Parazitoloji

İnsanlarda uyuz (skarbiyez) tablosuna neden olan $Sarcoptes$ $scabiei$’nin biyolojik özellikleri ve yaşam döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$24$ yaşında erkek hasta, dışkısında hareketli, beyaz renkli ve yassı parçalar görmesi üzerine polikliniğe başvuruyor. Hastanın anamnezinde son birkaç aydır epigastrik bölgede hafif ağrı ve iştah artışı tanımladığı, beslenme alışkanlığı olarak ise çiğ sığır etinden yapılan yerel gıdaları sıklıkla tükettiği öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası parazit aşağıdakilerden hangisidir?

Yaban domuzu eti tüketimi öyküsü olan, ateş, periorbital ödem ve şiddetli kas ağrısı ile başvuran bir hastada, laboratuvar incelemesinde eozinofili ve kreatin kinaz ($CK$) yüksekliği saptanmıştır. Bu hastadan alınan kas biyopsisi örneğinde aşağıdakilerden hangisinin görülmesi tanıyı kesinleştirir?

Bir artropod tarafından kan emme sırasında alınan parazit etkeninin, vektörün vücudunda hem sayıca artış gösterdiği (proliferasyon) hem de biyolojik bir evrim/olgunlaşma geçirerek enfektif forma dönüştüğü saptanmıştır. Bu biyolojik etkileşim türü ve parazitin vektörü enfektif hale getirmesine kadar geçen süre aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

Parazitolojik dışkı incelemesinde; operkulumu (kapağı) bulunmayan, ancak yan tarafında belirgin bir dikeni ($lateral$ $spine$) olan parazit yumurtaları saptanmıştır. Bu morfolojik bulgular ışığında, etken parazit ve yaşam döngüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mağara, eski barınak veya kemirgen yuvalarının bulunduğu alanlarda konaklayan bireylerde görülen; ani başlayan yüksek ateş, titreme ve baş ağrısı ile karakterize, ateşin 3-4 gün sürüp kendiliğinden düştüğü ancak bir hafta sonra tekrar yükseldiği (tekrarlayan ateş) klinik tablolarda 'endemik dönek ateş' etkeni olan Borrelia türlerinin insanlara bulaşmasından sorumlu olan tıbbi artropod aşağıdakilerden hangisidir?

Trematodlar (yaprak solucanları) genellikle yaşam döngülerinde mirasideum, sporokist, redia, serkarya ve metaserkarya evrelerini içeren karmaşık bir süreç izlerler. Ancak, insanlarda önemli enfeksiyonlara yol açan bazı trematod türlerinde yaşam döngüsü bu genel şemadan sapmalar gösterir. Yaşam döngüsünde redia evresi bulunmayan, serkaryaların deriden doğrudan penetrasyonu ile bulaşan ve erişkin formları hermafrodit olmayan parazit türü göz önüne alındığında, bu etkenle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sıtma (malarya) hastalığının bulaşma döngüsünde, enfekte dişi $\textit{Anopheles}$ cinsi sivrisineklerin tükürük bezlerinden insan kanına aktarılan ve enfeksiyonu başlatan parazit formu aşağıdakilerden hangisidir?

Karın ağrısı ve dışkıda beyaz renkli şerit parçaları görme şikayetiyle başvuran $32$ yaşındaki bir erkek hastanın laboratuvar incelemesinde; atılan segmentlerin (gravid proglottidlerin) uterusunda tek taraflı $10$ adet yan dal saptanmıştır. Ayrıca parazit skoleksinin dört adet çekmene ve iki sıra çengele sahip olduğu görülmüştür.

Bu bulgular ışığında, saptanan parazit ve neden olduğu enfeksiyon ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ürogenital sistem enfeksiyonlarına yol açan ve yaşam döngüsünde kist formu bulunmayan, sadece trofozoit formu izlenen protozoon aşağıdakilerden hangisidir?

Trematodların (yaprak solucanları) yaşam döngüleri, morfolojik yapıları ve biyolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

34 yaşındaki bir erkek hasta, karın ağrısı ve zaman zaman gelişen ishal şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın öyküsünden, hafta sonları gölde avladığı tatlı su balıklarını tütsüleyerek veya az pişmiş şekilde tükettiği öğreniliyor. Yapılan gaita incelemesinde, yaklaşık $70 \mu m$ uzunluğunda, oval yapıda, bir ucu kapaklı (operkulum) ve diğer ucunda küçük bir çıkıntısı olan sarı-kahverengi yumurtalar saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin morfolojik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$28$ yaşında kadın hasta, bir hafta önce başlayan halsizlik ve $48$ saatte bir titreme ile yükselen ateş şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede splenomegali saptanıyor. Hastadan alınan periferik kan yaymasının Giemsa boyamasında; enfekte eritrositlerin sağlıklı eritrositlere göre daha büyük ve soluk boyandığı, sitoplazmalarında ince pembe noktalanmaların bulunduğu izleniyor. Ayrıca trofozoit formlarının ameboid hareketli olduğu ve eritrosit sitoplazmasını düzensiz bir şekilde doldurduğu görülüyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları temel alındığında, en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Sestodların yaşam döngüleri ve biyolojik özellikleri değerlendirildiğinde; $Hymenolepis$ $diminuta$ ($Sıçan$ $şeridi$) enfeksiyonu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$34$ yaşında erkek hasta, sağ periorbital bölgede yaklaşık iki haftadır giderek büyüyen, ağrısız ve palpasyonla yer değiştirebilen nodüler bir kitle şikayetiyle göz polikliniğine başvuruyor. Hastanın öyküsünden, bir ay önce gözündeki bir enfeksiyonu tedavi etmek amacıyla geleneksel bir yöntem olan taze kurbağa eti pansumanı uyguladığı öğreniliyor. Kitlenin cerrahi olarak çıkarılması sırasında $3 \ cm$ uzunluğunda, şerit benzeri, beyaz renkli, yavaş hareket eden bir larva saptanıyor. Yapılan mikroskobik incelemede larvanın skoleksi bulunmadığı, ancak anterior ucunda invajine bir emici oluk (pseudobothria) yapısı taşıdığı görülüyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit ve insana bulaşan bu spesifik formu aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik portal hipertansiyon ve splenomegali bulguları olan, endemik bir bölgede tatlı su teması öyküsü bulunan bir hastadan alınan biyopsi örneğinde lateral dikeni bulunan, operkulsuz (kapakçıksız) yumurtalar izlenmiştir. Bu parazitin biyolojik özellikleri ve yaşam döngüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kırsal bölgede hayvancılıkla uğraşan $35$ yaşında bir erkek hasta, son aylarda giderek artan şiddetli baş ağrısı ve fokal nöbetler nedeniyle hastaneye başvuruyor. Kraniyal MR incelemesinde sol serebral hemisferde $3$ cm çapında, ince duvarlı, içi sıvı dolu, kistik bir lezyon izleniyor. Cerrahi eksizyon ile bütünlüğü korunarak çıkarılan kistin makroskobik incelemesinde; kist duvarının iç yüzeyine kümeler halinde tutunmuş çok sayıda protoskoleks saptanıyor. Ancak kist içerisinde lamine membran (kütikül tabakası), çimlenme keseleri (brood capsules) veya çocuk veziküllere rastlanmıyor. Bu klinik tabloya neden olan parazit aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında Brezilyalı bir erkek hasta, ilerleyici yutma güçlüğü ve egzersiz dispnesi şikayetleriyle kliniğe başvuruyor. Yapılan tetkiklerde özofagusun ileri derecede genişlediği (megaözofagus) ve ekokardiyografide dilate kardiyomiyopati bulguları saptanıyor. Hastanın anamnezinde çocukluğunda kerpiç evlerde yaşadığı öğreniliyor. Bu klinik tabloya yol açan etkenin insanlara bulaşmasından sorumlu olan morfolojik form aşağıdakilerden hangisidir?

Yabani domuz eti tüketiminden yaklaşık $10$ gün sonra gelişen şiddetli kas ağrıları, çiğneme güçlüğü, periorbital ödem ve belirgin eozinofili ($\% 45$) tablosuyla başvuran bir hastada; deltoid kas biyopsisinde çizgili kas lifi içerisinde kıvrılmış larva ve çevresinde modifiye hücre yapısı (hemşire hücre) izlenmiştir. $\textit{Trichinella spiralis}$ olarak tanımlanan bu patojenin biyolojik özellikleri ve tanısal süreçleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Güney Amerika seyahatinden dönen $38$ yaşındaki bir erkek hasta; ani başlayan ateş, halsizlik, miyalji ve sağ göz çevresinde ağrısız, tek taraflı periorbital ödem (Romaña belirtisi) şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede hepatosplenomegali ve yaygın lenfadenopati saptanıyor. Periferik kan yaymasında $C$ veya $U$ şeklinde, kinetoplastı vücudun arka ucunda yer alan kamçılı protozoonlar izleniyor.

Bu hastalık ve etkeniyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?