Hormonlar
173 soru
Diyabet polikliniğine başvuran bir hastada yapılan oral glukoz tolerans testi (OGTT) sırasında, oral yolla verilen glukozun plazma insülin seviyesini, intravenöz yolla verilen izoglisemik glukoz infüzyonuna kıyasla çok daha fazla artırdığı gözlenmiştir.
Bu duruma neden olan 'inkretin' etkisinden sorumlu olan ve ince bağırsağın proksimal bölümlerinde (duodenum ve jejunum) yer alan K hücrelerinden salgılanan hormon aşağıdakilerden hangisidir?
Ön hipofiz hormonlarının çoğu hipotalamustan salgılanan stimülatör (salgılatıcı) faktörlerin baskın kontrolü altındayken, prolaktin () salınımı fizyolojik koşullarda hipotalamustan salınan bir faktör tarafından tonik olarak baskılanmaktadır. Prolaktin salınımını baskılayan bu temel hipotalamik faktör ve laktotrof hücrelerdeki reseptörü aracılığıyla uyardığı sinyal iletim yolağı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
60 yaşında, son aylarda belirginleşen kilo kaybı, halsizlik ve yeni gelişen hiperglisemi şikayetiyle başvuran bir hastada yapılan radyolojik ve biyokimyasal incelemeler sonucunda pankreasta glukagon salgılayan bir tümör () saptanmıştır. Bu hastadaki metabolik tablo ve pankreas hormonlarının hücresel sinyal iletim mekanizmaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Hipotalamustan salgılanarak ön hipofizdeki tirotrof hücreleri uyaran tirotropin salgılatıcı hormonun (), hedef hücresinde başlattığı sinyal iletim yolağı aşağıdakilerden hangisidir?
Adrenal medulladaki kromaffin hücrelerinde tirozin amino asidinden epinefrin sentezlenmesi süreci ve bu yolaktaki regülasyon mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal açıdan yanlıştır?
Ovaryan hiperandrojenizm ve hirsutizm ile karakterize polikistik over sendromu () patogenezinde, teka hücrelerinde steroidogenez sürecinin hızlandığı bilinmektedir. Bu hastalarda 17-hidroksiprogesteronun bağının koparılarak androstenediona dönüşmesini sağlayan ve aktivitesi sitokrom ile enzimin serin/treonin fosforilasyonu tarafından modüle edilen enzim aşağıdakilerden hangisidir?
Adrenal kortekste steroidogenez sürecinde görev alan enzimlerin hücresel lokalizasyonu, elektron taşıma sistemleri ve klinik eksiklik tabloları arasındaki ilişki düşünüldüğünde; -hidroksilaz (), -hidroksilaz () ve -hidroksilaz () enzimleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Tiroid hormonlarının salınım sürecinde, foliküler lümende depolanan iyotlu tiroglobulin () molekülleri tekrar hücre içine geri alınarak lizozomal proteoliz basamağına iletilir. Bu sürecin gerçekleşmesi için apikal membran üzerinde bulunan ve tiroglobulini bağlayarak endositozunu tetikleyen "low-density lipoprotein (LDL) reseptör" ailesi üyesi protein aşağıdakilerden hangisidir?
Tiroid folikül hücresinin apikal membranında konumlanan ve tiroid peroksidaz (TPO) tarafından katalizlenen iyodun organifikasyonu ile kenetlenme (coupling) reaksiyonları için temel kofaktör olan hidrojen peroksitin () sentezinden sorumlu bağımlı NADPH oksidaz sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Adrenal kortekste steroid hormon sentezinin ilk ve hız kısıtlayıcı basamağı olan, kolesterolün pregnenolona dönüşümünü katalizleyen enzim aşağıdakilerden hangisidir?
24 yaşında bir kadın hasta, boy kısalığı, yuvarlak yüz yapısı ve el dördüncü metakarp kemiğinde kısalık (Albright’ın herediter osteodistrofisi fenotipi) saptanması üzerine endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın yapılan biyokimyasal analizlerinde şu sonuçlar elde ediliyor:
| Parametre | Sonuç | Referans Aralık |
|---|---|---|
| Serum Kalsiyum () | mg/dL | |
| Serum Fosfat () | mg/dL | |
| Serum PTH | pg/mL | |
| Serum | Düşük | pg/mL |
Hastaya uygulanan eksojen PTH infüzyonu sonrası idrar cAMP ve fosfat düzeylerinde anlamlı bir artış saptanmıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hastadaki moleküler defekt ve bunun böbrek proksimal tübül hücrelerindeki metabolik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
58 yaşında bir erkek hastada yapılan rutin biyokimyasal taramada saptanan sonuçlar aşağıda tablo halinde sunulmuştur:
| Parametre | Sonuç | Referans Aralık |
|---|---|---|
| Serum Kalsiyum | mg/dL | mg/dL |
| Serum Fosfor | mg/dL | mg/dL |
| Serum PTH | pg/mL | pg/mL |
Bu laboratuvar profiline sahip hastada, paratiroid hormonunun () renal proksimal tübül hücreleri üzerindeki biyokimyasal etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Otuz sekiz yaşında bir kadın hasta, son altı aydır devam eden, günde 10 litreyi bulabilen sulu ve kansız diyare şikayeti ile başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde belirgin hipokalemi ve mide sekresyon analizinde mide asit salgısının yokluğu (aklorhidri) saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablodan (Verner-Morrison sendromu) sorumlu olan temel gastrointestinal mediyatör aşağıdakilerden hangisidir?
Doğumda dış genital organları dişi görünümünde olduğu için kız çocuğu olarak yetiştirilen karyotipli bir hastada, puberte dönemine gelindiğinde belirgin virilizasyon bulguları (ses kalınlaşması, kas kitlesinde artış, testislerin palpabl hale gelmesi) gelişmektedir. Bu durumun temelinde yatan biyokimyasal mekanizma, testosteronun aşağıdaki moleküllerden hangisine dönüşememesidir?
72 saattir aç olan sağlıklı bir gönüllüde, karaciğerde yağ asitlerinden enerji üretimi (beta-oksidasyon) maksimum düzeye ulaşmıştır. Bu süreçte pankreastan salınan glukagonun hepatositlerdeki sinyal iletimi ve metabolik düzenlemesi kritik rol oynamaktadır. Buna göre, glukagonun karaciğerde yağ asidi beta-oksidasyonunu uyarma mekanizmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Adrenal medulladaki kromaffin hücrelerinde gerçekleşen katekolamin biyosentez yolağı, enzimlerin hücresel lokalizasyonu, kofaktör gereksinimleri ve hormonal regülasyon mekanizmaları açısından incelendiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal açıdan doğrudur?
Açlık durumunda karaciğerde glukoneogenezi uyarmak ve glikolizi inhibe etmek amacıyla salınan glukagon, hepatosit yüzeyindeki reseptörüne bağlanarak bir sinyal iletim kaskadını aktive eder. Bu süreçte, düzeylerini azaltmak için bifonksiyonel enzimi () fosforilleyerek regüle eden temel molekül aşağıdakilerden hangisidir?
Adrenal kortekste kolesterolden steroid hormon sentezi (steroidogenez) sürecinde yer alan enzimlerin büyük bir kısmı sitokrom P450 () ailesine mensuptur. Bu enzimler yapısal olarak hemoprotein karakterindedir ve hidroksilasyon reaksiyonları için moleküler oksijen ile kullanırlar. Buna göre, steroidogenez yolunda görev alan aşağıdaki enzimlerden hangisi sitokrom P450 ailesine mensup olmayan ve kofaktör olarak kullanan bir enzimdir?
Hipotalamustan salgılanan ve ön hipofizdeki laktotrop hücrelerden prolaktin sentez ve salınımını fizyolojik olarak inhibe eden temel faktör dopamindir. Dopaminin laktotrop hücreler üzerindeki bu inhibitör etkisine aracılık eden reseptör tipi ve ilgili hücre içi sinyal iletim mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
Adrenal kortekste steroid hormon biyosentezinde görev alan sitokrom P450 () enzimlerinin katalitik aktiviteleri, özgün elektron taşıma sistemlerine bağımlıdır. Mitokondriyal ve mikrozomal yerleşimli bu enzim sistemlerinin yapısal ve fonksiyonel organizasyonu düşünüldüğünde, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?