Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Soru 901Soru

Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da kalıcı egemenlik kurmasında askeri başarıların yanı sıra uygulanan idari, sosyal ve ekonomik politikalar da belirleyici olmuştur. Aşağıda sol sütunda bu süreçte rol oynayan temel kavramlar, sağ sütunda ise bu kavramların açıklamaları karışık olarak verilmiştir. Kavramları en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İskân Politikası
İstimalet Politikası
Tımar Sistemi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İskân Politikası ile göçebe Türkmenlerin Balkanlar'a yerleştirilmesini hedefleyen nüfus siyaseti; İstimalet Politikası ile gayrimüslim halkın inanç ve örflerine hoşgörüyle yaklaşan yönetim anlayışı; Tımar Sistemi ile de tarımsal üretimi, eyalet ordusunu ve taşra güvenliğini sağlayan askeri-ekonomik düzen eşleşmektedir.
İskân politikası yerleştirmeyi, istimalet politikası hoşgörülü yönetim anlayışını, tımar sistemi ise toprak ve asker düzenini ifade ettiği için yapılan eşleştirmeler kavramların tarihsel tanımlarıyla tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İskân politikasının tanımını ve temel amacını incelemek.
Bu politikanın, Anadolu'daki Türkmen nüfusunun Balkanlar'daki yeni fethedilen yerlere yerleştirilmesini kapsayan demografik bir siyaset olduğu belirlenir ve nüfus yerleştirmeyi içeren açıklamayla eşleştirilir.
İskân kelime anlamı olarak yurtlandırma ve yerleştirme demektir; bu da doğrudan nüfus hareketleriyle ilişkilidir.
2
İstimalet politikasının kavramsal kapsamını analiz etmek.
İstimaletin, halkı kazanmaya yönelik adalet ve hoşgörü politikası olduğu tespit edilir; gayrimüslim tebaanın inanç ve geleneklerine saygı gösterilmesini içeren açıklamayla eşleştirilir.
İstimalet, kelime olarak meylettirme ve ısındırma anlamına gelir; bu da tebaanın devlete bağlılığını sağlayan adil yönetim siyasetidir.
3
Tımar sisteminin askeri, idari ve ekonomik işlevlerini değerlendirmek.
Tımarın, üretim sürekliliği ve eyalet askeri yetiştirilmesi ile ilgili ekonomik-askeri düzen olduğu anlaşılır ve buna uygun açıklamayla eşleştirilir.
Tımar sistemi, fethedilen topraklarda vergi gelirlerinin asker yetiştirilmesi ve asayişin sağlanması amacıyla kullanılması esasına dayanır.

Anahtar Kavram

Balkanlar'da uygulanan nüfus yerleştirme (iskân), hoşgörü (istimalet) politikaları ve bu fetihlerin kalıcı olmasını destekleyen askeri-ekonomik (tımar) sistemlerin özellikleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 902Soru

Aşağıda sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi öğretici metin yazarlarını, sağ sütunda karışık olarak verilen eserleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Nurullah Ataç
Falih Rıfkı Atay
Cemil Meriç
Suut Kemal Yetkin

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Nurullah Ataç - Günlerin Getirdiği, Falih Rıfkı Atay - Zeytindağı, Cemil Meriç - Bu Ülke, Suut Kemal Yetkin - Yokuşa Doğru
Nurullah Ataç 'Günlerin Getirdiği' adlı deneme kitabıyla, Falih Rıfkı Atay I. Dünya Savaşı'nı anlattığı 'Zeytindağı' anı kitabıyla, Cemil Meriç kültür ve medeniyet üzerine yazdığı 'Bu Ülke' adlı eseriyle, Suut Kemal Yetkin ise 'Yokuşa Doğru' isimli deneme kitabıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin yazarlarını belirlemek için ilk olarak 'Günlerin Getirdiği' eserinin kime ait olduğunu tespit edin.
'Günlerin Getirdiği' deneme türünde önemli bir yapıt olup Nurullah Ataç'a aittir.
Yazar ve eser eşleştirmesini doğru başlatmak.
2
Falih Rıfkı Atay'ın anı türündeki eserini belirleyin.
Falih Rıfkı Atay, I. Dünya Savaşı yıllarını anlattığı 'Zeytindağı' eseriyle eşleşir.
İkinci doğru eşleştirmeyi yapmak.
3
Cemil Meriç'in düşünce ve deneme alanındaki ünlü eserini bulun.
Cemil Meriç 'Bu Ülke' adlı eseriyle eşleşir.
Üçüncü doğru eşleştirmeyi tamamlamak.
4
Kalan son yazar ve eseri eşleştirin.
Suut Kemal Yetkin 'Yokuşa Doğru' adlı eseriyle eşleşir.
Eşleştirmeyi eksiksiz tamamlamak.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Öğretici Metin Yazarları ve Eserleri
Soru 903Soru

93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ve bu savaşın sonrasında şekillenen diplomatik süreç, Osmanlı Devleti'nin jeopolitik dengelerini ve toprak bütünlüğünü derinden etkilemiştir. Sol sütunda yer alan tarihsel gelişmeleri, sağ sütundaki en uygun jeopolitik ve diplomatik sonuçlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tersane (İstanbul) Konferansı'nın toplanması
Ayastefanos Antlaşması'nın yerine Berlin Antlaşması'nın imzalanması
Kıbrıs'ın yönetiminin geçici olarak İngiltere'ye bırakılması
Berlin Antlaşması'nın 61. maddesinde Ermeniler için ıslahat şartının getirilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tersane Konferansı'nın 93 Harbi'ni tetikleyen Balkan bunalımı kararlarıyla, Ayastefanos'un Berlin Antlaşması'na dönüştürülmesinin Avrupalı devletlerin güç dengesini koruma çabasıyla, Kıbrıs'ın geçici olarak devredilmesinin İngiltere'nin desteğini alma arayışıyla ve Berlin Antlaşması'nın 61. maddesinin Ermeni meselesinin uluslararası nitelik kazanmasıyla eşleştirilmesi.
Tarihsel süreçte gelişmelerin ve antlaşma hükümlerinin jeopolitik sonuçlarıyla doğru eşleştirilmesi, Osmanlı'nın 19. yüzyıl sonundaki dış politika dengelerini tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tersane Konferansı'nın tarihi bağlamını ve sonuçlarını incelemek.
Tersane Konferansı'nın Balkan bunalımını çözme gerekçesiyle toplandığı ve kararlarının reddinin savaşa zemin hazırladığı tespit edilerek ilgili sonuçla eşleştirilir.
Savaş öncesi diplomatik krizin tespiti için gereklidir.
2
Ayastefanos Antlaşması'nın Berlin Antlaşması'na evrilme nedenini değerlendirmek.
Rusya'nın aşırı güçlenmesine karşı Avrupalı güçlerin denge politikasını korumak için müdahale ettiği belirlenerek ilgili sonuçla eşleştirilir.
Dönemin büyük devletlerinin jeopolitik hedeflerini anlamak için gereklidir.
3
Kıbrıs'ın İngiltere'ye verilmesinin arka planındaki pazarlığı analiz etmek.
Kıbrıs'ın, Berlin Kongresi öncesinde İngiltere'nin diplomatik desteğini elde etmek adına verilen bir egemenlik tavizi olduğu saptanarak ilgili sonuçla eşleştirilir.
Osmanlı dış politikasında denge stratejisinin bedellerini görmek için gereklidir.
4
Berlin Antlaşması'nın 61. maddesinin diplomatik sonuçlarını belirlemek.
Bu maddeyle Ermeni meselesinin ilk kez uluslararası bir antlaşmada hukuki tescil kazanıp dış müdahalelere açıldığı görülerek ilgili sonuçla eşleştirilir.
Osmanlı'nın iç sorunlarının uluslararasılaşma boyutunu saptamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

93 Harbi'ne giden diplomatik süreç, Ayastefanos ile Berlin Antlaşması arasındaki farklar, Osmanlı Devleti'nin denge politikası ve Berlin Antlaşması'nın getirdiği jeopolitik sonuçlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 904Soru

Aşağıda sol sütunda Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist Türk edebiyatına ait bazı önemli yapıtlar, sağ sütunda ise bu yapıtların kurgusal ve tematik özellikleri verilmiştir. Sol sütundaki eserleri, sağ sütundaki uygun özelliklerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kara Kitap
Gece
Tehlikeli Oyunlar
Ölmeye Yatmak

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kara Kitap - Hüsn ü Aşk tabanlı metinlerarası arayış; Gece - totaliter atmosfer ve yazma eylemini sorgulayan kapalı anlatım; Tehlikeli Oyunlar - Hikmet Benol'un oyunsu dünyası; Ölmeye Yatmak - otel odasında dar zamanda geçen aydın iç hesaplaşması.
Kara Kitap eseri Hüsn ü Aşk göndermeleriyle; Gece eseri totaliter ortamdaki yazma eylemini sorgulayan karanlık yapısıyla; Tehlikeli Oyunlar eseri Hikmet Benol'un gerçek-kurmaca karmaşasıyla; Ölmeye Yatmak eseri ise otel odasındaki aydın hesaplaşmasıyla doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Eserlerin yazarlarını ve temel kurgusal niteliklerini belirleme.
Eserlerin sırasıyla Orhan Pamuk (Kara Kitap), Bilge Karasu (Gece), Oğuz Atay (Tehlikeli Oyunlar) ve Adalet Ağaoğlu (Ölmeye Yatmak) tarafından yazıldığı saptanır.
Eserlerin yazarlarını bilmek, onların edebiyat dünyalarındaki baskın kurgu tekniklerini ve izleklerini ayırt etmeyi kolaylaştırır.
2
Metinlerarasılık ve geleneksel edebiyatla kurulan köprüyü analiz etme.
Hüsn ü Aşk ve İstanbul motiflerinin Kara Kitap eseriyle eşleştiği belirlenir.
Kara Kitap, klasik edebiyat metinlerinden yola çıkarak postmodern tekniklerle modern bir arayış hikayesi sunar.
3
Bireyin iç dünyası, oyunsu kurgu ve karakter odaklı eşleştirme yapma.
Hikmet Benol ve üstkurmaca dünyasının Tehlikeli Oyunlar eseriyle eşleştiği belirlenir.
Oğuz Atay'ın bu eseri, bireyin hayal dünyasını oyun kavramı etrafında kurgusal bir gerçekliğe dönüştürür.
4
Dar zaman kurgusu ve toplumsal/aydın krizini inceleme.
Doçent kadın karakterin otel odasındaki zaman diliminde yaşadığı iç hesaplaşmanın Ölmeye Yatmak eseriyle eşleştiği belirlenir.
Ölmeye Yatmak, zaman yapısı ve aydın profili eleştirisi bakımından Cumhuriyet dönemi Türk romanının en karakteristik örneklerindendir.
5
Geriye kalan son kapalı ve felsefi eseri eşleştirme.
Yazma eyleminin sorgulandığı ve belirsiz karakterlerin yer aldığı Gece eserinin eşleşmesi tamamlanır.
Bilge Karasu'nun Gece romanı, felsefi derinliği ve şüpheyi barındıran yapısıyla kendine has bir postmodernist çizgidedir.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist hikaye ve romanlarında eserlerin yapısal, tematik ve kurgusal nitelikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 905Soru

Aşağıdaki edebî tanımlar ile bu tanımların karşılığı olan kavram ve akımları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Akıl ve sağduyu ilkelerini merkeze alarak insan doğasını değişmez yönleriyle yansıtan edebî akım
Duygu, hayal ve coşkunluğu ön plana çıkarıp kurallara ve kuralcılığa başkaldıran edebî akım
Klasik tiyatronun temelini oluşturan ancak romantizm akımıyla birlikte yıkılan yer, zaman ve olay bütünlüğü

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Akıl ve sağduyu ilkelerini merkeze alan tanım Klasisizm ile, duygu ve hayal vurgusu yapan tanım Romantizm ile, tiyatro kuralı ise Üç birlik kuralı ile eşleşir.
Eşleştirme, akımların ve kavramların temel tanımları üzerinden yapılmıştır. Akıl ve sağduyu klasisizmle, duygu ve hayal romantizmle, yer-zaman-olay bütünlüğü ise klasik tiyatronun üç birlik kuralıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tanımda geçen 'akıl', 'sağduyu' ve 'insan doğasının değişmez yönleri' anahtar kelimelerini analiz etmek.
Bu kavramlar 17. yüzyıl Fransız edebiyatında ortaya çıkan Klasisizm akımının kurucu ilkeleridir. Bu nedenle birinci ifade Klasisizm ile eşleşir.
Klasisizm akımının temel felsefi dayanağını akılcılık ve değişmez insan tabiatı oluşturur.
2
İkinci tanımda geçen 'duygu', 'hayal', 'coşkunluk' ve 'kurallara başkaldırı' kavramlarını analiz etmek.
Klasisizmin aşırı kuralcılığına ve akılcılığına tepki olarak doğan, duygu ve hayali savunan akım Romantizm'dir. Bu nedenle ikinci ifade Romantizm ile eşleşir.
Romantizm, bireysel duyguları ve özgürlüğü sanatsal yaratımın merkezine koyar.
3
Üçüncü tanımda geçen 'klasik tiyatronun temeli olan yer, zaman ve olay bütünlüğü' ifadesini incelemek.
Tiyatroda bu bütünlüğü zorunlu kılan kural 'üç birlik kuralı' olarak adlandırılır. Klasik tiyatroda uygulanan bu kural, romantik tiyatro (özellikle dram) ile yıkılmıştır. Bu ifade Üç birlik kuralı ile eşleşir.
Üç birlik kuralı, klasisizmin tiyatrodaki en katı kurallarından biridir ve romantiklerce reddedilmiştir.

Anahtar Kavram

Klasisizm ve Romantizm akımlarının temel farkları ile klasik tiyatronun kuralları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 906Soru

Aşağıda sol sütunda verilen Klasik Batı edebiyatı sanatçıları ile sağ sütundaki edebi yönelim ve katkılarına dair açıklamaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sophokles
John Milton
Jean de La Fontaine
William Shakespeare

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sophokles - Eski Yunan edebiyatının trajedi yazarı açıklaması; John Milton - İngiliz edebiyatında cennetten kovuluşu ele alan şair açıklaması; Jean de La Fontaine - Klasisizm akımında hayvan karakterlerle insan doğasını yansıtan yazar açıklaması; William Shakespeare - Rönesans döneminde tiyatroyu zirveye taş��yan yazar açıklaması.
Verilen sanatçıların ait oldukları dönemler, edebi türleri ve en bilinen edebi eğilimleri eşleştirildiğinde; Sophokles Eski Yunan trajedisiyle, John Milton insanın cennetten kovuluşunu anlatan epik şiirleriyle, Jean de La Fontaine klasisizm dönemi fabllarıyla ve William Shakespeare Rönesans dönemi İngiliz trajedileriyle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sophokles'in edebi kimliği incelenir.
Sophokles'in Eski Yunan tragedyasının önemli bir temsilcisi olduğu ve insan yazgısını işlediği belirlenerek Antik Yunan'a dair açıklamayla eşleştirilir.
Sanatçının tarihsel dönemi ve trajedi türündeki önemi belirleyicidir.
2
John Milton'ın edebi kimliği ve eserleri incelenir.
Milton'ın Kayıp Cennet adlı epik eseriyle insanın cennetten kovuluşunu işlemesi yönüyle İngiliz şair açıklamasıyla eşleştirilir.
Eserin konusu ve yazarın epik şiir alanındaki katkısını saptamak gerekir.
3
Jean de La Fontaine'in edebi kimliği ve eserleri incelenir.
Klasisizm akımında fabl türüyle özdeşleşen ve didaktik hayvan masalları yazan Fransız yazar açıklamasıyla eşleştirilir.
Yazarın fablları ve klasisizm ilkeleri ile ilişkisi belirleyicidir.
4
William Shakespeare'in edebi kimliği incelenir.
Rönesans döneminin İngiliz tiyatro dehası ve trajedileri ile ilgili açıklamayla eşleştirilir.
Rönesans tiyatrosundaki yeri ve trajedilerindeki derin insan analizi göz önünde bulundurulur.

Anahtar Kavram

Klasik Batı Edebiyatı Temsilcileri ve Edebi Özellikleri
Soru 907Soru

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında bireyin iç dünyasını esas alanlar ile millî-dinî zevk ve duyarlılığı yansıtan roman yönelimlerine ait aşağıdaki eserleri, karşılarındaki yazarlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu
Kilit
Huzur

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Dokuzuncu Hariciye Koğuşu - Peyami Safa, Kilit - Mustafa Necati Sepetçioğlu, Huzur - Ahmet Hamdi Tanpınar eşleştirmesi doğrudur.
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu psikolojik tahlil yönüyle Peyami Safa'ya; Kilit millî tarih bilincini yansıtmasıyla Mustafa Necati Sepetçioğlu'na; Huzur ise estetik ve içsel çatışmaları barındıran yapısıyla Ahmet Hamdi Tanpınar'a aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu eserinin yazarını belirleyin.
Eser, Peyami Safa'ya aittir.
Türk edebiyatının en başarılı psikolojik romanlarından biri olan bu eser, yazarın kendi yaşamından izler taşır ve bireyin iç dünyasını yansıtır.
2
Kilit eserinin yazarını belirleyin.
Eser, Mustafa Necati Sepetçioğlu'na aittir.
Anadolu kapılarının Türklere açılmasını ve tarihî şuuru millî-dinî duyarlılıkla anlatan yazarın en tanınmış romanlarından biridir.
3
Huzur eserinin yazarını belirleyin.
Eser, Ahmet Hamdi Tanpınar'a aittir.
Bilinç akışı, iç konuşma gibi tekniklerin kullanıldığı ve bireyin iç dünyasını Doğu-Batı sentezi üzerinden sorgulayan estetik bir romandır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi romanında bireyin iç dünyasını esas alanlar ve millî-dinî zevki yansıtan eserler.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 908Soru

İlk Türk devletlerindeki devlet yönetimi anlayışını yansıtan aşağıdaki temel kavramları, bu kavramlara ait doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kut
Töre
Ülüş
Kurultay

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kut kavramı siyasi iktidarın meşruiyetini göksel bir güce dayandıran inançla; töre kavramı kağanın dahi yetkilerini sınırlayan yazısız hukuk kurallarıyla; ülüş kavramı ülke kaynaklarının paylaştırılmasını düzenleyen ilkeyle; kurultay kavramı ise devlet işlerinin görüşüldüğü yönetim organıyla eşleşir.
Kut inancı, yönetme hakkının ilahi kaynaklı olduğunu; töre, kağanı ve kurultayı dahi bağlayan hukukun üstünlüğünü; ülüş, ülke kaynaklarının hanedan ve halk arasında bölüşülmesini; kurultay ise boy temsilcilerinin de katılımıyla toplanan meclis yapısını temsil eder. Eşleştirmeler bu tanımlara tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Kut kavramının anlamını belirleme
Kut, hükümdara yönetme yetkisinin Tanrı (Gök Tengri) tarafından verilmesi inancıdır. Bu tanım, siyasi iktidarın meşruiyetini göksel güce dayandıran açıklama ile eşleşir.
İlk Türklerdeki ilahi meşruiyet kaynağının doğru kavranması gerekir.
2
Töre kavramının anlamını belirleme
Töre, ilk Türk devletlerinde toplumsal düzeni ve devlet yönetimini düzenleyen yazısız hukuk kurallarıdır. Bu tanım, kağanın dahi yetkilerini sınırlayan kurallar açıklaması ile eşleşir.
Törenin bağlayıcılığı ve hukuk devleti anlayışının ilk Türklerdeki karşılığının kavranması gerekir.
3
Ülüş kavramının anlamını belirleme
Ülüş, kısmet, pay anlamına gelir ve Tanrı'nın kağana verdiği iktisadi gücün halkla paylaşılması, ülke kaynaklarının bölüşülmesi ilkesidir. Bu tanım, kaynakların paylaştırılmasını düzenleyen ekonomik-idari ilke açıklaması ile eşleşir.
Türk devlet yönetimindeki sosyal devlet ve ekonomik paylaşım anlayışının kavranması gerekir.
4
Kurultay kavramının anlamını belirleme
Kurultay, devlet işlerinin görüşüldüğü meclistir. Bu tanım, boy temsilcileri ve hanedan üyelerinin katıldığı karar organı açıklaması ile eşleşir.
Merkezi yönetim teşkilatı ve karar alma mekanizmasının belirlenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde hükümdarın meşruiyet kaynağı, törenin üstünlüğü, ekonomik paylaşım ve kurultay meclisinin işlevleri üzerinden şekillenen devlet yönetimi yapısı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 909Soru

Klasik Dönem Osmanlı askeri teşkilatında yer alan kapıkulu askerleri piyadeler ve süvariler olmak üzere iki ana gruba ayrılırdı. Padişahın şahsına ve saraya bağlı olan bu profesyonel askerler, kendi içlerinde farklı görev tanımlarına sahip sınıflara bölünmüştü.

Aşağıda sol sütunda yer alan kapıkulu piyade sınıflarını, sağ sütundaki görev tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Cebeciler
Humbaracılar
Lağımcılar
Bostancılar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cebeciler ocağı silah bakımıyla, Humbaracılar ocağı havan topu ve el bombası üretimi/kullanımıyla, Lağımcılar ocağı tünel kazarak surları çökertmeyle, Bostancılar ocağı ise saray ve köşklerin korunmasıyla eşleşmelidir.
Cebeciler ocağı silah temini ve bakımıyla, Humbaracılar ocağı havan topları ve el bombaları üretimi/kullanımıyla, Lağımcılar ocağı kuşatmalarda tünel (lağım) kazıp patlayıcı yerleştirmeyle, Bostancılar ocağı ise saray ve köşklerin korunmasıyla görevlidir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki kapıkulu piyade sınıflarını incelemek.
Cebeciler, Humbaracılar, Lağımcılar ve Bostancılar sınıfları tespit edildi.
Doğru eşleştirmeyi yapabilmek için öncelikle verilen askeri sınıfların kimliklerini tanımlamak gerekir.
2
Sağ sütundaki görev tanımlarını askeri sınıfların tarihsel rolleriyle karşılaştırmak.
Cebecilerin silah onarımı (right_3), Humbaracıların havan topu (right_4), Lağımcıların tünel açma (right_1) ve Bostancıların saray koruma (right_2) faaliyetleriyle ilişkili olduğu görüldü.
Her askeri sınıfın klasik dönemdeki temel fonksiyonunu eşleştirmek gereklidir.
3
Tespit edilen ilişkileri doğru çiftler halinde gruplamak.
left_1 ile right_3, left_2 ile right_4, left_3 ile right_1, left_4 ile right_2 eşleşti.
Eşleştirme sorusunun doğru yanıt kümesini oluşturmak.

Anahtar Kavram

Osmanlı Klasik Dönemi'nde Kapıkulu Ocağı bünyesindeki piyade sınıfları (Cebeciler, Humbaracılar, Lağımcılar, Bostancılar) ve bu sınıfların askeri/idari görevleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 910Soru

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin taarruz cephelerine ait özellikleri ve bu cephelerle ilişkili siyasi gelişmeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kafkas Cephesi
Kanal Cephesi
Brest-Litovsk Antlaşması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kafkas Cephesi, Bakü petrol bölgelerine ulaşmak ve Orta Asya Türkleriyle birleşmek amacıyla açılan taarruz cephesidir açıklamasıyla eşleşir. Kanal Cephesi, İngiltere'nin Hindistan sömürge yolunu kesmek ve Mısır'ı geri almak amacıyla açılan taarruz cephesidir açıklamasıyla eşleşir. Brest-Litovsk Antlaşması ise Rusya'daki rejim değişikliği sonrası imzalanan ve Kafkas Cephesi'ni sonlandırarak Kars, Ardahan ve Batum'un Osmanlı'ya iadesini sağlayan antlaşmadır açıklamasıyla eşleşir.
Kafkas Cephesi, Orta Asya Türkleri ile birleşme ve Bakü petrollerine ulaşma hedefiyle açılmıştır; Kanal Cephesi ise İngiliz sömürge bağlantılarını kesmek ve Mısır'ı geri almak üzere açılmıştır. Brest-Litovsk Antlaşması ise Rusya'nın savaştan çekilmesini sağlayarak Kafkas Cephesi'ni resmen kapatmış ve Osmanlı'nın Kars, Ardahan ve Batum'u geri almasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kafkas Cephesi'nin hedeflerini incelemek
Bu cephenin Bakü petrollerini ele geçirmek ve Orta Asya'daki Türk nüfusuyla birleşmek (Turancılık) hedefleriyle açıldığı tespit edilir. Bu doğrultuda Kafkas Cephesi ile birinci açıklama eşleştirilir.
Osmanlı Devleti'nin ilk taarruz cephesinin temel amacını belirlemek.
2
Kanal Cephesi'nin amaçlarını analiz etmek
Süveyş Kanalı üzerinde yapılan bu harekatın, İngiltere'nin Hindistan sömürge yollarını kesmek ve Mısır'ı geri almak amacıyla yapıldığı saptanır. Bu bilgiyle Kanal Cephesi ile ikinci açıklama eşleştirilir.
Süveyş Kanalı'na yönelik düzenlenen harekatın stratejik boyutunu kavramak.
3
Kafkas Cephesi'nin kapanış sürecini ve diplomatik sonuçlarını belirlemek
Bolşevik İhtilali sonrası savaştan çekilen Sovyet Rusya ile imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması'nın Kafkas Cephesi'ni kapattığı ve Kars, Ardahan ile Batum'un Osmanlı'ya geri verilmesini sağladığı görülür. Bu bilgiyle Brest-Litovsk Antlaşması ile üçüncü açıklama eşleştirilir.
Taarruz cephesini sonlandıran diplomatik antlaşmayı tespit etmek.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndaki Taarruz Cephelerinin Amaçları ve Siyasi Sonuçları
Soru 911Soru

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında köyden kente göç, toprak çatışması ve işçi sömürüsü gibi sosyo-ekonomik temalar geniş yer tutar. Aşağıdaki sol sütunda bu temaları ve olay örgüsünü yansıtan özetler, sağ sütunda ise bu özetlerin ait olduğu eserler ve yazarları verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki olay örgüsü özetlerini sağ sütundaki doğru eser-yazar eşleştirmeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Köylülerin, eğitmen Rıza öncülüğünde büyük emekler harcayarak çorak kamu arazisini verimli bir üzüm bağı hâline getirmesini, ancak ardından devlet bürokrasisinin bu araziye el koymasıyla köylülerin hayal kırıklığı yaşamasını ve emeğinin hiçe sayılmasın�� işleyen eser.
Çukurova’ya mevsimlik işçi olarak çalışmaya giden Köse Hasan, Pehlivan Ali ve İflahsızın Yusuf adlı üç arkadaşın, ağır iş şartları altında sömürülmelerini ve bu süreçte verdikleri amansız yaşam mücadelesini konu edinen eser.
Sivas'ın bir köyünden Ankara'ya gurbete giden ve orada inşaat işçiliği yapan Mustafa’nın, şehir hayatının yabancılığıyla karşılaşmasını, çıraklıktan ustalığa uzanan sürecini ve köy ile kent arasındaki sosyo-ekonomik uçurumu yansıtan eser.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kamu arazisindeki bağ mücadelesini işleyen özet Fakir Baykurt'un Kaplumbağalar romanıyla; Çukurova'da sömürülen üç işçinin öyküsü Orhan Kemal'in Bereketli Topraklar Üzerinde romanıyla; Ankara'da gurbetçilik yapan Mustafa'nın hikâyesi ise Kemal Tahir'in Sağırdere romanıyla eşleşmektedir.
Verilen özetlerin olay örgüleri ve karakter kadroları incelendiğinde; birinci özetin Fakir Baykurt'un Kaplumbağalar romanına, ikinci özetin Orhan Kemal'in Bereketli Topraklar Üzerinde romanına, üçüncü özetin ise Kemal Tahir'in Sağırdere romanına ait olduğu görülür. Bu durum doğru eşleştirmeyi sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci özetteki 'eğitmen Rıza', 'Tozlu Dere köyü' ve 'kamu arazisindeki bağ mücadelesi' gibi anahtar kavramları analiz etmek.
Bu unsurların Fakir Baykurt'un 'Kaplumbağalar' romanına ait olduğunu belirlemek.
Yazar, bu eserinde köy enstitülü aydın bir eğitmenin köylüyle el ele vererek çorak toprakları yeşillendirmesini ve sonrasında bürokrasiye yenik düşmesini simgesel bir dille aktarır.
2
İkinci özette yer alan 'Köse Hasan', 'Pehlivan Ali' ve 'İflahsızın Yusuf' karakterlerini ve 'Çukurova'da işçilik' temasını değerlendirmek.
Bu karakterlerin Orhan Kemal'in 'Bereketli Topraklar Üzerinde' romanının başkişileri olduğunu saptamak.
Roman, tarım ve fabrika işçilerinin zorlu çalışma şartlarını ve sömürülmesini bu üç karakter üzerinden gerçekçi biçimde yansıtır.
3
Üçüncü özette geçen 'gurbetçi Mustafa', 'Ankara'da inşaat işçiliği' ve 'köy-kent çatışması' temalarını incelemek.
Bu olay örgüsünün Kemal Tahir'in 'Sağırdere' romanına ait olduğunu tespit etmek.
Kemal Tahir, 'Sağırdere' romanında köyünden kopup Ankara'ya çalışmaya gelen Mustafa'nın şehirdeki yabancılaşmasını ve değişimini ele alır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Toplumcu Gerçekçi Hikaye ve Romanında Eser-Yazar-Olay Örgüsü İlişkisi
Soru 912Soru

Kırım Savaşı ve sonrasında imzalanan 1856 Paris Antlaşması sürecinde yaşanan diplomatik, askeri ve ekonomik gelişmeler ile bu gelişmelerin Osmanlı Devleti üzerindeki etkilerini gösteren aşağıdaki tabloda sol sütundaki maddeleri sağ sütundaki uygun sonuçlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün Avrupalı devletlerin garantisi altına alınması
Karadeniz'in tarafsız hale getirilerek Osmanlı Devleti'nin tersane ve donanma bulundurmasının yasaklanması
Paris Antlaşması metninde Osmanlı Devleti'nin ilan ettiği Islahat Fermanı'na doğrudan atıfta bulunulması
Savaş masraflarını karşılamak üzere İngiltere'den ilk kez dış borç (istikraz) alınması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirmeler sırasıyla şu şekildedir: Toprak bütünlüğünün garanti altına alınması maddesi Osmanlı Devleti'nin kendi topraklarını koruyamayacak kadar zayıf olduğunun tescillenmesiyle; Karadeniz'in tarafsızlığı maddesi Osmanlı Devleti'nin galipken yenik devlet statüsünde değerlendirilmesiyle; Islahat Fermanı'na yapılan atıf iç işlerine müdahale kapısının aralanmasıyla; ilk dış borcun alınması ise Düyun-ı Umumiye'ye giden ekonomik çöküşün başlamasıyla eşleşir.
Eşleştirmelerin tamamı, Kırım Savaşı ve Paris Antlaşması'nın getirdiği askeri, diplomatik ve ekonomik koşulların Osmanlı Devleti'nin egemenlik ve mali yapısındaki olumsuz dönüşümlerini doğru analiz etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Toprak bütünlüğü garantörlüğü maddesini analiz etme
Garantörlük maddesi, Osmanlı'nın kendi sınırlarını tek başına savunamayacağını kabul ettiği anlamına gelir ve bu durum ilk sol maddeyi ilk sağ maddeyle eşleştirir.
Uluslararası ilişkilerde bir devletin topraklarının başka devletler tarafından garanti edilmesi, o devletin askeri ve siyasi zafiyetini gösterir.
2
Karadeniz'in tarafsızlığı ve donanma yasağı maddesini analiz etme
Bu yasak, savaşı kazanan Osmanlı'nın yenik Rusya ile aynı kısıtlamalara tabi tutulmasını ifade eder, böylece ikinci sol madde ikinci sağ maddeyle eşleşir.
Galip bir devletin kendi karasularında donanma bulundurmasının engellenmesi egemenlik kısıtlamasıdır ve mağlup muamelesi gördüğünün kanıtıdır.
3
Islahat Fermanı'na atıf maddesini analiz etme
Uluslararası bir antlaşmada iç hukuk belgesine atıf yapılması, dış müdahalelere zemin hazırlar ve bu durum üçüncü sol maddeyi üçüncü sağ maddeyle eşleştirir.
Avrupa devletleri bu fermanın uygulanmasını takip etme bahanesiyle Osmanlı iç işlerine müdahale etme hakkını kendilerinde görmüşlerdir.
4
İlk dış borçlanma gelişmesini analiz etme
Savaş finansmanı için alınan bu borç, devletin mali iflasına giden yolu açmıştır ve dördüncü sol madde dördüncü sağ maddeyle eşleşir.
Kırım Savaşı'nda başlayan borçlanma süreci, 1875'te moratoryum ilanı ve sonrasında Düyun-ı Umumiye'nin kurulmasıyla sonuçlanarak ekonomik egemenliği sarsmıştır.

Anahtar Kavram

1856 Paris Antlaşması'nın Osmanlı Devleti üzerindeki siyasi, hukuki ve mali etkileri
Soru 913Soru

Milli Edebiyat Dönemi'nde kaleme alınan aşağıdaki romanlar ile bu romanların tematik içeriklerini ve olay örgülerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sodom ve Gomore (Yakup Kadri Karaosmanoğlu)
Vurun Kahpeye (Halide Edip Adıvar)
Yeşil Gece (Reşat Nuri Güntekin)
Dikmen Yıldızı (Aka Gündüz)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sodom ve Gomore romanı işgal İstanbul'undaki ahlaki çöküntüyü anlatan tanım ile, Vurun Kahpeye romanı idealist Aliye öğretmen karakterinin mücadelesini anlatan tanım ile, Yeşil Gece romanı Şahin Bey'in gericilikle mücadelesini anlatan tanım ile, Dikmen Yıldızı romanı ise İzmir'in işgalinden sonra Ankara'da mücadeleye katılan Yıldız'ın öyküsünü anlatan tanım ile eşleşir.
Sodom ve Gomore romanı işgal altındaki ��stanbul'daki ahlaki çöküşü anlatan ifadeyle; Vurun Kahpeye kasabaya giden Aliye öğretmenin linç edilmesini konu alan ifadeyle; Yeşil Gece Şahin Bey'in cehaletle mücadelesini işleyen ifadeyle; Dikmen Yıldızı ise Yıldız karakterinin Millî Mücadele'ye desteğini ele alan ifadeyle doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Sodom ve Gomore adlı eserinin konusunu belirleme.
Eserin mütareke dönemi İstanbul'undaki yozlaşmayı, Necdet ve Leyla karakterleri üzerinden işgal güçleriyle işbirliği yapan çevreleri anlattığı tespit edilir.
Sol taraftaki ilk eseri doğru içerikle eşleştirmek.
2
Halide Edip Adıvar'ın Vurun Kahpeye romanının olay örgüsünü inceleme.
Aliye öğretmenin Anadolu'da gerici güçler tarafından linç edilmesini ele alan anlatımla örtüştüğü belirlenir.
İkinci eserin temasını saptamak.
3
Reşat Nuri Güntekin'in Yeşil Gece romanının ana fikrini çözümleme.
Şahin Bey karakterinin medreseden yetişip modern mektepte öğretmenlik yaparak cehalete karşı açtığı savaşı anlatan metinle eşleştiği g��rülür.
Üçüncü eserin başkahraman ve temasını eşleştirmek.
4
Aka Gündüz'ün Dikmen Yıldızı romanının başkarakterini analiz etme.
İzmir'in işgalinin ardından ruhsal sarsıntı geçirip Ankara'ya gelerek Millî Mücadele'ye katılan Yıldız'ın öyküsüyle eşleştiği netleşir.
Son eseri kalan doğru seçenekle e��leştirerek çözümü tamamlamak.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi romanlarının yazar, eser, şahıs kadrosu ve tema yönünden eşleştirilmesi.
Soru 914Soru

İlk Türk devletlerinde göçebe yaşam tarzının da etkisiyle şekillenen toplumsal yapıda, küçükten büyüğe doğru hiyerarşik bir örgütlenme modeli bulunmaktaydı. Aşağıda verilen ilk Türk toplumsal yapısına ait kavramları, karşılarında karışık olarak yer alan tanımlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Oguş
Urug
Boy
Budun

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Oguş kavramının aile tanımıyla, Urug kavramının sülale birliği tanımıyla, Boy kavramının kabile tanımıyla ve Budun kavramının millet tanımıyla eşleşmesi gerekir.
Doğru eşleştirmede; oguş en temel birim olan aileyle, urug ailelerin birleşmesiyle oluşan sülaleyle, boy sülalelerin birleşmesiyle oluşan kabileyle ve budun ise boyların bir araya gelerek oluşturduğu millet yapısıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal yapının en küçük hücresinden başlanarak terimler analiz edilir.
Oguş teriminin aile kavramını karşıladığı belirlenir ve ilgili tanım ile eşleştirilir.
Türk aile yapısında oguş kelimesi doğrudan çekirdek aileyi temsil etmektedir.
2
Ailelerin bir araya gelmesiyle oluşan bir üst basamak aranır.
Urug teriminin sülale birliğini karşıladığı saptanır ve sülale tanımı ile eşleştirilir.
Birden fazla aile (oguş) bir araya gelerek kan bağıyla bağlı sülaleyi (urug) oluşturur.
3
Sülalelerin birleşmesiyle oluşan siyasi ve askeri örgütlenme incelenir.
Boy teriminin kabile yapısını karşıladığı görülür ve bu tanım ile eşleştirilir.
Boylar, kendi beyleri önderliğinde bağımsız hareket edebilen ve sülalelerin birleşiminden oluşan yapılardır.
4
En üstteki toplumsal yapının tanımı belirlenir.
Budun teriminin boylar birliği yani millet yapısını karşıladığı görülür ve eşleştirme tamamlanır.
Boyların bir araya gelmesiyle devletin (il/el) öncesindeki en büyük sosyal ve askeri birlik olan budun (millet) meydana gelir.

Anahtar Kavram

İlk Türk Devletlerinde Toplumsal Yapı ve Hiyerarşik Örgütlenme
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 915Soru

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi şiir alıntılarını, bu şiirlerin dil, üslup ve içerik özelliklerine göre temsil ettikleri şiir anlayışları veya şair gruplarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Dikilirim köprü üzerine,
Keyifle seyrederim hepinizi.
Kiminiz kürek çeker, tıpış tıpış;
Kiminiz midye çıkarır duba altından;
Kiminiz ağ atar dalyanda;
Ah bu türküler, köy türküleri
Dilimizin tuzu biberi
Memleket ahvalini onlardan sor
Kitaplarda aranmaz hicranı
Ateş gibi, barut gibi, deniz gibi
Uzak dallardan, rüzgârlardan
Mavi gökler arasından
Yeryüzüne dökülen bu ışık
Kimindir Tanr��m?
Bilinmez nerelerden gelirdi çocuk
Giderdi bilinmez nerelere.
ibrahim
içimdeki putları devir
elindeki baltayla
kırılan putların yerine
yeni putlar koyan kim
güneşi ve ayı kim yarattı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Galata Köprüsü şiiri Garip Akımı ile, Türküler Dolusu şiiri halk kültüründen yararlanan lirik çizgiyle, Çocuk ve Allah şiiri felsefi-mistik çizgiyle ve İbrahim şiiri sezgici-egzotik çizgiyle eşleşir.
Doğru eşleştirmeler, şiir alıntılarının dil, üslup ve içerik özelliklerine dayanmaktadır. İlk şiirdeki sıradan günlük yaşam sahneleri Garip Akımı'nın estetiğini; ikinci şiirdeki folklorik ve memleketçi lirizm Bedri Rahmi'nin lirik çizgisini; üçüncü şiirdeki çocuksu ve kozmik varoluş sorgulaması Dağlarca'nın felsefi-mistik çizgisini; dördüncü şiirdeki dini-mitolojik ögeler ise Asaf Hâlet'in sezgici-egzotik çizgisini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci şiir parçasını inceleme
Şiirde Galata Köprüsü'ndeki sıradan insanların (kürek çeker, midye çıkarır) günlük işlerinin ölçüsüz, uyaksız ve tamamen konuşma diliyle aktarıldığı görülür. Bu özellikler Garip Akımı'nın (I. Yeni) şiiri sıradanlaştırma ve kurals��zlaştırma ilkesiyle örtüşmektedir.
Şiirin dil ve tema bakımından hangi harekete ait olduğunu belirlemek.
2
İkinci şiir parçasını analiz etme
Şiirde 'köy türküleri' gibi folklorik değerlerin, memleket motiflerinin modern bir serbest şiir biçimi ve güçlü bir lirizmle işlendiği tespit edilir. Bu, Garip dışında yeniliği halk kült��rüyle sürdüren şairlerin (özellikle Bedri Rahmi Eyüboğlu) tarzıdır.
Şiirin memleketçi ve folklorik özelliklerini tespit etmek.
3
Üçüncü şiir parçasını inceleme
Metinde 'Tanrım', 'ı��ık kimindir', 'çocuk' gibi kelimeler üzerinden evrenin, varoluşun ve doğanın çocuksu bir hayret ve felsefi/mistik derinlikle sorgulandığı görülür. Bu üslup Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın kozmik ve mistik şiir anlayışını yansıtır.
Metnin varoluşçu ve felsefi arka planını ortaya çıkarmak.
4
Dördüncü şiir parçasını analiz etme
Şiirde 'İbrahim', 'put', 'balta' gibi dinsel-mitolojik telmihlerle mistik bir atmosfer yaratıldığı, ses tekrarları ve sezgisel bir dille egzotik bir dünya kurulduğu görülür. Bu üslup Asaf Hâlet Çelebi'nin öncülük ettiği sezgici/egzotik anlayışla eşleşir.
Şiirin sezgici ve mitolojik niteliklerini saptamak.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde Garip Akımı ile Garip dışında yeniliği sürdüren şairlerin poetik farkları.

Alternatif Yöntem

Şiir alıntılarında geçen anahtar kelimeler ve üslup özellikleri şairlerin poetik duruşlarıyla karşılaştırılarak da doğru sonuca ulaşılabilir. Örneğin 'türküler' kelimesi doğrudan folklorik çizgiye; 'Tanrım' ve 'çocuk' kelimeleri Dağlarca'nın felsefi-mistik dönemine işaret eder.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 916Soru

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında toplumcu gerçekçi çizgide eser veren sanatçılar, romanlarında farklı sosyal, ekonomik ve siyasi çatışmaları ele almışlardır.

Buna göre, sol sütunda verilen romanlar ile sağ sütunda verilen tematik odakları ve çatışmaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tırpan
Murtaza
Rahmet Yolları Kesti
Karartma Geceleri

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tırpan romanı köydeki ataerkil düzene ve törelere karşı direniş temasıyla; Murtaza romanı göçmen bir bekçinin otoriteye itaati ve işçi sınıfına yabancılaşmasıyla; Rahmet Yolları Kesti romanı eşkıyalığın ağalık düzenine hizmet eden yönünü eleştiren yaklaşımla; Karartma Geceleri romanı ise İkinci Dünya Savaşı yıllarında bir aydının kaçışı ve aydın-iktidar çatışmasıyla eşleşmektedir.
Toplumcu gerçekçi yazarlar eserlerinde farklı toplumsal yaralara ve çatışmalara parmak basmışlardır. Tırpan'da töre ve zoraki evliliklere karşı kadın direnişi (Fakir Baykurt); Murtaza'da küçük adamın otoriteye körü körüne itaatiyle kendi sınıfına yabancılaşması (Orhan Kemal); Rahmet Yolları Kesti'de eşkıyalığın feodal yapıyla ilişkisi (Kemal Tahir); Karartma Geceleri'nde ise İkinci Dünya Savaşı yıllarında aydınlar üzerindeki baskı ve yoksulluk (Rıfat Ilgaz) başarıyla işlenmiştir. Bu eşleştirmeler eserlerin ana izleklerini doğrudan yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tırpan romanının konusunu belirleme.
Tırpan, Fakir Baykurt tarafından kaleme alınmış olup köydeki ataerkil baskıyı ve zorla evlendirilmeye karşı kadın direnişini anlatır. Bu durum sağ sütundaki üçüncü ifade ile eşleşir.
Eserin ana temasını tespit ederek doğru eşleştirmeyi yapmak.
2
Murtaza romanının konusunu belirleme.
Murtaza, Orhan Kemal'in fabrikadaki bekçilik görevini ve otoriteye aşırı bağlılığını, bunun sonucunda işçi sınıfına yabancılaşmasını anlattığı eserdir. Bu durum sağ sütundaki birinci ifade ile eşleşir.
Eserin karakter analizi ve sınıfsal çatışmasını eşleştirmek.
3
Rahmet Yolları Kesti romanının konusunu belirleme.
Rahmet Yolları Kesti, Kemal Tahir'in eşkıyalık kurumunu eleştirdiği, onun ağalık düzenine hizmet ettiğini gösterdiği romandır. Bu durum sağ sütundaki dördüncü ifade ile eşleşir.
Yazarın eşkıyalık olgusuna yönelik özgün bakış açısını eşleştirmek.
4
Karartma Geceleri romanının konusunu belirleme.
Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz'ın İkinci Dünya Savaşı dönemindeki aydın üzerindeki baskıları ve toplumsal sıkıntıları anlattığı eserdir. Bu durum sağ sütundaki ikinci ifade ile eşleşir.
Eserin tarihsel ve toplumsal arka planını doğru tanımlamak.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi toplumcu gerçekçi romanlarında işlenen temalar, toplumsal çatışmalar ve eser-içerik ilişkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 917Soru

Cumhuriyet Dönemi Türk şiirinde farklı estetik ve fikrî yönelimler bir arada varlık göstermiştir. Aşağıda sol sütunda bu dönemdeki farklı şiir anlayışlarından alınan örnek dizeler, sağ sütunda ise bu dizelerin ait olduğu şiir anlayışları verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki şiir alıntıları ile sağ sütundaki şiir anlayışlarını do��ru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Ne içindeyim zamanın,
Ne de büsbütün dışında;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında."
"Ben yanmasam
sen yanmasan
biz yanmasak,
nasıl çıkar karanlıklar
aydınlığa?"
"Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum.
Bu dağların eskiden aşinasıdır soyum,
Bekçileri gibiyiz ebenced buraların,
Bu kuytu derelerin, bu şifalı suların."

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Zaman ve rüya izleklerini barındıran ilk dizeler Saf Şiir anlayışıyla; toplumsal kurtuluşu ve mücadeleyi serbest nazımla işleyen ikinci dizeler Toplumcu Gerçekçi Şiir anlayışıyla; Anadolu'nun kır yaşamını ve insanını heceyle anlatan üçüncü dizeler ise Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir anlayışıyla eşleşmektedir.
Zaman ve rüya izleklerini barındıran ilk dizeler Saf Şiir anlayışıyla; toplumsal kurtuluşu ve mücadeleyi serbest nazımla işleyen ikinci dizeler Toplumcu Gerçekçi Şiir anlayışıyla; Anadolu'nun kır yaşamını ve insanını heceyle anlatan üçüncü dizeler ise Millî Edebiyat zevkini sürdüren şiir anlayışıyla örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk alıntının tema ve üslup özelliklerinin incelenmesi.
'Ne içindeyim zamanın' dizelerinde hece ölçüsü ve kusursuz bir ritimle zaman, rüya ve estetik ön plana çıkarılmıştır. Bu özellikler Saf Şiir poetikasına aittir.
Şairin bireysel duyarlılığı estetik bir kaygıyla ele alıp almadığını belirlemek için.
2
İkinci alıntının biçim ve içerik yönünden incelenmesi.
'Ben yanmasam / sen yanmasan' dizelerinde serbest nazım kullanılmış ve toplumsal aydınlanma fedakarlık temasıyla işlenmiştir. Bu üslup Toplumcu Gerçekçi Şiir ile örtüşür.
Şiirde ideolojik, toplumsal veya sınıfsal bir söylem olup olmadığını tespit etmek için.
3
Üçüncü alıntının dil ve konu bakımından incelenmesi.
'Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum' dizelerinde Anadolu coğrafyası, kır hayatı ve memleket gerçekleri yalın bir Türkçe ve hece ölçüsüyle anlatılmıştır. Bu da Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir'in özelliğidir.
Halk kültürüne, folklora ve Anadolu insanının yaşamına yapılan vurgunun yönelimini anlamak için.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi şiirinde Saf Şiir, Toplumcu Gerçekçi Şiir ve Millî Edebiyat Zevkini Sürdüren Şiir anlayışlarının ayırt edilmesi.
Soru 918Soru

Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordularının konuşlandığı cepheler, üstlendikleri stratejik rollere ve mücadele ettikleri güçlere göre farklı nitelikler taşımaktadır. Aşağıda verilen Osmanlı cephelerini, bu cephelerde gerçekleşen temel askeri veya tarihi gelişmelerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Irak Cephesi
Hicaz-Yemen Cephesi
Suriye-Filistin Cephesi
Galiçya Cephesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Irak Cephesi - Kut'ül Amare zaferi; Hicaz-Yemen Cephesi - Medine Müdafaası ve Fahreddin Paşa; Suriye-Filistin Cephesi - Mustafa Kemal Paşa'nın Halep'teki savunma hattı; Galiçya Cephesi - Müttefiklere yardım amacıyla sınır dışında Rusya'ya karşı mücadele.
Irak Cephesi'nde kazanılan Kut'ül Amare zaferi, Hicaz-Yemen Cephesi'nde Fahreddin Paşa'nın Medine savunması, Suriye-Filistin Cephesi'nde Mustafa Kemal Paşa'nın son askeri görevi ve Galiçya Cephesi'nin müttefiklere yardım amacıyla sınır dışında açılmış olması tarihsel gerçeklerle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Savunma cephelerinde yer alan Irak ve Hicaz-Yemen cephelerinin temel gelişmelerini ve komutanlarını tespit edin.
Irak Cephesi, Halil Paşa'nın komuta ettiği Kut'ül Amare zaferi ile; Hicaz-Yemen Cephesi ise Fahreddin Paşa'nın Medine Müdafaası ile eşleşmektedir.
Osmanlı savunma cephelerinde kazanılan en kritik başarılar ve öne çıkan liderler bu bölgelerde görev yapmıştır.
2
Mustafa Kemal Paşa'nın savaşın son dönemindeki faaliyetlerini yürüttüğü savunma cephesini belirleyin.
Mustafa Kemal Paşa'nın I. Dünya Savaşı'nda görev aldığı en son yer Suriye-Filistin Cephesi'dir ve burada Halep yakınlarında başarılı bir savunma hattı kurmuştur.
Bu eşleşme, Mustafa Kemal Paşa'nın I. Dünya Savaşı'ndaki askeri güzergahının ve görevlerinin doğru analiz edilmesini sağlar.
3
Müttefiklere yardım amacıyla sınır dışına gönderilen birliklerin savaştığı cepheyi eşleştirin.
Müttefik devletlere destek sağlamak amacıyla kendi sınırları dışında Rusya'ya karşı savaşılan cephe Galiçya Cephesi'dir.
Sınır dışı cephelerin (Galiçya, Makedonya, Romanya) genel niteliği müttefiklere yardım etmektir ve bu cephede Rusya ile mücadele edilmiştir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda savaştığı savunma ve sınır dışı yardım cephelerinin nitelikleri, komutanları ve önemli tarihi gelişmeleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 919Soru

Aşağıda 19. ve 20. yüzyıl Batı edebiyatında öne çıkan bazı yazarlar ile bu yazarların edebi yönelimlerini belirleyen temel özellikler verilmiştir. Bu yazarlar ile edebi özelliklerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Charles Dickens
Franz Kafka
Stendhal
Jack London

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yazarlar ile edebi özellikleri sırasıyla şöyle eşleşmektedir: Charles Dickens ile Sanayi Devrimi İngiltere'sindeki yoksulluğu anlatan tanım; Franz Kafka ile modern bürokrasideki yabancılaşmayı işleyen tanım; Stendhal ile Restorasyon dönemi Fransa'sında yükselme hırsını konu edinen tanım; Jack London ile vahşi doğadaki hayatta kalma mücadelesini ele alan natüralist tanım.
Doğru eşleştirmede; Charles Dickens çocuk işçiliği ve Sanayi Devrimi İngiltere'sini konu alan tanımla, Franz Kafka modern bürokrasi ve yabancılaşmayı içeren tanımla, Stendhal Restorasyon dönemi Fransa'sında sınıfsal yükselme hırsını işleyen tanımla ve Jack London determinizm ile vahşi doğada hayatta kalma mücadelesini ele alan tanımla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Sanayi Devrimi ve öksüz çocuk figürlerinin hangi yazara ait olduğunu belirleme
Bu özellikler 19. yüzyıl İngiliz realist yazarı Charles Dickens'a aittir.
Dickens, kendi çocukluk deneyimlerinden de yola çıkarak Viktorya dönemi İngiltere'sindeki sınıfsal adaletsizlikleri ele almıştır.
2
Bürokrasi, yabancılaşma ve absürt unsurların öne çıktığı yazar profilini tespit etme
Bu temalar 20. yüzyıl modernist edebiyatının öncülerinden Franz Kafka ile eşleşir.
Kafka, modern dünyada bireyin sistem karşısındaki çaresizliğini ve yalnızlığını en iyi yansıtan yazarlardandır.
3
Restorasyon dönemi Fransa'sı ve toplumsal yükselme hırsının hangi yazarı işaret ettiğini bulma
Bu betimleme Fransız realizminin kurucularından Stendhal'a aittir.
Stendhal, meşhur romanlarında Julien Sorel karakteri üzerinden bu temayı derinlemesine incelemiştir.
4
Darwinci evrim, soyaçekim ve vahşi doğada yaşam mücadelesini işleyen yazarı eşleştirme
Bu özellikler Amerikalı natüralist yazar Jack London ile eşleşir.
London, doğa ile insan arasındaki çatışmayı determinist bir yaklaşımla eserlerine taşımıştır.

Anahtar Kavram

19. ve 20. yüzyıl Batı edebiyatı sanatçılarının edebi özellikleri, temaları ve bağlı bulundukları akımlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 920Soru

Batı Cephesi'nde gerçekleştirilen askeri mücadeleler, Türk milletinin bağımsızlık azmini kanıtlarken ulusal ve uluslararası alanda köklü hukuki, siyasi ve diplomatik değişimleri de beraberinde getirmiştir.

Aşağıda verilen askeri gelişmeleri, doğrudan zemin hazırladıkları siyasi ve diplomatik sonuçlar ile doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. İnönü Muharebesi
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
Sakarya Meydan Muharebesi
Büyük Taarruz

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: I. İnönü Muharebesi -> İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi uluslararası kurulda muhatap alması; Kütahya-Eskişehir Muharebeleri -> Yasama ve yürütme güçlerinin tek bir kişide toplanmasına zemin hazırlayan askeri kayıp; Sakarya Meydan Muharebesi -> Güney sınırının taviz verilerek çizilmesi ve oradaki birliklerin batı hattına kaydırılması; Büyük Taarruz -> Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar'ın savaşılmadan Türk idaresine geçmesi.
Doğru eşleştirmede, I. İnönü Muharebesi İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı vasıtasıyla resmen tanımasına; Kütahya-Eskişehir yenilgisi meclisin tüm yetkilerini Mustafa Kemal Paşa'ya devreden Başkomutanlık Kanunu'nun kabul edilmesine; Sakarya Meydan Muharebesi Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması sonucunda Güney sınırının Hatay hariç çizilmesine ve oradaki birliklerin batıya kaydırılmasına; Büyük Taarruz ise Mudanya Ateşkesi ile Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar'ın savaşılmadan kurtarılmasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
I. İnönü Muharebesi'nin uluslararası etkisini tespit ediniz.
I. İnönü Muharebesi düzenli ordunun ilk askeri zaferidir ve bu zaferin ardından İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması'nı yumuşatarak kabul ettirmek amacıyla TBMM'yi Londra Konferansı'na çağırarak hukuken muhatap kabul etmiştir.
Askeri başarıların dış politikadaki diplomatik karşılıklarını analiz etmek.
2
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nin iç siyasi sonuçlarını değerlendiriniz.
Bu muharebede Türk ordusu yenilerek Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmiştir. Bu askeri kayıp mecliste sert tartışmalara yol açmış ve hızlı karar alınabilmesi için Mustafa Kemal Paşa'ya geniş yetkiler veren Başkomutanlık Kanunu kabul edilmiştir.
Savaş alanındaki mağlubiyetlerin iç politikada yönetim yapısını nasıl etkilediğini anlamak.
3
Sakarya Meydan Muharebesi'nin güney sınırları ve askeri yapılanma üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Sakarya Zaferi sonrasında Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanmış, Hatay dışındaki güney sınırımız kesinleşmiş ve Güney Cephesi'ndeki askeri güçler Batı Cephesi'ne nakledilmiştir.
Büyük savunma savaşının çok cepheli savaşı nasıl tek cepheye indirdiğini saptamak.
4
Büyük Taarruz'un savaşın askeri safhasını bitiren rolünü belirleyiniz.
Büyük Taarruz sonrasında İtilaf Devletleri ateşkes istemek zorunda kalmış, imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaşılmadan teslim alınmıştır.
Taarruz harekatının nihai diplomatik kazanımlarla sonuçlandığını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Batı Cephesi Savaşları'nın askeri gelişmelerinin iç siyaset ve dış diplomasi üzerindeki neden-sonuç ilişkileri
ÖncekiSayfa 46 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin