Bakteriyoloji

$68$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısı olan bir erkek hasta; artan öksürük, pürülan balgam ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Balgamın Gram boyamasında bol miktarda polimorfonükleer lökosit ve hücre içi yerleşimli Gram-negatif diplokoklar saptanıyor. Kültürde; kanlı agarda beyaz-gri renkli, besiyeri üzerinde bütünlüğü bozulmadan kaydırılabilen (hokey puku belirtisi) koloniler oluşturan, oksidaz ve katalaz pozitif bir mikroorganizma izole ediliyor. Bu mikroorganizmanın laboratuvar tanısı ve ayırıcı özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$24$ yaşında bir kadın hasta; yüksek ateş, ani başlayan şiddetli baş ağrısı ve vücudunda hızla yayılan purpurik döküntülerle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede ense sertliği saptanıyor ve beyin omurilik sıvısı ($BOS$) incelemesinde Gram negatif diplokoklar izleniyor. Hastanın klinik tablosunda belirgin olan yaygın vasküler endotel hasarı, tromboz ve septik şok tablosunun; bakterinin logaritmik çoğalma fazı sırasında ortamda çok yüksek konsantrasyonlara ulaşan, yapısında "O-yan zinciri" bulunmayan bir virülans faktörüyle ilişkili olduğu bilinmektedir.

Sözü edilen bu patolojik tablodan primer olarak sorumlu tutulan virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde (MSÜ) cihazların sterilizasyon süreçleri ve bu süreçlerin geçerliliğini denetlemek için kullanılan monitörizasyon yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında bir kadın; çift görme (diplopi), yutma güçlüğü (disfaji) ve yukarıdan aşağıya doğru ilerleyen simetrik flask paralizi şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde pupillerde dilatasyon ve ışık refleksinde zayıflama saptanıyor. Öyküsünden yaklaşık $18$ saat önce ev yapımı konserve fasulye yediği öğrenilen hastada, bu tabloya neden olan mikroorganizmanın toksini aşağıdaki mekanizmalardan hangisi ile etki gösterir?

Bakterilerde hücre dışı çevreye veya doğrudan konak hücresine protein salınımı için özelleşmiş çeşitli transport sistemleri bulunmaktadır. Bu sistemlerden biri olan ve özellikle Gram-negatif patojenlerde virülansın temel belirleyicilerinden biri kabul edilen 'Tip III Sekresyon Sistemi' (T3SS) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$65$ yaşında, hemodiyaliz hastası olan bir erkek hastada kateter ilişkili *Staphylococcus aureus* (MRSA) bakteremisi saptanmıştır. Uygun dozda vankomisin tedavisine rağmen $10.$ günde alınan kontrol kan kültürlerinde üreme devam etmektedir. İzole edilen suşun vankomisin MİK değeri başlangıçta $1 \mu g/mL$ iken, güncel izolatın MİK değerinin $4 \mu g/mL$ olduğu saptanmıştır. Bu suşta gelişen vankomisin duyarlılık azalmasının temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Gram-negatif bakterilerde dış membran ile sitoplazmik membran arasında yer alan, ince bir peptidoglikan tabakası içeren ve beta-laktamaz gibi antibiyotik inaktive edici enzimlerin bulunduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun bakım ünitesinde yatağa bağımlı ve mekanik ventilatör desteğinde izlenen $55$ yaşındaki bir hastada gelişen pnömoni tablosunda, derin trakeal aspirat örneğinin Gram boyamasında bol polimorfonükleer lökosit ve Gram negatif kokobasil (diplokok benzeri) morfolojisinde bakteriler saptanmıştır. Kültürde kanlı agarda şeffaf koloniler oluşturan, MacConkey agarda üreyebilen ancak laktozu fermente etmeyen, glukozu oksidatif yolla kullanan ve oksidaz testi negatif olan bu mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında bir üniversite öğrencisi, akşam yemeğinde bir gün önceden kalmış ve oda sıcaklığında bekletilmiş pirinç pilavını ısıtıp yedikten yaklaşık $2$ saat sonra şiddetli bulantı ve kusma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde ateşi saptanmayan hastanın, benzer bir tabloyu oda arkadaşının da yaşadığı öğreniliyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası mikroorganizma ve patogenez mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

*Salmonella enterica* serotip *Typhimurium*'da flagellin sentezinin H1'den H2'ye (faz varyasyonu) geçişi, $995$ baz çiftlik bir DNA segmentinin ($hin$ bölgesi) ters dönmesi (inversiyonu) ile kontrol edilir. Bu genetik mekanizma ile ilgili olarak; inversiyon bölgesinin 'On' (açık) durumundan 'Off' (kapalı) durumuna geçmesi sonucunda H2 flagellin sentezinin durup H1 flagellin sentezinin başlamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Hayvancılıkla uğraşan $40$ yaşındaki bir erkek hastanın kolunda ağrısız, kaşıntılı ve ortası siyah nekrotik bir lezyon (püstül malin) gelişiyor. Lezyondan yapılan yaymada gram pozitif, uçları dik açılı kesilmiş, büyük basiller saptanıyor. Kanlı agarda aerop şartlarda üretilen bakterinin hemoliz yapmadığı ve 'medusa başı' görünümünde koloniler oluşturduğu gözleniyor. Bu bakterinin virülansından sorumlu olan ve polipeptit yapısında olan bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta, sağ bacağında aniden gelişen, sınırları sağlam deriden keskin bir hatla ayrılan, parlak kırmızı renkli, sıcak ve ağrılı lezyon nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ateş $39^{\circ}C$ ve lezyon çevresinde lenfanjit hatları saptanıyor. Lezyondan alınan örnekte Gram pozitif zincir yapmış koklar görülüyor. Kültürde katalaz negatif, beta-hemolitik koloniler saptanan bu etkenin kesin tanısında kullanılan; basitrasin duyarlılığına göre daha yüksek özgüllüğe (spesifite) sahip olan laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanelerin merkezi sterilizasyon ünitelerinde uygulanan sterilizasyon süreçlerinin validasyonu ve rutin monitorizasyonunda kullanılan indikatörler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$34$ haftalık doğan bir yenidoğanda hayatın $18.$ saatinde solunum yetmezliği ve hipotansiyon gelişiyor. Kan kültüründe; koyun kanlı agarda dar bir beta hemoliz zonu oluşturan, Gram pozitif, hidrojen peroksit eklendiğinde kabarcık oluşturmayan koklar izole ediliyor. Laboratuvar bulguları aşağıda özetlenmiştir:

Kesin tanı amacıyla yapılan CAMP (Christie-Atkins-Munch-Petersen) testinde, merkezde ekili olan Staphylococcus aureus suşu ile bu bakteri arasında ok ucu şeklinde sinerjistik bir hemoliz artışı saptanmıştır.

Bu testte gözlenen sinerjistik hemoliz artışının temel nedeni, Staphylococcus aureus tarafından üretilen hangi faktörün eritrosit membranındaki sfingomiyelinleri CAMP faktörü ile etkileşime hazır hale getirmesidir?

$28$ yaşında bir veteriner hekim, muayene ettiği bir kedi tarafından elinden ısırıldıktan yaklaşık $24$ saat sonra gelişen ağrılı şişlik, kızarıklık ve lokal lenfadenopati şikayetiyle başvurmuştur. Yara yerinden alınan klinik örneğin Gram boyamasında 'bipolar boyanma' (çengelli iğne görünümü) gösteren Gram negatif kokobasiller saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteriyofajlar aracılığıyla gerçekleşen bir genetik aktarım sürecinde; fajın litik döngüsü sırasında konak hücre $DNA$’sının rastgele parçalandığı, bu parçalardan herhangi birinin yanlışlıkla faj kapsidi içine paketlendiği ve yeni oluşan bu fajın bir başka bakteriyi enfekte ederek sadece önceki konakçıya ait genetik materyali aktardığı saptanmıştır. Bu mekanizmada alıcı hücreye viral $DNA$ aktarımı gerçekleşmemektedir.

Bu genetik materyal değişim süreci aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında, tip $2$ diyabet ve geçirilmiş serebrovasküler olay öyküsü olan erkek hasta; ürosepsis tablosuyla yoğun bakım ünitesine yatırılmıştır. İdrar kültüründe üreyen $Klebsiella$ $pneumoniae$ izolatının antibiyogramında; seftazidim, sefotaksim, piperasilin-tazobaktam, imipenem ve meropeneme dirençli; amikasin ve kolistine ise duyarlı olduğu saptanmıştır. Fenotipik doğrulama testlerinde; boronik asit ile sinerji gözlenmemiş, EDTA ile yapılan gradiyent testinde (MBL E-test) $MIC$ oranları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak izolat seftazidim-avibaktam kombinasyonuna duyarlı olarak bildirilmiştir. Bu izolatın direnç mekanizması ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$5$ yaşındaki aşısız bir çocuk; yüksek ateş, şiddetli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü şikayetleriyle polikliniğe getirilmiştir. Fizik muayenede her iki tonsil üzerinde, farenkse uzanan, grimsi beyaz renkli, çevre dokuya sıkıca yapışık ve kaldırıldığında kanamaya eğilimli psödomembranlar izlenmiştir. Ayrıca boyun bölgesinde lenfadenopatiye bağlı 'boğa boynu' görünümü mevcuttur. Bu klinik tabloya neden olan Gram pozitif basilin temel virülans faktörünün etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri hücresi içerisinde ana kromozomdan fiziksel olarak ayrı duran, kendi replikasyon orijinine sahip olduğu için bağımsız olarak çoğalabilen ve sıklıkla antibiyotik direnç genlerini taşıyan küçük, halkasal DNA yapıları aşağıdakilerden hangisidir?

Spaulding sınıflamasına göre "kritik" kategorisinde yer alan, ısıya ve neme duyarlı cerrahi aletlerin sterilizasyonunda yaygın olarak tercih edilen etilen oksit yönteminin biyolojik monitörizasyonunda kullanılan standart mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?