Tüm alıştırma soruları

Aşağıda verilen sulu çözeltilerin $0,1\text{'er}$ molleri, oda koşullarında yeterli miktarda amonyaklı gümüş nitrat ($\text{Tollens}$ ayracı) çözeltisi ile artansız tepkimeye girmektedir. Bu tepkimeler sonucunda açığa çıkan metalik gümüş ($\text{Ag}$) katısının mol sayılarını en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.

İnsanlarda döllenmeyi takip eden erken embriyonik gelişim süreçleri (segmentasyon ve blastula evreleri) ile bu süreçlerin hormonal kontrolüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İki farklı komünitenin kesişim bölgesini ifade eden ekotonlar, hem her iki komüniteye ait türleri hem de sadece o geçiş bölgesine özgü türleri barındırabilir. Örneğin, bir orman ekosistemi ile yanındaki çayır ekosisteminin birleştiği sınır bölgesi tipik bir ekotondur.

Ekoton bölgelerinin genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Komşu iki komünitenin kesişim bölgesi olan ekotonlar, ekolojik açıdan her iki komüniteden de farklılık gösteren geçiş alanlarıdır. Aşağıdaki şemada bir orman komünitesi ile çayır komünitesinin kesiştiği ekoton bölgesi gösterilmiştir.

Buna göre, bu ekoton bölgesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Komünitelerde görülen tür içi ve türler arası etkileşimlere ait aşağıdaki kavramları, bu kavramları en iyi ifade eden örnek senaryolarla eşleştiriniz.

Komünitelerde türler arasında görülen rekabet ve av-avcı etkileşimlerine dair verilen aşağıdaki örnekleri, bu durumları ifade eden ekolojik kavramlarla eşleştiriniz.

Rus ekolog G.F. Gause, benzer besin kaynaklarını kullanan *Paramecium aurelia* ve *Paramecium caudatum* türlerini kullanarak klasik bir deney düzeneği hazırlamıştır. Bu iki tür ayrı ayrı kültür ortamlarında yetiştirildiğinde her iki popülasyonun da "S" tipi büyüme eğrisi göstererek belirli bir taşıma kapasitesine ulaştığı görülmüştür. Ancak bu iki tür, sınırlı besin içeren aynı kültür ortamına birlikte konulduğunda; *P. aurelia* popülasyonunun büyümeye devam ettiği, *P. caudatum* popülasyonunun ise birey sayısının hızla azalarak bir süre sonra yok olduğu gözlemlenmiştir.

Buna göre, bu deneyin sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bitkisel parazitlikte; yarı parazit bitkiler fotosentez yapabildikleri için üzerinde yaşadıkları konak bitkinin sadece odun borularından (ksilem) su ve mineral alırken; tam parazit bitkiler kloroplastları bulunmadığı ve fotosentez yapamadıkları için konak bitkinin hem odun borularından hem de soyluk borularından (floem) faydalanırlar.

S tipi (sigmoid) büyüme modeli sergileyen bir popülasyonun büyüklüğü, bulunduğu ekosistemin taşıma kapasitesine ($K$) yaklaşmaktadır.

Bu süreçte popülasyonda gerçekleşen değişimlerle ilgili;
I. Çevre direnci giderek artar.
II. Popülasyonun büyüme hızı maksimum seviyeye ulaşır.
III. Birim alandaki birey sayısı (popülasyon yoğunluğu) artmaya devam eder.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

DNA molekülünün yapısal organizasyonunda yer alan aşağıdaki birimleri, içerdikleri kimyasal bağ çeşitliliği ve yapısal karmaşıklık düzeylerine göre en basitten en karmaşığa (küçükten büyüğe) doğru sıralayınız.

Simbiyotik bir etkileşim olan bitkisel parazitlikte; yarı parazit bitkiler (ökse otu gibi) klorofile sahip olup fotosentez yapabildikleri için konak bitkinin sadece odun borularından (ksilem) su ve mineralleri alırken, tam parazit bitkiler (canavar otu gibi) klorofilsiz oldukları için konak bitkinin hem odun hem de soymuk borularından (floem) besin ihtiyacını karşılarlar.

Ekolojik süksesyon (ardıllık), belirli bir alanda zamanla tür kompozisyonunun değişmesi sürecidir. Bir biyolog, iki farklı bölgedeki süksesyon süreçlerini incelemektedir:

$1.$ Bölge: Yeni soğumuş volkanik bir ada yüzeyi.
$2.$ Bölge: Şiddetli bir orman yangını sonrası tahrip olmuş ancak toprak yapısı bozulmamış bir alan.

Bu iki bölgede gerçekleşen süksesyon olaylarıyla ilgili;

$I.$ $1.$ Bölgede primer süksesyon gerçekleşir ve likenler gibi öncü türler toprak oluşumunu başlatır.
$II.$ $2.$ Bölgede sekonder süksesyon görülür ve bu süreçte toprak yapısı hazır olduğu için $1.$ Bölgeye göre gelişim daha hızlıdır.
$III.$ Süreçlerin sonunda ulaşılan klimaks komüniteler, çevresel koşullar büyük oranda değişmedikçe kararlı yapısını korur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Yeni oluşmuş volkanik bir adada, üzerinde hiç toprak bulunmayan çıplak kayalıklar üzerinde başlayan primer süksesyon sürecindeki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Komünitelerde zaman içinde baskın türlerin aşamalı olarak birbirinin yerini almasıyla gerçekleşen süksesyon (sıralı değişim) süreci ile ilgili;

I. Primer süksesyon; üzerinde hiçbir canlı topluluğunun bulunmadığı ve toprak yapısının oluşmadığı alanlarda, öncü türlerin yerleşmesiyle başlar.
II. Mevcut bir komünitenin yangın, sel veya aşırı otlatma gibi müdahalelerle bozulması sonucu toprak yapısı korunarak gerçekleşen değişim sekonder süksesyondur.
III. Sekonder süksesyon süreci, başlangıçta toprak yapısı hazır olduğu için primer süksesyona göre daha yavaş gerçekleşir ve klimaks komüniteye daha geç ulaşır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Sınırlı kaynaklara sahip yeni bir yaşam alanına yerleşen bir popülasyonun, taşıma kapasitesine ulaşma sürecinde görülen aşağıdaki evreleri, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Bir ekosistemde yeni bir yaşam alanına yerleşen ve S tipi büyüme (lojistik büyüme) gösteren bir popülasyonun, taşıma kapasitesine ($K$) yaklaştığı süreçte gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Toplam nükleotit sayıları birbirine eşit olan iki farklı normal azotlu DNA molekülü ($DNA-1$ ve $DNA-2$) üzerinde yapılan bir çalışmada; $DNA-1$'in guanin ($G$) nükleotit oranının $\%35$, $DNA-2$'nin guanin ($G$) nükleotit oranının ise $\%15$ olduğu belirlenmiştir.

Buna göre, bu iki DNA molekülüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

S-tipi büyüme eğrisi (sigmoidal eğri) gösteren bir popülasyonda, birey sayısının taşıma kapasitesine yaklaştığı evre ile ilgili;

I. Popülasyon üzerindeki çevre direnci artış gösterir.
II. Popülasyonun büyüme hızı maksimum düzeye ulaşır.
III. Besin ve alan gibi kaynaklar için tür içi rekabet belirginleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?