Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKıyas Çeşitleri

Bir felsefe öğretmeni mantık dersinde tahtaya şu akıl yürütmeyi yazar:

- Bütün sorgulayanlar filozoftur.
- Bütün filozoflar bilgedir.
- Bütün bilgeler erdemlidir.
- Bütün erdemliler mutludur.
- O hâlde bütün sorgulayanlar mutludur.

Öğretmen, bu akıl yürütmede birinci kıyasın sonucu olan 'Bütün sorgulayanlar bilgedir' ve ikinci kıyasın sonucu olan 'Bütün sorgulayanlar erdemlidir' önermelerinin gösterilmeyip atlandığını açıklar.

Buna göre, öğretmenin tahtaya yazdığı akıl yürütme aşağıdaki kıyas türlerinden hangisine örnektir?

  1. A
    Zincirleme kıyas
  2. B
    Epikerem
  3. SoritCevap
  4. D
    Entimem
  5. E
    İkilem (Dilemna)

Cevap

Sorit
Soruda verilen akıl yürütme, zincirleme kıyasın ara sonuçlarının ('Bütün sorgulayanlar bilgedir' ve 'Bütün sorgulayanlar erdemlidir') atlanmasıyla oluşturulmuş bir sorittir. Sorit kıyaslarda, birinin yüklemi diğerinin konusu olacak şekilde ilerleyen öncüllerin ardından doğrudan en baştaki özne ile en sondaki yüklemi bağlayan sonuç önermesine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Akıl yürütmedeki öncüllerin birbiriyle ilişkisini inceleyin.
Öncüllerin terimlerinin bir zincir gibi birbirini takip ettiği (sorgulayan -> filozof -> bilge -> erdemli -> mutlu) ve birinci öncülün konusu ile son öncülün yükleminin sonuçta birleştirildiği görülür.
Kıyasın yapısal olarak zincirleme bir karaktere sahip olup olmadığını anlamak için.
2
Öncüller arasındaki ara sonuç önermelerinin yazılıp yazılmadığını kontrol edin.
'Bütün sorgulayanlar bilgedir' ve 'Bütün sorgulayanlar erdemlidir' gibi ara sonuçların çıkarımda yer almadığı, atlandığı tespit edilir.
Zincirleme kıyas ile sorit arasındaki en temel ayrım noktası ara sonuçların varlığıdır.
3
Mantıksal tanım eşleştirmesini yapın.
Klasik mantıkta, zincirleme kıyasta ara sonuçların çıkarılmasıyla yapılan kıyasa sorit adı verilir.
Bulgularımızı klasik mantık terimleriyle adlandırmak için.

Anahtar Kavram

Sorit Kıyas Türü
Bu soruyu puanla

Konular

Kıyas Çeşitleri

Bu konudan daha fazla soru