Soru

Zorluk: KolayGonadal Hastalıklar

28 yaşında erkek hasta, evliliğinin 3. yılında çocuk sahibi olamama nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın öyküsünden adolesan dönemde bilateral ağrılı skrotal şişlik ile seyreden kabakulak enfeksiyonu geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede bilateral testis volümleri 5 mL5 \text{ mL} (Normal: >15 mL> 15 \text{ mL}) olarak ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde saptanan bulgular aşağıda verilmiştir:

ParametreSonuçReferans Aralık
Total Testosteron140 ng/dL140 \text{ ng/dL}3001000 ng/dL300 - 1000 \text{ ng/dL}
FSH38 mIU/mL38 \text{ mIU/mL}1.512 mIU/mL1.5 - 12 \text{ mIU/mL}
LH24 mIU/mL24 \text{ mIU/mL}1.78.6 mIU/mL1.7 - 8.6 \text{ mIU/mL}

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki durum için en olası tanısal sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Primer (hipergonadotropik) hipogonadizmCevap
  2. B
    Sekonder (hipogonadotropik) hipogonadizm
  3. C
    Hipotalamik GnRH eksikliği
  4. D
    İzole LH eksikliği
  5. E
    Prolaktinoma

Cevap

Primer (hipergonadotropik) hipogonadizm
Hastanın öyküsündeki kabakulak orşiti testis dokusunda kalıcı hasara yol açmıştır. Laboratuvarda saptanan düşük testosteron düzeyine karşılık FSH ve LH'ın yüksek olması, sorunun hipotalamo-hipofizer aksta değil, doğrudan hedef organ olan testislerde olduğunu (Primer Hipogonadizm) gösterir. Bu tablo 'hipergonadotropik hipogonadizm' olarak da adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykünün değerlendirilmesi
Post-pubertal dönemde geçirilen bilateral kabakulak orşiti öyküsü saptandı.
Kabakulak orşiti, erkeklerde primer testis yetmezliğinin (edinsel) en sık nedenlerinden biridir.
2
Laboratuvar bulgularının analizi
Düşük testosteron ile birlikte yüksek FSH ve LH düzeyleri saptandı.
Gonadlardaki (testis) hasar nedeniyle testosteron üretilememesi, merkezi sinir sistemi üzerindeki baskılayıcı etkiyi kaldırarak gonadotropinlerin artmasına (hipergonadotropik) neden olur.
3
Tanısal sınıflandırmanın yapılması
Patolojinin doğrudan gonadda olduğu 'Primer Hipogonadizm' tanısına ulaşıldı.
Hormon profili (Düşük efektör hormon + Yüksek uyarıcı hormon) doğrudan hedef organ yetmezliğini işaret eder.

Anahtar Kavram

Primer hipogonadizmde gonadotropinler (FSH/LH) yüksek, sekonder hipogonadizmde ise düşük veya uygunsuz şekilde normaldir.

Alternatif Yöntem

Hormon akslarını yorumlarken 'aşağı mı bozuk yukarı mı' sorusunu sorabilirsiniz: Eğer uç hormon (testosteron) düşükken uyarıcılar (FSH/LH) yüksekse, sorun 'aşağıdadır' (primer). Eğer her ikisi de düşükse sorun 'yukarıdadır' (sekonder).
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla