIV-1$ enfeksiyonu olan $42$ yaşında bir erkek hastada, kurtarma tedavisi kapsamında yeni bir antiviral ajan eklenmesi planlanmaktadır. Bu ajanın, doğrudan viral zarf glikoproteini olan $gp120$'ye bağlanarak virüsün konak $CD4$ reseptörü ile etkileşmesini ve ataşman basamağını engellediği bilinmektedir. Bahsedilen bu etki mekanizmasına sahip antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

AIDS tanısıyla takip edilen bir hastada görme kaybı şikayeti üzerine yapılan oftalmolojik muayenede sitomegalovirüs ($CMV$) retiniti saptanıyor. Hastadan izole edilen virüste yapılan moleküler analizde, $UL97$ geninde saptanan bir mutasyonun viral protein kinaz enziminin fonksiyonunu bozduğu ve gansiklovir direncine neden olduğu belirleniyor. Bu hastanın tedavisinde kullanılabilecek, yapısındaki fosfat grubu sayesinde viral kinaz aktivitesine ihtiyaç duymadan doğrudan hücresel kinazlarca aktif formuna dönüştürülebilen nükleotid analoğu aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında erkek hasta, $24$ saattir devam eden ateş, yaygın kas ağrısı ve öksürük şikayetiyle başvuruyor. Yapılan nazofarenks sürüntü testinde İnfluenza A virüsü saptanıyor. Hastaya, viral replikasyon sırasında mRNA sentezi için gerekli olan "cap-snatching" (kep kapma) mekanizmasını polimeraz asidik (PA) proteini üzerinden inhibe ederek etki gösteren yeni nesil bir antiviral ajan başlanması planlanıyor. Bu hastada kullanılması planlanan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Sitomegalovirüs ($CMV$) enfeksiyonu nedeniyle gansiklovir tedavisi alan bir hastada klinik yanıt alınamaması üzerine yapılan genotipik direnç analizinde; suşun hem gansiklovire hem de sidofovire dirençli olduğu, ancak foskarnete duyarlılığının devam ettiği saptanmıştır. Bu direnç profili, aşağıdaki viral proteinlerden hangisini kodlayan gende meydana gelen bir mutasyonla en iyi açıklanır?

Herpes simpleks virüs ($HSV$) enfeksiyonu nedeniyle asiklovir tedavisi planlanan bir hastada, bu ilacın seçici antiviral aktivite gösterebilmesi için enfekte hücrede monofosfat formuna dönüşmesini sağlayan ilk enzim aşağıdakilerden hangisidir?

HIV pozitif bir hastanın antiretroviral tedavi rejimi planlanırken, kullanılacak ilacın etkinliğinin virüsün hücreye giriş (entry) aşamasında kullandığı koreseptör tipine (CCR5 veya CXCR4) bağlı olduğu bilinmektedir.

Bu doğrultuda, tedaviye başlanmadan önce hastaya 'tropizm testi' (coreceptor usage assay) yapılmasını zorunlu kılan antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Sitomegalovirüs ($CMV$) enfeksiyonlarının profilaksisinde kullanılan, konkatemer halindeki viral $DNA$’nın birim genomlara bölünerek kapsid içerisine paketlenmesinden sorumlu olan viral terminaz kompleksini ($pUL56$ ve $pUL89$ alt birimleri) spesifik olarak inhibe eden antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında kronik Hepatit B tanısıyla takip edilen bir hastada, eşlik eden kronik Hepatit D (Delta) enfeksiyonu saptanıyor. Hastaya başlanan yeni bir antiviral ajanın, hepatositlerin bazolateral membranında bulunan sodyum taurokolat kotransporting polipeptid (NTCP) reseptörüne yüksek afinite ile bağlanarak virüsün hücreye girişini engellediği biliniyor.

Sözü edilen bu antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan İmmünyetmezlik Virüsü ($HIV$) enfeksiyonu tedavisinde kullanılan bir ajan; viral girişi ($entry$) engellemek amacıyla konak hücre yüzeyindeki bir reseptöre bağlanarak etki göstermektedir. Bu ilacın etkinliği, virüsün yüzey glikoproteini olan $gp120$'nin konak hücredeki koreseptöre bağlanmasını allosterik olarak inhibe etmesine dayanır.

Tedaviye başlanmadan önce hastada "tropizm testi" yapılmasını zorunlu kılan ve sadece $CCR5$ kullanan suşlara karşı etkili olan bu antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

$HIV$-pozitif bir hastada antiretroviral tedavi planlanmaktadır. Yapılan laboratuvar incelemelerinde virüsün sadece $CCR5$ koreseptörünü kullandığı ($R5$ tropizm) saptanmıştır. Bu hastada, konak hücre yüzeyindeki koreseptöre bağlanarak viral girişi ($entry$) inhibe eden ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

HIV pozitif bir hastada görme kaybı şikayeti üzerine yapılan oftalmolojik muayenede sitomegalovirüs (CMV) retiniti saptanıyor. Tedavi için planlanan, yapısal olarak bir pirofosfat analoğu olan ve etki gösterebilmesi için viral veya hücresel kinazlar tarafından aktivasyona (fosforilasyona) ihtiyaç duymayan antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Hematopoetik kök hücre nakli ($HKHN$) alıcılarında sitomegalovirüs ($CMV$) profilaksisinde kullanılan; viral $DNA$ polimeraz enzimini veya viral kinazları etkilemek yerine, viral genomun bölünmesi ve kapsid içerisine paketlenmesinden sorumlu olan viral terminaz kompleksini ($pUL56$, $pUL89$ ve $pUL51$) inhibe eden antiviral ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında HIV pozitif erkek hastaya antiretroviral tedavi başlanıyor. Tedavi sürecinde yapılan kontrollerde hastada hiperlipidemi, insülin direnci ve gövdesel yağlanma (lipodistrofi) gibi metabolik komplikasyonların geliştiği saptanıyor. Bu hastanın tedavisinde kullanılan ve HIV replikasyon döngüsünün geç evresinde $gag-pol$ poliproteininin bölünmesini inhibe ederek matürasyon sürecini engelleyen antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Allojenik kök hücre nakli sonrası gelişen sitomegalovirüs ($CMV$) retiniti nedeniyle gansiklovir tedavisi başlanan bir hastada, tedavinin 3. haftasında klinik ilerleme gözlenmiş ve yapılan analizlerde $UL97$ geninde mutasyon saptanmıştır. Bu gelişme üzerine tedavi rejiminin sidofovir ile değiştirilmesine karar verilmiştir. Sidofovir uygulaması sırasında gelişebilecek ciddi nefrotoksisiteyi önlemek amacıyla hastaya probenesid verilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

$40$ yaşında $HIV-1$ pozitif bir erkek hastada başlanan antiretroviral tedavi rejimi sonrası yapılan rutin kontrollerde serum lipid panelinde belirgin yükselme ve kan şekeri düzeylerinde artış (hiperglisemi) saptanmıştır. Bu metabolik yan etkilere neden olan ilaç grubunun viral replikasyon döngüsündeki temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Antiretroviral tedavi ($ART$) başlanan 42 yaşında $HIV$ pozitif bir erkek hastanın 6. ay kontrolünde; kan şekerinde belirgin yükselme, hipertrigliseridemi ve fizik muayenede gövdede yağlanma artışı ile karakterize lipodistrofi saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olması en muhtemel olan ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?