Tüm alıştırma soruları

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri anlayışlarını, bu anlayışların temel özelliklerini ve temsilcilerini içeren tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Kök Türk Devleti döneminde hükümdarlar için kullanılan "Tengri teğ Tengride bolmuş" (Tanrı gibi Tanrı'dan olmuş) ifadesinin yerini, Uygur Devleti'nde Maniheizm'in resmî din olarak benimsenmesinden sonra "Ay Tengride kut bulmuş" (Ay Tanrı'da kut bulmuş) unvanı almıştır.

Bu unvan değişikliği göz önüne alındığında, Uygurlar hakkında aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Aşağıdaki dizeler, Türk edebiyatında farklı şiir anlayışlarını benimsemiş iki şaire aittir:

I. Şiir:
*Som gümüşten bir kadeh, üstünde ince nakışlar,*
*Kenarında kıvrılan, donmuş bir asma dalı.*
*Burada renklerin dili, çizgilerin sınırında durur,*
*Her kelime mermer bir sütun gibi yerini bulur.*

II. Şiir:
*Göllerin uykusundan yükselen bu loş seda,*
*Ruhumda yankılanır solgun bir akşam gibi.*
*Anlam dumanlı bir rüya içinde kaybolur,*
*Musikiyle yıkanır kelimeler birer birer.*

Bu şiirlerin biçim, içerik ve üslup özelliklerinden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

I.
"Vatan ne Türkiye'dir Türklere, ne Türkistan;
Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan."

II.
"Geçen akşam eve geldim, dediler: 'Seyfi Baba
Hastalanmış, yatıyor.' — 'Nesi varmış acaba?'"

III.
"Artık demir almak günü gelmişse zamandan,
Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan."

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirindeki farklı eğilimleri ve anlayışları örneklemek amacıyla yukarıdaki şiir alıntılarına yer verilmiştir.

Buna göre, bu şiir alıntıları ve temsil ettikleri edebi yönelimlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Osmanlı Devleti’nde, I. Murad Dönemi'nden itibaren kurumsallaşmaya başlayan, doğrudan merkezde yer alan, üç ayda bir "ulufe" adı verilen maaş alan ve doğrudan padişaha bağlı olan sürekli askeri teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

Tarih öncesi dönemlere ait bir yerleşim merkezinde arkeolojik kazılar yürüten bir araştırma heyeti; taş aletler, kilden yapılmış çanak çömlekler ve kemikten süs eşyaları bulmuştur.

Bu buluntuların ait olduğu dönemin aydınlatılmasında ve incelenmesinde;

I. Paleografya,
II. Arkeoloji,
III. Epigrafi

bilim dallarının hangilerinden faydalanılması beklenemez?

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı eğilimleri yansıtmak amacıyla üç farklı şiirden alınan aşağıdaki dizeler incelenmiştir:

I. Şiir
*Durgun havuzları işlesin bırak*
*Yaprakların yanar döner renkleri,*
*Dalsın ipıssızlığa karşı uzak*
*Bir rüyanın unutulmuş renkleri.*

II. Şiir
*Ben yanmasam*
*sen yanmasan*
*biz yanmasak,*
*nasıl çıkar karanlıklar aydınlığa?*

III. Şiir
*Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum.*
*Bu dağların eskiden aşinası soyum.*
*Bekçileri gibiyiz evvelce buraların,*
*Bu tenha derelerin, bu vahşi kayaların.*

Bu şiirler ve temsil ettikleri edebi eğilimlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Sanatçı, şiirlerinde kelimelerin ses uyumuna, musikiye ve estetik olgunluğa büyük önem vermiştir. 'Şiir, bir ideolojinin ya da düşüncenin taşıyıcısı olamaz; onun yegane amacı estetik haz uyandırmaktır.' görüşünü savunan şair, edebiyatımızda saf (öz) şiir anlayışının en önemli temsilcilerindendir. Özellikle 'Otuz Beş Yaş' ve 'Desem ki' gibi şiirleriyle geniş kitlelerce tanınmıştır.

Bu parçada söz edilen Cumhuriyet Dönemi şairi aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Çağ Anadolu medeniyetlerinden biri olan Friglerde, tarım ve hayvancılığı korumak amacıyla son derece sert kanunlar uygulanmıştır. Bu kanunlara göre öküz öldüren veya saban kıran kişilere ölüm cezası verilmiştir.

Buna göre Friglerde hukuki düzenlemelerin öncelikle aşağıdakilerden hangisini korumaya yönelik olarak şekillendiği söylenebilir?

Aşağıda sol sütunda verilen modernist ve avangart edebiyat akımlarını, sağ sütundaki temel özellikleri ve felsefi yönelimleriyle eşleştiriniz.

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde (1302-1453) beyliğin sınırlarını genişletmek, Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamak ve Batı yönlü fetih hareketlerini gerçekleştirmek amacıyla askeri ve diplomatik birçok gelişme yaşanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen Kuruluş Dönemi gelişmelerinin kronolojik olarak eskiden yeniye doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

17. yüzyıl Fransız edebiyatında ortaya çıkan klasisizm akımının en önemli komedya yazarlarındandır. Eserlerinde aklın ve sağduyunun rehberliğinde insan doğasını, toplumsal aksaklıkları ve insan tiplerini mizahi bir dille ele almıştır. Töre ve karakter komedyalarıyla tanınan yazarın *Cimri* ve *Tartuffe* gibi başyapıtları dünya edebiyatında klasikleşmiştir.

Bu parçada söz edilen Klasik Batı edebiyatı temsilcisi aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıda İslamiyet'in doğuşu ve Hz. Muhammed Dönemi'nde gerçekleşen bazı önemli olaylar ile bu olayların temel özellikleri verilmiştir. Bu gelişmeleri doğru özellikleriyle eşleştiriniz.

İlk ve Orta Çağlarda Avrasya coğrafyasında faaliyet gösteren Türk topluluklarını, dünya tarihine yön veren en belirgin kültürel ve siyasi gelişmeleriyle eşleştiriniz.

921 yılında Abbasi Halifesi Muktedir-Billah, İtil (Volga) Bulgar Hükümdarı Almış Han'ın talebi üzerine İslamiyet'i öğretmek ve camiler ile kaleler inşa etmek amacıyla İbn Fadlan'ın da aralarında bulunduğu bir elçilik heyetini İtil nehrinin kıyılarına göndermiştir. İbn Fadlan seyahatnamesinde, buradaki Türk topluluğunun İslam dinini benimsediğini ancak göçebe çadırlarda yaşamaya ve eski bozkır kültürüyle harmanlanmış bazı toplumsal alışkanlıkları da sürdürmeye devam ettiklerini aktarmı��tır.

Bu bilgilere göre, İtil Bulgar Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Aşağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri örnekleyen dize grupları, sağ sütunda ise bu dize gruplarının ait olduğu sanatçılar ve sanatçıların şiir anlayışlarına dair bilgiler karışık olarak verilmiştir. Dize gruplarını, ilgili oldukları sanatçı ve şiir anlayışı açıklamalarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Çukurova'da çeltik ekimi nedeniyle sıtma salgınına yakalanan köylülerin haklarını korumaya çalışan idealist bir kaymakam ile çıkarlarını korumak isteyen ağaların mücadelesini konu edinen, Yaşar Kemal'e ait toplumcu gerçekçi eser aşağıdakilerden hangisidir?

$1876$ Kanun-i Esasi'sinde padişaha ait olan 'meclisi kapatma ve sürgüne gönderme' gibi geniş yetkilerin, $1909$ yılında yapılan anayasa değişiklikleriyle sınırlandırılması ve hükümetin padişaha değil meclise karşı sorumlu tutulmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A��ağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında işlenen temel sosyo-ekonomik çatışma konuları ve mekânları, sağ sütunda ise bu konuları temsil eden başat yapıtlar verilmiştir. Sol sütundaki her bir unsuru sağ sütundaki doğru yapıtla eşleştiriniz.

Çin kaynaklarında yer alan, "Çocukları kü��ük yaşta koyunların sırtına binerek ok atmayı öğrenirler. Büyüdüklerinde ise atlı okçu olurlar. Günlük hayatlarında hayvanlarını otlatırlar ama bir tehlike anında hepsi birden savaşçı kesilirler." şeklindeki bilgiler, ilk Türk devletlerinin askeri ve toplumsal yapısı hakkında önemli ipuçları vermektedir.

Buna göre, ilk Türk devletlerindeki bu askeri ve toplumsal yapı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?