Kardiyovasküler ve Solunum Sistemi Patolojisi

$48$ yaşında kadın hasta, evre $II$ meme kanseri tanısıyla cerrahi sonrası adjuvan kemoterapi (doksorubisin içeren protokol) almaktadır. Tedavinin üçüncü ayında son $2$ haftadır giderek artan nefes darlığı, bacaklarda şişlik ve çabuk yorulma şikayetleri ile kardiyoloji kliniğine başvurmuştur. Yapılan ekokardiyografide ejeksiyon fraksiyonu $\%35$ olarak ölçülen hastada dilate kardiyomiyopati tablosu saptanmıştır. Bu hastada gelişen kardiyotoksisiteden sorumlu olan ajanın miyokardda oluşturduğu en tipik histopatolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

65 yaşında, gemi tersanesi ve yalıtım sektöründe uzun süreli çalışma öyküsü olan bir erkek hastada; ilerleyici nefes darlığı nedeniyle yapılan radyolojik incelemelerde plevrayı diffüz olarak kalınlaştıran ve akciğeri bir zırh gibi dıştan kuşatan kitle saptanmıştır. Bu klinik ve makroskobik bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında, bilinen bronşiyal astım tanısı olan bir hasta şiddetli dispne ve öksürük şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın balgam sitolojisinin mikroskobik incelemesinde; zemininde çok sayıda eozinofil ve Charcot-Leyden kristallerinin yanı sıra, belirgin nükleer hiperkromazi gösteren ancak apikal yüzeylerinde silyaların (tüysüz çıkıntıların) korunduğu izlenen, $10$-$15$ hücreden oluşan sıkı kolumnar epitel kümeleri saptanmıştır. Sitolojik olarak adenokarsinom hücreleri ile karışabilen bu morfolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$4$ yaşında bir erkek çocuk; $5$ gündür devam eden yüksek ateş, her iki gözde konjonktival konjesyon, ağız mukozasında eritem, dilde belirgin papillalarla karakterize 'çilek dili' görünümü ve ellerde ödem şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede servikal lenfadenopati ve gövdede polimorfik döküntü saptanmıştır. Bu hastada gelişebilecek en önemli vasküler komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $10$ gün önce geçirdiği ateşli ve döküntülü bir üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben gelişen ilerleyici nefes darlığı, çarpıntı ve göğüs ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde $S_3$ galo ritmi saptanıyor. Laboratuvar incelemelerinde troponin I seviyesi $1.2 \text{ ng/mL}$ (normal < $0.03$) olarak ölçülüyor. Ekokardiyografide sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu $\%35$ olarak saptanıyor. Bu hastada klinik tablodan en sık sorumlu olan patolojik sürecin tipik histopatolojik görünümü aşağıdakilerden hangisidir?

48 yaşında, 20 yıldır taş ocağında kumlama işçisi olarak çalışan erkek hasta, son 6 aydır giderek artan nefes darlığı ve kuru öksürük şikayetiyle başvuruyor. Solunum fonksiyon testlerinde $FVC$ %62 (beklenen), $FEV_1/FVC$ oranı %86 olarak ölçülüyor. Akciğer grafisinde üst zonlarda yaygın nodüler opasiteler ve hiler lenf nodlarında periferik kalsifikasyonlar (yumurta kabuğu görünümü) izleniyor. Bu hastanın akciğer biyopsisinde görülmesi en olası histopatolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Kilo kaybı, yaygın kas ağrısı ve gastrointestinal kanama şikayetleri ile başvuran bir hastanın renal anjiyografisinde 'tespih tanesi' (beading) görünümü veren multipl küçük anevrizmalar izlenmektedir. Yapılan damar biyopsisinde bazı segmentlerde transmural nötrofil infiltrasyonu ve fibrinoid nekroz izlenirken, diğer bazı segmentlerde ise yoğun fibrozis ve internal elastik lamina yıkımı saptanmıştır. Bu hastadaki patolojik süreç ve vaskülit tipi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında bir kadın hasta, nefes darlığı ve çarpıntı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde perikardiyal frotman duyuluyor ve inspiryumda sistolik kan basıncında $15$ $mmHg$ düşüş ($pulsus$ $paradoxus$) saptanıyor. Perikardiyosentezde hemorajik efüzyon izleniyor ve sitolojik incelemede malign hücreler görülüyor. Yapılan ileri tetkiklerde bu tablonun kalbe en sık metastaz yapan tümörlerden birine bağlı olduğu saptanıyor.

Bu hastadaki klinik tablo ve kardiyak neoplazilerin genel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$52$ yaşında sistemik lupus eritematozus ($SLE$) tanısıyla yüksek doz kortikosteroid tedavisi almakta olan erkek hasta; son bir haftadır devam eden ateş, öksürük ve ilerleyici baş ağrısı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde ateş $38.8^\circ C$ ve akciğer oskültasyonunda sağ üst lobda krepitan ralleri saptanıyor. Akciğer görüntülemesinde sağ üst lobda kavitasyon gösteren nodüler bir lezyon, beyin $MR$ incelemesinde ise multipl apseler izleniyor. Bronkoalveoler lavaj örneğinin mikroskobik incelemesinde "Gram pozitif, dallanma gösteren filamanöz yapıda ve modifiye Erlich-Ziehl-Neelsen (zayıf asidorezistan) boyası ile pozitif boyanan" mikroorganizmalar saptanıyor. Bu hastadaki akciğer lezyonunun histopatolojik incelemesinde görülmesi en olası bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$10$ günlük bir yenidoğanda belirgin siyanoz ve oskültasyonda triküspit odakta üfürüm saptanıyor. Ekokardiyografik incelemede triküspit kapağın septal ve posterior yaprakçıklarının sağ ventrikül apeksine doğru yer değiştirdiği, sağ ventrikülün bir bölümünün morfolojik olarak sağ atriyum ile bütünleştiği (atriyalizasyon) ve fonksiyonel sağ ventrikülün oldukça küçük olduğu gözleniyor. Bu bebekte tanımlanan patolojiye en sık eşlik eden ek kardiyak malformasyon aşağıdakilerden hangisidir?

$64$ yaşında bir erkek hasta, giderek artan nefes darlığı ve bacaklarda şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki akciğer bazalinde matite ve krepitan raller saptanıyor. Torasentez ile alınan plevral sıvının biyokimyasal analizinde; plevra sıvısı protein düzeyi $2.1$ g/dL (eş zamanlı serum protein düzeyi $7.0$ g/dL), plevra sıvısı LDH düzeyi $90$ U/L (eş zamanlı serum LDH düzeyi $320$ U/L) olarak ölçülüyor. Bu hastada plevral efüzyonun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Mesleksel maruziyet sonucu gelişen restriktif akciğer hastalıkları arasında yer alan ve histopatolojik olarak sarkoidozdan ayırt edilemeyen non-kazeifiye granülomatöz inflamasyonla karakterize olan bir tablo mevcuttur. Özellikle nükleer enerji, havacılık ve elektronik endüstrisinde çalışanlarda gözlenen, patogenezinde $HLA-DPB1$ molekülünün $69$. pozisyonunda glutamat bulunması ile güçlü bir genetik yatkınlık gösteren hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Rutin bir tarama sırasında çekilen bilgisayarlı tomografide arka (posterior) mediastende yerleşim gösteren bir kitle saptanan erişkin bir hastada, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Sağ üst kadranda ağrı ve dolgunluk şikayetiyle başvuran $48$ yaşındaki bir hastada yapılan görüntülemede; karaciğer sağ lobunda yerleşen $15\text{ cm}$ çapındaki dev bir kistin sağ hemidiyaframı belirgin şekilde yukarı ittiği ve sağ akciğer bazalinde sönmeye neden olduğu saptanmıştır. Bu hastadaki atelektazi tipi ve beklenen mediastinal yer değişimi aşağıdakilerden hangisidir?

$4$ yaşında bir çocuk, fındık yerken aniden gelişen şiddetli öksürük ve hırıltı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede sağ hemitoraksta solunum seslerinin ileri derecede azaldığı ve trakeanın sağa doğru deviye olduğu saptanıyor. Akciğer grafisinde sağ akciğer alt lobda hacim kaybı ve opasite artışı izleniyor. Bu hastadaki klinik tabloya neden olan atelektazi tipi ve temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında bir erkek hasta, eforla tetiklenen çarpıntı ve bayılma (senkop) şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede avuç içi ve ayak tabanlarında belirgin hiperkeratoz saptanıyor; ayrıca hastanın saçlarının oldukça kıvırcık ve "yün benzeri" (woolly hair) yapıda olduğu dikkati çekiyor. Yapılan ekokardiyografik incelemede sağ ventrikül serbest duvarında belirgin incelme, hipokinezi ve anevrizmatik genişleme izleniyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastanın miyokard dokusunda görülmesi en muhtemel histopatolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

$70$ yaşında erkek hasta, $3$ ay önce geçirdiği şiddetli bir transmural miyokard enfarktüsü sonrası kronik kalp yetmezliği semptomları nedeniyle takip edilmektedir. Bu hastada, enfarktüsün meydana geldiği miyokard bölgesinde görülmesi beklenen morfolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında, sigara içme öyküsü bulunmayan erkek hasta, son bir yıldır tekrarlayan akciğer enfeksiyonları ve zaman zaman olan hemoptizi şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan bronkoskopik incelemede sağ ana bronş lümenini daraltan, düzgün yüzeyli, polipoid karakterde ve "kiraz kırmızısı" görünümünde bir kitle izleniyor. Biyopsi kesitlerinde; organoid (yuvalar ve kordonlar şeklinde) büyüme paterni gösteren, uniform görünümlü, ince granüler "tuz-biber" kromatin yapısına sahip hücrelerden oluşan tümör saptanıyor. Mitoz ve nekroz izlenmeyen bu tümörün tanısını doğrulamak amacıyla kullanılabilecek en uygun immünohistokimyasal belirteç aşağıdakilerden hangisidir?

$61$ yaşında erkek hasta; sağ omuz ağrısı, sağ göz kapağında düşüklük ve sağ göz bebeğinde küçülme şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede sağda ptozis, miyozis ve yüzde anhidroz saptanıyor. Çekilen akciğer grafisinde sağ akciğer apeksinde çevre yumuşak dokulara invaze görünümde kitle tespit ediliyor. Bu hastadaki mevcut klinik tabloya neden olan tümörün histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanma olasılığı en düşüktür?

$55$ yaşında erkek hasta, $30$ yıl boyunca bir dökümhanede kum püskürtme ve metal döküm temizleme işlerinde çalıştığını belirtiyor. Son bir yıldır giderek artan efor dispnesi ve kuru öksürük şikayetleri olan hastanın solunum fonksiyon testinde restriktif tipte bir bozukluk saptanıyor. Akciğer biyopsisinde, özellikle üst loblarda yerleşmiş, merkezinde hyalinize kollajen liflerinin konsantrik dizilim gösterdiği ve polarize ışıkta zayıf çift kırınım veren partiküller içeren nodüler yapılar izleniyor. Bu hastadaki mevcut patolojik tabloyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?