Tüm alıştırma soruları

Aşağıdaki genetik varyasyon ve biyolojik değişim kavramlarını, en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Sürdürülebilirlik, ekolojik dengenin korunması ve doğal kaynakların gelecek nesillerin de ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde kullanılması sürecidir.

Buna göre, sürdürülebilirlik ilkesi çerçevesinde;

I. Doğal kaynakların kendini yenileme hızından daha yüksek bir hızda tüketilmemesi,
II. Biyoçeşitliliğin korunarak ekosistem hizmetlerinin devamlılığının sağlanması,
III. Karbon ayak izini artıracak şekilde fosil yakıt kullanımının teşvik edilmesi

durumlarından hangileri hedeflenir?

Karbon ayak izi, her bireyin ulaşım, ısınma ve elektrik tüketimi gibi yaşamsal faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan toplam karbondioksit ($CO_2$) miktarının bir ölçüsüdür.

Buna göre, bir bireyin gerçekleştirdiği;

I. ulaşımda özel araç yerine toplu taşıma araçlarını tercih etmesi,
II. konutlarda ısı yalıtımı yaptırarak enerji tasarrufu sağlaması,
III. ekolojik ayak izi ile karbon ayak izini birbirinin yerine kullanılabilen özdeş kavramlar olarak kabul etmesi

davranışlarından hangileri karbon ayak izinin küçültülmesine katkı sağlayan uygulamalardandır?

Bitkilerin gün uzunluğuna bağlı olarak gelişimsel tepki göstermesine fotoperiyodizm denir. Fotoperiyodizmle ilgili yapılan çalışmalarda, çiçeklenmeyi asıl kontrol eden faktörün gün uzunluğu değil, kesintisiz karanlık süresi olduğu saptanmıştır.

Buna göre, kısa gün ve uzun gün bitkilerinin fotoperiyodik tepkileriyle ilgili;

I. Kısa gün bitkilerinde çiçeklenmenin gerçekleşmesi için kritik süreden daha uzun ve kesintisiz bir karanlık evreye ihtiyaç vardır.
II. Kritik karanlık süresinden daha uzun bir gecenin ışık flaşıyla bölünmesi, uzun gün bitkisinde çiçeklenmeyi uyarır.
III. Bitkilerde ışığın süresini ve dalga boyunu algılayarak çiçeklenme sinyalini başlatan reseptör pigment fitokromdur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Aşağıda bir çiçeğin yapısında bulunan kısımlar ile bu kısımların gamet oluşumu veya tozlaşma sürecindeki temel görevleri verilmiştir. Verilen yapıları ilgili görevleriyle eşleştiriniz.

Diploit kromozom sayısı $2n = 24$ olan çiçekli bir bitkinin üreme sürecinde oluşan bazı hücrelerin kromozom sayılarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Aşağıda, kapalı tohumlu bir bitkinin eşeyli üreme sürecinde gerçekleşen bazı olaylar verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırasını, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru olacak şekilde düzenleyiniz.

Oksijensiz (anaerobik) solunum yapan canlılarda gerçekleşen enerji dönüşüm süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kapalı tohumlu bitkilerin (Angiospermae) üreme sürecinde gerçekleşen çift döllenme olayında, polen tüpü ile embriyo kesesine taşınan iki sperm çekirdeğinden biri yumurta hücresiyle, diğeri ise iki polar çekirdekle kaynaşır.

Buna göre, çift döllenme ve bu süreçte oluşan yapılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uygun çevre şartlarında bulunan bir tohumun çimlenme sürecinde gerçekleşen aşağıdaki fizyolojik olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Canlılarda görülen değişimler kalıtsal olan ve kalıtsal olmayan (modifikasyonlar) varyasyonlar olarak iki grupta incelenir. Bir popülasyondaki bireyler arasında genetik çeşitliliğin artması, evrimsel süreç ve biyolojik çeşitlilik açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir popülasyonda kalıtsal varyasyonların ortaya çıkmasına veya artmasına neden olan faktörlerden biri değildir?

Canlılarda verimliliği artırmak ve istenilen özelliklere sahip yeni nesiller elde etmek amacıyla kullanılan ıslah yöntemleri ile bu yöntemlerin temel tanımları aşağıda verilmiştir.

Buna göre, sol sütunda yer alan ıslah kavramlarını sağ sütundaki uygun tanımlarla eşleştiriniz.

Sürdürülebilirlik; biyolojik sistemlerin çeşitliliğinin ve üretkenliğinin zaman içinde korunabilmesi ve gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarının karşılanmasıdır.

Buna göre, bir toplumun sürdürülebilir bir yaşam tarzını benimsemesi sürecinde;

I. Geri dönüşüm ve yeniden kullanım faaliyetlerinin yaygınlaştırılması,
II. Doğal kaynak tüketim hızının, ekosistemin kendini yenileme hızının altında tutulması,
III. Ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla fosil yakıt kullanımının teşvik edilmesi,

eylemlerinden hangileri yer almalıdır?

Aşağıda farklı dönem ve geleneklere ait üç şiir örneği verilmiştir:

I.
Âlâ gözlü benli dilber
Koma beni yâd eline
Sana kul olmaklığımız
Yazılmış alnım teline

II.
Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su

III.
Kalktı göç eyledi Avşar elleri
Ağır ağır giden eller bizimdir
Arap atlar yakın eder ırağı
Yüce dağdan aşan yollar bizimdir

Bu şiirlerin nazım biçimi (şekli) ve nazım türü özellikleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Bir ürünün veya bireyin su ayak izi; mavi, yeşil ve gri su ayak izi olmak üzere üç bileşenden oluşur. Aşağıda verilen su ayak izi kavramlarını, bu kavramlara ait doğru tanımlarla eşleştiriniz.

Tarım ve hayvancılıkta verimliliği artırmak ile istenilen özelliklere sahip yeni varyeteler geliştirmek amacıyla uygulanan ıslah yöntemlerinin genetik yapılar üzerindeki etkilerini inceleyen bir araştırmacı, aşağıdaki çalışmaları gerçekleştirmiştir:

* I. Çalışma: Kuraklığa dayanıklı yabani bir bitki türünden izole edilen bir genin, yüksek verimli fakat kuraklığa hassas bir kültür bitkisine rekombinant DNA teknolojisiyle aktarılması.
* II. Çalışma: Bir sığır popülasyonunda en yüksek süt verimine sahip bireylerin nesiller boyu kendi aralarında çiftleştirilmesiyle süt verimi yüksek, homozigot hatların elde edilmesi.
* III. Çalışma: Aroması zayıf fakat meyveleri büyük olan çilek türü ile aroması güçlü fakat meyveleri küçük olan yabani çilek türünün çaprazlanması sonucu hem büyük hem de güçlü aromalı melez bireylerin üretilmesi.
* IV. Çalışma: Normalde diploid ($2n$) olan bir süs bitkisine kolşisin uygulanarak iğ ipliklerinin oluşumunun engellenmesi sonucu tetraploid ($4n$) kromozom yapısına sahip, daha büyük çiçekli yeni bireylerin geliştirilmesi.

Buna göre, araştırmacının gerçekleştirdiği ıslah çalışmaları ve bunların olası sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Açık zincirli bir monoalkin bileşiğinin $10,8\text{ gram}$'ını tamamen doyurmak için en fazla $0,4\text{ mol}$ hidrojen ($H_2$) gazı harcanmaktadır.

Buna göre, bu monoalkin bileşiğinin $1\text{ mol}$'ünde kaç mol hidrojen atomu bulunur?
($C = 12\text{ g/mol}$, $H = 1\text{ g/mol}$)

Sabit sıcaklıkta, pistonlu kapalı bir kapta,

tepkimesi dengededir. Aynı sıcaklıkta kabın hacmi yarıya indiriliyor ve sistemin yeniden dengeye ulaşması bekleniyor.

Buna göre, yeni kurulan dengede başlangıç durumuna göre gerçekleşen değişimlerle ilgili;

I. $H_2(g)$ gazının mol sayısı azalır.

II. $C(k)$ katısının kütlesi artar.

III. Tepkimenin denge sabiti ($K_c$) değeri küçülür.

yargılarından hangileri doğrudur?

Tarım ve hayvancılıkta verimliliği artırmak amacıyla başvurulan biyoteknolojik uygulamalar ve bu süreçlerin biyoetik boyutuna ilişkin;

I. Klasik ıslah yöntemlerinde istenen özelliklerin yanında istenmeyen genlerin de aktarılma ihtimali varken, modern ıslah yöntemlerinde genetik mühendisliği ile sadece hedeflenen genin aktarımı daha kontrollü bir şekilde gerçekleştirilir.
II. Genetiği değiştirilmiş organizmaların (GDO) doğal ortama yayılması, yabani türlerle çaprazlaşarak gen kaçışına neden olabilir ve bu durum ekosistemdeki biyoçeşitlilik için risk oluşturabilir.
III. Biyoetik, biyoteknolojik çalışmaların sadece bilimsel başarısına değil; bu çalışmaların canlı hakları, insan sağlığı ve çevre üzerindeki uzun vadeli etkilerine odaklanan ahlaki bir çerçeve sunar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Kömürün oluşumu, tipleri ve kullanım alanları ile ilgili;

I. Bitki kalıntılarının kömürleşme derecesi arttıkça nem oranı azalır ve karbon yüzdesi artar.
II. Kok kömürüne dönüştürülerek demir-çelik sanayisinde metalurjik amaçla kullanılan kömür türü taş kömürüdür.
III. Türkiye'de elektrik enerjisi üreten termik santrallerde ham madde olarak en yaygın kullanılan yerli kömür türü antrasittir.

yargılarından hangileri doğrudur?