Soru

Zorluk: ZorSerebrovasküler Hastalıklar

6464 yaşında erkek hasta, ani gelişen sol kol ve bacakta güç kaybı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Yapılan nörolojik muayene ve kraniyal görüntüleme tetkikleri sonucunda sağ arteria cerebri media sulama alanında akut iskemik inme tanısı konuluyor. Hasta, hastaneye yatışının 1515. saatinde gelişen masif pulmoner emboli nedeniyle kaybediliyor. Yapılan otopsi incelemesinde, iskemik alandaki nöronlarda saptanması beklenen morfolojik değişikliklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Nükleuslarda piknoz (büzüşme ve koyu boyanma) ve nükleol kaybı izlenir.
  2. B
    Nöron sitoplazmasında yoğun asidofilik (eozinofilik) boyanma artışı saptanır.
  3. Nöron sitoplazmasındaki Nissl cisimciklerinde belirgin irileşme ve bazofili artışı görülür.Cevap
  4. D
    Söz konusu morfolojik tablo tipik olarak iskemiden 1212 ile 2424 saat sonra belirginleşir.
  5. E
    Benzer histopatolojik değişiklikler ağır hipoglisemi durumunda da ortaya çıkabilir.

Cevap

İskemik hasar gören nöronlarda Nissl cisimciklerinin (granüler endoplazmik retikulum) parçalanması ve kaybolması (kromatolizis) beklenir; bu nedenle bazofili artışı ifadesi yanlıştır.
İskemik hasar (nekroz) sürecinde, nöron sitoplazmasındaki ribozomal RNA (Nissl cisimcikleri) parçalanır ve kaybolur. Bu durum sitoplazmanın bazofiliğini (mavi/mor boyanma) kaybetmesine ve protein denatürasyonuyla birlikte yoğun asidofilik (kırmızı/pembe) bir görünüm almasına neden olur. Nissl cisimciklerinde irileşme veya artış görülmesi beklenen bir bulgu değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablo ve zamanlamayı analiz et.
Hasta akut iskemik inme sonrası 1515. saatte kaybedilmiştir. Bu süre, ışık mikroskobunda 'erken iskemik değişikliklerin' görüldüğü evredir.
Serebrovasküler olaylarda morfolojik bulgular zamana bağımlı olarak değişir; ilk 1212 saatte belirgin bulgu izlenmezken 122412-24 saat arasında 'kırmızı nöronlar' ortaya çıkar.
2
Kırmızı nöron (Red neuron) morfolojisini hatırla.
Sitoplazmik eozinofili (asidofili), nükleer piknoz (büzüşme), nükleol kaybı ve Nissl cisimciklerinin kaybı.
İskemi sonrası protein denatürasyonu sitoplazmanın eozinlere olan afinitesini artırırken, ribozomal RNA kaybı (Nissl cisimciklerinin kaybı) sitoplazmadaki bazofilik boyanmayı ortadan kaldırır.
3
Ayırıcı tanı ve ek bilgileri değerlendir.
Hipoglisemi de benzer morfolojiye yol açar. 2424 saatten sonra nötrofil infiltrasyonu başlar.
Hipoglisemi ve iskemi, nöronal metabolizmayı benzer şekilde etkileyerek aynı morfolojik sonuca (kırmızı nöron) yol açar.

Anahtar Kavram

Kırmızı nöron (Red neuron) evresi iskemiden 122412-24 saat sonra gelişir; temel özellikleri sitoplazmik asidofili, nükleer piknoz ve Nissl cisimciklerinin kaybıdır.

İpuçları

1
Zaman çizelgesine odaklanın; 1515. saatte ışık mikroskobunda hangi hücresel değişiklikler başlar?

Daha Fazla Pratik

İskemi sonrası 247224-72 saatler arasında ve 3103-10 günler arasında beklenen baskın hücresel değişiklikleri karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla