Gastrointestinal ve Hepatobiliyer Sistem Patolojisi

Kolesistektomi yapılan bir hastanın spesimeninde, makroskobik olarak safra kesesi duvarının diffüz olarak kalınlaştığı gözlenmiştir. Mikroskobik incelemede mukoza epitelinin muskularis propria tabakası içine doğru invajinasyonlar oluşturduğu (Rokitansky-Aschoff sinüsleri) ve bu yapıların çevresindeki düz kas demetlerinde belirgin hipertrofi olduğu saptanmıştır. Bu histopatolojik bulgular ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, son $6$ aydır giderek artan halsizlik, çarpıntı ve dilde yanma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde hemoglobin $9.2$ $g/dL$, ortalama eritrosit hacmi ($MCV$) $112$ $fL$ ve serum $B_{12}$ vitamini düzeyi düşük bulunuyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide korpus ve fundus mukozasının yaygın olarak atrofik ve soluk olduğu, bu bölgelerde çok sayıda, çapları $0.3-0.6$ $cm$ arasında değişen, sarı-turuncu renkli polipoid nodüller izleniyor. Mide antrum mukozasının ise makroskobik olarak doğal olduğu görülüyor. Nodüllerden alınan biyopsinin mikroskobik incelemesinde, dar sitoplazmalı ve "tuz-biber" kromatinli hücrelerin oluşturduğu küçük yuvalar izleniyor; immünhistokimyasal olarak sinaptofizin ve kromogranin pozitifliği saptanıyor. Bu hastadaki patolojik süreç ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?

Pankreas duktal adenokarsinomlarının moleküler patogenezinde rol oynayan genetik değişikliklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

62 yaşında kadın hastada, başka bir nedenle yapılan abdominal BT incelemesinde pankreas gövde-kuyruk yerleşimli, $3$ cm çapında, çok sayıda küçük kistten oluşan ("bal peteği" görünümü) ve merkezinde kalsifiye bir skar bulunan, iyi sınırlı kistik bir kitle saptanıyor. Bu lezyonun histopatolojik incelemesinde saptanması beklenen en olası bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $10$ yıldır ülseratif kolit tanısıyla takip edilmektedir. Son zamanlarda halsizlik ve kaşıntı şikayetleri başlayan hastanın laboratuvar testlerinde kolestatik enzim düzeylerinde belirgin yükseklik saptanmıştır. Yapılan kolanjiyografi incelemesinde intrahepatik ve ekstrahepatik safra yollarında segmental daralmalar ve "tespih tanesi" görünümü izlenen bu hastada, karaciğer biyopsisinde görülmesi beklenen en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında erkek hasta, son $6$ aydır devam eden dispeptik şikayetler, epigastrik dolgunluk ve hafif kilo kaybı nedeniyle başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde antrumda mukoza düzensizliği, eritematöz alanlar ve sığ ülserasyonlar izleniyor. Alınan biyopsi materyalinde $Helicobacter$ $pylori$ varlığı saptanırken, lamina propriada glandları invaze ederek "lenfoepitelyal lezyonlar" oluşturan, dens, monomorfik, küçük B-lenfosit infiltrasyonu izleniyor. Hastaya standart $H.$ $pylori$ eradikasyon tedavisi uygulanmasına rağmen, $6$ ay sonraki kontrol endoskopisinde lezyonun gerilemediği ve histopatolojik bulguların devam ettiği saptanıyor. Bu hastadaki tümörün antibiyotik tedavisine yanıt vermemesinden sorumlu olması en olası genetik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$69$ yaşında erkek hasta; son $2$ ayda $10$ kg ağırlık kaybı, epigastrik bölgeden sırta yayılan kuşak tarzında ağrı ve ilerleyici tıkanma sarılığı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan görüntülemelerde pankreas başında $3.5$ cm boyutunda kitle ve multipl karaciğer metastazları saptanıyor. Tümör hücrelerinin genetik analizinde, $18q21$ lokusunda yer alan ve Transforming Growth Factor-beta (TGF-$\beta$) sinyal iletiminde 'ortak mediyatör' (co-SMAD) olarak görev yapan genin homozigot delesyonu saptanmıştır. Bu gen kaybının, pankreas karsinomunun invaziv ve metastatik bir fenotip kazanmasında kritik rol oynadığı bilinmektedir. Bu bilgilere göre, sözü edilen gen ürünü olan SMAD4 (DPC4) proteininin TGF-$\beta$ sinyal yolağındaki temel moleküler fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında kadın hasta, son birkaç aydır belirginleşen halsizlik, dilde ağrılı yanma hissi ve ayak parmaklarında uyuşma şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin düzeyi $8,8$ g/dL, ortalama eritrosit hacmi ($MCV$) $114$ fL saptanıyor. Üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide fundus ve korpus mukozasının soluk ve incelmiş olduğu, mukoza kıvrımlarının (rugaların) silindiği; ancak antrum mukozasının tamamen normal görünümde olduğu izleniyor. Biyopsi örneklerinde korpusta pariyetal hücre kaybı, lenfoplazmositik infiltrasyon ve intestinal metaplazi saptanırken; antrumda belirgin bir patoloji izlenmiyor. Bu hastada ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek olan Tip 1 mide karsinoid tümörlerinin (nöroendokrin tümör) gelişiminden sorumlu olan en temel patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

İnflamatuar bağırsak hastalıklarından biri olan ülseratif kolitte, inflamasyonun bağırsak duvarındaki yerleşimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında erkek hasta, epigastrik bölgede dolgunluk hissi ve son $3$ ayda $6$ kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan endoskopide mide korpusunda $1.2$ cm çapında, zemini fibrinli yüzeyel bir ülser saptanıyor. Biyopsi materyalinin incelenmesinde, muskularis mukozayı geçmeyen ancak lamina propriada yayılım gösteren taşlı yüzük hücreli karsinom izleniyor. Yapılan cerrahi rezeksiyonda incelenen $15$ lenf nodundan $1$ tanesinde tümör metastazı saptanıyor. Bu klinikopatalojik tabloya göre, tümörün sınıflandırılması ve özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$48$ yaşında kadın hasta, son zamanlarda artan halsizlik ve katı gıdaları yutmada güçlük şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde konjonktivalarda solukluk ve dilde papillalarda atrofi (glosit) saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde mikrositer anemi saptanan hastanın yapılan endoskopik incelemesinde üst özofagusta lümeni daraltan ince, membranöz bir yapı (web) gözleniyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada, uzun dönemde aşağıdaki özofagus patolojilerinden hangisinin gelişme riski en yüksektir?

Kronik kolesistitte lümen içi basınç artışına bağlı olarak mukoza epitelinin muskularis propria tabakasına doğru herniasyonu (fıtıklaşması) sonucu oluşan patolojik yapılar aşağıdakilerden hangisidir?

$72$ yaşında kadın hasta, karın ağrısı, bulantı, kusma ve karın şişliği şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Öyküsünden uzun süredir safra kesesi taşları olduğu öğreniliyor. Fizik muayenesinde bağırsak seslerinin arttığı ve metalik tını alındığı saptanıyor. Çekilen ayakta direkt batın grafisinde ($ADBG$) ince bağırsak anslarında belirgin dilatasyon, hava-sıvı seviyeleri ve safra yollarında hava (pnömobili) gölgeleri izleniyor. Bu klinik tabloya yol açan temel patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$28$ yaşında kadın hasta, $3$ aydır devam eden kanlı diyare ve tenezm şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan kolonoskopik incelemede, rektumdan başlayıp proksimale doğru kesintisiz (sürekli) bir hat şeklinde uzanan ve inen kolonda sonlanan mukoza inflamasyonu saptanıyor. Alınan biyopsi örneklerinde inflamasyonun mukoza ve submukoza ile sınırlı olduğu, kript apselerinin varlığı izleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Akut miyeloid lösemi nedeniyle allojenik kök hücre nakli yapılan 38 yaşındaki erkek hasta, nakilden 2 ay sonra gelişen ve giderek artan şiddetli odinofaji (ağrılı yutma) şikayetiyle başvuruyor. Yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde, özofagusun özellikle orta ve alt 1/3'lük kısmında yerleşmiş, yer yer birleşme eğilimi gösteren, derin ve uzunlamasına (lineer) ülserasyonlar saptanıyor. Ülser tabanından alınan biyopsi örneklerinin histopatolojik incelemesinde aşağıdaki bulgulardan hangisinin izlenmesi en olasıdır?

$42$ yaşında erkek hasta, $10$ yıldır ülseratif kolit ve buna eşlik eden primer sklerozan kolanjit tanılarıyla izlenmektedir. Son zamanlarda artan sarılık, kaşıntı ve sağ üst kadran ağrısı şikayetleri olan hastanın radyolojik görüntülemesinde, sağ ve sol hepatik kanalların birleşim yerinde (hilus) lümeni daraltan invaziv bir kitle saptanıyor. Biyopsi materyalinin mikroskobik incelemesinde, yoğun desmoplastik stroma içerisinde müsin üreten asiner yapılar gözleniyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik hemolitik anemi tanısıyla izlenen bir hastada, safra kesesinde çok sayıda küçük, siyah renkli ve kolayca ufalanabilen taşlar saptanıyor. Bu taşların oluşumunda rol oynayan temel madde aşağıdakilerden hangisidir?

Yirmi iki yaşında erkek hasta, yaklaşık 6 aydır devam eden aralıklı ishal, karın ağrısı ve son haftalarda belirginleşen bel ağrısı (sakroiliit) ile gözde kızarıklık (üveit) şikayetleriyle başvuruyor. Kolonoskopik incelemede; rektum mukozası doğal izlenirken, terminal ileumda lümeni daraltan asimetrik duvar kalınlaşması ve çekumda aralarında normal mukoza adacıkları bulunan derin, lineer (uzunlamasına) ülserler saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosuna neden olan hastalığın patolojik incelemesinde aşağıdaki mikroskobik bulgulardan hangisinin saptanması en olasıdır?

$63$ yaşında erkek hasta, kronik hepatit C zemininde gelişen siroz tanısıyla takip edilmektedir. Rutin kontrollerinde serum alfa-fetoprotein (AFP) düzeyi $250$ $ng/mL$ (Normal: $<10$ $ng/mL$) saptanıyor. Yapılan abdominal BT'de karaciğer sağ lobda $4.5$ $cm$ çapında, arteriyel fazda kontrast tutan, venöz fazda ise "wash-out" (yıkama) gösteren kitle izleniyor. Bu hastada yapılan karaciğer biyopsisinde, lezyonun hepatosellüler karsinom tanısını destekleyen en karakteristik histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$42$ yaşında erkek hastada yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde mide antrumunda yaygın hiperemi ve küçük mukozal erozyonlar saptanmıştır. Biyopsi örneğinde mukoza içinde $Helicobacter$ $pylori$, nötrofil infiltrasyonu ve lenfoid agregatlara rastlanmıştır. Korpus ve fundus biyopsilerinde ise inflamasyon veya diğer patolojik bulgulara rastlanmadığı bildirilmiştir. Bu hastadaki patolojik süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?