Parazitoloji

Karın ağrısı, halsizlik ve çarpıntı şikayetleri ile başvuran $28$ yaşındaki bir hastanın fizik muayenesinde konjonktivalarda belirgin solukluk saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde hipokrom mikrositer anemi ve periferik yaymada eozinofili izleniyor. Öyküsünden kırsal bölgede yaşadığı ve tarlada çıplak ayakla çalıştığı öğrenilen bu hastada, tanıyı kesinleştirmek için dışkı incelemesinde görülmesi beklenen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik lenfositik lösemi ($KLL$) tanısıyla takip edilen $65$ yaşında bir erkek hastada, özellikle el ayası ve ayak tabanında belirgin olan kalın, sarı-kahverengi krutlu lezyonlar saptanıyor. Hastanın kaşıntı şikayetinin beklenenden çok az olduğu ifade ediliyor. Alınan deri kazıntısının mikroskobik incelemesinde, her sahada çok sayıda (yüzlerce) ektoparazit ve yumurta gözleniyor. Bu klinik tablo ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tarım işçisi olarak çalışan $24$ yaşındaki bir hasta; halsizlik, yorgunluk ve egzersiz dispnesi şikayetleriyle başvurmaktadır. Yapılan laboratuvar incelemesinde eozinofili ve belirgin bir hipokrom mikrositer anemi saptanmıştır. Hastanın öyküsünden yaklaşık $2$ ay önce çıplak ayakla tarlada çalışırken ayak bileğinde kaşıntılı, eritemli bir lezyon oluştuğu ve kendiliğinden geçtiği öğrenilmiştir. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Kalp transplantasyonu yapılan seronegatif bir alıcıda, seropozitif donörden alınan greft içerisinde bulunan ve nakil sonrası immünsüpresyonla birlikte aktive olarak akut enfeksiyona yol açan enfektif $Toxoplasma\ gondii$ formu aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında kadın hasta, bir haftadır devam eden kötü kokulu, köpüklü, sarı-yeşil renkli vajinal akıntı ve kaşıntı şikayetiyle jinekoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan fizik muayenede servikste yaygın peteşial kanamalar (çilek serviks görünümü) saptanıyor. Bu hastada etken olması en muhtemel mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Akdeniz bölgesinde yaşayan, üç haftadır devam eden yüksek ateş, halsizlik ve karın şişliği şikayetiyle getirilen 6 yaşındaki erkek çocuğun fizik muayenesinde masif splenomegali ve hepatomegali saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde pansitopeni ve belirgin hipergamaglobulinemi izleniyor. Bu hastada kesin tanı amacıyla yapılan kemik iliği aspiratının yaymasında, makrofajların içinde saptanması beklenen parazit formu aşağıdakilerden hangisidir?

Endosimbiyotik *Trichomonas vaginalis* virüsü ($TVV$) taşıyan parazitlerin, bu virüsü taşımayanlara göre daha şiddetli vajinit tablosuna ve artmış HIV bulaş riskine yol açtığı bilinmektedir. Bu patogenezin temelinde, virüsün konak hücresindeki spesifik bir reseptörü uyararak hiper-enflamatuar bir sitokin fırtınası (özellikle $IL-8$ artışı) oluşturması yatmaktadır.

Buna göre, $TVV$ aracılı bu immün aktivasyonda görev alan konak hücre reseptörü ve tanıdığı viral ligand aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Tropikal bir bölgeye seyahat öyküsü olan $35$ yaşındaki bir erkek hasta, bacağında yaklaşık bir haftadır devam eden ağrılı, çıban benzeri bir şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede lezyonun ortasında küçük bir delik (punktum) olduğu, bu delikten zaman zaman hava kabarcıkları çıktığı ve hastanın lezyon içerisinde hareketlenme hissettiği gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan ektoparaziter durum aşağıdakilerden hangisidir?

Tıbbi parazitolojide, parazitin normal biyolojik döngüsü içerisinde yer almayan bir canlının tesadüfen enfekte olması ve bu canlıdaki parazitemi düzeyinin bir vektörü enfekte edebilecek eşik değerin altında kalması nedeniyle enfeksiyonun zincirleme olarak başka konaklara aktarılamaması durumu, bu canlıyı parazit için hangi konak tipi yapar?

$24$ yaşında bir erkek hasta, yaklaşık üç haftadır devam eden ve özellikle geceleri yatağa girdiğinde şiddetlenen yoğun kaşıntı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede el parmak aralarında, el bileklerinin iç yüzlerinde ve aksiller bölgede yer yer küçük papüller ve yaklaşık $1$ cm uzunluğunda, kirli beyaz renkli, ince ve kıvrımlı tünel benzeri yapılar (sillionlar) gözleniyor. Bu klinik tabloya neden olan etkenin biyolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tıbbi parazitolojide parazitlerin yaşam döngüleri, konak spektrumları ve vektör ilişkileri değerlendirildiğinde, bu kavramlar arasındaki ilişkilere dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Batı Afrika'da nehir kenarındaki bir bölgede uzun süreli saha araştırması yapan $40$ yaşındaki bir erkek hasta; vücudunda gelişen ağrısız sert nodüller, şiddetli kaşıntı ve son zamanlarda gelişen görme bulanıklığı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede kutanöz bölgelerde hiperpigmentasyon ve palpasyonla sert onşoserkomlar saptanıyor. Bu hastada kesin tanı için en uygun mikroskobik inceleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Orak hücre taşıyıcılığı ($HbAS$) olan bireylerin, *Plasmodium falciparum* sıtmasının ağır klinik formlarına karşı belirgin bir direnç gösterdiği bilinmektedir. Bu koruyucu etkide, parazitin konak hücre sitoiskeletini kullanarak kendi proteinlerini hücre yüzeyine taşıma yeteneğindeki bozulma kritik rol oynar. *P. falciparum* ile enfekte $HbAS$ eritrositlerinde, virülans proteinlerinin (özellikle $PfEMP1$) konak hücre membranına taşınmasını engelleyen temel hücresel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) alevlenmesi nedeniyle uzun süreli yüksek doz kortikosteroid tedavisi alan $64$ yaşındaki erkek hastada; şiddetli karın ağrısı, ishal ve öksürük şikayetleri gelişiyor. Yapılan dışkı incelemesinde parazit yumurtasına rastlanmazken, kısa bukkal boşluklu, hareketli rhabditiform larvalar saptanıyor. Bu klinik tabloya neden olan ve Baermann yöntemi ile dışkıdan ayrıştırılabilen nematod aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik karın ağrısı ve şişkinlik şikayetleri olan bir hastadan alınan dışkı örneğinin direkt mikroskobik incelemesinde; merkezinde geniş bir boşluk bulunan, çekirdekleri bu boşluğun etrafındaki ince sitoplazma bandında dizilmiş olarak izlenen $10-15 \mu m$ çapında parazit formları saptanıyor. Bu parazit aşağıdakilerden hangisidir?

$Sarcoptes$ $scabiei$ $var.$ $hominis$ infestasyonunun (uyuz) patogenezi, farklı klinik formları ve konak immün yanıtı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Doğu Afrika'da (Tanzanya) safari yaptıktan $2$ hafta sonra yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı ve bacağında ağrılı, ülserleşmiş bir lezyon (şankr) şikayetiyle başvuran $30$ yaşındaki erkek hastanın beyin omurilik sıvısı (BOS) incelemesinde sitoplazmasında eozinofilik inklüzyonlar içeren plazma hücreleri (Mott hücreleri) saptanmıştır. Bu vaka için en olası etken ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Trematodlar (yaprak solucanları) tıbbi parazitolojide genellikle hermafrodit morfolojiye sahip olmaları, operküllü (kapaklı) yumurta bırakmaları ve insanlara enfektif metaserkarya larvalarının sindirim yoluyla alınmasıyla bulaşmaları ile bilinirler. Ancak, belirli bir trematod grubu bu klasik biyolojik döngü ve yapıdan önemli istisnalar gösterir.

Aşağıdaki parazitlerden hangisi; hermafrodit olmaması (dişi ve erkeklerin ayrı olması), yumurtalarında operkül bulunmaması ve insanlara serkarya formunun deri yoluyla penetrasyonu ile bulaşması özelliklerinin tamamını karşılamaktadır?

Tıbbi parazitolojide parazitlerin biyolojik vektörler içerisindeki seyri; parazitin geçirdiği morfolojik değişimler ve sayısal artış (çoğalma) kapasitesine göre kategorize edilir. Örneğin, bir vektörde hem şekilsel bir olgunlaşma evresi geçiren hem de sayıca artış gösteren parazitlerin (sıtma etkenleri gibi) ilişkisi 'siklopropagatif' olarak tanımlanır.

Buna karşın, vektörün vücudunda sadece morfolojik bir metamorfoz (örneğin $L_1$ larvadan enfektif $L_3$ larvaya geçiş) sergileyen ancak sayısal bir çoğalma göstermeyen parazitlerin bu biyolojik ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Özellikle geceleri artan perianal kaşıntı ve buna bağlı uykusuzluk şikayetleri ile çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniğine getirilen $8$ yaşındaki bir çocukta, bu klinik tabloya neden olan en olası parazit aşağıdakilerden hangisidir?