Examkin

Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Tüm türler8,734Çoktan seçmeli4,865Çoklu seçim1Doğru / Yanlış289Sayısal852Eşleştirme1,797Sıralama842Boşluk doldurma63Kısa cevap25
Soru 941Soru →

Büyük Selçuklu Devleti'nde yönetim, adalet ve saray teşkilatlanması zamanla kurumsallaşarak kendine özgü kurumların ve unvanların ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Aşağıda verilen Büyük Selçuklu Devleti'ne ait idari, adli veya saray görev ve kurumlarını, karşılarındaki işlevsel açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hâcibü'l-hüccâb
Atabey
Divan-ı İşraf
Emîr-i Dâd

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hâcibü'l-hüccâb saray protokolüyle; Atabey meliklerin eğitimiyle; Divan-ı İşraf idari ve mali denetimle; Emîr-i Dâd ise örfi adalet ve yargıyla eşleşmektedir.
Büyük Selçuklu Devleti'ndeki idari, askeri, adli ve saray teşkilatına ait görev ve kurumlara dair doğru eşleştirme şu şekildedir: Hâcibü'l-hüccâb, sultan ile diğer görevliler ve halk arasındaki protokolü düzenleyen saray görevlisidir. Atabey, şehzadelerin (meliklerin) eğitimiyle görevli tecrübeli devlet adamıdır. Divan-ı İşraf, mali ve idari işleri denetleyen kuruldur. Emîr-i Dâd ise örfi yargının başındaki adalet görevlisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Saray teşkilatındaki g��revlileri belirleme
Sultan ile halk ve diğer devlet görevlileri arasındaki irtibatı sağlayan, saray protokolünün idaresinden sorumlu en yetkili makamın Hâcibü'l-hüccâb olduğu tespit edilir.
Saray düzeninde sultanın şahsına en yakın ve diplomatik/protokol görevlerini üstlenen merciyi ayırt etmek gerekir.
2
Eğitim ve idari staj sistemini analiz etme
Melik adı verilen şehzadeleri eyaletlerde vali olarak görevlendirirken yanlarına eğitmen olarak verilen deneyimli devlet adamının Atabey olduğu saptanır.
Büyük Selçuklu Devleti'ndeki yönetim tecrübesi aktarım modelini ve şehzade eğitim sistemini anlamak gerekir.
3
Merkez teşkilatındaki divanların görevlerini inceleme
Askeri ve adli alanlar hariç tutularak, ülkedeki idari ve mali kurumların işleyişini denetlemekle ve teftiş etmekle yükümlü olan divanın Divan-ı İşraf olduğu belirlenir.
Devletin denetim ve teftiş mekanizmasını diğer yürütme organlarından ayırt etmek gerekir.
4
Adalet sistemindeki görevlileri tespit etme
Örfi yargı alanında en yüksek yetkiye sahip olan, adalet işlerini yürüten ve gerektiğinde en üst düzey devlet yöneticilerini bile yargılama kudreti bulunan kişinin Emîr-i Dâd olduğu belirlenir.
Selçuklu yargı sisteminin (şer'i ve örfi olarak ikiye ayrılan yapısının) örfi boyutunun başındaki kişiyi tanımlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Büyük Selçuklu Devleti'nde saray, taşra ve merkez teşkilatının yapısı ile kurumsal işleyişi.

Alternatif Yöntem

Kavramları eşleştirirken saray içi (Hacip), eğitim (Atabey), yargı (Emîr-i Dâd) ve denetim (Divan-ı İşraf) gibi işlevsel kategorilere ayırmak çözümü kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 942Soru →

İlk Çağ Anadolu medeniyetleri, kendilerine özgü kültürel, dinsel ve ekonomik yapılar geliştirerek insanlık tarihine önemli katkılarda bulunmuşlardır. Aşağıdaki Anadolu uygarlıkları ile bu uygarlıkların kültürel ve ekonomik gelişimlerine katk�� sağlayan özgün özelliklerini eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hititler
Frigler
Lidyalılar
Urartular
İyonlar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hititler anal adı verilen yıllıklarla tarafsız tarih yazıcılığını; Frigler fibula adlı çengelli iğneleri; Lidyalılar madeni parayı; Urartular oda biçimli mezarları; İyonlar ise deniz aşırı koloniciliği geliştirmişlerdir.
Eşleştirmede Hititler anal yıllarıyla, Frigler fibula çengelli iğneleriyle, Lidyalılar madeni paranın basılmasıyla, Urartular oda biçimli mezarlarla ve İyonlar deniz koloniciliğiyle doğru biçimde ilişkilendirilmiştir. Bu özellikler her medeniyetin insanlık tarihine yaptığı en özgün ve belirgin katkılardandır.

Adım Adım Çözüm

1
Uygarlıkların siyasi ve dini literatürdeki yerlerini analiz etmek.
Hititlerin tanrılara hesap verme düşüncesiyle yazdığı analların tarafsız tarihçilikle ilişkili olduğu belirlenir.
Analların tarafs��zlığı, kralların tanrıya hesap verme inancından kaynaklanır.
2
Frig ve Lidya medeniyetlerinin ticari ve teknolojik yeniliklerini incelemek.
Lidyalıların parayı bulması, Friglerin fibulayı geliştirmesi ile eşleştirilir.
Bu buluşlar medeniyetlerin kendilerine has ekonomik ve madeni gelişimlerini gösterir.
3
Urartu ve İyon medeniyetlerinin inanç ve coğrafi faaliyetlerini değerlendirmek.
Urartuların oda mezarları ahiret inancıyla, İyonların deniz ticareti ise kolonicilikle eşleştirilir.
Coğrafi konum ve dini inançlar bu uygarlıkların mimari ve ekonomik yapılarını doğrudan şekillendirmiştir.

Anahtar Kavram

İlk Çağ Anadolu Medeniyetlerinin Kendilerine Özgün Kültürel, Dinsel ve Ekonomik Özellikleri
Soru 943Soru →

I. Dünya Savaşı sürecinde yürürlüğe giren 1915 Olayları ve Ermeni tehciri ile ilgili aşağıdaki kavramları, bu kavramların tarihsel içerik ve açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sevk ve İskân Kanunu
Kafkas Cephesi
İaşe ve İskân Talimatnamesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sevk ve İskân Kanunu, asayişi bozan nüfusun göç ettirilmesini karara bağlayan düzenlemedir. Kafkas Cephesi, Ermeni komitelerinin Rusya ile ortak hareket ettiği muharebe sahasıdır. İaşe ve İskân Talimatnamesi ise göç edenlerin can, mal ve gıda haklarını koruyan resmi yönergedir.
Sevk ve İskân Kanunu güvenlik amaçlı göçü düzenler; Kafkas Cephesi Ermeni isyanlarının yaşandığı askerî sahadır; İaşe ve İskân Talimatnamesi ise göç edenlerin iaşe ve güvenlik haklarını korumaya yönelik idari hükümleri içerir.

Adım Adım Çözüm

1
Sevk ve İskân Kanunu'nun işlevini belirlemek
Bu kanun, güvenlik riski oluşturan nüfusun savaş dışı bölgelere nakledilmesini öngördüğü için ilgili açıklamayla eşleşir.
Tehcir Kanunu'nun yasal amacını ve uygulanış biçimini doğrulamak.
2
Ermeni çetelerinin faaliyet gösterdiği mücadele sahasını saptamak
Ruslarla iş birliği yapılarak cephe gerisinin tehdit edildiği alan Kafkas Cephesi olduğundan bu kavram ilgili açıklamayla eşleşir.
Tehcir kararının arkasındaki askerî ve stratejik gerekçeyi ortaya koymak.
3
İaşe ve İskân Talimatnamesi'nin idari içeriğini incelemek
Göç edenlerin yeme-içme, sağlık ve koruma haklarını kapsayan yönerge bu talimatnameyle eşleşir.
Osmanlı Hükümeti'nin göç sürecinde aldığı insani ve koruyucu önlemleri belgeleyen hukuki metni tanımlamak.

Anahtar Kavram

1915 Olayları, Sevk ve İskân Kanunu (Ermeni Tehciri)
Soru 944Soru →

Asya Hun Devleti'nin devlet teşkilatı, askeri yapılanması ve dış politika dinamiklerine dair verilen sol sütundaki kavramları, sağ sütundaki tarihsel açıklama ve etkileriyle doğru şekilde nasıl eşleştirirsiniz?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İkili Teşkilat
Onlu Teşkilat
Kurultay
İpekyolu Denetimi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İkili Teşkilat federal yönetim ve devletin bölünmesine yol açan yapıyla; Onlu Teşkilat ordunun hiyerarşik sevk ve idaresiyle; Kurultay devlet işlerinin görüşüldüğü danışma organıyla; İpekyolu Denetimi ise Çin ile mücadelelerin temel odağını oluşturan ekonomik hedefle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirme; ikili teşkilatın veraset sistemiyle ilişkili federal idari yapısıyla, onlu teşkilatın askeri disiplin ve sevk amacıyla, kurultayın boy beylerinin katıldığı danışma meclisiyle, İpekyolu'nun ise Çin ile mücadelelerin temel nedeni olan ekonomik eksenle ilişkilendirilmesi sonucu elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak ülkenin doğu ve batı şeklinde bölünerek yönetilmesini ifade eden teşkilat yapısı incelenmelidir.
Bu yapının ikili teşkilat olduğu ve federal yapıyı yansıttığı belirlenir.
İkili teşkilat, Hunların geniş topraklarında yönetimi kolaylaştırırken bölünmeyi de hızlandırmıştır.
2
Mete Han'ın orduda uyguladığı disiplin ve sevk sistemine odaklanılmalıdır.
Bu sistemin onlu teşkilat olduğu saptanır.
Onlu teşkilat, geniş coğrafyada ordunun yönetimini ve denetimini kolaylaştırmıştır.
3
Devlet işlerinin boy beyleriyle birlikte görüşüldüğü meclis yapısı analiz edilmelidir.
Bu yapının Kurultay olduğu tespit edilir.
Kurultay, hükümdarın mutlak gücünü dengeleyen ve kararların ortak alındığı danışma kuruludur.
4
Hun-Çin ilişkilerinin temelindeki ekonomik ve dış politik sebeplere bakılmalıdır.
Temel amacın İpekyolu denetimi olduğu belirlenir.
İpekyolu ticareti, Hun ekonomisinin sürekliliği için hayati bir dış politika hedefidir.

Anahtar Kavram

Asya Hun Devleti Teşkilat Yapısı ve Dış Politikası
Soru 945Soru →

I. Dünya Savaşı sürecinde imzalanan gizli antlaşmalar, savaş sonrasında Osmanlı Devleti'nin fiilen sona ermesine yol açan Mondros Ateşkes Antlaşması ve yeni dünya düzeninin kurulduğu Paris Barış Konferansı'ndaki diplomatik gelişmeler birbiriyle doğrudan ilişkilidir.

Buna göre, sol sütunda yer alan diplomatik gelişmeler ile sağ sütundaki açıklamaları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. Maddesi
Petrograd Protokolü
Paris Barış Konferansı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması, İtalya'ya Batı Anadolu'nun vadedilmesi ancak Rusya onayı alınamadığı için askıda kalması açıklaması ile; Mondros Ateşkesi'nin 24. maddesi, Vilayât-ı Sitte'de Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırlanması açıklamas�� ile; Petrograd Protokolü, Rusya'ya Trabzon ve Doğu Anadolu kıyılarının vadedilmesi açıklaması ile; Paris Barış Konferansı ise İtilaf Devletleri'nin İtalya yerine Yunanistan'ı tercih ederek gizli antlaşmaları geçersiz kılması açıklaması ile eşleşir.
Eşleştirmelerin tamamı tarihi gerçeklerle tam olarak örtüşmektedir. Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması İtalya'ya yönelik vaatleri ve Rusya'nın onay eksikliğini; Mondros'un 24. maddesi doğrudan doğudaki Ermeni devleti planını; Petrograd Protokolü Rusya'nın Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu kıyılarındaki haklarını; Paris Barış Konferansı ise İzmir'in İtalya yerine Yunanistan'a devredilmesiyle gizli antlaşmaların ilk defa ihlal edilmesini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Saint-Jean-de-Maurienne Antlaşması'nın kapsamı ve geçerlilik koşulları incelenir.
Bu antlaşmanın İtalya'ya İzmir ve çevresini vaat ettiği fakat Rusya'daki Bolşevik İhtilali nedeniyle onay eksikliğinden dolayı askıda kaldığı tespit edilir.
Gizli antlaşmaların diplomasideki hukuki açmazlarını saptamak.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinin özel hedefi analiz edilir.
Maddenin doğrudan doğu illerinde (Vilayât-ı Sitte) Ermeni devleti kurma planına zemin hazırladığı belirlenir.
Mondros'un genel işgal maddesi (7. madde) ile doğuya özgü maddesini (24. madde) ayırt etmek.
3
Petrograd Protokolü'nün Rusya'ya getirdiği ek kazanımlar değerlendirilir.
Rusya'nın daha önce elde ettiği Boğazlar bölgesine ek olarak Trabzon ve Doğu Anadolu'yu da nüfuz sahası olarak kazandığı görülür.
Rusya'nın Osmanlı toprakları üzerindeki gizli paylaşım haklarını eksiksiz belirlemek.
4
Paris Barış Konferansı'nın gizli antlaşmalar üzerindeki etkisi saptanır.
İngiltere'nin Akdeniz çıkarları doğrultusunda İzmir'i İtalya yerine Yunanistan'a bırakmasıyla gizli antlaşmaların ilk defa açıkça çiğnendiği anlaşılır.
İtilaf Devletleri arasında savaş sonrasındaki ilk büyük fikir ayrılığının nedenini ortaya koymak.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı sürecindeki gizli antlaşmalar, Mondros Ateşkesi'nin hükümleri ve Paris Barış Konferansı'ndaki diplomatik kırılma noktaları.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 946Soru →

Aşağıda Osmanlı klasik dönemi eyalet yönetimi ve toprak rejimine ait bazı kavramlar ve açıklamalar karışık olarak verilmiştir. Bu kavramları do��ru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Salyaneli Eyaletler
Salyanesiz Eyaletler
Yurtluk Arazi
Ocaklık Arazi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Salyaneli Eyaletler ile iltizam usulü uygulanan eyaletler; Salyanesiz Eyaletler ile tımar sisteminin geçerli olduğu eyaletler; Yurtluk Arazi ile sınır güvenliği karşılığı verilen topraklar; Ocaklık Arazi ile kale muhafızları ve tersane giderlerine ayrılan topraklar eşleşmektedir.
Salyaneli eyaletler iltizam sistemine, salyanesiz eyaletler tımar sistemine dayanır. Yurtluk araziler sınır boylarındaki asayişe, ocaklık araziler ise tersane ve kale muhafızlarının masraflarına tahsis edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Eyalet yönetim biçimlerinin ekonomik yapısını inceleme
Salyaneli eyaletlerin nakit para akışına (iltizam), salyanesiz eyaletlerin ise tımar dağıtımına dayandığını tespit etmek.
Osmanlı taşra yönetiminde hazine gelirlerinin toplanma şekillerindeki temel farkı anlamak.
2
Özel statülü arazi türlerinin kullanım amaçlarını belirleme
Yurtluk arazinin sınır muhafazası, ocaklık arazinin ise donanma ve kale savunması için ayrıldığını eşleştirmek.
Devletin toprak gelirlerini askeri savunma ihtiyaçlarına göre nasıl planladığını kavramak.

Anahtar Kavram

Osmanlı Klasik Dönemi eyalet sınıflandırmaları ve özel statülü miri arazilerin işlevleri.
Soru 947Soru →

II. Mahmud Dönemi'nde devlet teşkilatını modernize etmek, merkezi otoriteyi güçlendirmek ve değişen dış dünya koşullarına uyum sağlamak amacıyla askeri, idari, hukuki ve sosyal alanlarda köklü reformlar gerçekleştirilmiştir. Aşağıda sol sütunda verilen II. Mahmud Dönemi gelişme ve kurumlarını, sağ sütunda verilen açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sened-i İttifak
Mürur Tezkeresi
Babıali Tercüme Odası
Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sened-i İttifak padişahın yetkilerini sınırlandıran ve ayanları tanıyan belgeyle; Mürur Tezkeresi İstanbul'a göçü kontrol eden iç pasaport uygulamasıyla; Babıali Tercüme Odası Rum isyanı sonrası kurulan diplomatik çeviri bürosuyla; Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye ise yeni kanun tasarıları hazırlayan yüksek danışma kuruluyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; Sened-i İttifak ayanların tanınması ve padişah yetkilerinin ilk kez sınırlanmasıyla; Mürur Tezkeresi İstanbul'a göçün denetlenmesini sağlayan iç pasaport uygulamasıyla; Babıali Tercüme Odası Rum isyanı sonrası Müslüman diplomatlar yetiştirmek amacıyla kurulan çeviri bürosuyla; Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye ise yasama ve yargı reformlarını hazırlayan yüksek danışma meclisiyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sened-i İttifak'ın niteliği ve amacı incelenir.
Bu belgenin II. Mahmud ile ayanlar arasında imzalandığı, padişahın mutlak otoritesini ilk kez sınırladığı ve yerel unsurlara hukuki meşruiyet kazandırdığı tespit edilir. Bu durum birinci açıklama ile örtüşmektedir.
Belgenin anayasal sürecin ilk adımı olma niteliği ile taşradaki aktörleri tanıma özelliğini eşleştirmek.
2
Mürur Tezkeresi'nin uygulanma gerekçesi çözümlenir.
Bu uygulamanın taşradan payitaht İstanbul'a kontrolsüz göçü önlemeyi, asayişi korumayı ve vergi mükelleflerini takip etmeyi amaçlayan bir iç pasaport düzenlemesi olduğu belirlenir. Bu durum ikinci açıklama ile örtüşmektedir.
Toplumsal düzeni ve vergi sistemini korumak amacıyla getirilen seyahat denetim mekanizmasını teşhis etmek.
3
Babıali Tercüme Odası'nın kuruluş arka planı değerlendirilir.
Mora İsyanı sonrasında devlet kademesindeki Rum tercümanlara olan güvenin sarsıldığı, dış yazışmaların güvenliği için Müslüman bürokratların yetiştirilmesine karar verildiği anlaşılır. Bu durum üçüncü açıklama ile örtüşmektedir.
Diplomatik alanda Fenerli Rum tekelinin kırılması ve yeni hariciye kadrolarının yetiştirilme sürecini ilişkilendirmek.
4
Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye'nin işlevsel rolü tespit edilir.
1838 yılında idari yapıyı düzenlemek, yeni kanun tasarıları hazırlamak ve memurların yargılanmasını denetlemek üzere kurulan yüksek danışma organı olduğu sonucuna varılır. Bu durum dördüncü açıklama ile örtüşmektedir.
Klasik bürokrasiden modern bürokratik kurullara geçişin hukuki ayağını çözümlemek.

Anahtar Kavram

II. Mahmud Dönemi'nde merkezi otoriteyi güçlendirme ve bürokrasiyi modernleştirme çabaları çerçevesinde hayata geçirilen kurumlar, belgeler ve sosyal kontrol mekanizmaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 948Soru →

Aşağıda verilen Cumhuriyet Dönemi şiir parçalarını, bu şiirlerin dil, üslup ve içerik özelliklerine göre temsil ettikleri şairlerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İşim gücüm budur benim,
Gökyüzünü boyarım her sabah,
Hepiniz uykudayken.
Uyanır bakarsınız ki mavi.
Evler bilirim; oturulmuş,
Görülmemiş öm��rler boyunca,
Çocuklar büyümüş, ihtarlar verilmiş,
Gelinler gelmiş, cenazeler çıkmış.
Kamyonlar kavun taşır ve ben
Boyuna onu düşünürdüm,
Kamyonlar kavun taşır ve ben
Şarkı söylerdim yol boyunca.
Havaya çizilen dünya
Kaybolur gider birazdan,
Rüzgârın elleriyle
Örülmüş bu kozadan.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Boyama ve mavi gökyüzü temalı dize grubu Orhan Veli Kanık ile; ev yaşantısı ve cenazeleri konu alan dize grubu Behçet Necatigil ile; kavun taşıyan kamyonlar ve yolculuk duyarlılığı Cahit Külebi ile; havaya çizilen dünya ve kozadan örülü dünya imgesi Fazıl Hüsnü Dağlarca ile eşleşmektedir.
Gökyüzünü boyayan dertsiz şair figürü Orhan Veli Kanık'ı; eşikler, odalar ve nesillerin geçtiği ev dramı Behçet Necatigil'i; kamyonların kavun taşıdığı memleket yolları ve çocuksu içtenlik Cahit Külebi'yi; rüzgârın elleriyle örülmüş kozmik ve mistik kozadaki dünya ise Fazıl Hüsnü Dağlarca'yı işaret etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci şiir parçasının üslup ve içerik analizi yapılır.
Gündelik yaşamı sade, esprili ve konuşma dilinin doğallığıyla aktaran dizelerin Garip akımının öncüsü Orhan Veli Kanık'a ait olduğu tespit edilir.
Şiirdeki sıradan insan ve gündelik eylem teması ile serbest biçim Garip poetikasına uygundur.
2
İkinci şiir parçasının ana teması incelenir.
Ev içi yaşantıyı, aile bireylerinin hayat mücadelesini ve evin mahremiyetini anlatan dizelerin Behçet Necatigil'e ait olduğu belirlenir.
Ev, oda ve aile yaşantısını şiirinin merkezine alan sanatçı edebiyatımızda 'Evler Şairi' olarak anılır.
3
Üçüncü şiir parçasındaki memleket/doğa imajları değerlendirilir.
Taşra duyarlılığını ve Anadolu izlenimlerini lirik-realist bir tonda yansıtan dizelerin Cahit Külebi'ye ait olduğu anlaşılır.
Külebi, serbest şiir tarzında halk şiirinin içtenliğini ve memleket manzaralarını modern bir dille birleştirmiştir.
4
Dördüncü şiir parçasındaki imge dünyası çözümlenir.
Evren, yaratılış, mistisizm ve felsefi sorgulamaları barındıvan soyut nitelikli dizelerin Fazıl Hüsnü Dağlarca'ya ait olduğu görülür.
Havaya çizilen dünya imajı, şairin erken dönem eserlerindeki metafizik ve kozmik yönelişlerin tipik bir örneğidir.

Anahtar Kavram

Garip ve Garip dışı yenilikçi şairlerin üslup, tema ve poetika farkları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 949Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist Türk edebiyatı yazarları ile sağ sütunda verilen kurgusal eğilimleri ve anlatım tutumlarını do��ru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yusuf Atılgan
Oğuz Atay
Adalet Ağaoğlu
Orhan Pamuk

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yusuf Atılgan - yabancılaşma ve bilinç akışı; Oğuz Atay - aydın sorgulaması ve ironi; Adalet Ağaoğlu - dar zaman kurgusu ve içsel zaman; Orhan Pamuk - metinlerarasılık ve polisiye kurgu eşleşmeleri doğrudur.
Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist romanında her yazarın kendine özgü bir teknik ve izlek tercihi vardır. Yusuf Atılgan bireyin yalnızlığını ve psikolojisini bilinç akışıyla; Oğuz Atay aydının ironik bunalımını üstkurmacayla; Adalet Ağaoğlu dar zaman kurgusuyla kronolojik zamanı kırarak; Orhan Pamuk ise klasik metinleri metinlerarasılık yöntemiyle kurgulayarak eserlerini oluşturmuştur. Bu doğrultuda yapılan eşleştirmeler tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Eşleştirilecek yazarların (Yusuf Atılgan, Oğuz Atay, Adalet Ağaoğlu, Orhan Pamuk) Türk edebiyatındaki temel edebi yönelimlerini ve ayırt edici kurgusal özelliklerini belirleyin.
Her yazarın kendine özgü teknikleri (örneğin Yusuf Atılgan için bilinç akışı ve yabancılaşma, Orhan Pamuk için metinlerarasılık) tespit edildi.
Yazarlar ile kurgusal eğilimleri doğru eşleştirebilmek için bu ayırt edici niteliklerin bilinmesi gerekir.
2
Sağ sütunda yer alan edebi tanımlamaları analiz ederek hangi yazarlarla örtüştüğünü saptayın.
Birinci tanım metinlerarasılık ve polisiye motiflerle Orhan Pamuk'a; ikinci tanım yalnızlık ve bilinç akışıyla Yusuf Atılgan'a; üçüncü tanım ironi ve aydın sorgulamasıyla Oğuz Atay'a; dördüncü tanım ise dar zaman kurgusuyla Adalet Ağaoğlu'na yönlendirir.
Tanımlardaki anahtar kavramların (örneğin 'dar zaman', 'polisiye motifler', 'hiciv ve ironi') yazarların yapıtlarıyla ilişkisini kurmak doğru sonuca ulaşmayı sağlar.
3
Yazarlar ile edebi tanımlamalar arasında bire bir eşleştirmeyi gerçekleştirin.
left_1 ile right_2; left_2 ile right_3; left_3 ile right_4; left_4 ile right_1 çiftleri oluşturuldu.
Eşleştirmelerin doğruluğundan emin olmak için son kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi modernist ve postmodernist Türk romanında yazarların kendilerine özgü kurgusal yönelimleri, üslupları ve anlatım teknikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 950Soru →

Osmanlı Devleti'nde I. ve II. Meşrutiyet dönemleri ile Kanun-i Esasi kapsamında yer alan kurumların ve anayasal uygulamaların temel özelliklerini belirlemek amacıyla aşağıdaki sol sütunda verilen unsurları, sağ sütundaki doğru işleyiş biçimleri veya tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1876 Kanun-i Esasi'nin ilk halinde yürütme organının (Heyet-i Vükela) sorumluluk mercii
1909 yılındaki Kanun-i Esasi değişiklikleri sonrasında hükümetin sorumluluk mercii
Meclis-i Ayan üyelerinin göreve gelme usulü ve görev süresi
Meclis-i Mebusan üyelerinin göreve gelme usulü ve görev süresi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1876 Kanun-i Esasi'nin ilk halinde hükümetin sorumluluk mercii padişah iken, 1909 değişiklikleriyle bu merci meclis olmuştur. Ayan üyeleri padişah tarafından ömür boyu atanırken, Mebusan üyeleri halk tarafından çift dereceli seçimle dört yıllığına seçilmiştir.
Doğru eşleştirmeler, 1876 Kanun-i Esasi'nin monarşik nitelikteki hükümet sorumluluk anlayışı ile 1909 değişikliklerinin getirdiği parlamenter nitelikteki hükümet sorumluluk anlayışını ayırt eder; bunun yanında Meclis-i Ayan üyelerinin padişah atamasıyla ömür boyu, Meclis-i Mebusan üyelerinin ise çift dereceli seçimle halk tarafından belirlendiği gerçeğini tam olarak yansıtır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun-i Esasi'nin ilk halindeki (1876) yürütme sorumluluğunu belirlemek
1876 Kanun-i Esasi'de hükümet padişaha karşı sorumludur ve meclisin denetimi kısıtlıdır.
İlk anayasal düzende yürütmenin başı olan padişahın mutlak otoritesini korumak amaçlanmıştır.
2
1909 yılındaki demokratikleşme ve anayasa değişikliklerinin etkisini analiz etmek
Hükümet padişah yerine meclise karşı sorumlu kılınmış, padişahın yetkileri sınırlandırılmıştır.
II. Meşrutiyet'in ilanı ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin etkisiyle yürütmenin yasama karşısında zayıflatılıp parlamenter sisteme yaklaşılması hedeflenmiştir.
3
Meclis-i Umumi çatısı altındaki iki farklı meclisin (Ayan ve Mebusan) üyelerinin belirlenme yöntemlerini ayırt etmek
Ayan üyeleri padişah tarafından ömür boyu atanır; Mebusan üyeleri ise çift dereceli seçim sistemiyle halk tarafından dört yıllığına seçilir.
Meclisin çift yapılı yapısında hem saray nüfuzunu (Ayan) hem de halk iradesini (Mebusan) dengede tutan kurumsal mekanizmaları doğru tanımak gerekir.

Anahtar Kavram

Kanun-i Esasi'nin 1876 ilk hali ile 1909 değişiklikleri arasındaki kurumsal ve yetkisel farklar ile Osmanlı parlamentosunun yapısı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 951Soru →

I. Dünya Savaşı ve sonrasındaki süreçte Osmanlı topraklarının paylaşılmasına ve işgaline zemin hazırlayan diplomatik gelişmeleri, bu gelişmelerin özellikleri ve sonuçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Petrograd Protokolü
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. Maddesi
Paris Barış Konferansı
St. Jean de Maurienne Antlaşması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Petrograd Protokolü'nün Rusya'ya Doğu Anadolu topraklarının verilmesini içermesiyle; Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. Maddesi'nin Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırlamasıyla; Paris Barış Konferansı'nın İzmir'in Yunanistan'a bırakılarak İtilaf Devletleri arasında ilk görüş ayrılığına yol açmasıyla; St. Jean de Maurienne Antlaşması'nın ise İtalya'ya İzmir ve çevresinin vaat edilmesiyle eşleşmesi gerekir.
Doğru eşleştirmeler şu şekildedir: Petrograd Protokolü ile Rusya'ya Trabzon, Erzurum, Van ve Bitlis'in bırakılması kararlaştırılmıştır. Mondros Ateşkesi'nin 24. maddesi ile Doğu Anadolu'da (Vilayet-i Sitte) bir Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırlanmıştır. Paris Barış Konferansı'nda İzmir ve çevresi Yunanistan'a verilerek İtilaf Devletleri arasında ilk görüş ayrılığı ortaya çıkmıştır. St. Jean de Maurienne Antlaşması ile İtalya'ya İzmir ve çevresi vaat edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Petrograd Protokolü'nün içeriğini analiz etme.
Bu antlaşmanın Rusya'ya Boğazlar'a ek olarak Doğu Anadolu topraklarının (Trabzon, Erzurum, Van, Bitlis) vaat edilmesini içerdiği belirlenir.
Gizli antlaşmalar sürecinde Rusya'nın taleplerinin nasıl karşılandığını tespit etmek için.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinin amacını inceleme.
Bu maddenin Vilayet-i Sitte'de karışıklık çıkması halinde işgali ��ngörerek bağımsız bir Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırladığı tespit edilir.
Mondros'un stratejik maddelerinin hangi amaçlarla hazırlandığını anlamak için.
3
Paris Barış Konferansı'nın seyrini ve kararlarını değerlendirme.
Daha önce İtalya'ya vaat edilen İzmir'in İngiltere'nin baskısıyla Yunanistan'a bırakıldığı ve bu durumun İtilaf Devletleri arasında ilk çatlağa yol açtığı saptanır.
Savaş sonrası diplomatik dengelerin ve İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarının nedenini belirlemek için.
4
St. Jean de Maurienne Antlaşması'nın kapsamını belirleme.
İtalya'nın savaşa girme şartı olarak kendisine İzmir ve çevresinin vaat edildiği gizli antlaşma olduğu belirlenir.
Savaş sırasında İtalya'ya verilen sözlerin hangileri olduğunu ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Dönemi Gizli Antlaşmaları, Mondros Ateşkes Antlaşması Hükümleri ve Paris Barış Konferansı Gelişmeleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 952Soru →

Cumhuriyet Dönemi'nde modern ve çağdaş bir hukuk sistemi oluşturmak amacıyla Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden hukuk kodları örnek alınarak yeni kanunlar hazırlanmıştır. Sol sütunda verilen kanun kaynaklarını, sağ sütundaki düzenlendikleri temel hukuk alanlar��yla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

İsviçre Kanunları
İtalya Ceza Kanunu
Almanya Ticaret Kanunu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

İsviçre Kanunları Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku ile, İtalya Ceza Kanunu Ceza Hukuku ile, Almanya Ticaret Kanunu ise Ticaret Hukuku ile eşleşmelidir.
Türk hukuk devriminde en hızlı ve pratik şekilde modernleşebilmek adına Avrupa'nın alanında uzmanlaşmış modern yasaları temel alınmıştır. Bu doğrultuda medeni hukukta İsviçre, ceza hukukunda İtalya, ticaret hukukunda ise Almanya'nın yasaları örnek alınarak kanunlaştırma çalışmaları tamamlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İsviçre kaynakl�� hukuk reformunu tespit etme
İsviçre kanunları medeni hukuk ve borçlar hukuku alanıyla eşleşir.
1926 Medeni Kanun reformunda İsviçre'nin pratik ve laik yapısı nedeniyle bu ülkenin kanunları örnek alınmıştır.
2
İtalyan hukuk modelinin yansımasını bulma
İtalya Ceza Kanunu ceza hukukuyla eşleşir.
Yeni Türk Devleti'nin ceza yasası hazırlanırken dönemin en güncel ceza kodlarından biri olan İtalyan ceza kanunu uyarlanmıştır.
3
Alman hukukunun etkilediği alanı belirleme
Almanya Ticaret Kanunu ticaret hukukuyla eşleşir.
Ekonomik ilişkilerin düzenlenmesinde Almanya'nın gelişmiş ve sistemli ticaret kanunları referans alınmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhuriyet Dönemi hukuk reformlarında Avrupa'dan uyarlanan kanunlar ve bunların alanları.
Tahmini Süre:45s
Soru 953Soru →

Kurtuluş Savaşı'nın askerî safhasını bitiren Mudanya Ateşkes Antlaşması ve sonrasındaki siyasi gelişmeler, yeni Türk devletinin diplomatik gücünü pekiştirmiş ve saltanatın kaldırılmasına giden süreci hızlandırmıştır.

Buna göre, sol sütunda verilen tarihî gelişmeler ile sağ sütundaki bu gelişmelerin doğurduğu hukuki ve siyasi sonuçları en uygun şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda İstanbul, Boğazlar ve çevresinin yönetiminin TBMM Hükümeti'ne bırakılmasının kararlaştırılması
İtilaf Devletleri'nin Lozan Barış Konferansı'na hem TBMM Hükümeti'ni hem de Osmanlı Hükümeti'ni birlikte davet etmesi
Doğu Trakya'nın Mudanya Ateşkes Antlaşması hükümleri doğrultusunda savaşılmadan teslim alınması
Saltanatın kaldırılmasıyla egemenlik hakkının şahıstan alınarak kayıtsız şartsız millete devredilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki tarihî gelişmeler ile sağ sütundaki sonuçların doğru eşleşmesi: Mudanya'da İstanbul'un TBMM'ye bırakılması -> Osmanlı Devleti'nin hukuken sona erdiğinin kabulü; İtilaf Devletleri'nin çift daveti -> Saltanatın kaldırılmasına zemin hazırlanması; Doğu Trakya'nın savaşılmadan alınması -> Askerî zaferlerin diplomatik başarıyla taçlanıp silahlı mücadelenin bitmesi; Saltanatın kaldırılması -> Millî egemenliğin önündeki engelin kalkması ve laikleşmenin ilk adımı.
Sol sütundaki gelişmeler ile sağ sütundaki sonuçlar tarihsel ve hukuki açıdan birebir örtüşmektedir. İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM'ye devri Osmanlı'nın hukuken bittiğini gösterir. Lozan'a çift davet, saltanatın kaldırılmasının doğrudan sebebidir. Doğu Trakya'nın savaşsız teslimi askerî zaferlerin diplomatik başarısıdır. Saltanatın kaldırılması ise millî egemenlik ve laikleşmenin ilk büyük adımıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın maddeleri analiz edilir.
İstanbul ve Boğazlar'ın TBMM Hükümeti'ne bırakılması maddesi bulunur. Bu durum Osmanlı Devleti'nin başkentinin başka bir güce teslim edilmesi anlamına geldiğinden İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Devleti'ni hukuken yok saydığını gösterir. Dolayısıyla ilk gelişme birinci sonuçla eşleşir.
Antlaşmanın hukuki ve siyasi niteliğini kavramak.
2
Lozan Barış Konferansı daveti ve iç siyasi gelişmeler değerlendirilir.
İtilaf Devletleri'nin hem TBMM'yi hem de İstanbul Hükümeti'ni Lozan'a çağırarak Türk tarafı arasında ikilik çıkarma çabası, TBMM'nin 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırarak bu çift başlılığı önlemesinin doğrudan nedeni olmuştur. Bu nedenle ikinci gelişme ikinci sonuçla eşleşir.
Dış politikadaki gelişmelerin iç politikadaki devrimsel adımlara etkisini analiz etmek.
3
Doğu Trakya'nın savaşılmadan kurtarılmasının önemi belirlenir.
Mudanya Ateşkesi doğrultusunda Doğu Trakya'nın tek kurşun atılmadan kurtarılması, askerî safhanın başarıyla tamamlandığını ve diplomatik safhaya geçildiğini doğrular. Üçüncü gelişme üçüncü sonuçla eşleşir.
Askerî zaferlerin diplomatik sonuçlarını yorumlamak.
4
Saltanatın kaldırılmasının millî egemenlik ve laiklik süreçleriyle ilişkisi kurulur.
Saltanatın kaldırılması, egemenliğin tek bir kişiye ait olması anlayışına son vererek halk egemenliğinin önündeki en büyük engeli aşmış ve din ile siyasetin ayrılması bakımından laikleşmenin ilk adımı olmuştur. Dördüncü gelişme dördüncü sonuçla eşleşir.
İnkılapların demokratikleşme ve laikleşme üzerindeki etkilerini çözümlemek.

Anahtar Kavram

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın hükümleri ve Saltanatın Kaldırılması'nın iç ve dış siyasi neden-sonuç ilişkileri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 954Soru →

Milli Edebiyat Dönemi tiyatrosunun ve Darülbedayi'nin gelişiminde rol oynayan aşağıdaki şahsiyetleri, edebiyat tarihindeki faaliyetleri ve öne çıkan özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

André Antoine
Halit Fahri Ozansoy
Musahipzade Celal
İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kurucu nitelikteki Fransız yönetmen André Antoine ile Darülbedayi'nin kuruluşu; şair ve yazar Halit Fahri Ozansoy ile heceyle yazılan ilk yerli dram Baykuş; töre komedileriyle tanınan Musahipzade Celal ile Lale Devri ve Köprülüler oyunları; adaptasyon ve hafif komedileriyle bilinen İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci ile Hisse-i Şayia ve Ceza Kanunu eserleri eşleşmektedir.
Yapılan eşleştirmede her şahsiyet, Milli Edebiyat tiyatrosu tarihindeki kendine özgü rolü ve eserleriyle birebir örtüşmektedir. Fransız tiyatro insanı kurumsal kuruculukla, şair heceli ilk dramla, tarihî komedi ustası yerli töre oyunlarıyla, adaptasyon ustası ise Fransızca uyarlamalarıyla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Darülbedayi'nin kuruluş sürecindeki yabancı kurucu figürü tespit etmek.
André Antoine, Darülbedayi'nin temellerini atmak üzere Fransa'dan getirilmiştir.
1914 yılında İstanbul'a gelen Antoine, kurumun kurumsal ve sanatsal yapısını kurmuştur.
2
Darülbedayi'de sahnelenen ilk yerli manzum eseri ve yazarını belirlemek.
Halit Fahri Ozansoy'un hece vezniyle yazdığı Baykuş dramı bu unvana sahiptir.
Milli Edebiyat tiyatrosunda hece vezninin sahne diline uygulanmasında öncü bir adımdır.
3
Dönemin tarihsel ve töre komedileri yazarı ile eserlerini eşleştirmek.
Musahipzade Celal; Lale Devri ve Köprülüler eserleriyle eşleşir.
Yazar, geleneksel Türk tiyatrosundan da beslenerek Osmanlı tarihini ve törelerini oyunlarında ele almıştır.
4
Dönemin adaptasyon ve vodvil/komedi alanındaki en önemli ismini ve eserlerini belirlemek.
İbnürrefik Ahmet Nuri Sekizinci; Hisse-i Şayia ve Ceza Kanunu oyunlarıyla eşleşir.
Yazar, Fransızcadan adapte ettiği eserlerle yerli sahne repertuvarına ciddi katkılarda bulunmuştur.

Anahtar Kavram

Milli Edebiyat Dönemi Tiyatrosu ve Darülbedayi'nin Tarihî Gelişimi, Önemli Yazar ve Eserleri
Soru 955Soru →

İlk Çağ'da Mısır ve Doğu Akdeniz havzasında kurulan medeniyetler insanlık tarihine önemli siyasi, kültürel ve bilimsel katkılarda bulunmuşlardır. Aşağıdaki sol sütunda verilen medeniyetleri, sağ sütunda verilen kendilerine özgü tarihi katkı ve özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Fenikeliler
Mısır Medeniyeti
İbraniler

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fenikeliler - İlk harf alfabesini geliştirme ve deniz koloniciliği; Mısır Medeniyeti - Nil Nehri taşkınlarına dayalı astronomi/geometri gelişimi ve mumyacılık; İbraniler - Tarihte ilk tek tanrılı inanç sistemi (Musevilik)
Doğru eşleştirmede Fenikeliler deniz ticareti ve alfabe ile; Mısır Medeniyeti Nil Nehri'ne bağlı olarak gelişen astronomi, geometri, tıp ve eczacılık ile; İbraniler ise tarihteki ilk tek tanrılı inanç olan Musevilik ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fenikelilerin temel geçim kaynağını, coğrafi koşullarını ve insanlığa en büyük katkısını belirlemek.
Fenikelilerin dağlık arazilere sahip olması tarımı zorlaştırmış, bu durum deniz ticaretine ve sömürgeciliğe (koloniciliğe) yönelmelerine yol açmıştır. Ayrıca ticareti kolaylaştırmak için tarihin ilk harf alfabesini geliştirmişlerdir. Bu özellikler bizi ikinci açıklama ile eşleştirmeye götürür.
Fenikelilerin Akdeniz koloniciliği ve alfabe alanındaki öncü rolünü kavramak.
2
Mısır medeniyetinin gelişiminde Nil Nehri'nin rolünü ve dini inanışlarının bilim üzerindeki etkilerini analiz etmek.
Mısır'da Nil taşkınlarının hesaplanması astronomi ve takvimi, arazilerin sınırlarının çizilmesi geometriyi, ahiret inancı nedeniyle yapılan mumyalama ise tıp ve eczacılığı geliştirmiştir. Bu özellikler bizi birinci açıklama ile eşleştirmeye götürür.
Coğrafya ve inanç sisteminin Mısır'daki bilimsel gelişmelere etkisini anlamak.
3
İbranilerin dini yapısını ve bu yapının tarihi süreçteki etkilerini değerlendirmek.
İbraniler, İlk Çağ'da tek tanrılı (monoteist) dini (Musevilik) kabul eden ilk topluluktur. İnançlarını milli bir kimlik haline getirerek sürdürmüşlerdir. Bu özellikler bizi üçüncü açıklama ile eşleştirmeye götürür.
İbranilerin tek tanrılı din anlayışı ve milli varlıklarını koruma çabalarını tespit etmek.

Anahtar Kavram

Mısır, Fenike ve İbrani medeniyetlerinin karakteristik siyasi, kültürel, bilimsel ve ekonomik özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 956Soru →

İslam devletlerinin Emeviler ve Abbasiler dönemlerindeki kurumsallaşma sürecinde idari, askeri, hukuki ve kültürel alanlarda çeşitli kurumlar ve teşkilatlar oluşturulmuştur. Aşağıda verilen kurum ve kavramları, İslam devlet tarihindeki işlev ve tanımlarıyla doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Avasım
Divanü'l-Mezalim
Beytü'l-Hikme
Şurta Teşkilatı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Avasım garnizon şehirleri ile, Divanü'l-Mezalim yüksek yargı organı ile, Beytü'l-Hikme bilim merkezi ile, Şurta Teşkilatı ise polis gücü ile eşleşmektedir.
Avasım askeri sınır şehirlerini, Divanü'l-Mezalim yüksek devlet yöneticilerinin yargılandığı mahkemeyi, Beytü'l-Hikme bilimsel çeviri akademisini ve Şurta Teşkilatı ise asayişten sorumlu polis gücünü temsil eder. Bu eşleştirmeler kurumların tarihsel işlevlerine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Avasım kavramının tanımını bulma
Avasım, Bizans sınır hattı boyunca oluşturulan ve Türk askeri birliklerinin konuşlandırıldığı garnizon şehirlerdir.
Sınır güvenliği ve askeri yerleşim birimlerinin tanımlanması.
2
Divanü'l-Mezalim kurumunun işlevini belirleme
Divanü'l-Mezalim, halkın şikayetlerinin dinlendiği ve yöneticilerin yargılandığı yüksek mahkemedir.
İslam hukukunda idari yargı ve denetim mekanizmasının belirlenmesi.
3
Beytü'l-Hikme müessesesinin amacını tespit etme
Beytü'l-Hikme, felsefi ve bilimsel eserlerin tercüme edildiği Bağdat'taki büyük kütüphane ve akademidir.
Kültürel ve bilimsel gelişmelerin gerçekleştiği merkezlerin analiz edilmesi.
4
Şurta Teşkilatı kavramının karşılığını saptama
Şurta Teşkilatı, şehirlerde kamu düzenini ve asayişi sağlayan polis teşkilatıdır.
İç güvenlikten sorumlu idari yapının belirlenmesi.

Anahtar Kavram

Emeviler ve Abbasiler Dönemi kurumsallaşma adımları, idari, askeri ve kültürel teşkilatlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 957Soru →

Birinci TBMM, Anadolu'da çıkan iç ayaklanmaları bastırmak ve otoritesini korumak amacıyla çeşitli hukuki, yargısal ve dini önlemler almıştır. Aşağıda verilen TBMM önlemlerini, bu önlemlerin alınış amaçlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması
İstiklal Mahkemelerinin kurulması
Ankara Müftüsü'nden karşı fetva alınması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması meclise yönelik isyanları yasal olarak suç kapsamına almakla; İstiklal Mahkemelerinin kurulması ayaklanmacıları hızlıca yargılayarak otoriteyi korumakla; Ankara Müftüsü'nden karşı fetva alınması ise İstanbul Hükümeti'nin dini propagandalarını etkisiz kılmakla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; Hıyanet-i Vataniye Kanunu ayaklanmaları yasal zeminde suç kapsamına alma amacı taşırken, İstiklal Mahkemeleri yargı sürecini hızlandırarak meclis otoritesini koruma amacı gütmüş, Ankara Müftüsü'nden alınan fetva ise dini propagandalara karşı koyarak halkın dini duygularının suistimal edilmesini önlemeyi hedeflemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin çıkardığı kanunun niteliğini değerlendirmek.
Hıyanet-i Vataniye Kanunu yasama yetkisini yansıtır ve isyanları hukuken suç sayarak meclise yasal meşruiyet kazandırır.
Kanunun hukuki amacını belirlemek.
2
TBMM bünyesinde kurulan mahkemelerin işlevini saptamak.
İstiklal Mahkemeleri yargı yetkisini kullanarak isyancıları hızlıca cezalandırıp asayişi sağlamıştır.
Kurulan olağanüstü mahkemelerin pratik sonucunu açıklamak.
3
Dini alanda atılan adımın hedefini analiz etmek.
Alınan karşı fetva, İstanbul Şeyhülislamı'nın olumsuz propagandasına karşı halkın dini hassasiyetlerini korumuştur.
Fetvanın kamuoyundaki siyasi ve dini etkisini belirlemek.

Anahtar Kavram

Birinci TBMM'nin iç ayaklanmalara karşı aldığı önlemler ve bunların nitelikleri

Alternatif Yöntem

Önlemleri hukuki (kanun), askeri/yargısal (mahkeme) ve dini (fetva) olarak kategorilere ayırarak doğrudan karşılarındaki açıklamalarla gruplayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 958Soru →

Osmanlı Devleti'nin Klasik Dönemi'nde Divan-ı Hümayun üyeleri, üstlendikleri sorumluluklar ve üyesi oldukları yönetim sınıfları (seyfiye, ilmiye, kalemiye) doğrultusunda merkez teşkilatında farklı alanlardaki devlet işlerini yürütmüşlerdir. Buna göre, sol tarafta verilen Divan-ı Hümayun üyelerini, sağ tarafta verilen kendilerine özgü yetki, görev ve sınıf tan��mlarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sadrazam
Kazasker
Nişancı
Defterdar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sadrazam padişahın mutlak vekili ve seyfiye temsilcisi; Kazasker büyük davalara bakan, kadı/müderris atayan ilmiye temsilcisi; Nişancı ��rfi hukuk uygulayıcısı, tahrir ve tuğra sorumlusu kalemiye temsilcisi; Defterdar ise bütçe ve hazine işlerinden sorumlu kalemiye temsilcisidir.
Divan-ı Hümayun üyeleri klasik dönemde işlevsel bir iş bölümüyle çalışırlar. Sadrazam yürütme (seyfiye), Kazasker yargı ve eğitim (ilmiye), Nişancı örfi hukuk ve arazi tescili (kalemiye), Defterdar ise mali bütçe ve hazine (kalemiye) işlerinden yetkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sadrazamın görev ve yetki sınırlarını tayin etmek.
Sadrazam, padişahın mührünü taşıyarak yürütme yetkisini kullanır ve serdar-ı ekrem olarak orduyu yönetir. Seyfiye sınıfındadır.
Yürütme ve askeri liderliği temsil eden üyeyi belirlemek amacıyla bu adım uygulanır.
2
Kazaskerin yetkilerini ve hangi yönetim sınıfında olduğunu tespit etmek.
Kazasker, yargı ve eğitim alanından sorumludur; kadı ve müderrisleri atar. İlmiye sınıfının üyesidir.
Adalet ve eğitim sisteminin başındaki Divan üyesini doğru görev tanımıyla eşleştirmek amacıyla bu adım uygulanır.
3
Nişancının hukukî, bürokratik ve kayıt işlerindeki sorumluluğunu incelemek.
Nişancı örfi hukuk kurallarını kanunnamelere işler, tahrir defterlerini tutarak toprak kaydeder ve belgelere padişahın tuğrasını çeker. Kalemiye sınıfındadır.
Belgelere tuğra çekilmesi ve toprak kayıtlarının tutulmasından sorumlu olan kalemiye mensubunu bulmak amacıyla bu adım uygulanır.
4
Defterdarın mali görevlerini netleştirmek.
Defterdar devletin mali gelir ve gider hesaplarını yapar, bütçeyi hazırlar. Kalemiye sınıfındadır.
Ekonomi ve hazine işlerinden sorumlu olan Divan üyesini belirlemek amacıyla bu adım uygulanır.

Anahtar Kavram

Divan-ı Hümayun üyelerinin işlevsel görevleri, yetki sınırları ve dahil oldukları klasik yönetim sınıfları (seyfiye, ilmiye, kalemiye).
Soru 959Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen edebî akım ve yazar özelliklerini, sağ sütundaki uygun akım ve yazar eşleşmeleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Eserde sanatçının kendi kişiliğini gizlemesi, konuyu mitolojiden veya tarihin antik dönemlerinden seçerek erdem ve ahlakı aklın süzgecinden geçirip idealize edilmiş soylu bir dille sunması.
Yaratıcı hayal gücünü ve bireysel coşkuyu merkeze alarak dinî ve millî kaynaklara yönelme, biçimsel kuralları dışlama ve yaşamı iyi-kötü, ak-kara gibi keskin zıtlıklarla kurgulama eğilimi.
Tanzimat Dönemi'nde akıl, sağduyu ve kanun kavramlarını ön plana çıkarıp La Fontaine'den çeviriler yapan ve edebiyatımızda klasisizmin ilk temsilcisi kabul edilen sanatçı.
Victor Hugo'nun tiyatro ilkelerinden esinlenerek dram türünde eserler veren, üç birlik kuralını reddeden ve vatan, hürriyet gibi temaları coşkun bir lirizmle işleyen romantik yazar.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki 1. madde klasisizmin ilkeleriyle (sağdaki 1. madde), 2. madde romantizmin ilkeleriyle (sağdaki 2. madde), 3. madde Şinasi'nin klasik çizgisiyle (sağdaki 3. madde), 4. madde ise Namık Kemal'in romantik çizgisiyle (sağdaki 4. madde) eşleşmektedir.
Klasisizm akıl ve sağduyuyu, romantizm ise duygu ve coşkuyu temel alır. Türk edebiyatında Şinasi klasisizmden, Namık Kemal ise romantizmden etkilenmiştir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme her iki akımın hem teorik hem de Türk edebiyatındaki pratik boyutunu doğru şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Edebî akımların felsefi ve sanatsal temel kavramlarını analiz etme
Akıl, sağduyu, ahlak, kişilik gizleme ve mitolojinin klasisizme; coşku, hayal, millî kaynaklar ve zıtlıkların romantizme ait olduğu belirlenir.
Bu temel kavramlar sayesinde ilk iki maddenin hangi akımın kuramsal çerçevesine ait olduğunu tespit etmek kolaylaşır.
2
Tanzimat Dönemi sanatçılarının edebî akımlarla ilişkisini ve eserlerindeki izleri değerlendirme
Tercüme-i Manzume ile La Fontaine'den fabl çeviren ve akılcı yönüyle bilinen Şinasi'nin klasisizmle; vatan, hürriyet temalarını işleyen ve dram türünde üç birlik kuralını yıkan Namık Kemal'in romantizmle ilişkili olduğu saptanır.
Türk edebiyatı temsilcilerinin akımlara göre ayrıştırılması, eşleştirmenin Türk edebiyatı boyutunu tamamlar.
3
Elde edilen verileri sağ sütundaki seçeneklerle karşılaştırarak eşleştirme yapma
Sol 1 -> Sağ 1, Sol 2 -> Sağ 2, Sol 3 -> Sağ 3, Sol 4 -> Sağ 4 şeklinde doğru eşleştirmeler tamamlanır.
Eşleştirmenin doğruluğu, kavramsal tanımlar ile tarihsel/edebî figürlerin örtüşmesiyle kesinleşir.

Anahtar Kavram

Klasisizm ve romantizm akımlarının temel ilkeleri ile bu akımların Tanzimat Dönemi Türk edebiyatındaki (Şinasi ve Namık Kemal) yansımaları.
Soru 960Soru →

Aşağıda verilen tanımları, doğrudan ilişkili oldukları Atatürk ilkeleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Millî egemenliğin esas alınması ve yöneticilerin seçimle iş başına gelmesi
Toplumda hiçbir kişiye veya zümreye ayrıcalık tanınmaması, herkesin kanun önünde eşit sayılması
Devlet düzeninin, hukuk kurallarının ve eğitim sisteminin dini esaslar yerine akıl ve bilime dayandırılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Millî egemenlik ve seçim esasının Cumhuriyetçilik; ayrıcalıkların kaldırılması ve kanun önünde eşitliğin Halkçılık; devlet düzeninde akıl ve bilimin esas alınmasının Laiklik ilkesiyle eşleştirilmesi gerekir.
Yöneticilerin seçimle gelmesi ve ulusal irade Cumhuriyetçilik'le; ayrıcalıksız, eşit bir toplum düzeni Halkçılık'la; devlet işlerinde din kuralları yerine akıl ve bilimin temel alınması ise Laiklik'le doğrudan uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tanımın anahtar kavramlarını belirleme
Tanımda geçen 'millî egemenlik' ve 'seçim' kavramları doğrudan yönetim biçimi ve halk iradesiyle ilgilidir.
Yönetimde halk iradesini esas alan temel ilkeyi bulmak amacıyla bu kavramlar çözümlenir.
2
Birinci tanımı uygun ilkeyle eşleştirme
Bu tanım Cumhuriyetçilik ilkesiyle eşleşir.
Cumhuriyetçilik, egemenliğin millete ait olduğunu ve yöneticilerin seçimle belirlendiğini savunan ilkedir.
3
İkinci tanımın anahtar kavramlarını belirleme ve eşleştirme
'Ayrıcalıksız toplum', 'eşitlik' ve 'kanun önünde eşitlik' kavramları analiz edilir ve Halkçılık ilkesiyle eşleşir.
Halkçılık, toplumda eşitliği, adaleti ve ayrıcalıksız bir sosyal yapıyı hedefler.
4
Üçüncü tanımın anahtar kavramlarını belirleme ve eşleştirme
'Dini esaslar yerine akıl ve bilim' ifadesi analiz edilir ve Laiklik ilkesiyle eşleşir.
Laiklik, din ve devlet işlerinin ayrılmasının yanı sıra devlet kurumlarının akılcı ve bilimsel esaslara göre düzenlenmesini öngörür.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkeleri ve Temel Özellikleri
ÖncekiSayfa 48 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin