Sistemik (Endemik) Mikozlar

55 soru

Soru 21Soru →

Ohio Nehri vadisinde yaşayan ve bahçesindeki eski bir tavuk kümesini temizledikten iki hafta sonra ateş, öksürük ve nefes darlığı şikayetleriyle başvuran 3838 yaşındaki erkek hastanın akciğer grafisinde hiler lenfadenopati ve yamalı infiltratlar saptanıyor. Bronkoalveoler lavaj örneğinin Wright-Giemsa boyamasında makrofajlar içinde çok sayıda küçük, oval maya hücreleri izleniyor. Bu infeksiyona neden olan etkenin 25∘C25^\circ\text{C}’de laboratuvar besiyerindeki üremesinde görülmesi beklenen karakteristik morfolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüberkülat makrokonidyumlar

Cevap

Tüberkülat makrokonidyumlar
Vakada tanımlanan klinik tablo ve laboratuvar bulguları (Ohio vadisi maruziyeti, makrofaj içi küçük mayalar) Histoplasma capsulatum infeksiyonuna (Histoplazmoz) işaret etmektedir. Dimorfik bir mantar olan H. capsulatum, 25∘C25^\circ\text{C}'de üretildiğinde parmaksı çıkıntıları olan kalın duvarlı tüberkülat makrokonidyumlar oluşturmasıyla karakterizedir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki ipuçlarını değerlendir.
Ohio Nehri vadisi (endemik bölge) ve tavuk kümesi/guano maruziyeti ile makrofaj içi küçük maya hücreleri varlığı etkenin Histoplasma capsulatum olduğunu gösterir.
Histoplasma, kuş ve yarasa dışkısıyla kontamine topraklarda bulunur ve tipik olarak fagositer hücreler içinde yaşar.
2
Etkenin termal dimorfizm özelliğini hatırla.
Histoplasma capsulatum 37∘C37^\circ\text{C}'de veya dokuda maya formunda, 25∘C25^\circ\text{C}'de veya doğada küf formundadır.
Sistemik (endemik) mikozların ortak özelliği sıcaklığa bağlı faz değiştirmeleridir.
3
25∘C25^\circ\text{C} (küf fazı) morfolojisini belirle.
Histoplasma'nın küf fazındaki en ayırt edici özelliği parmaksı çıkıntıları olan büyük tüberkülat makrokonidyumlardır.
Laboratuvar tanısında bu yapıların görülmesi kesin tanı koydurucudur.

Anahtar Kavram

Histoplasma capsulatum'un termal dimorfizm ve karakteristik küf fazı morfolojisi

Daha Fazla Pratik

Histoplasma duboisii (Afrika histoplazmozu) ile Histoplasma capsulatum arasındaki morfolojik farkları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

Güney Amerika seyahati sonrası yüksek ateş, halsizlik ve boyun bölgesinde belirgin lenfadenopati şikayetleriyle başvuran 2222 yaşındaki erkek hastanın lenf nodu biyopsisinde; geniş, kalın duvarlı ve çevresinde ince boyunlarla ana hücreye bağlanan çok sayıda küçük tomurcuk bulunan ("gemi dümeni" manzarası) maya hücreleri saptanmıştır.

Bu enfeksiyon etkeni ve laboratuvar özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kadınlarda klinik hastalığın nadir görülme nedeni, 17β17\beta-östradiolün misel formundan patojenik maya formuna dönüşümü inhibe etmesidir.

Cevap

Kadınlarda klinik hastalığın nadir görülmesinin temel sebebi, 17β17\beta-östradiolün misel formundan maya formuna dönüşümü inhibe etmesidir.
Paracoccidioides brasiliensis enfeksiyonu erkeklerde kadınlara oranla 15:115:1 gibi yüksek bir oranda daha fazla görülür. Bunun nedeni, kadınlarda bulunan 17β17\beta-östradiol hormonunun, mantarın doğadaki (enfektif) misel formundan patojenik maya formuna dönüşmesini sağlayan reseptörlere bağlanarak bu transformasyonu inhibe etmesidir. Bu durum, kadınların etkene maruz kalsalar bile klinik hastalığın gelişmesine karşı korunmalarını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve epidemiyolojik verileri analiz etme
Güney Amerika seyahati ve lenfadenopati (Juvenil tip/Tip I Parakoksidiyoidomikoz) saptandı.
Etkenin endemik bölgesini ve klinik formunu belirlemek için coğrafi bilgi kritiktir.
2
Morfolojik bulguları yorumlama
"Gemi dümeni" (pilot's wheel) manzarası Paracoccidioides brasiliensis tanısını koydurur.
Bu morfoloji, etkenin 37∘C37^\circ C veya dokudaki karakteristik çoklu tomurcuklanma formudur.
3
Biyolojik özellikleri değerlendirme
Hastalığın erkeklerde kadınlara göre çok daha sık görülmesinin hormonal temeli ve hücre duvarı yapısı incelendi.
TUS sınavında bu etkenin cinsiyet dağılım farkı ve hücre duvarındaki α\alpha-glukan değişimi yüksek ayırıcılığa sahip sorulardır.

Anahtar Kavram

Paracoccidioides brasiliensis'te termal dimorfizm ve hormonal inhibisyon mekanizması.

Daha Fazla Pratik

Sistemik mikozların hücre duvarı bileşimlerini ve hormonal duyarlılıklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 23Soru →

Amerika Birleşik Devletleri'nin Mississippi Nehri vadisinde yaşayan ve eski bir tavuk kümesini temizledikten bir hafta sonra ateş, kuru öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle hastaneye başvuran 45 yaşındaki erkek hastanın bronkoalveoler lavaj örneğinin Wright-Giemsa boyamasında, makrofajlar içerisinde çok sayıda küçük, oval maya hücreleri saptanmıştır.

Bu enfeksiyona neden olan etkenin 25∘C25^{\circ}C'deki laboratuvar kültüründe görülmesi beklenen karakteristik morfolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tüberkül çıkıntılı (dikensi) makrokonidyumlar

Cevap

Tüberkül çıkıntılı (dikensi) makrokonidyumlar
Vakada tanımlanan klinik tablo ve laboratuvar bulguları (Mississippi vadisi, kümes maruziyeti, makrofaj içi küçük mayalar) Histoplasma capsulatum'u işaret etmektedir. Histoplasma capsulatum dimorfik bir mantardır. Vücut sıcaklığında veya 37°C kültürlerde maya formunda görülürken, 25°C'de (oda sıcaklığı) tüberkül (dikensi) çıkıntılı makrokonidyumlar içeren küf formunda ürer.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Mississippi vadisi yerleşimi, tavuk kümesi (kuş dışkısı) maruziyeti ve makrofaj içi küçük mayalar Histoplasma capsulatum enfeksiyonuna işaret eder.
Histoplasma, kuş ve yarasa dışkısı ile kontamine topraklarda bulunur ve hücre içi yerleşim gösterir.
2
Etkenin termal dimorfizm özelliklerini hatırla.
Histoplasma capsulatum dimorfik bir mantardır; 37°C'de maya, 25°C'de küf formunda ürer.
Sistemik endemik mikozların tanısında sıcaklığa bağlı faz değişimi kritiktir.
3
25°C'deki (küf fazı) morfolojik yapıyı belirle.
Kültürde karakteristik tüberkül çıkıntılı makrokonidyumlar görülür.
Bu yapı Histoplasma capsulatum için ayırıcı tanısal mikroskobik özelliktir.

Anahtar Kavram

Histoplasma capsulatum'un termal dimorfizmi ve laboratuvar tanısı
Soru 24Soru →

Güney Amerika'nın endemik bölgelerinden (ör. Arjantin, Paraguay) birinde yaşayan ve uzun süredir tarımla uğraşan 5858 yaşında erkek hasta; kronik öksürük, kilo kaybı ve ağız mukozasında granülomatöz, ağrılı, 'moriform' (dutsu) görünümde ülseratif lezyonlar ile başvuruyor. Alınan biyopsi örneğinin 37∘C37^{\circ}C’deki inkübasyonunda kalın duvarlı, çevresinde ana hücreye ince boyunlarla bağlanan çok sayıda küçük tomurcuk bulunan 'gemi dümeni' görünümünde maya hücreleri saptanıyor.

Bu etken ve neden olduğu hastalıkla (Parakoksidiyoidomikoz) ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doku fazında görülen karakteristik yapılar, kalın duvarlı sferüller ve bunların içindeki çok sayıda endospor şeklinde izlenir.

Cevap

Doku fazında görülen karakteristik yapılar, kalın duvarlı sferüller ve bunların içindeki çok sayıda endospor şeklinde izlenir ifadesi yanlıştır.
Doku fazında (vücut sıcaklığında) sferül ve endospor yapıları oluşturan etken Coccidioides immitis/posadasii'dir. Parakoksidiyoidomikoz etkeni olan Paracoccidioides brasiliensis ise dokuda (ve 37∘C37^{\circ}C kültüründe) karakteristik olarak ana hücreye ince boyunlarla bağlanan ve 'gemi dümeni' (pilot wheel) görünümü veren çok sayıda tomurcuklu maya hücreleri şeklinde görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları ve coğrafi bölgeyi analiz et.
Güney Amerika yerleşimi, moriform oral lezyonlar ve 'gemi dümeni' morfolojisi Parakoksidiyoidomikoz (Paracoccidioides brasiliensis) tanısını koydurur.
Etkenin coğrafi dağılımı ve tipik mikroskobik görünümü ayırıcı tanıda birincil öneme sahiptir.
2
Etkenin biyolojik ve mikrobiyolojik özelliklerini değerlendir.
P. brasiliensis sistemik dimorfik bir mantardır; 25∘C25^{\circ}C'de küf, 37∘C37^{\circ}C'de maya formundadır. Östrojenin maya formuna dönüşümü inhibe etmesi epidemiyolojik bir özelliktir.
Sistemik mikozlarda termal dimorfizm ve hormonal etkileşimler patogenezin temelidir.
3
Doku fazı morfolojilerini karşılaştır.
Sferül ve endospor oluşumu Coccidioides'e özgüdür; P. brasiliensis ise çoklu tomurcuklanan maya hücreleri oluşturur.
Farklı sistemik mikozların doku fazı morfolojileri (maya vs. sferül) TUS sınavında en sık sorgulanan ayırıcı tanı bilgisidir.

Anahtar Kavram

Paracoccidioides brasiliensis morfolojik özellikleri ve termal dimorfizm mekanizması.

Daha Fazla Pratik

Coccidioides ve Paracoccidioides'in laboratuvar bulaş risklerini ve BBS düzeylerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 25Soru →

Amerika Birleşik Devletleri'nin Arizona eyaletindeki kurak bölgelere yaptığı seyahat sonrası ateş, kuru öksürük ve diz eklemlerinde ağrı şikayetleri gelişen 40 yaşındaki erkek hastanın balgam örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde; 50μm50 \mu m çapında, kalın duvarlı ve içerisinde çok sayıda endospor barındıran sferül yapıları saptanmıştır. Bu enfeksiyon etkeninin morfolojik özellikleri ve laboratuvar tanısı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Oda ısısındaki (25∘C25^\circ C) besiyerinde hiflerin parçalanmasıyla oluşan fıçı şeklinde eklemli sporlar (artrokonidyum) izlenir.

Cevap

Coccidioides türleri oda ısısında (25∘C25^\circ C) hifli küf formundadır ve bu evrede fıçı şeklinde artrokonidyumlar oluştururken, dokuda endosporlu sferüllere dönüşürler.
Coccidioides türleri sistemik (endemik) mikoz etkenleri arasında yer alan dimorfik mantarlardır. Toprakta ve oda ısısı laboratuvar kültürlerinde (25∘C25^\circ C) hiflerden oluşan küf formunda ürerler. Bu hiflerin olgunlaşması ve parçalanmasıyla, fıçı (barrel) şeklinde, oldukça dayanıklı ve enfektif olan artrokonidyumlar (eklemli sporlar) meydana gelir. İnsan vücuduna (dokulara) girdiğinde ise bu sporlar büyüyerek kalın duvarlı sferüllere dönüşür ve içlerinde endosporlar üretirler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Arizona seyahati, ateş, öksürük ve eklem ağrısı (çöl romatizması) ile sferül/endospor görülmesi etkenin Coccidioides immitis/posadasii olduğunu gösterir.
Coccidioides endemik bölgelerde (Güneybatı ABD) toprakta bulunur ve dokuda sferül oluşturması en tipik özelliğidir.
2
Etkenin termal dimorfizm özelliklerini analiz et.
Etken 25∘C25^\circ C'de küf (hif), dokuda ise sferül formundadır.
Sistemik mikoz etkenlerinin çoğu dimorfiktir; çevresel sıcaklıkta küf, vücut sıcaklığında ise maya veya sferül formuna geçerler.
3
Küf fazının spesifik morfolojisini tanımla.
Küf fazındaki hifler parçalanarak enfektif artrokonidyumları (eklemli sporlar) oluşturur.
Bu artrokonidyumlar solunum yoluyla alınarak enfeksiyonu başlatır; fıçı (barrel-shaped) görünümü ayırıcı tanıda önemlidir.

Anahtar Kavram

Coccidioides türlerinin yaşam döngüsü ve termal dimorfizmi (Artrokonidyum → Sferül geçişi).

Daha Fazla Pratik

Diğer dimorfik mantarların (Histoplasma, Blastomyces, Paracoccidioides) doku ve kültür formlarını bir tablo halinde karşılaştırarak çalışmanız akılda kalıcılığı artıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 26Soru →

Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindeki San Joaquin Vadisi'ne yaptığı bir seyahatten dönen 28 yaşındaki kadın hasta; ateş, öksürük, göğüs ağrısı ve her iki bacağının ön yüzünde ağrılı, kızarık nodüller (eritema nodozum) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerinde akciğerde hiler lenfadenopati saptanıyor. Bu hastadan alınan balgam örneğinin mikroskobik incelemesinde saptanması beklenen, etken mantarın doku formuna (37°C) özgü karakteristik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kalın duvarlı, içinde çok sayıda endospor bulunan sferüller

Cevap

Kalın duvarlı, içinde çok sayıda endospor bulunan sferüller
Vaka sunumundaki coğrafi bölge (Kaliforniya, San Joaquin Vadisi) ve klinik tablo (akut pulmoner enfeksiyon + eritema nodozum), 'vadi ateşi' veya 'çöl romatizması' olarak bilinen koksidioidomikozu tanımlamaktadır. Coccidioides türleri dimorfik mantarlardır; çevrede (25°C) bölmeli hifler ve fıçı şeklinde artrokonidyumlar oluştururken, dokuda (37°C) kalın duvarlı ve içi endospor dolu sferüller şeklinde görülürler.

Adım Adım Çözüm

1
Coğrafi bölge ve klinik bulguları analiz etme
Kaliforniya (San Joaquin Vadisi) ve eritema nodozum (çöl romatizması) bulguları Coccidioides immitis enfeksiyonunu işaret eder.
Coccidioides, ABD'nin güneybatı bölgelerinde endemik olan bir mantardır.
2
Etkenin termal dimorfizm özelliğini değerlendirme
Coccidioides immitis dimorfik bir mantardır ancak diğer sistemik mikozlardan farklı olarak 37°C'de maya değil, sferül oluşturur.
Vücut ısısında (37°C) veya dokuda artrokonidyumlar sferüllere dönüşür.
3
Karakteristik morfolojik yapıyı belirleme
Sferüllerin içinde endosporların bulunması tanıyı kesinleştirir.
Olgunlaşan sferüller yırtılarak içindeki endosporları dokuya salar ve enfeksiyon yayılır.

Anahtar Kavram

Coccidioides immitis'in doku formundaki (37°C) karakteristik 'sferül' yapısı ve diğer dimorfik mantarlardan bu yönüyle ayrılması.
Soru 27Soru →

42 yaşında bir erkek hasta; ateş, kuru öksürük ve nefes darlığı şikayetleriyle doktora başvuruyor. Hastanın öyküsünden, yakın zamanda güvercinlerin yuva yaptığı eski bir tavan arasını temizlediği öğreniliyor. Akciğer radyografisinde yaygın nodüler infiltrasyonlar ve hiler lenfadenopati saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde, klinik örneğin 25∘C25^\circ C'de Sabouraud dekstroz agardaki kültüründe hif yapısı üzerinde büyük, kalın duvarlı ve parmaksı çıkıntıları olan (tüberkülat) makrokonidyumlar ürediği görülüyor. Aynı etkenin 37∘C37^\circ C'deki kültüründe ve biyopsi materyalinde ise fagositoz yapmış hücrelerin sitoplazmasında oval, tomurcuklanan yapılar izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan mantar aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Histoplasma capsulatum

Cevap

Histoplasma capsulatum
Histoplasma capsulatum, kuş ve yarasa dışkısı ile kirlenmiş ortamlardan solunum yoluyla alınan, doğada küf (tüberkülat makrokonidyum), dokuda ise makrofaj içi küçük maya formunda bulunan termal dimorfik bir mantardır. Soruda verilen maruziyet öyküsü ve morfolojik veriler bu etkenle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykü ve çevresel maruziyetin değerlendirilmesi
Eski tavan arası temizliği ve yoğun kuş dışkısı maruziyeti Histoplasma capsulatum için tipik bir risk faktörüdür.
Sistemik mikozların tanısında hastanın bulunduğu coğrafi bölge ve spesifik maruziyet öyküsü (kuş/yarasa dışkısı, mağara gezisi vb.) tanı koydurucudur.
2
Kültür morfolojisinin (25∘C25^\circ C) incelenmesi
Hifler üzerinde büyük, kalın duvarlı ve çıkıntılı (tüberkülat) makrokonidyumların görülmesi.
Tüberkülat makrokonidyumlar, Histoplasma capsulatum'un küf fazı için patognomonik bir morfolojik özelliktir.
3
Doku ve 37∘C37^\circ C morfolojisinin değerlendirilmesi
Mononükleer fagositer sistem hücrelerinin (makrofajlar) içinde küçük, oval maya hücrelerinin saptanması.
Histoplasma, sistemik mikozlar arasında dokuda tipik olarak hücre içi (intrasellüler) yerleşim gösteren tek etkendir.

Anahtar Kavram

Histoplasma capsulatum'un termal dimorfizmi ve hücre içi yerleşim özelliği.
Soru 28Soru →

Güney Amerika'da uzun yıllar kahve plantasyonlarında çalışmış olan 52 yaşındaki erkek hasta, son aylarda giderek artan öksürük, nefes darlığı ve ağız içinde ağrılı, granülomatöz karakterde ülseratif lezyonlar şikayetiyle başvuruyor. Mukoza lezyonlarından alınan biyopsi örneğinin mikroskobik incelemesinde, ana hücre etrafında çok sayıda tomurcuklanma gösteren, karakteristik "pilot dümeni" (mariner's wheel) görünümünde maya hücreleri izleniyor. Bu klinik tabloya neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Isı ile indüklenen dimorfizm gösterir; doğada 25°C'de küf, dokuda ise 37°C'de maya formunda bulunur.

Cevap

Etken olan Paracoccidioides brasiliensis, ısıya bağlı dimorfizm gösteren bir mantardır; 25°C'de küf (hif), 37°C'de (dokuda) ise çok sayıda tomurcuklanan maya formundadır.
Vakada tanımlanan "pilot dümeni" görünümü ve Latin Amerika maruziyeti Paracoccidioides brasiliensis'i işaret eder. Bu mantar, sistemik mikozların genel karakteristiği olan termal dimorfizm özelliğine sahiptir. Doğada (toprakta) ve oda sıcaklığındaki (25°C) laboratuvar kültürlerinde küf (hif ve konidi) formundayken; insan dokusunda veya 37°C'deki özel besiyerlerinde maya formuna dönüşür. Doğru seçenekte bu faz değişimi ve sıcaklıklar tam olarak belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki ipuçlarını değerlendir.
Güney Amerika (Latin Amerika), tarım işçiliği (kahve plantasyonu) ve ağız içi mukozal lezyonlar endemik bir mikozu, özellikle Paracoccidioidomycosis'i düşündürür.
Coğrafi bölge ve maruziyet hikayesi sistemik mikoz tanısında kritiktir.
2
Morfolojik bulguyu analiz et.
Dokuda izlenen "pilot dümeni" görünümü, Paracoccidioides brasiliensis'in patognomonik maya formudur.
Çok sayıda tomurcuklanma (multipolar budding) bu etkene özgü morfolojik tanıdır.
3
Etkenin biyolojik özelliklerini belirle.
Sistemik mikozların genel özelliği olan termal dimorfizm (25°C küf, 37°C maya) bu etken için de geçerlidir.
Dimorfizm, bu grup mantarların tanı ve fizyolojisindeki en temel özelliktir.

Anahtar Kavram

Sistemik mikozlarda termal dimorfizm ve Paracoccidioides brasiliensis'in morfolojik özellikleri.

Daha Fazla Pratik

Histoplasma capsulatum'un hücre içi maya formu ile leishmania amastigot formunun ayrımını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 29Soru →

Amerika Birleşik Devletleri’nin güneybatısındaki San Joaquin Vadisi’nde bir arkeolojik kazı çalışmasına katılan 38 yaşındaki erkek hasta; öksürük, ateş ve yaygın eklem ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın balgam örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde, 37∘C37^{\circ}C’de içinde çok sayıda endospor barındıran, kalın duvarlı büyük sferüller izleniyor. Bu etkenin 25∘C25^{\circ}C’deki kültüründe aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hiflerin parçalanmasıyla oluşan fıçı şeklinde artrokonidyumlar

Cevap

Hiflerin parçalanmasıyla oluşan fıçı şeklinde artrokonidyumlar
Vakada tanımlanan klinik tablo (vadi humması) ve morfolojik yapı (endosporlu sferüller) Coccidioides türlerini işaret etmektedir. Bu mantarlar doğada veya 25∘C25^{\circ}C’deki laboratuvar kültürlerinde septalı hifler oluşturur ve bu hiflerin fragmanlara ayrılmasıyla 'artrokonidyum' adı verilen, fıçı şeklinde karakteristik yapılar meydana gelir. Bu yapılar oldukça enfektiftir ve laboratuvar çalışanları için risk oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki ipuçlarını (San Joaquin Vadisi, eklem ağrısı/Valley Fever ve 37∘C37^{\circ}C’deki endosporlu sferüller) değerlendir.
Etkenin Coccidioides immitis veya Coccidioides posadasii olduğu saptanır.
Sferül yapısı bu cinsin doku fazına özgü tanısal bir kriterdir.
2
Etkenin termal dimorfizm özelliğini hatırla.
Coccidioides diğer sistemik mikozlardan farklı olarak dokuda maya değil, sferül oluşturur; 25∘C25^{\circ}C’de (kültür fazı) ise hif yapısındadır.
Sistemik mikozların çoğu ısıya bağlı olarak faz değiştirir.
3
Kültür fazındaki spesifik morfolojik yapıyı belirle.
Septalı hiflerin parçalanmasıyla (disartikülasyon) bulaşıcı özellik taşıyan fıçı şeklinde artrokonidyumlar oluşur.
Artrokonidyumlar Coccidioides'in laboratuvarda ürediğinde görülen karakteristik enfektif formudur.

Anahtar Kavram

Coccidioides türlerinin dokuda (37∘C37^{\circ}C) sferül, kültürde (25∘C25^{\circ}C) ise artrokonidyum oluşturması.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 30Soru →

Brezilya'nın kırsal kesiminde kahve tarımıyla uğraşan 48 yaşındaki erkek hasta; ağız mukozasında 'dut görünümünde' (moriform) ağrılı, kanamalı ülseratif lezyonlar, öksürük ve servikal lenfadenopati şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan biyopsi örneğinin 37∘C37^{\circ}C'deki inkübasyonunda, kalın duvarlı bir ana hücreden çok sayıda tomurcuklanma gösteren 'pilot dümeni' (mariner’s wheel) görünümünde maya hücreleri saptanıyor. Bu enfeksiyon etkeni ve hastalığın epidemiyolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konaktaki östrojen hormonunun, mantarın hif formundan patojen maya formuna dönüşümünü inhibe etmesi nedeniyle klinik hastalık kadınlarda çok daha nadir görülür.

Cevap

Paracoccidioides brasiliensis enfeksiyonunda östrojen hormonunun hif-maya dönüşümünü inhibe etmesi, klinik tablonun erkeklerde çok daha sık görülmesine neden olur.
Vakada tanımlanan etken Paracoccidioides brasiliensis'tir. Bu mantarın en dikkat çekici özelliklerinden biri, deri testleri erkek ve kadınlarda benzer maruziyeti gösterse de, klinik hastalığın erkeklerde çok daha fazla görülmesidir. Bunun nedeni, kadınlık hormonu olan östrojenin (17β17\beta-estradiol), mantarın dokuda çoğalan patojen maya formuna dönüşmesini önleyen bir inhibitör etki göstermesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki klinik ve morfolojik ipuçlarını analiz et.
Brezilya (endemik bölge), moriform stomatit (karakteristik klinik bulgu) ve 'pilot dümeni' görünümü (patognomonik morfoloji) bizi Paracoccidioides brasiliensis tanısına götürür.
Sistemik mikozların tanısında coğrafi bölge ve tipik maya morfolojisi en önemli ayırıcı kriterlerdir.
2
Paracoccidioides brasiliensis'in biyolojik özelliklerini ve cinsiyet dağılımındaki farkın nedenini değerlendir.
Hastalık erkeklerde kadınlara oranla 15-20 kat daha sık görülür. Bunun nedeni kadınlardaki östrojen hormonunun (17β17\beta-estradiol) mantarın enfeksiyöz hif formundan, hastalık yapıcı maya formuna geçişini hücresel düzeyde engellemesidir.
Hormonal etkileşim, bu mikozun epidemiyolojik olarak en ayırıcı ve zorlayıcı teorik bilgisidir.

Anahtar Kavram

Paracoccidioides brasiliensis termal dimorfizmi ve östrojenin koruyucu etkisi

Daha Fazla Pratik

Diğer dimorfik mantarların (Histoplasma, Blastomyces, Coccidioides) 25°C ve 37°C'deki morfolojik farklarını tablo halinde karşılaştırarak çalışmanız önerilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru →

3232 yaşında bir jeolog, Arizona’nın Sonoran çölünde yaptığı saha çalışmasından döndükten iki hafta sonra ateş, öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki bacağının ön yüzünde ağrılı, eritematöz nodüller (eritema nodozum) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde, etkenin 25∘C25^{\circ}C sıcaklıkta hiflerin eklemlenmesiyle oluşan varil şeklinde artrokonidiyumlar meydana getirdiği belirleniyor. Bu mikroorganizmanın doku örneklerinde veya 37∘C37^{\circ}C inkübasyonda oluşturduğu karakteristik morfolojik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kalın duvarlı, içerisinde çok sayıda endospor barındıran sferüller

Cevap

İnsan dokusunda veya 37∘C37^{\circ}C sıcaklıkta içerisinde çok sayıda endospor barındıran kalın duvarlı sferüllerin görülmesi Coccidioides enfeksiyonu (Vadi Ateşi) için karakteristiktir.
Arizona gibi kurak bölgelerdeki toz maruziyeti ve laboratuvarın 25∘C25^{\circ}C kültüründe artrokonidiyum görülmesi Coccidioides türlerini işaret eder. Bu mantarların en tipik özelliği, dokuda (37∘C37^{\circ}C) sferül adı verilen, içi endospor dolu büyük yapılar oluşturmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vaka verilerini analiz et
Arizona/Sonoran çölü maruziyeti ve eritema nodozum bulguları Coccidioidomycosis tanısını düşündürür.
Coccidioides türleri endemik olarak Güneybatı ABD'deki çöl bölgelerinde bulunur.
2
Çevresel morfolojiyi tanımla
Doğada ve 25∘C25^{\circ}C laboratuvar kültüründe etken varil şeklinde artrokonidiyumlar oluşturur.
Bu yapılar rüzgarla kolayca taşınabilir ve inhalasyon yoluyla enfeksiyona neden olur.
3
Doku (konak) fazındaki morfolojiyi belirle
İnhale edilen artrokonidiyumlar akciğerlerde sferüllere dönüşür.
Coccidioides türleri, diğer sistemik mikozların aksine dokuda tomurcuklanan maya değil, endospor içeren sferüller oluşturur.

Anahtar Kavram

Coccidioides türleri termal dimorfizm gösterir; ancak doku fazında tomurcuklanan maya hücresi yerine sferül (içinde endospor olan yapı) oluşturmaları onları diğer endemik mikozlardan ayırır.
Soru 32Soru →

Bir laboratuvar kazası sonrası, toprak kaynaklı bir mantar etkenine maruz kalan teknisyende yüksek ateş ve göğüs ağrısı şikayetleri gelişmiştir. Mantarın 25∘C25^{\circ}C'deki kültüründe septalı hiflerin fragmantasyonu sonucu oluşan, aerodinamik özellikleri nedeniyle havada kolayca asılı kalabilen dikdörtgen yapılı artrokonidyumlar saptanmıştır. Bu mantarın hastadan alınan biyopsi örneklerinde görülmesi beklenen morfolojik formu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kalın duvarlı, içinde çok sayıda endospor barındıran sferüller

Cevap

Mantarın doku fazında kalın duvarlı ve içi endospor dolu sferüller oluşturması beklenir.
Coccidioides türleri, laboratuvar ortamında en bulaşıcı olan endemik mikoz etkenidir (Biyogüvenlik düzeyi 33 gerektirir). Kültürde (25∘C25^{\circ}C) septalı hiflerin fragmantasyonu ile artrokonidyumlar oluşturur. İnhale edilen bu artrokonidyumlar dokuda veya 37∘C37^{\circ}C'de maya fazına dönüşmek yerine, içinde çok sayıda endospor barındıran büyük (60−100μm60-100 \mu m), kalın duvarlı sferüllere dönüşür.

Adım Adım Çözüm

1
Etkeni tanımlama
Coccidioides immitis/posadasii
Toprak kaynaklı olması, laboratuvar kazası riski (yüksek bulaşıcılık) ve hif fragmantasyonu ile oluşan artrokonidyumlar bu etkene işaret eder.
2
Doku fazını hatırlama
Sferül yapısı
Coccidioides türleri, diğer sistemik dimorfik mantarların aksine dokuda maya formuna dönüşmez; sferül adı verilen yapılar oluşturur.
3
Ayırıcı morfolojiyi belirleme
Sferül ve endosporlar
Sferüllerin içindeki endosporlar, mantarın dokuda yayılmasını sağlayan temel birimlerdir.

Anahtar Kavram

Coccidioides türlerinin dokuda maya yerine sferül oluşturması (Termal dimorfizm istisnası)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 33Soru →

Sistemik mikoz etkenleri, doğada ve laboratuvarda oda ısısında (25∘C25^\circ C) küf (hif) formunda bulunurken, insan vücudunda veya 37∘C37^\circ C’deki özel besiyerlerinde maya formuna dönüşürler. Bu grupta yer alan mantarlardan hangisi, doku örneklerinde tipik olarak 'geniş tabanlı tomurcuklanan' kalın duvarlı maya hücreleri şeklinde izlenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Blastomyces dermatitidis

Cevap

Blastomyces dermatitidis, dokuda kalın duvarlı ve tek bir noktadan geniş bir tabanla tomurcuklanan maya hücreleri oluşturmasıyla diğer sistemik mikozlardan ayırt edilir.
Blastomyces dermatitidis, termal dimorfik bir mantardır. Laboratuvar kültürlerinde 25∘C25^\circ C’de hif yapısı gösterirken, dokuda veya 37∘C37^\circ C’de karakterize 'geniş tabanlı tomurcuklanan' (broad-based budding) maya hücreleri oluşturur. Bu yapı ayırıcı tanıda en önemli kriterdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sistemik mikoz etkenlerinin termal dimorfizm özelliğini değerlendir.
Tüm sistemik mikozlar (Coccidioides hariç dokuda maya fazı) 25∘C25^\circ C'de küf, 37∘C37^\circ C'de maya formundadır.
Sistemik mikozları diğer mantar gruplarından ayıran temel özelliktir.
2
37∘C37^\circ C'de veya dokuda görülen morfolojik yapıları karşılaştır.
Geniş tabanlı tomurcuklanma (broad-based budding) morfolojisi belirlenir.
Her sistemik mikozun kendine has bir maya/doku formu morfolojisi vardır.
3
Doğru etkeni morfolojik özelliğe göre eşleştir.
Blastomyces dermatitidis.
Bu morfolojik tanımlama Blastomyces için spesifiktir.

Anahtar Kavram

Sistemik mikozların termal dimorfizmi ve morfolojik ayırıcı tanı özellikleri.

Daha Fazla Pratik

Diğer sistemik mikozların (Histoplasma, Coccidioides, Paracoccidioides) karakteristik doku formlarını ve coğrafi dağılımlarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 34Soru →

Venezuela'da yaşayan ve tarımla uğraşan 52 yaşındaki erkek hasta, üç aydır devam eden öksürük, iştahsızlık ve ağız mukozasında ağrılı, kanamalı yaralar şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede damak ve diş etlerinde granülomatöz, "moriform" (dutsu) görünümde ülseratif lezyonlar saptanıyor. Lezyon biyopsisinin histopatolojik incelemesinde çok sayıda tomurcuklanan, "pilot dümeni" görünümünde büyük maya hücreleri izleniyor.

Bu etkenin laboratuvar tanısı ve termal dimorfizm özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25∘C25^{\circ}C inkübasyonda hif ve klamidosporlar içeren küf fazında, 37∘C37^{\circ}C inkübasyonda ise karakteristik maya fazında ürer.

Cevap

Paracoccidioides brasiliensis, 25°C'de hif ve klamidosporlar içeren küf fazında, 37°C'de ise karakteristik 'pilot dümeni' görünümünde maya fazında ürer.
Vakada tanımlanan Venezuela kökenli tarım işçisi, moriform stomatit lezyonları ve mikroskopide izlenen 'pilot dümeni' (mariner's wheel) görünümü tipik bir Paracoccidioides brasiliensis enfeksiyonudur. Bu mantar termal dimorfiktir; çevresel sıcaklıkta (25°C) hifsel küf formunda ürerken, vücut sıcaklığında veya zenginleştirilmiş besiyerlerinde (37°C) karakteristik maya formuna dönüşür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir.
Güney/Orta Amerika (Venezuela), tarım işçiliği, moriform stomatit ve pilot dümeni görünümü bizi Paracoccidioides brasiliensis tanısına götürür.
Vakadaki coğrafi bölge ve karakteristik ağız mukozası lezyonları endemik mikozlar içinde ayırıcıdır.
2
Termal dimorfizm özelliklerini hatırla.
Sistemik mikozlar çevrede (25°C) küf, dokuda/konakta (37°C) maya formundadır.
Etkenin laboratuvar tanısı için faz değişimi ve bu fazlardaki morfoloji temel bilgidir.
3
P. brasiliensis morfolojisini onayla.
37°C'de çok sayıda tomurcuklanan pilot dümeni mayası, 25°C'de ise non-spesifik hif ve klamidospor yapısı görülür.
Seçeneklerdeki diğer karakteristik yapılar (tüberkülü makrokonidyum, sferül, geniş tabanlı maya) elenerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Paracoccidioides brasiliensis'in karakteristik morfolojik özellikleri ve termal dimorfizmi

Daha Fazla Pratik

P. brasiliensis'in kadınlarda neden nadir görüldüğünü (östrojenin maya formuna geçişi inhibe etmesi) araştırarak klinik bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru →

Amerika Birleşik Devletleri'nin güneybatı bölgelerine (Arizona, Teksas) yapılan bir seyahat sırasında şiddetli toz fırtınasına maruz kalan 42 yaşındaki hastada; ateş, öksürük ve bacakların ön yüzünde ağrılı eritematöz nodüller (eritema nodozum) gelişiyor. Hastadan alınan klinik örneklerin 25∘C25^{\circ}C'deki kültürlerinde artrokonidyumlar saptanırken, 37∘C37^{\circ}C'deki doku incelemesinde diğer endemik mikozlardan farklı olarak tomurcuklanan maya hücresi saptanmıyor. Bu klinik tabloya neden olan mantarın doku fazında görülmesi beklenen karakteristik yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçinde çok sayıda endospor barındıran kalın duvarlı sferüller

Cevap

Doku fazında içinde çok sayıda endospor barındıran kalın duvarlı sferüllerin görülmesi
Coccidioides immitis, termal dimorfik bir mantar olup laboratuvar kültürlerinde (25∘C25^{\circ}C) artrokonidyumlar oluştururken, insan dokusunda (37∘C37^{\circ}C) kalın duvarlı sferüller içinde çok sayıda endospor şeklinde görülür. Diğer endemik (sistemik) mikoz etkenlerinin aksine doku fazında maya hücresi oluşturmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve coğrafi verilerin analizi
Güneybatı ABD seyahati, toz fırtınası maruziyeti ve eritema nodozum varlığı, öncelikle Coccidioides immitis enfeksiyonunu (Vadi Humması) düşündürür.
Coccidioides, kurak bölgelerde toprakta bulunur ve toz fırtınaları ile artrokonidyumların inhalasyonu sonucu enfeksiyon gelişir.
2
Termal dimorfizm özelliğinin değerlendirilmesi
Etkenin 25∘C25^{\circ}C'de küf fazında artrokonidyumlar oluşturduğu, ancak dokuda maya formunda olmadığı belirlenmiştir.
Sistemik mikozlar içinde Coccidioides, doku fazında (37∘C37^{\circ}C) maya hücresi oluşturmayan tek etkendir.
3
Doku fazı morfolojisinin tanımlanması
C. immitis dokuda içinde endosporlar bulunan sferüller oluşturur.
İnhale edilen artrokonidyumlar akciğerlerde genişleyerek kalın duvarlı sferüllere dönüşür ve bu sferüllerin bölünmesiyle endosporlar ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

Coccidioides immitis'in doku fazı morfolojisi (Sferül)

İpuçları

1
Güneybatı ABD'deki kurak bölgelerde toz fırtınalarıyla bulaşan mantarı düşünün.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru →

California'nın güneyinde yaşanan şiddetli bir depremin ardından oluşan yoğun toz fırtınalarına maruz kalan bir grup hastada; ateş, öksürük ve plöritik göğüs ağrısı ile karakterize bir klinik tablo gelişmiştir. Bu hastalardan elde edilen klinik örneklerin 25∘C25^\circ \text{C}'deki kültüründe; hiflerin fragmantasyonu ile oluşan, fıçı şeklinde ve aralarında "disjunktör hücreler" bulunan artrokonidyumlar saptanmıştır.

Bu mikroorganizmanın insan vücudundaki doku formunda aşağıdakilerden hangisinin görülmesi beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçinde çok sayıda endospor barındıran kalın duvarlı sferüller

Cevap

İçinde çok sayıda endospor barındıran kalın duvarlı sferüller
Vakadaki coğrafi bölge (California), maruziyet şekli (deprem sonrası toz fırtınası) ve kültür morfolojisi (fıçı şeklinde artrokonidyumlar ve disjunktör hücreler) Coccidioides immitis tanısı için tipiktir. Bu mikroorganizma dimorfik bir mantardır ve insan vücudundaki (doku/37°C) formu, içinde çok sayıda endospor barındıran kalın duvarlı sferüllerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ipuçlarını değerlendir
California/Deprem/Toz fırtınası maruziyeti Coccidioides immitis'i (Vadi Humması) düşündürür.
Coccidioides türleri endemik bölgelerde toprakta bulunur ve sarsıntı/rüzgarla havaya karışan sporların inhalasyonuyla bulaşır.
2
Kültür morfolojisini analiz et
25∘C25^\circ \text{C}'de fıçı şeklinde artrokonidyumlar ve disjunktör hücrelerin varlığı Coccidioides tanısını doğrular.
Coccidioides türleri küf fazında karakteristik olarak hiflerin parçalanmasıyla oluşan, fıçı (varil) benzeri sporlar ve bunların arasında boşluk bırakan ölü hücreler (disjunktör) oluşturur.
3
Termal dimorfizm özelliğine göre doku formunu belirle
Coccidioides türleri dokuda sferül ve endospor oluşturur.
Diğer dimorfik mantarların aksine Coccidioides dokuda tomurcuklanan maya oluşturmaz; bunun yerine endosporlarla dolu büyük sferüller oluşturarak çoğalır.

Anahtar Kavram

Coccidioides immitis'in yaşam döngüsünde çevre fazı (artrokonidyumlar) ile doku fazı (endosporlu sferüller) arasındaki morfolojik geçiş.

Alternatif Yöntem

Laboratuvar tanısında doku örneğinin potasyum hidroksit (KOHKOH) veya gümüşleme (GMS) ile incelenmesi sferülleri hızlıca ortaya çıkarabilir. Kültür oldukça tehlikelidir ve biyogüvenlik düzeyi 3 (BSL−3BSL-3) olan laboratuvarlarda çalışılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru →

St. Lawrence Nehri vadisinde yaşayan ve düzenli olarak nehir kenarındaki çürümüş odunların toplandığı bir alanda çalışan 52 yaşındaki erkek hasta; iki aydır devam eden öksürük, kilo kaybı ve sağ bacağında iyileşmeyen verrüköz bir lezyon şikayetiyle başvurur. Akciğer grafisinde sağ orta lobda kitle benzeri bir görünüm saptanır. Cilt lezyonundan yapılan biyopside, çift konturlu, kalın duvarlı ve ebeveyn hücreye geniş bir tabanla (broad-based) tutunmuş tek bir tomurcuğu olan maya hücreleri izlenir. Bu etkenin laboratuvar tanısı ve mikrobiyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25°C'de SDA besiyerinde üretildiğinde, septalı hiflerin yan kollarında yerleşen "lolipop" benzeri terminal konidyumlar izlenir.

Cevap

Pathogen identification confirms Blastomyces dermatitidis, which produces characteristic 'lollipop' conidia on short stalks when grown as a mold at 25°C.
Vakada tanımlanan klinik tablo (akciğer ve cilt tutulumu) ve morfolojik bulgular (geniş tabanlı tomurcuklanma) Blastomyces dermatitidis enfeksiyonunu (Blastomikoz) tanımlamaktadır. Bu mantar termal dimorfik bir etken olup, 25°C'de (küf fazı) SDA besiyerinde üretildiğinde septalı hiflerin yan kollarında yerleşen ve 'lolipop' görünümü veren tekli terminal konidyumlar oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Vaka verilerini analiz et.
Coğrafya (St. Lawrence), maruziyet (çürümüş odun), klinik (akciğer kitlesi + verrüköz cilt lezyonu) ve morfoloji (geniş tabanlı tomurcuklanan maya) değerlendirildi.
Sistemik mikozların ayırıcı tanısında coğrafi bölge ve morfolojik yapı birincil öneme sahiptir.
2
Etkeni tanımla.
Geniş tabanlı tomurcuklanma (broad-based budding) ve kalın duvarlı maya yapısı Blastomyces dermatitidis'i işaret eder.
Sistemik mikozlar arasında sadece Blastomyces bu tip tomurcuklanma gösterir.
3
Termal dimorfizm özelliklerini hatırla.
Pathogen 37°C'de maya, 25°C'de küf formundadır. Küf formunda lolipop benzeri konidyumlar oluşturur.
Sistemik mikozların laboratuvar tanısı her iki formun da gösterilmesine dayanır.

Anahtar Kavram

Blastomyces dermatitidis'in termal dimorfizm özellikleri ve morfolojik tanısı

Daha Fazla Pratik

Blastomyces dermatitidis'in akciğerde radyolojik olarak maligniteyi (kanser) nasıl taklit edebileceğini ve kemik tutulumu özelliklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 38Soru →

Texas’ın kurak bölgelerinde (El Paso) yürütülen bir arkeolojik kazı çalışmasında görev alan 40 yaşındaki erkek hasta; ateş, öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvurmuştur. Fizik muayenesinde alt ekstremite ön yüzlerinde (pretibial bölge) ağrılı, eritematöz nodüler lezyonlar saptanmıştır. Alınan klinik örneklerin 25∘C25^\circ \text{C}’deki kültüründe fıçı şeklinde, hiflerin segmentlere ayrılmasıyla oluşan spor yapıları gözlenmiştir. Bu hastadan alınan biyopsi örneğinde, etkenin 37∘C37^\circ \text{C}’deki (insan dokusunda) karakteristik morfolojik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kalın duvarlı, içerisinde çok sayıda endospor barındıran sferüller

Cevap

Kalın duvarlı, içerisinde çok sayıda endospor barındıran sferüller
Vakada tanımlanan Texas (El Paso) bölgesi, toprak/kazı maruziyeti ve eritema nodozum bulguları Coccidioidomycosis (Coccidioides immitis/posadasii) enfeksiyonunu işaret eder. Bu etkenin en karakteristik laboratuvar özelliği, 25∘C25^\circ \text{C}’de (doğada/kültürde) fıçı şeklinde artrokonidyumlar oluştururken, 37∘C37^\circ \text{C}’de (insan vücudunda/dokuda) içerisinde çok sayıda endospor barındıran kalın duvarlı sferüller oluşturmasıdır. Diğer sistemik mikoz etkenlerinden farklı olarak doku fazında maya hücresi oluşturmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve coğrafi verilerin analizi
Texas (kurak bölge), kazı maruziyeti ve eritema nodozum bulguları Coccidioidomycosis (Çöl Romatizması) tanısını düşündürür.
Coccidioides immitis/posadasii Güneybatı ABD'deki kurak topraklarda endemiktir.
2
Çevresel formun değerlendirilmesi
25∘C25^\circ \text{C}'de hiflerin parçalanmasıyla oluşan fıçı şeklindeki yapılar (artrokonidyumlar) tanıyı doğrular.
Artrokonidyumlar bu etkenin doğadaki ve laboratuvar kültüründeki (25∘C25^\circ \text{C}) enfektif formudur.
3
Doku formunun (dimorfizm) belirlenmesi
Etkenin 37∘C37^\circ \text{C}'de (dokuda) maya değil, sferül oluşturduğu bilgisi kullanılır.
Coccidioides, dimorfik mantarlar arasında dokuda maya yerine endospor içeren sferüller oluşturan tek istisnadır.

Anahtar Kavram

Coccidioides türlerinin termal dimorfizm özelliği (dokuda sferül oluşumu)
Soru 39Soru →

Mississippi Nehri vadisinde yaşayan ve bahçesindeki eski bir tavuk kümesini temizledikten sonra ateş, kuru öksürük ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvuran 45 yaşındaki erkek hastanın akciğer grafisinde hiler lenfadenopati saptanmıştır. Bronkoalveoler lavaj örneğinin Wright-Giemsa boyamasında makrofajların sitoplazması içinde çok sayıda küçük, oval maya hücreleri izlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkenin laboratuvar üretimi ve morfolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 25∘C25^{\circ}C'de hif ve tüberkülü makrokonidiyum, 37∘C37^{\circ}C'de küçük maya formu oluşturur.

Cevap

Histoplasma capsulatum, doğada (oda ısısında) septalı hifler ve karakteristik tüberkülü (çıkıntılı) makrokonidiyumlar oluştururken, dokuda veya laboratuvarda 37∘C37^{\circ}C'de küçük, oval maya formunda bulunur.
Vakada tanımlanan klinik tablo ve laboratuvar bulguları Histoplasma capsulatum enfeksiyonuna (Histoplazmoz) aittir. Bu mantar endemik bölgelerde (Ohio ve Mississippi nehir vadileri) toprakta ve özellikle kuş/yarasa dışkısı ile zenginleşmiş ortamlarda bulunur. Laboratuvarda oda ısısında (25∘C25^{\circ}C) üretildiğinde septalı hifler ve karakteristik, parmaksı çıkıntıları olan kalın duvarlı 'tüberkülü makrokonidiyumlar' oluşturur. Vücut ısısında (37∘C37^{\circ}C) veya dokuda ise küçük, oval ve sıklıkla makrofajların içinde yer alan maya hücrelerine dönüşür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verilerin analizi
Mississippi vadisi yerleşimi, kuş dışkısı (tavuk kümesi) maruziyeti ve makrofaj içi küçük mayalar, etkenin Histoplasma capsulatum olduğunu gösterir.
H. capsulatum endemik bölgelerde toprak ve kuş/yarasa dışkısıyla bulaşır ve retiküloendotelyal sistem hücreleri içinde yaşar.
2
Termal dimorfizm özelliklerinin sorgulanması
25∘C25^{\circ}C'de küf (hif/makrokonidiyum), 37∘C37^{\circ}C'de maya formu.
Sistemik mikoz etkenleri termal dimorfiktir; çevresel koşullarda küf, konak dokusunda maya formuna geçerler.
3
Morfolojik yapıların eşleştirilmesi
Tüberkülü makrokonidiyum yapısı etkeni doğrular.
H. capsulatum'un hif fazındaki en tipik tanısal yapısı tüberkülü (parmaksı çıkıntıları olan) büyük sporlardır.

Anahtar Kavram

Histoplasma capsulatum, retiküloendotelyal sistem hücrelerini (makrofajlar) enfekte eden, oda ısısında hif/tüberkülü makrokonidiyum, vücut ısısında ise küçük maya fazında bulunan termal dimorfik bir mantardır.
Soru 40Soru →

Güneydoğu Asya seyahati dönüşü ateş, belirgin zayıflama ve gövdesinde "molluscum contagiosum" benzeri göbekli deri lezyonları şikayetiyle başvuran HIV(+)HIV(+) bir hastanın deri biyopsisinde makrofajlar içerisinde hücre içi mikroorganizmalar saptanmıştır. Etkenin 25∘C25^{\circ}C ortamındaki kültüründe besiyerine kırmızı difüzyon pigmenti salan küf fazı izlenirken, 37∘C37^{\circ}C'de maya benzeri hücreler görülmektedir. Bu etkenin doku veya 37∘C37^{\circ}C kültür fazındaki karakteristik morfolojik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Enine septumla ikiye bölünerek (fisyon) çoğalma

Cevap

Enine septumla ikiye bölünerek (fisyon) çoğalma
Vakada tanımlanan etken Güneydoğu Asya'da endemik olan, HIV(+)HIV(+) hastalarda fırsatçı enfeksiyon yapan ve 25∘C25^{\circ}C kültüründe karakteristik kırmızı pigment üreten Talaromyces (Penicillium) marneffei'dir. Bu mantarın sistemik dimorfik mantarlar arasındaki en belirgin farkı, maya fazında tomurcuklanmak yerine enine bir septum oluşturarak fisyon (ikiye bölünme) ile çoğalmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vaka verilerini analiz etme
Güneydoğu Asya (Tayland/Vietnam vb.) maruziyeti, HIV(+)HIV(+) (immün yetmezlik) ve göbekli deri lezyonları.
Bu kombinasyon endemik bir mikoz olan Talaromyces (Penicillium) marneffei'yi düşündürür.
2
Laboratuvar bulgularını değerlendirme
25∘C25^{\circ}C'de kırmızı difüzyon pigmenti salan küf kolonisi.
Kırmızı pigment üretimi Talaromyces marneffei için patognomonik bir laboratuvar bulgusudur.
3
Morfolojik ayrımı belirleme
Hücre içi yerleşimli, fisyonla (ikiye bölünme) çoğalan hücreler.
Sistemik dimorfik mantarlar içinde tomurcuklanma yerine fisyon ile bölünen tek etken Talaromyces marneffei'dir.

Anahtar Kavram

Talaromyces marneffei'nin fisyon (ikiye bölünme) ile çoğalma özelliği ve kırmızı pigment üretimi.

Daha Fazla Pratik

Histoplasma capsulatum ve Talaromyces marneffei arasındaki ayırıcı tanıda kullanılan morfolojik ve laboratuvar farklarını listeleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 3Sonraki
Sistemik (Endemik) Mikozlar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin