Tüm alıştırma soruları

Rumeli coğrafyasında kalıcı bir yurt edinme stratejisi güden Osmanlı idaresi, fethettiği bölgelerde nüfus dengesini sağlamak ve yerel halkın bağlılığını kazanmak adına askeri zaferlerin yanı sıra çeşitli mekanizmalar uygulamıştır. Aşağıda bu fetih ve yerleşme sürecinde yaşanan bazı gelişmeler verilmiştir:

I. Bizans'ın iç siyasetindeki krizlerden faydalanılarak Gelibolu'daki Çimpe Kalesi'nin askeri üs olarak elde edilmesi
II. Sazlıdere Savaşı ile Bizans-Bulgar ittifakının kırılması neticesinde Edirne'nin alınarak idari merkezin buraya taşınması
III. Balkan ittifakına karşı kazanılan I. Kosova Savaşı ile Osmanlı askeri gücünün bölgede tescil edilmesi
IV. Yıldırım Bayezid Dönemi'nde Niğbolu'da Haçlı ordusunun yenilgiye uğratılmasıyla Bulgaristan'ın tamamen ilhak edilmesi

Bu gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralanışı nasıl olmalıdır?

Türklerin tarih boyunca kullandığı takvim sistemlerini, kullanılmaya başlandıkları kronolojik sıraya göre en eskiden en yeniye doğru sıralayınız.

Milli Edebiyat Dönemi Türk şiirinde sanatçılar, dil anlayışları ve benimsedikleri estetik ilkeler bakımından farklı yönelimler göstermişlerdir. Aşağ��da sol sütunda bu dönemin önde gelen şairlerinin belirgin edebi yönelimleri ve sanatsal kimlikleri, sağ sütunda ise bu özellikleri yansıtan sanatçıların isimleri verilmiştir. Sol sütundaki edebi kimlik özellikleri ile sağ sütundaki sanatçıları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda 19. ve 20. yüzyıl Batı edebiyatında öne çıkan bazı sanatçılar ve bu sanatçılarla özdeşleşmiş önemli eserler verilmiştir. Bu sanatçıları eserleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda verilen şairleri, Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki yönelimleri ve belirgin özellikleri ile eşleştiriniz.

Bir edebiyat eleştirmeni, Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri üzerine kaleme aldığı bir inceleme yazısında şu değerlendirmelere yer vermiştir:

* I. şairin dizelerinde kelimeler adeta bir nota gibi tınlar; rüya, zaman ve bilinçaltı temalarıyla yüklenmiş bu şiirlerde toplumsal hiçbir kaygıya rastlayamazsınız.
* II. şairde ise şiir, fabrikalardaki çarkların sesine, makinelerin ritmine ve ezilenlerin kavgalarına dönüşür. Estetik kaygı yerini ideolojik bir başkaldırıya bırakmıştır.
* III. şairin şiirlerinde ise Anadolu'nun bozkırı, yalnız köy yolları ve gurbet çilesi, halk şiirinin sade ve içten söyleyişiyle harmanlanarak sunulur.

Bu eleştirmenin değerlendirdiği şairler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Şiir ve Millî Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir gibi farklı yönelimler yer almıştır. Aşağıda verilen şairleri, sanat anlayışlarını yansıtan şiirsel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda Cumhuriyet Dönemi Türk şiirindeki farklı yönelimleri temsil eden dize grupları, sağ sütunda ise bu yönelimlerin belirleyici özellikleri verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki dize gruplarını sağ sütundaki şiir anlayışlarının temel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Eşkıyalık olgusuna toplumcu gerçekçi diğer yazarlardan farklı bir pencereden bakan yazar; bu kurumun halkın sömürülmesini engellemek bir yana, kurulu sömürü düzeninin bir parçası hâline geldiğini savunur. Halk arasında yaygın olan 'fakir dostu soylu haydut' mitini yıkarak eşkıyalığı tarihsel ve sınıfsal gerçekliğiyle ele aldığı bu eserinde, Çankırı dolaylarındaki eşkıyalık hareketlerini gerçekçi bir üslupla gözler önüne serer. Bu parçada sözü edilen bakış açısıyla kaleme alınan eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin klasik dönem taşra teşkilatında yer alan idari yönetim birimlerini en geniş yetki alanına sahip olandan en dar olana doğru (büyükten küçüğe) sıralayınız.

Uygur Devleti, Çin'de yaşanan iç karışıklıklardan (An Luşan İsyanı) faydalanarak Tang Hanedanlığı'na askeri destek sağlamış ve bu süreçte Çin ile geniş çaplı bir 'at-ipek ticareti' gerçekleştirmiştir. Bu ticari ve siyasi temaslar, Sogdlu tüccarların da aracılığıyla Uygur toplumu üzerinde köklü değişimlere yol açmıştır.

Buna göre, Uygur Devleti'nde yaşanan bu değişim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mısır medeniyetinde Nil Nehri'nin taşkın zamanlarının hesaplanması, güneş y��lı esaslı takvimin bulunmasında ve astronomi biliminin gelişmesinde önemli bir rol oynamıştır. Buna göre, Mısırlıların astronomi ve takvim alanındaki bu çalışmaları gerçekleştirmelerindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Anadolu'da tarih öncesi dönemlerde yaşanan kültürel ve teknolojik gelişmeler göz önüne alındığında, aşağıdaki olayların eskiden yeniye doğru kronolojik sıralaması nasıl olmalıdır?

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist eserleri, bu eserlerin kahramanlarını ve temel izleklerini içeren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda Anadolu medeniyetleri ve bu medeniyetlerin geliştirdiği önemli kültürel veya teknolojik gelişmeler verilmiştir.

Bu medeniyetleri, kendileriyle eşleşen en belirgin tarihsel gelişmeyle eşleştiriniz.

Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin yürütülmesinde uzun süre Hicri takvim kullanılmıştır. Ancak Ay yılı esasına dayanan Hicri takvim ile Güneş yılı esasına dayanan mevsimsel döngü arasında her yıl yaklaşık $11$ günlük bir farkın bulunması; tarım vergilerinin hasat dönemine denk getirilmesinde ve devlet bütçesinin dengelenmesinde aksaklıklara yol açmıştır. Bu sorunu çözmek amacıyla XVII. yüzyıldan itibaren mali kayıtlarda Güneş yılı esaslı Rumi takvim kullanılmaya başlanmıştır.

Bu bilgilere göre, Osmanlı Devleti'nin mali işlerde Rumi takvime geçiş yapmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Divan-ı Hümayun, Osmanlı devlet yönetiminde önemli kararların alındığı en yüksek kurul olup üyeleri farklı yönetim sınıflarına (seyfiye, ilmiye, kalemiye) mensuptu.

Buna göre, Klasik Dönem'de Divan-ı Hümayun'da adalet, hukuk ve eğitim işlerinin yürütülmesinden sorumlu olan ve divandaki davalara bakan görevli aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki fetih hareketleri yalnızca askeri başarılarla sınırlı kalmamış, bu fetihlerin kalıcı olmasını sağlamak amacıyla çeşitli idari, sosyal ve dini politikalar uygulanmıştır. Bu politikalar doğrultusunda fethettiği topraklara Anadolu'dan nüfus nakleden Osmanl�� idaresi, aynı zamanda yerel halkın sosyal ve dini haklarını korumaya özen göstermiştir.

Buna göre, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da uyguladığı politikalar ve bu politikaların özellikleri ile ilgili;

I. İskân politikası çerçevesinde fethedilen bölgelere öncelikle konargöçer Türkmenlerin yerleştirilmesi, hem tarımsal üretimi sürekli kılmayı hem de fetihlerin kalıcı olmasını amaçlamıştır.
II. İskân politikası kapsamında gayrimüslim halkın dini ibadetlerine ve vicdan hürriyetine müdahale edilmemesi, Balkanlar'daki yerel halkın Osmanlı yönetimine bağlılığını artırarak bölgede ulus devlet bilincinin erken dönemde yayılmasını engellemiştir.
III. Tımar sistemi kapsamında fethettiği toprakların mülkiyetini dirlik sahiplerine devreden Osmanlı idaresi, böylece yerelde Avrupa tarzı feodal bir yönetim yapısının oluşmasını desteklemiştir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir edebiyat araştırmacısı, 1930'lu ve 40'lı yıllarda yayımlanan dergileri incelerken Cumhuriyet Dönemi şiirinin farklı yönelimlerine ait üç şiirle karşılaşır ve günlüğüne şu notları düşer:

I. Şiir: *"Sonsuzluğu hecelerken kelimelerin gizemli dünyasında kayboldum. Mısraların ahengi, adeta bir mermer heykelin pürüzsüzlüğü gibi işlenmiş. Toplumsal kaygılardan uzak, sadece ruhun o derin, karanlık dehlizlerini aydınlatan bir fener gibiydi bu mısralar."*
II. Şiir: *"Halkın çilesini, fabrikadaki işçinin alnındaki teri, tarladaki köylünün çaresizliğini haykıran ritmik ve serbest bir söyleyiş hâkimdi. Şair, kelimeleri birer ideolojik silah gibi kullanmış, adeta kitleleri harekete geçirmeye azmetmişti."*
III. Şiir: *"Dizelerde Anadolu'nun bozkırı, memleket sevgisi ve millî motifler hece ölçüsünün yalın ritmiyle hayat bulmuştu. Gurbet hissi ve yerli hayat, sade bir Türkçe ile millî bilinci uyandıracak şekilde işlenmişti."*

Bu araştırmacının günlüğünde bahsettiği şiirlerin ait olduğu anlayışlar ve bu anlayışların temsilcileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında işlenen temel sosyo-ekonomik konular ile bu konuların merkezinde yer alan eserler büyük bir çeşitlilik göstermektedir. Buna göre, sol sütunda verilen toplumcu gerçekçi eserleri sağ sütunda verilen uygun tematik açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.