Soru

Zorluk: OrtaÖnemli İlaç İntoksikasyonları

2424 yaşında bir kadın hasta, çok sayıda tablet içtikten 44 saat sonra acil servise getiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde; konfüzyon, kulak çınlaması (tinnitus), bulantı ve kusma saptanıyor. Vital bulguları; kan basıncı 110/70110/70 mmHg, kalp hızı 115115/dakika, solunum sayısı 2828/dakika ve vücut sıcaklığı 38,238,2 ∘^\circ C olarak ölçülüyor. Muayenede cildin nemli (diyaforez) olduğu gözleniyor. Arteriyel kan gazı analizinde mikst tipte (respiratuvar alkaloz ve metabolik asidoz) asit-baz bozukluğu tespit ediliyor. Bu hastanın tedavisinde ilacın üriner eliminasyonunu artırmak amacıyla aşağıdakilerden hangisinin uygulanması en uygundur?

  1. Sodyum bikarbonatCevap
  2. B
    NN-asetilsistein
  3. C
    Atropin sülfat
  4. D
    Pridoksin (B6 vitamini)
  5. E
    Deferoksamin

Cevap

Sodyum bikarbonat uygulanması, salisilatların idrar yoluyla atılımını artırmak için en uygun yaklaşımdır.
Hastadaki tinnitus (kulak çınlaması), hiperpne, taşikardi ve terleme bulguları ile birlikte kan gazındaki karakteristik mikst asit-baz tablosu salisilat zehirlenmesi tanısını koydurur. Salisilatlar zayıf asidik ilaçlar olduğu için sodyum bikarbonat verilerek idrarın alkalileştirilmesi, ilacın tübüler reabsorpsiyonunu engelleyerek (iyon tuzağı) idrarla atılımını önemli ölçüde artırır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguların analizi
Tinnitus, hiperpne, diyaforez ve mikst asit-baz bozukluğu (respiratuvar alkaloz + metabolik asidoz) salisilat (aspirin) zehirlenmesini işaret eder.
Salisilatlar solunum merkezini direkt uyararak hiperpneye ve başlangıçta respiratuvar alkaloza, ardından oksidatif fosforilasyonun ayrılmasıyla metabolik asidoza yol açar.
2
Eliminasyon yönteminin belirlenmesi
İdrar pH'sının artırılması (alkalileştirme).
Salisilatlar zayıf asit karakterli ilaçlardır (pKa≈3,5pK_a \approx 3,5). İdrar alkali hale getirilirse ilaç iyonize formda (A−A^-) kalır, tübüllerden geri emilemez ve atılımı hızlanır (İyon Tuzağı).

Anahtar Kavram

İyon tuzağı (Ion trapping) mekanizması ile zayıf asit ilaçların (örn. salisilat, fenobarbital) alkali idrarda eliminasyonunun artırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla