Bakteriyoloji

Hayvancılıkla uğraşan $42$ yaşında erkek hasta; sağ ön kolunda yaklaşık $5$ gün önce küçük, kaşıntılı bir papül olarak başlayan, ardından vezikülleşen ve hızla genişleyerek ortası siyah renkli, nekrotik, ağrısız bir ülser halini alan lezyon nedeniyle başvuruyor. Fizik muayenede lezyon çevresinde belirgin, yumuşak ve non-pitting karakterde ödem saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etken patojenin diğer $Bacillus$ türlerinden ayrımında kullanılan en karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ yaşında bir çocuk, son iki gündür devam eden sağ kalça ağrısı ve yürüme güçlüğü şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede kalça ekleminde hareket kısıtlılığı ve hassasiyet saptanıyor; vücut ısısı $38.4^{\circ}C$ ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde lökositoz ve C-reaktif protein yüksekliği saptanıyor. Eklem sıvısı aspiratının Gram boyamasında bol polimorf nüveli lökosit görülüyor ancak mikroorganizma net olarak seçilemiyor. Eklem sıvısının kanlı agardaki kültüründe $48$ saat sonra dar bir beta-hemoliz zonu oluşturan ve agar yüzeyinde çöküntü (pitting) yapan koloniler ürüyor. Yapılan biyokimyasal değerlendirmede oksidaz pozitif, katalaz negatif ve üreaz negatif saptanan Gram-negatif kokobasil morfolojisindeki bu etken aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında kadın hasta; son $2$ gündür devam eden ateş, el bileği ve ayak bileğinde gezici eklem ağrısı ve gövdesinde az sayıda hemorajik püstüler lezyon şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde tenosinovit bulguları saptanıyor. Eklem sıvısından yapılan Gram boyamada polimorfonükleer lökositler içerisinde Gram negatif diplokoklar izleniyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde izole edilen etkenin oksidaz (+) olduğu ve Thayer-Martin besiyerinde ürediği saptanıyor. Bu suşun konak dolaşımında hayatta kalarak disemine enfeksiyon (DGI) oluşturabilmesini sağlayan temel 'serum direnci' mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Spaulding sınıflamasına göre 'kritik' olarak kategorize edilen, ısıya duyarlı ($60^{\circ}C$ üzerinde yapısal bütünlüğü bozulan) ancak nemden etkilenmeyen bir cerrahi ekipmanın sterilizasyon süreci ve bu sürecin monitörizasyonuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

70 yaşında bir erkek hasta, prostatik biyopsi sonrası gelişen ateş ve genel durum bozukluğu nedeniyle hastaneye yatırılıyor. Kan kültürlerinden yapılan Gram boyamada Gram pozitif koklar görülüyor. Mikrobiyolojik incelemede etkenin katalaz negatif olduğu, $\%40$ safralı ortamda (safra-eskulin besiyeri) üreyerek besiyerini siyaha boyadığı ve $\%6,5$ $NaCl$ içeren sıvı besiyerinde üreme gösterdiği saptanıyor. Bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$58$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle sık hastane yatışı olan ve multipl kürler halinde geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı öyküsü bulunan bir hastanın pürülan balgam kültüründe *Pseudomonas aeruginosa* üremiştir. Antibiyogram testinde izolatın imipeneme dirençli ($MIC = 32$ $\mu g/mL$), meropeneme duyarlı ($MIC = 1$ $\mu g/mL$), seftazidim ve siprofloksasine ise duyarlı olduğu saptanmıştır. Bu izolatın yalnızca imipeneme dirençli olup meropenem duyarlılığının korunmasından sorumlu olan temel direnç mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik bir izolat olan vankomisin dirençli *Enterococcus faecalis* (VRE) suşu ile vankomisine duyarlı bir *Staphylococcus aureus* suşu aynı ortamda üretildiğinde, *S. aureus* suşunun da vankomisine direnç kazandığı (VRSA) gözlenmiştir. Bu genetik değişim ve direncin alıcı hücrede kalıcı hale gelme mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sterilizasyon işlemlerinin biyolojik monitörizasyonunda, kullanılan yönteme göre farklı dirençli bakteri sporları tercih edilmektedir. Buna göre, kuru sıcaklık (etüv) ile sterilizasyon yönteminin etkinliğini değerlendirmek amacıyla kullanılan biyolojik indikatör aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde protein sentezinden sorumlu olan ribozomların yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$72$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve $10$ kg kilo kaybı sonrası son $1$ haftadır eklenen yüksek ateş şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde aort odağında yeni gelişen diastolik üfürüm saptanıyor. Alınan kan kültürlerinde zincir yapmış Gram pozitif koklar ürüyor. Laboratuvar incelemesinde izolatın katalaz negatif olduğu, safra-eskulin besiyerinde siyah renk oluşturduğu ancak $\%6,5$ $NaCl$ içeren sıvı besiyerinde üremediği belirleniyor. Ayrıca $PYR$ ($l$-pirrolidonil arilamidaz) testi de negatif sonuçlanıyor. Bu hastada en olası etken ve yapılması gereken klinik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında erkek hasta, son üç haftadır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve düşük dereceli ateş şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde yeni gelişen bir üfürüm saptanıyor. Hastanın kan kültürlerinde Gram pozitif kok diziliminde, katalaz negatif, gama hemoliz yapan, safra eskülinli besiyerinde siyah renk değişikliği oluşturan ancak $\%6.5$ NaCl'li besiyerinde üremeyen bir mikroorganizma saptanıyor. Bu hastada, etken mikroorganizma ile ilişkili olarak aşağıdaki klinik durumlardan hangisinin araştırılması en önceliklidir?

$12$ yaşında bir çocuk; şiddetli boğaz ağrısı, halsizlik ve yutma güçlüğü şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede farenks ve tonsiller üzerinde gri-beyaz renkli, çevre dokuya sıkıca yapışık bir psödomembran izlenmiş; membran zorlandığında alttaki dokuda kanama odakları oluştuğu görülmüştür. Ayrıca hastada belirgin submandibüler lenfadenopatiye bağlı "boğa boynu" görünümü mevcuttur. Bu klinik tabloya neden olan bakterinin ekzotoksin üretip üretmediğini saptamak amacıyla kullanılan spesifik laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

*Neisseria* türlerinin (*N. gonorrhoeae* ve *N. meningitidis*) klinik örneklerden selektif olarak izolasyonu amacıyla kullanılan modifiye Thayer-Martin besiyerinde, ortamdaki Gram-pozitif bakterilerin üremesini baskılamak için kullanılan antibiyotik aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik mikrobiyolojide çoklu ilaç direncinin ($MDR$) bakteriler arasında hızlı yayılımından sorumlu olan $R$ plazmidleri, fonksiyonel olarak iki ana parçadan meydana gelir. Bu plazmidlerin kendi replikasyonunu yöneten ve konjugasyon sürecinde verici hücreden alıcı hücreye aktarılmasını sağlayan (örneğin pilus sentezi gibi) genleri içeren bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cerrahi aletlerin sterilizasyonunda en güvenilir ve en sık kullanılan yöntem olan basınçlı buhar (otoklav) uygulamasının biyolojik kontrolünde aşağıdaki mikroorganizmalardan hangisinin sporları kullanılır?

Bakteriyel transformasyon sürecinde, bazı bakteri türleri ortamdaki her türlü serbest DNA'yı bünyesine katabilirken; $Neisseria$ ve $Haemophilus$ gibi bazı türler sadece kendi genomlarına benzer "imza dizileri" taşıyan DNA parçalarını seçici olarak hücre içine alırlar. Bu bakterilerde gözlenen, sadece belirli DNA dizilerinin hücreye girişine izin veren ve "türe özgü transformasyon" olarak adlandırılan bu seçici DNA alım mekanizmasından sorumlu olan temel yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir kadın, evde hazırlanan sebze konservesi tüketiminden yaklaşık $24$ saat sonra başlayan çift görme, konuşma bozukluğu ve yutma güçlüğü yakınmalarıyla acil servise başvurmuştur. Fizik muayenede ateşi normal ($36,8^{\circ}C$), bilinci açık, bilateral ptozis mevcut ve her iki gözde pupil dilatasyonu saptanmıştır. Hastanın ekstremitelerinde simetrik, proksimalden distale yayılan (descending) bir kas güçsüzlüğü gözlenmiştir. Duyu muayenesi normaldir. Bu hastada görülen klinik tablodan sorumlu olan etken ve bu etkenin temel virülans mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Gram-pozitif bakterilerde Protein A ve M proteini gibi virülans faktörlerinin hücre duvarına kovalent olarak bağlanması patogenezde kritik öneme sahiptir. Bu proteinlerin C-terminal ucundaki LPXTG (Lösin-Prolin-X-Treonin-Glisin) motifini tanıyarak kesen ve proteini peptidoglikan tabakasındaki çapraz bağ yapısına sabitleyen enzim aşağıdakilerden hangisidir?

4 yaşında, yüksek ateş, ense sertliği ve kusma şikayetleriyle acil servise getirilen bir çocuğun beyin omurilik sıvısı (BOS) örneğinin Gram boyamasında Gram pozitif diplokoklar görülmüştür. BOS kültüründe üreyen $S. pneumoniae$ suşunun penisilin $MIC$ değeri $4 \, \mu g/mL$ (dirençli) olarak saptanmıştır. Bu suşta saptanan yüksek düzeyli penisilin direncinin temel moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri kapsülleri genellikle polisakkarit yapısında olup bakteriyi fagositozdan koruyan en önemli virülans faktörlerinden biridir. Ancak, tıbbi önemi olan bazı bakterilerde kapsül yapısı bu genel kuralın dışında kalarak polipeptit yapısındadır. Aşağıdaki mikroorganizmalardan hangisi, kapsül yapısında poli-$D$-glutamik asit (polipeptit) bulundurmasıyla diğer kapsüllü bakterilerden ayrılır?