Bakteriyoloji

Bakteri genetiğinde, fertilite faktörünün ($F$ plazmidi) bakteri ana kromozomuna entegre olduğu ve bu sayede kromozomal genlerin alıcı hücreye yüksek bir sıklıkla transfer edilmesine olanak sağlayan hücre tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Hematolojik malignite nedeniyle kemoterapi alan $58$ yaşındaki bir hastada gelişen nötropenik ateş atağı sırasında kan kültüründen Gram negatif bir basil izole edilmiştir. İzolatın antibiyotik duyarlılık testi sonuçları aşağıda sunulmuştur:

Bu izolatın tüm klinik aminoglikozidlere (gentamisin, tobramisin ve amikasin) karşı gösterdiği eş zamanlı ve çok yüksek düzeydeki dirençten sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında bir üniversite öğrencisi; ani başlayan yüksek ateş ($39,5^\circ\text{C}$), yaygın kas ağrısı, kusma ve ishal şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede kan basıncı $85/50\text{ mmHg}$ olarak ölçülüyor ve tüm vücutta yaygın, güneş yanığına benzer maküler döküntüler izleniyor. Hastanın menstrüasyon döneminde olduğu ve uzun süreli vajinal tampon kullandığı öğreniliyor. Bu klinik tabloya yol açan süperantijen yapısındaki toksini üreten mikroorganizmayı, kendi cinsi içerisindeki diğer türlerden ayırt etmede kullanılan temel biyokimyasal test aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanelerde endoskop gibi ısıya duyarlı tıbbi aletlerin yüksek düzey dezenfeksiyonunda yaygın olarak kullanılan $\%2$'lik gluteraldehit çözeltisinin özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

8 yaşında bir çocuk, bacaklarında "bal rengi krut" ile karakterize püstüler lezyonlar şikayetiyle pediatri polikliniğine getiriliyor. Lezyonlardan alınan sürüntü örneğinin mikroskopik incelemesinde Gram pozitif koklar saptanıyor. Yapılan biyokimyasal testlerde izolatın katalaz negatif olduğu ve koyun kanlı agarda geniş bir beta hemoliz alanı oluşturduğu görülüyor. Bu mikroorganizmanın identifikasyonu ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bakteriyel genetik aktarım süreçleri incelendiğinde; fertilite ($F$) plazmidinin bakteriyel kromozoma entegre olduğu ve konjugasyon sırasında kromozomal genleri (lokuslar) alıcı hücreye çok yüksek bir frekansla aktarabilen verici hücre tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri yüzeyinde bulunan, protein yapısındaki 'pilin' alt ünitelerinden köken alan, flagelladan daha kısa ve ince olan, temel görevi bakterinin konak hücrelerine tutunmasını (adezyon) sağlamak veya bakteriler arasında genetik materyal transferinde (konjugasyon) rol oynamak olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, sağ elinde gelişen ağrılı ve pürülan akıntılı bir lezyon nedeniyle başvuruyor. Yapılan yara kültüründe *Staphylococcus aureus* üremesi saptanıyor. İzole edilen suşun penisilin $G$'ye dirençli olduğu, ancak oksasilin ve sefazolin gibi ilaçlara duyarlı olduğu belirleniyor. Bu bakteride saptanan penisilin direncinin en olası mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

72 yaşında, karaciğer transplantasyonu sonrası yoğun bakım ünitesinde izlenen ve KPC (Klebsiella pneumoniae karbapenemaz) üreten *Klebsiella pneumoniae* kaynaklı ventilatörle ilişkili pnömoni tanısı alan hastaya seftazidim-avibaktam tedavisi başlanmıştır. Tedavinin $14$. gününde klinik yanıt alınamaması üzerine tekrarlanan kültürlerde üreyen izolatın antibiyogram sonuçları ilk izolatla karşılaştırıldığında şu bulgular saptanmıştır:

Bu hastada seftazidim-avibaktam direnci gelişmesine rağmen meropenem duyarlılığının geri dönmesine (kollateral duyarlılık) neden olan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan erkek hasta, ventilatörle ilişkili pnömoni nedeniyle yoğun bakım ünitesinde takip edilmektedir. Kan kültüründe vankomisine dirençli $Enterococcus$ $faecium$ (VRE) saptanması üzerine linezolid tedavisi başlanmıştır. Tedavinin $20.$ gününde hastanın ateşi tekrar yükselmiş ve yeni izole edilen $E. faecium$ suşunun linezolid dirençli olduğu saptanmıştır. Yapılan ileri incelemelerde bu suşun aynı zamanda kloramfenikol, klindamisin ve kinupristin-dalfopristine de dirençli olduğu belirlenmiştir. Bu bakteride gelişen dirençten sorumlu olan ve bahsedilen diğer antibiyotiklere de çapraz direnç sağlayan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanelerde cerrahi aletlerin sterilizasyonunda en yaygın kullanılan yöntem olan buharlı sterilizasyon (otoklav) işleminin biyolojik monitörizasyonunda, işlemin etkinliğini doğrulamak amacıyla kullanılan standart biyolojik indikatör aşağıdakilerden hangisidir?

Deri sanayinde çalışan bir işçinin kolunda siyah renkli, çevresi belirgin derecede ödemli ve ağrısız bir lezyon (püstüla maligna) saptanmıştır. Lezyondan alınan örneklerin Gram boyamasında uçları dik kesilmiş, zincirler oluşturan Gram pozitif basiller görülmüştür. Bu etkenin patogenezinde kritik rol oynayan toksin bileşenleri ve hücresel etki mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$67$ yaşında erkek hasta, sağ uyluk bölgesinde ani başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve ciltte morarma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde son birkaç aydır devam eden halsizlik ve kilo kaybı öyküsü olan hastanın fizik muayenesinde uylukta belirgin ödem ve krepitasyon saptanıyor; ancak herhangi bir travma öyküsü bulunmuyor. Yapılan kan kültüründe ve lezyon aspiratında; gram pozitif, subterminal sporlu, anaerop koşullarda üreyen ve besiyeri yüzeyini kaplayan (swarming) hareketli basiller saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin varlığında, hastada öncelikle aşağıdaki durumlardan hangisinin araştırılması en uygundur?

$55$ yaşında, kronik böbrek yetmezliği nedeniyle immünosupresif tedavi alan bir erkek hasta; son iki haftadır devam eden ateş, balgamlı öksürük ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer tomografisinde multipl kaviteler gösteren nodüler lezyonlar saptanıyor. Hastanın yapılan kranial görüntülemesinde ise serebral abseler izleniyor. Balgam örneğinin Gram boyamasında dallanma gösteren, ipliksi yapıda Gram pozitif basiller saptanıyor. Bu klinik tabloya yol açan etken mikrorganizma için aşağıdakilerden hangisi karakteristiktir?

Bakteriyel plazmidlerin popülasyonda kararlı bir şekilde korunmasını sağlayan "post-segregasyonel öldürme" ($post-segregational$ $killing$ / $addiction$ $modules$) sistemleri, plazmidini kaybeden yavru hücrelerin selektif olarak elimine edilmesine dayanır. Bu mekanizmanın moleküler işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

*Bordetella pertussis* patogenezinde kritik rol oynayan; hem adenilat siklaz aktivitesi gösteren hem de hedef hücre membranında gözenek (pore) oluşturarak hemolizin gibi davranan bifonksiyonel toksin (Adenilat siklaz toksini - ACT/CyaA) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bakteri hücre duvarı bileşenleri ve bu yapıların fizyolojik özellikleri dikkate alındığında, Gram-pozitif ve Gram-negatif bakterilerin yapısal farkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Laboratuvarda klinik örnekten yapılan Gram boyamada Gram-negatif diplokok morfolojisinde görülen ve oksidaz testi pozitif saptanan bir izolatın; $Neisseria\ meningitidis$ olduğunu $Neisseria\ gonorrhoeae$'den ayırt etmek amacıyla kullanılması gereken temel laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteriyel genetik materyal aktarım yollarından biri olan doğal transformasyon sürecinde, ortamdaki serbest $DNA$ moleküllerinin kompetan bir alıcı hücreye girişi kontrollü bir mekanizma ile gerçekleşir. Hücre yüzeyine bağlanan çift iplikli $DNA$ ($dsDNA$) moleküllerinin hücre içine taşınması ve rekombinasyon aşamasına hazırlanması sırasında gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Spaulding sınıflamasına göre, cerrahi aletler ve vasküler kateterler gibi steril vücut boşluklarına veya vasküler sisteme giren 'kritik' tıbbi araç-gereçler için uygulanması gereken dekontaminasyon işlemi aşağıdakilerden hangisidir?