Tüm alıştırma soruları

Sınırlı kaynaklara sahip bir ekosisteme yeni yerleşen bir kuş popülasyonunun zamana bağlı birey sayısı değişimi incelendiğinde, popülasyonun $S$-tipi büyüme eğrisi gösterdiği tespit edilmiştir. Popülasyonun büyüme hızı ve taşıma kapasitesi arasındaki ilişki dikkate alındığında, bu süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1952 yılında Alfred Hershey ve Martha Chase, genetik materyalin protein mi yoksa DNA mı olduğunu belirlemek amacıyla T2 bakteriyofajlarını kullanarak bir deney tasarlamışlardır. Deneyin aşamaları aşağıda verilmiştir:

I. Bir grup fajın protein kılıfları radyoaktif kükürt ($^{35}S$) ile işaretlenmiştir.
II. Diğer bir grup fajın DNA'ları radyoaktif fosfor ($^{32}P$) ile işaretlenmiştir.
III. İşaretli fajlar ayrı ayrı bakteri kültürlerine ilave edilerek enfeksiyon gerçekleşmesi beklenmiş, ardından karışımlar bir karıştırıcı yardımıyla çalkalanarak faj kılıfları bakterilerden ayrılmış ve santrifüj edilmiştir.

Buna göre, Hershey-Chase deneyi ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

DNA molekülünün karmaşık yapısında nükleotitlerin hem kendi içindeki hem de birbirleri arasındaki bağlantıları sağlayan farklı kimyasal bağlar bulunur. Aşağıda verilen bağ çeşitlerini, bu bağların kurulduğu moleküler kısımlar veya bölgelerle doğru şekilde eşleştiriniz.

DNA molekülünün yapı taşlarından başlayarak daha karmaşık bir organizasyon düzeyine doğru giden aşağıdaki yapıları, basitten karmaşığa (küçükten büyüğe) doğru sıralayınız.

DNA replikasyonu sürecinde görev alan enzimlerin işlevlerini araştıran bir bilim insanı, ökaryotik bir hücrenin özütünde DNA ligaz enzimini işlevsiz hale getiren spesifik bir inhibitör kullanmıştır.

Bu hücrede DNA eşlenmesi başladığında, replikasyon çatalında meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

DNA replikasyonu; helikaz, DNA polimeraz, DNA ligaz ve RNA primaz gibi enzimlerin yüksek düzeyde koordinasyon içinde çalışmasını gerektiren karmaşık bir süreçtir. Bu enzimlerin her biri replikasyon çatalında belirli bir biyokimyasal işlevi yerine getirerek genetik bilginin hatasız aktarılmasını sağlar.

Aşağıda verilen DNA replikasyon enzimlerini, replikasyon sürecindeki temel görevleriyle eşleştiriniz.

DNA'nın yarı korunumlu eşlenmesi (replikasyon) sürecinde, çift sarmal ipliklerin birbirinden ayrılması ve her bir ipliğin karşısına uygun nükleotitlerin getirilmesi karmaşık bir enzim mekanizmasıyla yönetilir. Replikasyon çatalında gerçekleşen olaylar ve bu süreçte görev alan enzimlerin işleyişi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kapalı formülü $C_6H_{14}$ olan açık zincirli doymuş bir hidrokarbon bileşiğinin izomerleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Asetonitril ($\text{CH}_3\text{CN}$) molekülünün Lewis formülü aşağıda verilmiştir:

Buna göre, asetonitril molekülü ile ilgili;

I. Molekülde toplam $5$ tane sigma ($\sigma$) ve $2$ tane pi ($\pi$) bağı bulunur.
II. Karbon atomları arasındaki tekli bağ, $sp^3$ ve $sp$ hibrit orbitallerinin uç uca örtüşmesiyle oluşmuştur.
III. Karbon ve hidrojen atomları arasındaki bağlar, $sp^3 - p$ orbital örtüşmesi ile kurulmuştur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Komünitelerde görülen farklı simbiyotik etkileşim türleri ile bu ilişkilere ait özellikleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, simbiyotik ilişki isimlerini doğru tanımlarıyla eşleştiriniz.

Standart koşullarda ($25\text{ }^\circ\text{C}$ ve $1\text{ atm}$) hazırlanan bir $Mg-Ag$ galvanik hücresine ait yarı tepkimelerin standart indirgenme potansiyelleri aşağıda verilmiştir:

Buna göre, hazırlanan bu standart galvanik hücre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tek basamakta gerçekleşen,

tepkimesi için sabit sıcaklıkta gerçekleştirilen işlemler sol sütunda, bu işlemler sonucunda tepkime hızında meydana gelen değişimler ise sağ sütunda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki işlemler ile sağ sütundaki hız değişimlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir ökaryotik hücrede gerçekleşen transkripsiyon (yazılım) sürecinde, ilgili gen bölgesinin kalıp ipliği üzerinden RNA sentezi gerçekleşmektedir.

Buna göre transkripsiyon mekanizmasıyla ilgili,

I. RNA polimeraz, DNA replikasyonunda görev alan helikaz enzimine ihtiyaç duymadan DNA çift sarmalını lokal olarak açma ve transkripsiyon tamamlandıktan sonra sarmal yapıyı tekrar eski haline getirme yeteneğine sahiptir.

II. RNA sentezi, kalıp ipliğin $3' \rightarrow 5'$ yönünde okunmasıyla gerçekleşir ve yeni sentezlenen RNA zincirine nükleotit eklenmesi her zaman $3'$ ucundan yapılır.

III. Transkripsiyon sırasında nükleotitlerin birbirine bağlanması için gereken enerji, ortamdaki serbest ATP moleküllerinin $ADP$ ve inorganik fosfata hidroliz edilmesiyle elde edilen serbest enerjiyle doğrudan karşılanır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Deniz seviyesinde gerçekleştirilen bir deneyde, $400\text{ g}$ saf su içerisinde $16,4\text{ g}$ $X(NO_3)_2$ tuzu tamamen çözülerek doygun olmayan bir sulu çözelti hazırlanıyor. Hazırlanan bu çözeltinin kaynamaya başladığı sıcaklık $100,39\ ^\circ\text{C}$ olarak ölçülüyor. Buna göre, $X$ elementinin mol kütlesi kaç $\text{g/mol}$'dür? (Su için $K_d = 0,52\ ^\circ\text{C/m}$; $N = 14\text{ g/mol}$, $O = 16\text{ g/mol}$ ve çözünen tuzun tamamen iyonlaştığı varsayılacaktır.)

Popülasyonu oluşturan bireylerin belirli bir alan içindeki yerleşim biçimlerini ifade eden dağılım modelleri ile bu modellerin temel özelliklerini eşleştiriniz.

1 atmosfer dış basınçta, $500\text{ gram}$ saf suda $0,5\text{ mol}$ $\text{XY}_n$ iyonik katısının tamamen çözünmesiyle hazırlanan sulu çözeltinin kaynamaya başlama sıcaklığı $102,08\text{ }^\circ\text{C}$'dir.

Buna göre, aynı dış basınçta $200\text{ gram}$ saf suda $0,1\text{ mol}$ $\text{Al}_2(\text{SO}_4)_n$ tuzunun tamamen çözünmesiyle hazırlanan sulu çözeltinin donmaya başlama sıcaklığı kaç $\text{ }^\circ\text{C}$'dir?

(Su için kaynama noktası yükselmesi sabiti $K_d = 0,52\text{ }^\circ\text{C/m}$, donma noktası alçalması sabiti $K_k = 1,86\text{ }^\circ\text{C/m}$'dir. Suda çözünen katıların tamamen iyonlaştığı varsayılacaktır.)

Karbonil grubu içeren alifatik $X$ bileşiği uygun koşullarda $H_2$ ile indirgendiğinde sekonder bütil alkol ($2\text{-butanol}$) elde ediliyor.

Buna göre, $X$ bileşiği ile ilgili;

I. Amonyaklı gümüş nitrat (Tollens ayracı) çözeltisiyle tepkimeye girerek gümüş aynası oluşturur.
II. Bütanal bileşiği ile fonksiyonel grup izomeridir.
III. Molekülündeki karbonil karbonu $sp^2$ hibritleşmesi yapmıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Belirli bir sıcaklıkta gerçekleşen iki farklı denge tepkimesinin denklemleri ve derişimler cinsinden denge sabitleri ($K_c$) aşağıda verilmiştir:

net tepkimesinin derişimler cinsinden denge sabiti ($K_c$) değeri kaçtır?

Alkenlere polar reaktiflerin ($H_2O$, $HCl$ vb.) asidik ortamda katılması tepkimelerinde Markovnikov kuralı uyarınca; polar reaktifin elektropozitif kısmı olan hidrojen atomu ($H^+$), çift bağ karbonlarından hidrojen atomu sayısı az olan karbon atomuna bağlanır.

Aşağıda bazı monoalkin bileşiklerinin tanımları verilmiştir.

I. En küçük üyeli monoalkin bileşiği
II. Metil asetilen olarak da adlandırılan monoalkin bileşiği
III. Dimetil asetilen olarak da adlandırılan monoalkin bileşiği

Bu bileşiklerin 1'er mollerinin, oda koşullarında yeterli miktardaki amonyaklı gümüş nitrat ($AgNO_3$) çözeltisi ile tamamen tepkimeye girmesi durumunda harcayacakları $Ag^+$ iyonu mol miktarlarına göre en fazladan en aza doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?