Bakteriyoloji

$54$ yaşında bir erkek hasta, *Enterobacter cloacae* kaynaklı komplike üriner sistem enfeksiyonu nedeniyle seftriakson tedavisi almaktadır. Tedavinin $5.$ gününde hastanın ateşi yükselir ve klinik tablosu kötüleşir. Tekrarlanan idrar kültüründe üreyen *E. cloacae* suşunun seftriaksona dirençli hale geldiği, ancak karbapenemlere duyarlılığının devam ettiği saptanır. Bu hastada tedavi sırasında gelişen direnç mekanizmasından sorumlu olan en olası değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Creutzfeldt-Jakob Hastalığı (CJH) şüphesi bulunan bir hastanın cerrahi operasyonu sonrası, kullanılan tıbbi cihazların dekontaminasyon ve yeniden işleme (reprocessing) prosedürleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Yanık ünitesinde yatan bir hastanın yara kültüründen izole edilen Metisilin Dirençli $Staphylococcus$ $aureus$ (MRSA) suşunun antibiyogram sonuçları aşağıdadır:

Bu direnç profilinin plazmidler aracılığıyla yatay olarak aktarılabildiği saptandığına göre, söz konusu MRSA suşunda görülen dirençten sorumlu temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kompleman sisteminin terminal bileşenleri ($C5-C9$) eksikliği olan $19$ yaşında bir erkek hasta, hayatında üçüncü kez pürülan menenjit tablosuyla başvuruyor. Yapılan incelemelerde etkenin *Neisseria meningitidis* serogrup B olduğu saptanıyor. Bu bakterinin komplemanın alternatif yolundan kaçmak için kullandığı ve günümüzde bu serogruba karşı geliştirilen aşılarda temel antijenik bileşenlerden biri olarak kullanılan virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri genetiğinde, antibiyotik direnç genlerini içeren ve genellikle kendilerine ait bir promotörü bulunmayan "gen kasetlerini", bünyelerindeki bölgeye özgü rekombinasyon sistemi (integraz) aracılığıyla yakalayıp ifade edebilen genetik düzenek aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında erkek hasta, sağ ön kolunda ağrılı, kızarık ve ortası sarı renkli püstüler bir lezyon (apse) nedeniyle başvuruyor. Lezyondan yapılan kültürde Gram pozitif, salkım şeklinde dizilim gösteren koklar ürüyor. Bu izolatın katalaz ve koagülaz testleri pozitif saptanıyor. Bu mikroorganizmanın fagositozdan korunmak amacıyla konak IgG moleküllerinin Fc kısmına bağlanan temel virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında, yoğun bakım ünitesinde izlenen ve karbapenem dirençli *Klebsiella pneumoniae* suşuna bağlı ventilatör ilişkili pnömoni gelişen bir hastada, tedaviye eklenen tigesikline karşı da direnç geliştiği saptanmıştır. Bu bakteri suşunda tigesiklin direncinin gelişiminden sorumlu olan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Avcılıkla uğraşan 42 yaşındaki bir erkek hasta, sağ el parmağında yaklaşık 10 gündür devam eden ağrılı, krater görünümlü bir ülser ve sağ aksiller bölgede hassas lenfadenopati şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Hastadan alınan örneklerin laboratuvar incelemesinde, etkenin üremek için sistein (veya sistin) ile zenginleştirilmiş özel besiyerlerine ihtiyaç duyduğu saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteriyel endosporların ısıya ve kimyasal maddelere karşı yüksek direnç göstermesinde kritik rol oynayan, kalsiyum iyonları ile kompleks oluşturarak spor çekirdeğinin dehidratasyonunu sağlayan temel yapısal bileşen aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanelerde ısıya duyarlı ve lümenli cerrahi aletlerin sterilizasyonunda tercih edilen düşük sıcaklık yöntemi ve bu yöntemin etkinliğini test etmek için kullanılan biyolojik indikatör eşleşmelerinden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında, mezbahada çalışan bir erkek hasta, sağ el parmağında yaklaşık $4$ gün önce başlayan, ağrılı, kaşıntılı ve morumsu-kırmızı renkli, keskin sınırlı bir deri lezyonu şikayetiyle başvuruyor. Lezyonda süpürasyon (cerahat) gözlenmiyor. Lezyondan alınan biyopsi örneğinin kültüründe; $37^\circ C$’de üreyen, fakültatif anaerop, Gram pozitif, pleomorfik görünümlü kıvrık basiller izleniyor. Yapılan biyokimyasal testlerde etkenin katalaz negatif olduğu ve üç şekerli demirli ($TSI$) besiyerinde hidrojen sülfür ($H_2S$) ürettiği saptanıyor. Bu hastada en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerin besin kıtlığı, yüksek sıcaklık veya kuruluk gibi olumsuz çevre koşullarında hayatta kalmak için oluşturduğu; metabolik olarak inaktif, kalsiyum dipikolinat içeriği sayesinde ısıya ve dezenfektanlara karşı son derece dirençli olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında, kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyalize giren bir hasta, kateter ilişkili *Staphylococcus aureus* (MRSA) bakteremisi nedeniyle $3$ hafta boyunca vankomisin tedavisi almıştır. Tedavinin $21$. gününde alınan kan kültürlerinde üremesi devam eden izolatın vankomisin MİK değerinin $1 \mu g/mL$'den $4 \mu g/mL$'ye yükseldiği saptanmıştır. Bu izolatın vankomisin duyarlılığındaki azalmadan sorumlu temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde genetik çeşitliliğin artmasında ve çoklu antibiyotik direncinin yayılmasında kritik rol oynayan; kromozom, plazmid ve bakteriyofaj DNA'ları arasında yer değiştirebilen, ancak bağımsız bir replikasyon orijinine ($ori$) sahip olmadıkları için sadece üzerinde bulundukları replikon aracılığıyla çoğalabilen genetik elemanlar aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri hücre duvarı peptidoglikan sentezi sürecinde, sitoplazmada hazırlanan $N$-asetilmuramik asit ($NAM$) ve $N$-asetilglukozamin ($NAG$) prekürsör ünitelerinin sitoplazmik membrandan geçirilerek periplazmik alana taşınmasını sağlayan ve basitrasin antibiyotiği tarafından defosforilasyon basamağı inhibe edilen $55$ karbonlu lipid taşıyıcı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri kamçısının ($flagellum$) dönme hareketini sağlayan bazal gövde yapısındaki halkalar, hücre duvarı mimarisine göre farklılık sergiler. Aşağıdaki halka çiftlerinden hangisi sadece Gram-negatif bakterilerde bulunur ve sırasıyla dış membran ($outer$ $membrane$) ile peptidoglikan tabakası düzeyinde yerleşerek bir yataklama sistemi ($bushing$) görevi görür?

Tıbbi malzemelerin sterilizasyon süreçlerinin biyolojik olarak denetlenmesinde kullanılan mikroorganizmalar ve ilgili sterilizasyon yöntemleri eşleştirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bakterilerde antibiyotik direnç genlerinin yayılmasında ve mobil genetik elemanların genom içindeki hareketinde kritik rol oynayan transpozonların, hedef DNA molekülüne entegrasyonu sonrasında bu elemanın her iki yanında oluşan ve hedef DNA'daki baz dizisinin kısa bir kopyası niteliğindeki yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında erkek hasta, geçirdiği trafik kazası sonrası sağ bacağında gelişen açık kırık ve derin ezilme yaralanması ile acil servise başvuruyor. Yaralanmadan yaklaşık $24$ saat sonra yarada dayanılmaz şiddette ağrı, belirgin ödem ve ciltte krepitasyon (gaz varlığı) saptanıyor. Yaradan alınan örnekte yapılan Gram boyamada bol miktarda Gram pozitif, uçları küt, "kutu vagon" (box-car) görünümlü basiller görülüyor; ancak lökositlerin yokluğu ve sporların izlenmemesi dikkat çekiyor. Bu klinik tabloya neden olan temel patojenin en önemli virülans faktörü ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik bir izolatın moleküler analizinde, tetrasiklin direnç geninin ($tetM$) yaklaşık 18 kb büyüklüğünde, hem konjugatif plazmidlerin hem de transpozonların özelliklerini birleştiren bir "İntegre Konjugatif Eleman" (ICE, örn. $Tn916$) üzerinde yer aldığı saptanmıştır. Bu genetik eleman kromozomdan ayrılıp dairesel bir ara form oluşturabilmekte ve başka bir bakteriye konjugasyonla aktarılabilmektedir. Buna göre, bahsi geçen bu genetik elemanın (ICE) özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?