Bakteriyoloji

$62$ yaşında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) nedeniyle takip edilen ve son bir aydır geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi alan kadın hasta, solunum yetmezliği tablosuyla yoğun bakıma yatırılıyor. Trakeal aspirat kültüründe *Klebsiella pneumoniae* ürüyor. İzolatın antibiyogram sonuçları aşağıdadır:

Yapılan moleküler testlerde izolatın $NDM-1$ ($New$ $Delhi$ $Metallo-\beta-lactamase$) pozitif olduğu saptanıyor. Bu izolatta saptanan çok yüksek düzeydeki pan-aminoglikozid direncinin en olası mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

58 yaşında sigmoid kolon adenokarsinomu nedeniyle kemoterapi alan bir hasta, sol bacağında herhangi bir travma öyküsü olmaksızın aniden gelişen şiddetli ağrı, şişlik ve ciltte bül oluşumu şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede etkilenen bölgede krepitasyon saptanıyor; alınan kan kültürlerinde Gram pozitif, anaerop ve sporlu basillerin ürediği görülüyor. Bu klinik tablodan sorumlu olan en olası mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$19$ yaşında bir erkek hasta; boğaz ağrısı, ateş ve gövdeden başlayarak ekstremitelere yayılan skarlatiniform (ince, makülopapüler) döküntü şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede eksüdatif tonsillit ve servikal lenfadenopati saptanıyor. Boğaz kültüründe kanlı agarda dar bir beta-hemoliz zonu oluşturan koloniler izleniyor. Yapılan Gram boyamada pleomorfik Gram pozitif basiller saptanan bu mikroorganizmanın kesin tanısı için aşağıdaki özelliklerden hangisi en karakteristiktir?

24 yaşında bir erkek hasta, son iki yıl içerisinde dördüncü kez pürülan üretral akıntı şikayetiyle üroloji polikliniğine başvurmuştur. Hastanın her başvurusunda yapılan üretral sürüntü incelemesinde bol polimorfonükleer lökosit (PMNL) ve hücre içi Gram-negatif diplokoklar görülmüş; Thayer-Martin besiyerinde yapılan kültürlerde oksidaz ve katalaz pozitif izolatlar saptanmıştır. Hastaya her seferinde uygun antibiyotik tedavisi uygulanmış ve klinik kür sağlanmıştır. Hastada herhangi bir primer veya sekonder immün yetmezlik saptanmamıştır.

Bu hastanın $\textit{Neisseria gonorrhoeae}$ ile tekrarlayan enfeksiyonlar geçirmesinin ve koruyucu bir bağışıklık geliştirememesinin temel nedeni olan 'antijenik varyasyon' mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Bolu yöresinde yaşayan ve kuyu suyu içme öyküsü olan $38$ yaşındaki erkek hasta; yüksek ateş, boğaz ağrısı ve boynunda hızla büyüyen ağrılı şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde tek taraflı eksüdatif tonsillit ve aynı tarafta çapı $4$ $cm$ olan, fluktuasyon veren servikal lenfadenopati saptanıyor. Lezyondan iğne aspirasyonu ile alınan örneğin Gram boyamasında belirgin bir mikroorganizma seçilemiyor; kanlı ve $EMB$ agarda $48$ saatlik inkübasyonda üreme olmuyor. Ancak sistein ve glukoz ile zenginleştirilmiş ortamda, $3.$ günde çok küçük, pleomorfik Gram negatif kokobasillerin ürediği saptanıyor. Oksidaz testi negatif sonuçlanan bu mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$6$ yaşında bir çocuk; yüksek ateş, boğaz ağrısı ve yutma güçlüğü şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede farenks ve tonsiller üzerinde, kazınmaya çalışıldığında kanayan, gri-beyaz renkli yapışkan bir psödomembran saptanmıştır. Sürüntü örneğinin mikroskobik incelemesinde "L" ve "V" dizilimleri oluşturan, metakromatik granüllü Gram pozitif basiller görülmüştür. Bu mikroorganizmanın patogenezinden sorumlu olan temel virülans faktörünün etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri sitoplazmik membranı (plazma membranı), ökaryotik hücre membranlarıyla benzer yapısal özellikler gösterse de bakteriye özgü yaşamsal fonksiyonların yürütüldüğü temel merkezlerden biridir. Buna göre, bakteri sitoplazmik membranı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bakteri genetiğinde, $F$ plazmidinin konak kromozomundan ayrılması (eksizyonu) sırasında bir hata oluşarak komşu kromozomal genlerin bir kısmını da bünyesine katmasıyla $F'$ (F-prim) plazmidi meydana gelir. Bu plazmidin konjugasyon aracılığıyla $F^-$ bir alıcı hücreye aktarılması sonucunda, hücrenin belirli bir gen bölgesi için iki kopya taşımasıyla karakterize olan 'kısmi diploid' yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde çoklu antibiyotik direncinin yatay olarak yayılmasında kritik rol oynayan $R$ plazmidleri; direnç genlerini taşıyan bölge ve plazmidin aktarımını kontrol eden bölge olmak üzere iki ana kısımdan oluşur.

Buna göre, $R$ plazmidinde konjugasyon için gerekli olan pilus sentezi ve transfer fonksiyonlarından sorumlu olan gen bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında erkek hasta, aortik protez kapak öyküsü mevcuttur. Ürolojik bir girişimden (sistoskopi) yaklaşık $2$ hafta sonra ateş, titreme ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde yeni gelişen bir sistolik üfürüm ve splenomegali saptanıyor. Hastanın alınan kan kültürlerinde gram pozitif, katalaz negatif, çiftler ve kısa zincirler oluşturan koklar ürediği görülüyor. Mikrobiyoloji laboratuvarında yapılan ileri testlerde etkenin safra-eskulin besiyerinde siyah renk değişikliği oluşturduğu (hidroliz), $\%6.5$ $NaCl$ içeren sıvı besiyerinde bulanıklık oluşturarak üreyebildiği ve $PYR$ ($L$-pirolidonil arilamid) testinin pozitif sonuçlandığı saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, enfeksiyondan sorumlu olması en muhtemel mikroorganizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri sitoplazmik membranı, ökaryotik hücrelerdeki özelleşmiş organellerin (mitokondri, endoplazmik retikulum, Golgi aygıtı) görevlerini tek başına üstlenen oldukça dinamik ve fonksiyonel bir yapıdır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bakteri sitoplazmik membranının yürüttüğü fizyolojik süreçlerden biri değildir?

55 yaşında, kronik böbrek yetmezliği nedeniyle kalıcı venöz kateteri olan bir erkek hasta, son iki gündür devam eden ateş ve kateter giriş yerinde hassasiyet şikayetiyle başvuruyor. Hastadan alınan kan kültürlerinde Gram pozitif, üzüm salkımı şeklinde kümelenmiş koklar ürüyor. Laboratuvarda yapılan ileri testlerde mikroorganizmanın katalaz testi pozitif, koagülaz testi negatif ve novobiyosine duyarlı olduğu saptanıyor. Bu hastadaki enfeksiyonun kronikleşmesinde ve etkenin kateter gibi protez yüzeylere sıkıca tutunmasında rol oynayan en önemli virülans faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında bir erkek hasta, son iki aydır devam eden halsizlik, iştahsızlık ve kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde derin hipokrom mikrositer anemi saptanırken; fizik muayenede kalpte yeni gelişen bir üfürüm duyuluyor. Hastanın alınan kan kültürlerinde Gram pozitif, katalaz negatif kokların ürediği ve bu bakterilerin safra-eskülinli besiyerinde siyah renk değişikliği oluşturduğu (eskülin hidrolizi) saptanıyor.

Bu bakterinin kesin tanısı ve *Enterococcus* türlerinden ayrımı için aşağıdaki özelliklerden hangisi beklenir?

$68$ yaşında diyabetik bir hasta, metisiline dirençli *Staphylococcus aureus* (MRSA) kaynaklı sağ uylukta derin yumuşak doku enfeksiyonu ve bakteremi nedeniyle daptomisin tedavisi almaktadır. Tedavinin $10$. gününde alınan kan kültürlerinde üremenin devam ettiği ve suşun daptomisin MİK değerinin $1$ $\mu g/mL$’den $4$ $\mu g/mL$’ye yükseldiği saptanıyor. Bu suşta gelişen daptomisin direncinin en olası moleküler mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik izolatlarda çoklu antibiyotik direncinin yatay transferinde ve gen kasetlerinin bir araya getirilmesinde kritik rol oynayan 'Sınıf 1 integron' (Class 1 integron) yapıları incelendiğinde; gen kasetlerinin proksimalinde yer alan 5' korunmuş segment (5'-CS) ile distalinde yer alan 3' korunmuş segment (3'-CS) arasında belirgin fonksiyonel farklar olduğu görülür. Buna göre, tipik bir Sınıf 1 integronun 3' korunmuş segmentinde (3'-CS) aşağıdakilerden hangisinin bulunması beklenir?

$62$ yaşında erkek hasta, sol uyluk bölgesinde travma öyküsü olmaksızın aniden başlayan şiddetli ağrı, şişlik ve ciltte bül oluşumu şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenede etkilenen bölgede krepitasyon ve belirgin hassasiyet saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünden iki ay önce evre $III$ kolorektal adenokarsinom tanısı aldığı öğreniliyor. Yaradan alınan aspirat örneğinin anaerobik kültüründe 'swarming' (yayılan) tarzda üreme gösteren, Gram pozitif, subterminal sporlu basiller izleniyor.

Bu klinik tabloya neden olan mikroorganizma için en karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ aylık bir bebek; yaklaşık $10$ gündür devam eden, nöbetler halinde gelen ve sonunda inspiratuar stridorun (whoop) duyulduğu şiddetli öksürük şikayetiyle getirilmiştir. Hastanın fizik muayenesinde konjonktival hemoraji saptanmıştır. Yapılan laboratuvar incelemesinde beyaz küre sayısı $72.000/\text{mm}^3$ olarak bulunmuş ve periferik yaymada bu hücrelerin $\%85$'inin olgun görünümlü küçük lenfositler olduğu görülmüştür. Bu klinik tabloya ve ekstrem lenfositoza neden olan mikroorganizmanın salgıladığı temel toksin ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Isıya duyarlı lümenli enstrümanın sterilizasyonu için tercih edilen hidrojen peroksit gaz plazma yönteminin etkinliğini doğrulamak amacıyla kullanılan biyolojik indikatör aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında, son dönem böbrek yetmezliği nedeniyle haftada $3$ kez hemodiyalize giren erkek hasta, yüksek ateş ve titreme şikayetiyle acil servise başvuruyor. Kan kültüründe metisiline dirençli *Staphylococcus aureus* ($MRSA$) üremesi üzerine vankomisin tedavisi başlanıyor. Tedavinin $12$. gününde hastanın kan kültürlerinde üremenin devam etmesi üzerine yapılan ileri tetkiklerde, izolatın vankomisin MİK değeri $8$ $\mu g/mL$ olarak saptanıyor ve elektron mikroskobunda bakteri hücre duvarında belirgin kalınlaşma izleniyor. Bu izolatın vankomisin duyarlılığındaki azalmadan sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Akut sistit tanısı alan $24$ yaşındaki kadın hastaya ampirik olarak siprofloksasin tedavisi başlanmıştır. Siprofloksasinin bakteriler üzerindeki temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?