Tüm alıştırma soruları

Dormansi halindeki bir tohumun uygun çevre şartlarında çimlenmeye başlaması sürecinde meydana gelen aşağıdaki olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Uygun şartların sağlandığı bir ortamda, uyku halindeki (dormansi) bir tohumun çimlenme sürecinde gerçekleşen fizyolojik olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir bitki tohumunun uygun çevre şartlarında çimlenmeye başlaması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki fizyolojik olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Dormansi halindeki bir tohumun uygun çevresel koşullarda çimlenmeye başlaması sürecinde gerçekleşen aşağıdaki fizyolojik olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Sürdürülebilirlik, doğal kaynakların ekolojik dengeler bozulmadan ve gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilme yetenekleri tehlikeye atılmadan kullanılması sürecidir.

Buna göre;

I. Nesli tehlike altında olan türlerin botanik bahçeleri veya hayvanat bahçelerinde koruma altına alınarak çoğaltılması (Ex-situ koruma),
II. Su ayak izini küçültmek amacıyla evsel su kullanımında sadece doğrudan tüketilen su miktarının azaltılmasına odaklanılması,
III. Karbon ayak izini düşürmek amacıyla ulaşımda toplu taşıma araçlarının veya bisiklet kullanımının yaygınlaştırılması

uygulamalarından hangileri sürdürülebilir doğal kaynak yönetimi ve biyoçeşitliliğin korunması ilkeleriyle doğrudan uyumludur?

Biyosferin sürdürülebilirliği; biyolojik çeşitliliğin korunması, doğal kaynakların verimli kullanılması ve ekosistem direncinin artırılması gibi temel ilkelere dayanmaktadır.

Buna göre;

I. Türlerin doğal yaşam alanlarında korunması (in-situ koruma), ekosistemdeki diğer canlılarla olan etkileşimlerin ve evrimsel süreçlerin devamlılığını sağladığı için en ideal yöntemdir.
II. Sürdürülebilir kalkınma stratejileri, ekosistemlerin taşıma kapasitesini zorlamadan hem günümüzün hem de gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılamayı hedefler.
III. Ekolojik ayak izi; bir bireyin veya topluluğun sadece ulaşım ve enerji tüketimi gibi faaliyetleri sonucu atmosfere saldığı sera gazlarının karbondioksit ($CO_2$) cinsinden karşılığıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Günümüzde artan insan nüfusu ve sanayileşme, doğal kaynakların hızla tükenmesine ve ekolojik dengenin bozulmasına neden olmaktadır. Bu durum, sürdürülebilirlik ve doğal kaynakların korunması çalışmalarının önemini artırmıştır.

Buna göre, biyolojik çeşitliliğin korunması ve doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimiyle ilgili;

I. Nesli tehlike altında olan türlerin genetik materyallerinin laboratuvar ortamında veya gen bankalarında saklanması, in-situ (yerinde) koruma çalışmaları kapsamında değerlendirilir.
II. Yenilenemeyen enerji kaynakları yerine güneş, rüzgar ve biyokütle gibi yenilenebilir kaynakların tercih edilmesi sürdürülebilirliğe katkı sağlar.
III. Bir popülasyonun yaşamını sürdürmesi için gerekli olan toplam verimli toprak ve su alanı miktarı olan ekolojik ayak izinin artması, sürdürülebilir yaşam hedefleriyle uyuşur.

ifadelerinden hangileri yanlıştır?

Ekolojik ayak izi; belirli bir nüfusun tükettiği doğal kaynakların üretimi ve oluşturduğu atıkların (özellikle $CO_2$) bertaraf edilmesi için ihtiyaç duyulan biyolojik olarak verimli toprak ve su alanıdır.

Buna göre ekolojik ayak izi ile ilgili;

I. Karbon ayak izi, ekolojik ayak izi hesaplamalarında kullanılan temel alt bileşenlerden biridir.
II. Ekolojik ayak izi ve karbon ayak izi kavramları birbirinin yerine kullanılabilen eş anlamlı terimlerdir.
III. Bir bölgenin ekolojik ayak izinin o bölgenin biyolojik kapasitesini aşması, ekolojik açık (borç) oluştuğunu gösterir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir tohumun dormansi (uyku hali) durumundan çıkarak çimlenmeye başlaması sürecinde, tohum içerisinde ve çevresinde bir dizi karmaşık fizyolojik ve biyokimyasal olay gerçekleşir. Çimlenme süreci; tohumun su alması (imbibisyon), enzimlerin aktifleşmesi, depo besinlerin parçalanması ve embriyonik büyüme evrelerini kapsar.

Buna göre, bir tohumun çimlenmesi ve bu süreçte gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda genetik varyasyonlara ve biyoçeşitliliğe neden olan bazı biyolojik olaylar ile bu olayların temel özellikleri verilmiştir. Bu kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Bir popülasyonda gözlenen biyoçeşitlilik ve varyasyonlarla ilgili aşağıdaki olaylar incelenmektedir:

I. Himalaya tavşanlarının sırtındaki beyaz kürk kazınıp yerine buz torbası bağlandığında çıkan kürkün siyah olması
II. Mayoz bölünme sırasında homolog kromozomların ekvatoral düzleme birbirlerinden bağımsız şekilde dizilmesi
III. Bir canlının sperm ana hücresinde DNA replikasyonu sırasında meydana gelen nükleotit dizilimi değişimleri

Bu olaylardan hangileri popülasyonda kalıtsal varyasyonların oluşmasına ve genetik çeşitliliğin artmasına doğrudan katkı sağlar?

Canlılarda görülen varyasyonların bir kısmı kalıtsal iken bir kısmı sadece fenotipte görülen geçici değişimlerdir. Aşağıda bu değişimlere dair örnekler ve biyolojik açıklamalar verilmiştir. Buna göre, örnekleri ilgili oldukları açıklamalarla eşleştiriniz.

Popülasyonlarda gözlenen varyasyonlar, kalıtsal olan ve kalıtsal olmayan (modifikasyon) varyasyonlar olarak iki ana grupta incelenir. Biyoçeşitliliğin ve evrimin temel mekanizmasını ise kalıtsal varyasyonlar oluşturur.

Aşağıdaki tabloda, çeşitli canlılarda gözlenen bazı değişimler verilmiştir:

Buna göre, tabloda numaralandırılmış olaylardan hangileri tür içi genetik varyasyonların oluşmasına doğrudan katkı sağlayarak kalıtsal çeşitliliği artırır?

Popülasyonlarda görülen çeşitlilik (varyasyon) mekanizmaları ile bu mekanizmaların canlılar üzerindeki etkilerini aşağıda verilen tanımlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Popülasyonlarda gözlenen kalıtsal varyasyonlar, biyoçeşitliliğin sürdürülmesinde ve türlerin değişen çevre koşullarına uyum sağlamasında kritik bir role sahiptir. Kalıtsal varyasyonların oluşum mekanizmaları ve bu süreçlerin genetik çeşitlilik üzerindeki etkileriyle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Tarımsal bir ıslah projesinde, bir bitki türünün kuraklığa karşı direncinin artırılması ve koçan veriminin yükseltilmesi hedeflenmektedir. Bu amaçla yürütülen klasik ıslah çalışmasında gerçekleştirilen aşağıdaki aşamaları, biyolojik prensiplere göre başlangıçtan sona doğru sıralayınız.

Bir bitki ıslahçısı, soğuğa karşı çok dirençli ancak meyveleri küçük ve tatsız olan yabani bir elma çeşidi ile soğuğa dayanıksız ancak iri ve tatlı meyvelere sahip ticari bir elma çeşidini çaprazlamıştır. Araştırmacı, birkaç nesil boyunca devam eden seçilim ve melezleme çalışmaları sonucunda hem soğuğa dayanıklı hem de iri ve tatlı meyveler veren yeni bir elma varyetesi elde etmiştir.

Bu ıslah çalışması ve sonuçları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Günümüzde tarım ve hayvancılıkta verimi artırmak amacıyla çeşitli ıslah ve seçilim yöntemleri kullanılmaktadır. Aşağıdaki tabloda verilen ıslah yöntemlerini, bu yöntemlerin temel biyolojik prensiplerini ifade eden açıklamalarla eşleştiriniz.

Diploit ($2n$) kromozom sayısı 32 olan kapalı tohumlu bir bitkinin üreme organlarında gerçekleşen mikrosporogenez ve megasporogenez süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İnsanlar tarafından, tarım ve hayvancılıkta verimi artırmak ya da istenilen özelliklere sahip canlıları elde etmek amacıyla belirli bireylerin seçilip çoğaltılmasına yapay seçilim denir. Günümüzde bu süreç; klasik ıslah (melezleme, yapay seçilim) ve modern biyoteknolojik ıslah (gen aktarımı, poliploidi) yöntemleri ile gerçekleştirilmektedir.

Buna göre, yapay seçilim ve ıslah çalışmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?