Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKıyas Çeşitleri

Klasik mantıkta bazı kıyaslar yapısal olarak standart formun dışına çıkarlar. Örneğin günlük hayattaki bazı tartışmalarda, muhatabı ikna etmek amacıyla öncüllerden birinin ya da her ikisinin gerekçesiyle birlikte sunulduğu görülür.

Buna göre;

"Bütün bilgeler sorgulayıcıdır; çünkü sorgulama olmadan doğru bilgiye ulaşılamaz.
Sokrates bir bilgedir.
O hâlde Sokrates de sorgulayıcıdır."

şeklindeki bir akıl yürütme, aşağıdaki kıyas türlerinden hangisine örnek oluşturur?

  1. A
    Entimem
  2. B
    Zincirleme kıyas
  3. EpikeremCevap
  4. D
    Sorit
  5. E
    Dilemma

Cevap

Epikerem
Verilen kıyas örneğinde, 'Bütün bilgeler sorgulayıcıdır' şeklindeki birinci öncülün hemen ardından 'çünkü' bağlacıyla başlayan bir açıklama ve gerekçe sunulmuştur. Klasik mantıkta, en az bir öncülü kanıtı veya gerekçesiyle birlikte sunulan bu tür kıyaslara kanıtlı kıyas ya da epikerem adı verilir. Dolayısıyla doğru cevap epikerem seçeneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kıyasın öncüllerini ve yapısını inceleme
Birinci öncülde 'Bütün bilgeler sorgulayıcıdır' iddiası sunulmuş ve hemen ardından 'çünkü sorgulama olmadan doğru bilgiye ulaşılamaz' ifadesiyle bu iddianın gerekçesi/kanıtı belirtilmiştir.
Kıyas türünün belirlenebilmesi için öncüllerin sunuluş biçimindeki yapısal özelliklerin tespit edilmesi gerekir.
2
Tespit edilen yapısal özelliği kıyas çeşitleriyle karşılaştırma
En az bir öncülünün gerekçesiyle (kanıtıyla) birlikte verildiği kıyas türünün klasik mantıkta 'Epikerem' (Kanıtlı Kıyas) olarak adlandırıldığı bilgisiyle eşleştirilir.
Kıyas çeşitlerinin tanımlarını kullanarak verilen örneğin hangi sınıfa girdiğini kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Epikerem (Kanıtlı Kıyas), öncüllerinin en az birinin kanıtıyla veya gerekçesiyle birlikte sunulduğu kıyas türüdür.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kıyas Çeşitleri

Bu konudan daha fazla soru