28 yaşında erkek hasta, evliliğinin 3. yılında çocuk sahibi olamama nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın öyküsünden adolesan dönemde bilateral ağrılı skrotal şişlik ile seyreden kabakulak enfeksiyonu geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede bilateral testis volümleri (Normal: ) olarak ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıda verilmiştir:
| Parametre | Sonuç | Referans Aralık |
|---|---|---|
| Total Testosteron | ||
| FSH | ||
| LH |
Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki durum için en olası tanısal sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?
- Primer (hipergonadotropik) hipogonadizmCevap
- BSekonder (hipogonadotropik) hipogonadizm
- CHipotalamik GnRH eksikliği
- Dİzole LH eksikliği
- EProlaktinoma
Cevap
Primer (hipergonadotropik) hipogonadizm
Hastanın öyküsündeki kabakulak orşiti testis dokusunda kalıcı hasara yol açmıştır. Laboratuvarda saptanan düşük testosteron düzeyine karşılık FSH ve LH'ın yüksek olması, sorunun hipotalamo-hipofizer aksta değil, doğrudan hedef organ olan testislerde olduğunu (Primer Hipogonadizm) gösterir. Bu tablo 'hipergonadotropik hipogonadizm' olarak da adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Primer hipogonadizmde gonadotropinler (FSH/LH) yüksek, sekonder hipogonadizmde ise düşük veya uygunsuz şekilde normaldir.
Alternatif Yöntem
Hormon akslarını yorumlarken 'aşağı mı bozuk yukarı mı' sorusunu sorabilirsiniz: Eğer uç hormon (testosteron) düşükken uyarıcılar (FSH/LH) yüksekse, sorun 'aşağıdadır' (primer). Eğer her ikisi de düşükse sorun 'yukarıdadır' (sekonder).
Tahmini Süre:45s