Bakteriyoloji

$25$ yaşında erkek hastanın kolundaki fronkül (çıban) apsesinden yapılan kültürde *Staphylococcus aureus* üremiştir. Antibiyogram sonucunda izolatın penisilin $G$’ye dirençli, oksasiline (metisiline) ise duyarlı olduğu saptanmıştır. Bu bakterinin penisilin $G$’ye dirençli olmasından sorumlu en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$5$ yaşında, ateş ve baş ağrısı şikayetiyle acil servise getirilen bir çocuğun menenjit şüphesiyle alınan beyin omurilik sıvısı ($BOS$) örneğinin Gram boyamasında Gram negatif kokobasiller görülmüştür. Bu örneğin ekildiği kanlı agarda bakteri üremesi gözlenmezken, çikolatamsı agarda düzgün ve parlak kolonilerin oluştuğu saptanmıştır.

Bu bakterinin laboratuvar besiyerlerinde üreyebilmesi için mutlaka bulunması gereken faktörler aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, sağ diz ekleminde ani gelişen ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle acil servise başvuruyor. Eklem sıvısı aspiratının Gram boyamasında polimorfonükleer lökositler içerisinde Gram negatif diplokoklar saptanıyor. Örnekten yapılan ekimde etkenin modifiye Thayer-Martin besiyerinde ürediği; oksidaz pozitif olduğu ve karbonhidratlardan sadece glukozu fermente ederek asit oluşturduğu saptanıyor. Bu hastanın klinik tablosundan sorumlu olan en olası mikroorganizma hangisidir?

Hastanelerde kullanılan tıbbi araç ve gereçlerin kontaminasyon riskine göre sınıflandırılmasında Spaulding sistemi temel alınmaktadır. Bu sistemde mukozalarla veya bütünlüğü bozulmuş ciltle temas eden, ancak steril vücut alanlarına girmeyen bronkoskop ve endoskop gibi cihazlar "yarı-kritik" (semi-critical) olarak tanımlanır. Bu gruptaki cihazlar için standart olarak önerilen "yüksek düzey dezenfeksiyon" (high-level disinfection) işleminin mikrobisidal etkinliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında kadın hasta, idrar yaparken yanma ve sık idrara çıkma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan idrar kültüründe $10^5$ $kob/mL$ *Enterococcus faecalis* üremesi saptanıyor. Bu etkenin doğal (intrinsik) dirençli olması nedeniyle klinik tedavide tercih edilmemesi gereken antibiyotik grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde hücre şeklinin belirlenmesi ve hücre bölünmesi süreci, ökaryotik hücre iskelet proteinlerine yapısal ve işlevsel benzerlik gösteren homolog proteinler tarafından kontrol edilir. Bu proteinlerin özellikleri ve işlevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$45$ yaşında erkek hasta, ani başlayan yüksek ateş, titreme ve pas rengi balgam çıkarma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ akciğer alt lobda raller ve bronşiyal fays duyuluyor. Akciğer grafisinde lober konsolidasyon saptanıyor. Balgam örneğinin Gram boyamasında çok sayıda polimorf nüveli lökosit ve kapsüllü, mum alevi (lanset) şeklinde Gram pozitif diplokoklar görülüyor. Bu hastadan izole edilen etkenin laboratuvar tanısında aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

$65$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $3$ haftadır devam eden halsizlik ve aralıklı ateş şikayetiyle kardiyoloji polikliniğine başvuruyor. Hastanın fizik muayenesinde mitral odakta $3/6$ şiddetinde pansistolik üfürüm saptanıyor ve ekokardiyografide mitral kapak üzerinde vejetasyon izleniyor. Alınan kan kültürlerinde üç şişede de *Enterococcus faecalis* ürüyor. Antibiyogram sonucunda suşun ampisiline duyarlı olduğu ($MİC: 2 \mu g/mL$), ancak 'Yüksek Düzey Gentamisin Direnci' ($MİC > 2000 \mu g/mL$) sergilediği saptanıyor.

Bu suşun sergilediği gentamisin direncinin en olası moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Papua Yeni Gine gibi bölgelerde özellikle çocuklarda görülen ve 'Pigbel' olarak adlandırılan nekrotizan enterit tablosuna, $Clostridium$ $perfringens$ tip C suşlarının ürettiği bir toksin neden olur. Bu hastalığın patogenezinde, diyetle alınan tripsin inhibitörleri (örneğin tatlı patates) veya protein malnütrisyonuna bağlı düşük tripsin düzeyleri nedeniyle toksinin bağırsakta inaktive edilememesi kritik rol oynar. Normal şartlarda tripsin enzimi tarafından hızla parçalanan ve bu klinik tablodan doğrudan sorumlu olan temel virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri genetiğinde transpozonların (yer değiştirebilen genetik elemanlar) gerçekleştirdiği transpozisyon olayının, klasik (homolog) rekombinasyon mekanizmasından en temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri hücre duvarı sentezinin membran evresinde, sitoplazmada hazırlanan $N$-asetilmuramik asit-$N$-asetilglukozamin-pentapeptit ($NAM$-$NAG$-pentapeptit) kompleksi, hidrofobik karakterdeki sitoplazmik membrandan bir taşıyıcı aracılığıyla periplazmik alana aktarılır. Basitrasin antibiyotiği, bu taşıyıcı molekülün defosforilasyonunu engelleyerek yeniden kullanımını (siklusunu) bozar ve hücre duvarı sentezini inhibe eder.

Bu mekanizmada rol oynayan $C_{55}$ yapısındaki lipid taşıyıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde karbonhidratların hücre içine taşınmasında görev alan ve şeker molekülünün translokasyon sırasında fosforillenmesiyle karakterize olan "Grup Translokasyonu" (Fosfotransferaz Sistemi - $PTS$) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Isıya duyarlı tıbbi cihazların (örneğin esnek endoskoplar) dekontaminasyonunda kullanılan yüksek düzey dezenfeksiyon (YDD) ve düşük sıcaklık sterilizasyon yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Beş günlük bir yenidoğan; ateş, irritabilite ve beslenme güçlüğü şikayetleriyle sepsis ve menenjit ön tanılarıyla hastaneye yatırılıyor. Annenin gebelik öyküsünde, doğumdan bir hafta önce yumuşak peynir tüketimi sonrası ateş ve kas ağrısıyla seyreden grip benzeri bir tablo geçirdiği öğreniliyor. Bebeğin beyin omurilik sıvısı (BOS) örneğinden yapılan Gram boyamada Gram pozitif basiller görülüyor. Bu enfeksiyona neden olan etken ile ilgili aşağıdaki özelliklerden hangisi doğrudur?

$68$ yaşında bir hasta; şiddetli karın ağrısı, ateş ve günde $10-12$ kez tekrarlayan, kötü kokulu, mukuslu diyare şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın iki hafta önce üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle geniş spektrumlu bir antibiyotik kullandığı öğreniliyor. Yapılan kolonoskopide kolonda multipl sarı-beyaz renkli psödomembran yapıları gözleniyor. Bu tablodan sorumlu olan etkenin salgıladığı temel toksinlerin (Toksin A ve Toksin B) hücre içi etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

72 yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle yoğun bakımda takip edilen ve son iki haftadır geniş spektrumlu sefalosporin tedavisi alan bir hastanın endotrakeal aspirat kültüründe karbapenemlere (imipenem ve meropenem) dirençli *Klebsiella pneumoniae* üremiştir. Bu hastane kaynaklı izolatın karbapenemlere karşı gösterdiği dirençten sorumlu en olası moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Gıda kaynaklı bir salgın incelemesinde, örneklerden etkenin izolasyonunu kolaylaştırmak amacıyla $+4^\circ C$'de "soğukta zenginleştirme" (cold enrichment) yöntemi kullanılan, mikroskopik incelemede sporsuz Gram pozitif basil olarak görülen ve oda ısısında ($25^\circ C$) karakteristik "takla atarak hareket" (tumbling motility) sergileyen mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında yoğun bakım ünitesinde ventilatör ilişkili pnömoni tanısıyla izlenen bir hastanın trakeal aspirat kültüründe karbapenemaz üreten (NDM-1 pozitif) *Klebsiella pneumoniae* izole edilmiştir. Suşun aminoglikozid duyarlılık testi sonuçları aşağıdadır:

Bu suşta klinik kullanımdaki tüm aminoglikozidlere saptanan bu çok yüksek düzey dirençten sorumlu olan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, ev yapımı konserve fasulye tükettikten $24$ saat sonra çift görme, yutma güçlüğü ve yukarıdan aşağıya yayılan simetrik kas güçsüzlüğü şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede bilateral ptozis, dilate pupiller ve azalmış derin tendon refleksleri saptanıyor. Hastadan alınan serum örneğinde saptanan ve gıda kaynaklı botulizm vakalarından en sık sorumlu olan botulinum nörotoksin tipinin ($Tip\ A$), motor nöron presinaptik uçlarında proteolitik olarak parçaladığı hedef protein aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri hücre duvarının yapısal bütünlüğünden ve mekanik direncinden sorumlu olan peptidoglikan tabakasında, komşu glikan zincirleri arasındaki çapraz bağların (cross-linking) oluşum süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?