Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Soru 1161Soru

Aşağıda verilen karasal biyom türlerini, bu biyomların iklim özellikleri ve bitki örtüsünün hayatta kalma adaptasyonlarına göre doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tayga Biyomu
Savan Biyomu
Tundra Biyomu
Çöl Biyomu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tayga Biyomu - iğne yapraklı kozalaklı ağaçlar ve fizyolojik kuraklık adaptasyonu; Savan Biyomu - subtropikal kuşakta yaz yağışlarıyla yeşeren uzun boylu otlar; Tundra Biyomu - permafrost toprakların çözünmesiyle oluşan bataklıklarda yetişen likenler; Çöl Biyomu - sukulent gövdeli ve derin köklü kurakçıl bitkiler şeklinde eşleşmelidir.
Tayga biyomundaki iğne yapraklı ve reçineli kozalaklı ağaçlar kışın suyun donmasıyla oluşan fizyolojik kuraklığa karşı korunurlar. Savan biyomu yazın yağışlı subtropikal iklimde gelişen yüksek boylu otlardan ibarettir. Tundra biyomu permafrost adı verilen donmuş toprağın yazın erimesiyle oluşan bataklıklarda gelişen liken ve yosunlardan oluşur. Çöl biyomundaki bitkiler ise sıcaklık ve nemsizlikten dolayı sukulent (etli) gövdelere ve su bulmak için derin kök sistemlerine sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Karasal biyomların iklim özelliklerini analiz etmek.
Tayga biyomunun soğuk-nemli, Savan biyomunun subtropikal yaz yağışlı, Tundra biyomunun kutup altı ve Çöl biyomunun aşırı kurak iklim şartlarına sahip olduğu belirlenir.
Biyomların temel iklim karakterleri bitki örtüsü adaptasyonlarını belirleyen en önemli unsurdur.
2
Bitki örtüsü adaptasyonlarını ve toprak yapılarını incelemek.
İğne yapraklı ormanlar ve fizyolojik kuraklık adaptasyonunun Tayga ile; permafrost topraklardaki likenlerin Tundra ile; sukulent yapının Çöl ile; uzun boylu otların Savan ile ilişkili olduğu görülür.
Her biyomun kendine özgü sıcaklık ve yağış koşulları, bitki topluluklarında farklı fizyolojik adaptasyonlara yol açar.
3
Eşleştirmeleri doğru çiftler halinde bir araya getirmek.
Tayga ile kozalaklı ağaçlar, Savan ile subtropikal otsular, Tundra ile permafrost-likenler ve Çöl ile derin köklü sukulentler eşleştirilir.
Soruda istenen doğru kavram-tanım eşleşmesine ulaşmak.

Anahtar Kavram

Karasal Biyomların İklim ve Adaptasyon Özellikleri
Soru 1162Soru

Ekonomik faaliyetlerin çeşitlenmesinde ve gelişmesinde beşerî faktörlerin üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkisi belirleyicidir. Buna göre, sol sütunda verilen beşerî faaliyet örneklerini sağ sütundaki en uygun ekonomik süreç ve beşerî faktör sınıflandırmasıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tüketicilerin satın alma eğilimlerini y��nlendirmek amacıyla sosyal medya fenomenleri aracılığıyla yürütülen dijital tanıtım kampanyaları
Bozulabilir tarım ürünlerinin tazeliğini koruyarak uzak mesafelerdeki pazarlara hızlı ve güvenli bir şekilde ulaştırılmasını sağlayan soğuk zincir lojistiği
Sanayi tesislerinde verimliliği ve kapasiteyi artırmak amacıyla yapay zekâ destekli otomasyon sistemlerinin ve robotik kolların üretime entegre edilmesi
Girişimcilerin yeni yatırımlar yapabilmesi, ham madde satın alabilmesi ve fabrikalar kurabilmesi için bankacılık sektörü tarafından sağlanan uzun vadeli fonlar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol sütundaki her bir beşerî faaliyet, sağ sütundaki ilgili ekonomik süreç ve beşerî faktör sınıfıyla eşleşmektedir: Dijital tanıtım kampanyaları tüketim sürecindeki pazarlama faaliyetleriyle; soğuk zincir lojistiği dağıtım sürecindeki modern ulaşımla; robotik otomasyon üretim sürecindeki teknolojik gelişmelerle; bankacılık fonları ise üretim sürecindeki sermaye kaynağıyla eşleşir.
Eşleştirmede her bir beşerî faaliyet, doğrudan ilişkili olduğu ekonomik sürece ve alt faktörüne bağlanmıştır. Sosyal medya üzerinden yapılan tanıtım kampanyaları tüketim sürecini (pazarlama), soğuk zincir taşımacılığı dağıtım sürecini (ulaşım), robotik otomasyon üretim sürecini (teknoloji), bankacılık fonları ise üretim sürecini (sermaye) etkiler.

Adım Adım Çözüm

1
Sol sütundaki birinci faaliyeti analiz etmek.
Sosyal medya tanıtımları doğrudan tüketicilerin talebini yani tüketim sürecini hedefler.
Reklam ve pazarlama çalışmaları, tüketim sürecini etkileyen en önemli beşerî faktörlerdendir.
2
Sol sütundaki ikinci faaliyeti analiz etmek.
Soğuk zincir taşımacılığı, üretilen malların tüketim merkezlerine sevk edilmesini yani dağıtım sürecini kapsar.
Ulaşım ağlarındaki teknolojik gelişmeler (soğutmalı sistemler vb.) dağıtım sürecinin temel bir beşerî unsurudur.
3
Sol sütundaki üçüncü faaliyeti analiz etmek.
Robotik kollar ve yapay zekâ, fabrikalardaki mal ve hizmet imalatını yani üretim sürecini optimize eder.
Sanayideki teknolojik yenilikler ve otomasyon, üretimi doğrudan etkileyen beşerî faktörlerin başında gelir.
4
Sol sütundaki dördüncü faaliyeti analiz etmek.
Banka kredileri ve finansal fonlar, yeni yatırımlar için gereken sermayeyi ifade eder ve üretimin gerçekleşmesini sağlar.
Sermaye ve girişimcilik, bir ekonomik faaliyetin üretim aşamasının başlaması için zorunlu olan beşerî kaynaklardır.

Anahtar Kavram

Beşerî faktörlerin üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerindeki farklı rollerinin ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1163Soru

Aşağıda Türkiye'de siyasi alanda gerçekleştirilen bazı inkılaplar ile bu inkılapların doğrudan hedeflediği siyasi veya hukuki amaçlar verilmiştir. Bu inkılaplar ile amaçları doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

11 Kasım 19221922 tarihinde saltanatın kaldırılması
2929 Ekim 19231923 tarihinde cumhuriyetin ilan edilmesi
33 Mart 19241924 tarihinde halifeliğin kaldırılması
33 Mart 19241924 tarihinde Şer'iyye ve Evkaf Vekaletinin lağvedilmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Saltanatın kaldırılması Lozan öncesi ikiliği önlemekle; Cumhuriyetin ilanı kabine krizini aşmak ve devlet başkanlığını belirlemekle; Halifeliğin kaldırılması eski rejim odaklarını ortadan kaldırmakla; Şer'iyye ve Evkaf Vekaletinin lağvedilmesi ise din işlerinin yürütme organından ayrılmasıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; Saltanatın kaldırılması Lozan'daki ikiliği önleme, Cumhuriyetin ilanı kabine krizini çözme, Halifeliğin kaldırılması inkılap karşıtı odakları tasfiye etme, Şer'iyye ve Evkaf Vekaletinin lağvedilmesi ise din ve devlet işlerinin kurumsal ayrımını sağlama amacıyla ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Saltanatın kaldırılmasının tarihsel gerekçesini ve Lozan Konferansı öncesi dış gelişmeleri analiz etme.
Saltanatın kaldırılmasının İtilaf Devletleri'nin ikilik yaratma girişimlerini engellediği görülür.
Lozan Barış Konferansı öncesinde ulusun tek ve meşru temsilcisinin TBMM olduğunu kanıtlama ihtiyacı vardır.
2
Cumhuriyetin ilanına yol açan hükümet krizini ve bu krizin çözülme yöntemini değerlendirme.
Cumhuriyetin ilanıyla kabine sistemine geçildiği ve krizin aşıldığı belirlenir.
Meclis hükümeti sisteminde hükümetin kurulamaması (kabine buhranı) devlet rejiminin ve başkanının tanımlanmasını zorunlu kılmıştır.
3
Halifeliğin kaldırılmasının laikleşme süreci ve eski rejim yanlılarının siyasi durumu üzerindeki etkisini inceleme.
Halifeliğin kaldırılmasının eski rejim (monarşi) odaklarını ortadan kaldırdığı saptanır.
Saltanatın kaldırılmasından sonra halifelik makamının eski düzen taraftarlarınca bir siyasi sığınak olarak görülmesi laik ve demokratik inkılaplar için tehdit oluşturmuştur.
4
Şer'iyye ve Evkaf Vekaletinin kaldırılmasının yürütme ve laiklik üzerindeki etkisini analiz etme.
Bu vekaletin kaldırılmasıyla yürütme kurulundaki dini yapının sona erdiği ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kurulduğu tespit edilir.
Din işlerinin bir bakanlık (vekalet) aracılığıyla doğrudan siyasetin ve hükümetin içinde yer almasının laiklik ilkesiyle bağdaşmamasıdır.

Anahtar Kavram

Siyasi Alandaki İnkılaplar ve Gerekçeleri/Sonuçları
Soru 1164Soru

Türkiye'de yürütülen hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı ile bu dağılışı belirleyen temel coğrafi nedenleri ve koşulları eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Erzurum-Kars Platosu ve Doğu Karadeniz Bölümü'nde büyükbaş mera hayvancılığının yaygın olması
Muğla çevresi (Ege) ile Doğu Karadeniz Bölümü'nde arıcılık faaliyetlerinin yoğunlaşması
Ege kıyıları ile Marmara'nın güney kıyılarında kültür balıkçılığının gelişme göstermesi
Karadeniz kıyı kuşağında ağaç sanayisine yönelik tomruk ve kereste üretiminin yüksek olması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Erzurum-Kars Platosu ve Doğu Karadeniz'de büyükbaş mera hayvancılığı yaz yağışları ve çayırlarla; Muğla ve Doğu Karadeniz'de arıcılık zengin flora ve engebeli araziyle; Ege ve Güney Marmara'da kültür balıkçılığı koy ve körfezlerin korunaklı yapısıyla; Karadeniz kıyılarında tomruk ve kereste üretimi nemli iklim ve gür ormanlarla eşleşir.
Türkiye'de yürütülen ekonomik faaliyetlerin dağılışı doğal çevre şartlarıyla yakından ilişkilidir. Erzurum-Kars platosundaki alpin çayırlar büyükbaş mera hayvancılığını; Muğla çevresi ve Doğu Karadeniz'in zengin çiçek ve çam florası arıcılığı; Ege ve Güney Marmara'nın girintili kıyı yapısındaki koylar kültür balıkçılığını; Karadeniz'in nemli iklimindeki gür ormanlar ise kereste ve tomruk üretimini destekler.

Adım Adım Çözüm

1
Erzurum-Kars platosunun iklim ve vejetasyon koşullarını analiz etmek.
Bu alanlarda yaz yağışlarının yaygın olduğu ve bu yağışların uzun boylu çayırları (alpin çayırlar) oluşturduğu belirlenir. Bu durum büyükbaş mera hayvancılığıyla eşleşir.
Mera hayvancılığında yem ihtiyacı doğrudan doğal bitki örtüsünden karşılandığı için yaz yağışları ve çayırlar temel belirleyicidir.
2
Muğla ve Doğu Karadeniz'in arıcılık faaliyetleri ile ilişkisini kurmak.
Muğla'daki çam florası ile Doğu Karadeniz'in çiçek florası ve engebeli yer şekillerinin arıcılığa uygun ortam sağladığı görülür.
Arıcılık doğrudan doğal flora çeşitliliğine ve tarım alanlarının kısıtlı olduğu engebeli bölgelerde ek gelir kaynağı olma özelliğine bağlıdır.
3
Kültür balıkçılığının kıyı morfolojisi ile ilişkisini incelemek.
Kültür balıkçılığının yapılabilmesi için dalga etkisinden uzak, korunaklı koy ve körfezlerin bulunması gerektiği belirlenir. Bu durum Ege ve Güney Marmara kıyılarıyla eşleşir.
Açık deniz dalgalarından korunmuş körfezler kafes balıkçılığı yatırımları için coğrafi bir zorunluluktur.
4
Karadeniz kıyı kuşağındaki ormancılık faaliyetlerini değerlendirmek.
Karadeniz'deki düzenli yağış rejimi ve yüksek nemin gür ağaç topluluklarını oluşturduğu, bunun da tomruk ve kereste sanayisine ham madde sağladığı tespit edilir.
Orman varlığının ve verimliliğinin yüksek olması doğrudan nem ve yağış koşullarının elverişliliğine bağlıdır.

Anahtar Kavram

Türkiye'de hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışını etkileyen fiziki ve beşeri faktörler
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1165Soru

Aşağıda sol sütunda I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin mücadele ettiği bazı savunma ve yardım cepheleri, sağ sütunda ise bu cephelerde gerçekleşen önemli tarihi olaylar veya cepheye ait temel özellikler verilmiştir. Bu cepheler ile özellikleri doğru olacak şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Irak Cephesi
Hicaz-Yemen Cephesi
Suriye-Filistin Cephesi
Galiçya Cephesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Irak Cephesi - Kut'ül Amâre zaferi; Hicaz-Yemen Cephesi - Fahreddin Paşa'nın Medine Müdafaası; Suriye-Filistin Cephesi - Mustafa Kemal Paşa'nın Halep'in kuzeyindeki savunma hattı; Galiçya Cephesi - Sınır dışında Avusturya-Macaristan'a yardım amacıyla Rusya'ya karşı mücadele edilmesi.
Irak Cephesi'nde Kut'ül Amâre'de kazanılan zafer, Hicaz-Yemen Cephesi'nde kutsal toprakların savunulması olan Medine Müdafaası, Suriye-Filistin Cephesi'nde Mustafa Kemal Paşa'nın Halep'in kuzeyinde kurduğu Katma savunma hattı ve Galiçya Cephesi'nde sınır dışındaki müttefiklere destek amacıyla Rusya'ya karşı yapılan mücadele birbiriyle doğru olarak eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Galiçya Cephesi'nin temel özelliğini saptamak.
Galiçya Cephesi'nin Osmanlı toprakları dışında müttefiklere destek amacıyla Rusya'ya karşı açılan bir yardım cephesi oldu��u tespit edilir.
Yardım cephelerinin temel ayırıcı niteliği sınır dışı olması ve müttefiklere destek amacı taşımasıdır.
2
Irak Cephesi ile ilişkili en önemli tarihi askeri başarıyı belirlemek.
Bu cephede İngiliz kuvvetlerinin Kut'ül Amâre'de Halil Paşa komutasındaki Türk ordusu tarafından esir alındığı bilgisi eşleştirilir.
Kut'ül Amâre Kuşatması, Irak Cephesi'ndeki en kritik ve belirgin tarihi olaydır.
3
Hicaz-Yemen Cephesi'ndeki tarihi şahsiyet ve savunma olayını eşleştirmek.
Çöl Kaplanı lakaplı Fahreddin Paşa'nın Medine Müdafaası bu cepheyle eşleştirilir.
Medine şehri ve kutsal toprakların savunulması Hicaz-Yemen Cephesi kapsamında gerçekleştirilmiştir.
4
Suriye-Filistin Cephesi'ndeki son savunma hattı mücadelesini analiz etmek.
Mustafa Kemal Paşa'nın Katma Savaşı ile Halep'in kuzeyinde düşman kuvvetlerini durdurduğu savunma hattı eşleştirilir.
Mustafa Kemal Paşa'nın I. Dünya Savaşı sonlarında Suriye-Filistin Cephesi'ndeki görevi ve Anadolu sınırını koruma çabası bu olayla doğrudan bağlantılıdır.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cephelerinin askeri gelişmeler ve tarihi karakterler üzerinden analiz edilmesi.
Soru 1166Soru

Türkiye'de Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar geçen süreçte uygulanan nüfus politikalarını tarihsel dönemleri ile bu dönemlerin temel özellikleri ve uygulanma gerekçeleri açısından eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1923 - 1963 Dönemi
1963 - 1980 Dönemi
1980 - 2005 Dönemi
2005 ve Sonrası Dönem

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1923-1963 dönemi savaş sonrası nüfusu artırma politikası ve tarımsal iş gücü ihtiyacıyla; 1963-1980 dönemi ekonomik kalkınma hedefleri doğrultusunda aile planlamasına geçilmesiyle; 1980-2005 dönemi nüfusun niteliğini iyileştirme odaklı politikalarla; 2005 ve sonrası dönem ise yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle nüfus artış hızını yükseltme teşvikleriyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Cumhuriyet'in ilk dönemi (1923-1963) askeri ve tarımsal iş gücü gereksinimi nedeniyle nüfus artışını teşvik eden politikalarla, 1963-1980 dönemi kalkınma planları doğrultusunda hızlı nüfus artışının getirdiği ekonomik yükü hafifletmek adına aile planlamasına geçilmesiyle, 1980-2005 dönemi nüfusun eğitim ve sağlık kalitesini yükseltme ve aile planlamasını anayasaya taşıma adımlarıyla, 2005 ve sonrası dönem ise yaşlanan nüfus yapısı ve düşen doğurganlık oranlarına karşı doğum oranlarını artırıcı yeni teşvik mekanizmalarıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki (1923-1963) demografik durum ve politikalar incelenir.
Savaş sonrasında nüfusun az olması askeri güç ve tarımsal üretim için sorun oluşturduğundan nüfus artış hızını yükseltici politikalar (sağlık önlemleri, çok çocuklu ailelere madalya verilmesi vb.) izlenmiştir. Bu durum, savaşlar sonrası azalan nüfusu artırma gerekçesiyle eşleşir.
İlk dönemin temel gerekçesini belirlemek için.
2
Planlı kalkınma döneminin (1963-1980) nüfus politikası analiz edilir.
1960'larda nüfus artış hızının çok yüksek olması kalkınmayı yavaşlattığı için 1965 yılında Nüfus Planlaması Kanunu çıkarılmış ve ilk kez nüfus artış hızını düşürücü önlemler alınmıştır. Bu durum, planlı kalkınmaya geçiş gerekçesiyle eşleşir.
1963 sonrasındaki politika değişikliğinin nedenini saptamak için.
3
1980 sonrasındaki (1980-2005) yeni demografik yaklaşımlar değerlendirilir.
Bu dönemde nicelik yerine nitelik ön plana çıkmış, aile planlaması anayasal güvenceye kavuşturulmuş ve anne-çocuk sağlığı gibi konulara odaklanılmıştır.
1980'li yıllarda başlayan serbest piyasa ve küreselleşme dönemindeki nitelik vurgusunu anlamak için.
4
2005 sonrası günümüz nüfus politikaları incelenir.
Doğum oranlarının hızla düşmesi ve nüfusun yaşlanma eğilimi göstermesi nedeniyle günümüzde nüfus artış hızını artırıcı (en az 3 çocuk söylemi, doğum izinleri vb.) teşvikler uygulanmaktadır.
Son dönem politikalarının güncel demografik tehditlerle ilişkisini kurmak için.

Anahtar Kavram

Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca uygulanan nüfus politikalarının gerekçeleri ve sonuçları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1167Soru

Aşağıda verilen coğrafi durumlar ile bu durumların üretim, dağıtım ve tüketim süreçleri üzerindeki etkilerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Orta Asya'da yaz kuraklığının belirgin olduğu bölgelerde tarımsal ham madde üretiminin sulama imkanlarına bağlı olması
İsviçre Alpleri'nde yüksek eğim ve engebenin, demir yolu taşımacılığında köprü, tünel ve viyadük inşasını zorunlu kılması
Kuzey Avrupa ülkelerinde kış aylarında düşük sıcaklıklara bağlı olarak enerji tüketiminin en üst seviyeye ulaşması
Büyük akarsu havzalarındaki alüvyal toprakların, yoğun tarımsal faaliyetler nedeniyle gıda sanayisinin yer seçiminde belirleyici olması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol taraftaki coğrafi durumlar sağ taraftaki süreçlerle sırasıyla şu şekilde eşleşir: yaz kuraklığı ve sulama ile su kaynaklarının etkisi; Alpler'de demir yolu inşası ile yer şekillerinin dağıtıma etkisi; kış sıcaklıkları ile iklimin tüketime etkisi; alüvyal topraklar ile toprak özelliklerinin üretime etkisi.
Orta Asya'daki sulama ihtiyacı su kaynaklarının üretime etkisini; Alpler'deki demir yolu inşası yer şekillerinin dağıtıma etkisini; Kuzey Avrupa'daki kış sıcaklıkları iklimin tüketime etkisini; alüvyal topraklar ise toprak özelliklerinin ham madde üretimine etkisini gösterir. Bu nedenle doğru eşleşmeler sırasıyla bu şekildedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci coğrafi durumun (Orta Asya'da yaz kuraklığı ve sulama) analiz edilmesi.
Bu durum, sulama ihtiyacı üzerinden su kaynaklarının tarımsal ham madde üretimi üzerindeki doğrudan etkisini gösterir.
Tarımsal faaliyetler bir üretim sürecidir.
2
İkinci coğrafi durumun (Alpler'de demir yolu inşası) analiz edilmesi.
Yüksek engebe ve eğim gibi yer şekillerinin, ulaşım (dağıtım) maliyetini artırmasını gösterir.
Ulaşım faaliyetleri bir dağıtım sürecidir.
3
Üçüncü coğrafi durumun (Kuzey Avrupa'da kış sıcaklıkları ve enerji tüketimi) analiz edilmesi.
Düşük sıcaklıkların enerji ısınma ihtiyacı (tüketim) üzerindeki etkisini gösterir.
Enerjinin kullanılması tüketim sürecidir.
4
Dördüncü coğrafi durumun (alüvyal topraklar ve gıda sanayisi) analiz edilmesi.
Verimli toprakların tarımsal ham madde üretimini artırarak sanayi yer seçimini etkilemesini gösterir.
Sanayi yer seçimi ve ham madde temini üretim sürecidir.

Anahtar Kavram

Üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini etkileyen fiziki (doğal) faktörler ile bu süreçlerin coğrafi analizidir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1168Soru

Aşağıda verilen doğal kaynak kullanım türlerini, bu kullanım faaliyetlerinin doğrudan yol açtığı çevresel etkilerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Elektrik üretimi için termik santrallerde linyit ve taş kömürünün yakılması
Tarımsal sulama için yeraltı su kaynaklarının aşırı ve kontrolsüz şekilde çekilmesi
Eğimli yamaçlardaki orman örtüsünün tarım alanı açmak amacıyla ortadan kaldırılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Elektrik üretimi için kömür yakılması asit yağmurları ile; yeraltı sularının kontrolsüz çekilmesi obruk oluşumu ile; orman ��rtüsünün yok edilmesi ise erozyon ve heyelan riski ile eşleşmektedir.
Linyit ve kömür kullanımı kimyasal salınımlarla asit yağmurlarına; aşırı yeraltı suyu kullanımı hidrolojik boşalmaya bağlı obruk oluşumuna; ormanların tahribatı ise koruyucu örtünün kalkmasıyla erozyon ve heyelanlara yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
İlk olarak, termik santrallerde kömür yakılmasının temel çevresel sonucunu düşünün.
Kömür yanması havaya kükürt ve azot oksit saldığından, bu kullanım atmosferik kökenli asit yağmurları ile eşleşir.
Fosil yakıtların yanması kimyasal gazların atmosfere karışarak yağışların asitlik derecesini artırmasının temel sebebidir.
2
İkinci olarak, yeraltındaki su seviyesinin aşırı düşmesinin jeolojik etkisini analiz edin.
Suyun çekilmesiyle oluşan boşlukların çökmesi obruk oluşturduğundan, bu durum zemin çökmeleri ile eşleşir.
Özellikle karstik arazilerde yeraltı suyunun boşaltılması jeolojik çöküntülere doğrudan neden olur.
3
Üçüncü olarak, yamaçlardaki ağaçların kesilmesinin toprak üzerindeki mekanik koruyucu etkisinin kaybını değerlendirin.
Toprağı sabitleyen bitki örtüsü kalktığı için bu durum erozyon ve heyelan riski ile eşleşir.
Ağaç köklerinin toprağı tutucu etkisi ortadan kalktığında dış kuvvetler toprağı çok daha kolay aşındırır ve kaydırır.

Anahtar Kavram

Doğal kaynak kullanımının çevreye yönelik doğrudan jeolojik, jeomorfolojik ve atmosferik etkileri.
Soru 1169Soru

Şehirlerin fonksiyonel özellikleri ile etki alanlarının genişliği arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Bazı şehirler tek bir fonksiyonla küresel etki yaratırken, bazıları ise sınırlı fonksiyonel yapıları nedeniyle yerel düzeyde kalmaktadır.

Buna göre, sol sütunda verilen şehirler ile sağ sütunda yer alan bu şehirlerin fonksiyonel niteliklerini ve etki alanlarını açıklayan ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tokyo
Roma
Kiev
Bayburt

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Tokyo şehri büyük borsalar ve küresel finans tanımıyla, Roma şehri Katolik mezhebi ve dini işlev tanımıyla, Kiev şehri Karadeniz havzası ve Doğu Avrupa bölgesel tanımıyla, Bayburt şehri ise dar hinterlant ve yerel etki tanımıyla eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Tokyo küresel finans ve teknoloji tanımıyla, Roma dini fonksiyonuyla küresel etki tanımıyla, Kiev Doğu Avrupa'yı etkileyen bölgesel tanımıyla ve Bayburt yerel etki alanı tanımıyla eşleşmektedir. Bu dağılım şehirlerin gerçek dünyadaki etki alanları ve fonksiyonel yapılarıyla birebir uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin öne çıkan fonksiyonel özelliklerini tespit edin.
Tokyo finans/teknoloji, Roma dini, Kiev idari/ticari, Bayburt ise tarım/idari olarak belirlenir.
Eşleştirmeyi doğru yapmak için şehirlerin temel işlevlerini ayırt etmek gerekir.
2
Belirlenen fonksiyonların coğrafi etki sınırlarını analiz edin.
Tokyo ve Roma küresel, Kiev bölgesel, Bayburt ise yerel etki sınırı taşır.
Şehirlerin fonksiyonlarının genişliği, etki alanlarının derecesini belirler.
3
Şehirleri, sağ sütundaki uygun açıklamalar ile eşleştirin.
Tokyo büyük borsalarla, Roma Katolik merkezi olmakla, Kiev Doğu Avrupa ve Karadeniz havzasıyla, Bayburt ise dar hinterlantlı yerel yapıyla eşleşir.
Her şehrin kendine has fonksiyonel ve mekansal özellikleri tanımda verilen detaylarla birebir örtüşür.

Anahtar Kavram

Şehirlerin Fonksiyonel Özellikleri ve Etki Alanları
Soru 1170Soru

Yumuşama Dönemi'nde (Detente) küresel ve bölgesel barışı sağlamak amacıyla hayata geçirilen diplomatik girişimler ile bu girişimlerin temel amaç veya sonuçlarını eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Nixon Doktrini
Taşkent Deklarasyonu
SALT-I Antlaşması
Helsinki Nihai Senedi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Nixon Doktrini ile Güneydoğu Asya'dan çekilme; Taşkent Deklarasyonu ile Keşmir Sorunu çatışmalarının durdurulması; SALT-I Antlaşması ile nükleer silahlanma yarışının sınırlandırılması; Helsinki Nihai Senedi ile güvenlik, ekonomik iş birliği ve insan hakları ilkelerinde uzlaşılması doğru eşleşmelerdir.
Nixon Doktrini müttefiklerin kendi güvenliğine ve Vietnam'dan çekilmeye, Taşkent Deklarasyonu Keşmir Sorunu'na, SALT-I stratejik nükleer silah sınırlandırmasına, Helsinki Nihai Senedi ise bloklar arası insan hakları ve sınırlara ilişkindir.

Adım Adım Çözüm

1
Nixon Doktrini kavramını analiz etme
Nixon Doktrini, ABD'nin Vietnam'daki başarısızlığının ardından müttefiklerine savunmada kendi sorumluluklarını yükleme ve bölgeden çekilme politikasını içerir.
Kavramın bölgesel askeri sorumluluklarla ilişkisini kurmak.
2
Taşkent Deklarasyonu'nu inceleme
SSCB ara buluculuğunda imzalanan Taşkent Deklarasyonu, Keşmir Sorunu nedeniyle Hindistan ile Pakistan arasındaki çatışmaları sonlandırmıştır.
Çatışma çözümü ve ara buluculuk rolünü tespit etmek.
3
SALT-I Antlaşması'nı değerlendirme
SALT-I, ABD ile SSCB arasında stratejik nükleer silahları sınırlandıran ilk resmi sözleşmedir.
Silahsızlanma sürecinin ilk somut adımını belirlemek.
4
Helsinki Nihai Senedi'nin kapsamını belirleme
Helsinki Nihai Senedi, güvenlik, ekonomik iş birliği ve insan hakları gibi başlıklarla bloklar arası ilişkileri kurumsallaştırmıştır.
Yumuşama döneminin zirve noktasını ve evrensel boyutunu tanımlamak.

Anahtar Kavram

Yumuşama Dönemi'ndeki silahsızlanma çabaları, bölgesel uzlaşı diplomatik belgeleri ve ittifak politikaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1171Soru

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen aşağıdaki tarihi gelişmeler ile bu gelişmelerin doğrudan ilgili olduğu temel Atatürk ilkelerini eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1921 Anayasası'nda yer alan 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' hükmünün kabul edilerek milli iradenin yegane güç haline getirilmesi
Kabotaj Kanunu ile karasularımızda ticaret yapma yetkisinin yabancılardan alınarak Türk gemilerine verilmesi ve denizlerimizde milli egemenliğin sağlanması
Özel sektörde yeterli sermaye birikimi olmaması sebebiyle, ülkenin kalkınması için sanayi yatırımlarının planlı biçimde doğrudan devlet eliyle yapılması
Soyadı Kanunu ile resmi işlerde karışıklıkların önlenmesi ve toplumsal ayrıcalık ifade eden unvanların yasaklanarak eşit bir toplum yapısının kurulması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

1921 Anayasası'ndaki egemenlik hükmünün Cumhuriyetçilik ile, Kabotaj Kanunu'nun Milliyetçilik ile, kamu yatırımlarının Devletçilik ile, Soyadı Kanunu'nun ise Halkçılık ile eşleştirilmesi doğru cevaptır.
Verilen gelişmelerin amaçları ve sonuçları incelendiğinde; anayasadaki ulusal egemenlik vurgusu cumhuriyet yönetimiyle, denizlerdeki ticaret hakkının millileştirilmesi ulusal bağımsızlıkla (milliyetçilik), sanayi hamlelerinin kamu eliyle yapılması devletçilikle, toplumsal eşitliğin soyadı düzenlemesiyle pekiştirilmesi ise halkçılık ilkesiyle doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
1921 Anayasası'ndaki egemenlik maddesi incelenir.
Maddede egemenliğin şartsız millete ait olduğu belirtilmektedir, bu da doğrudan cumhuriyet yönetimi ve milli iradeyle ilgilidir.
Halkın kendi kendini yönetmesini ve milli iradeyi esas alan ilke Cumhuriyetçilik olduğundan ilk eşleştirme bu yönde yapılır.
2
Kabotaj Kanunu'nun getirdiği düzenleme analiz edilir.
Denizlerimizde ticaret hakkı milli sınırlara ve Türk vatandaşlarına tanınarak iktisadi bağımsızlık adımı atılmıştır.
Milli bağımsızlık, milli egemenlik ve yerlileşme amaçlandığı için bu gelişme Milliyetçilik ilkesiyle eşleşir.
3
I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanma gerekçesi değerlendirilir.
Özel sektörün yetersiz kalması üzerine yatırımların kamu gücüyle yapılması hedeflenmiştir.
Ekonomik yatırımların doğrudan devlet eliyle gerçekleştirilmesini öngören ilke Devletçilik olduğundan bu eşleştirme yapılır.
4
Soyadı Kanunu'nun toplumsal etkileri göz önünde bulundurulur.
Ayrıcalık belirten lakapların kaldırılmasıyla resmi işlemlerde düzen ve toplumsal eşitlik sağlanmıştır.
Toplumda imtiyazların ortadan kaldırılmasını ve yasalar önünde eşitliği savunan ilke Halkçılık olduğundan son eşleştirme tamamlanır.

Anahtar Kavram

Atatürk İlkeleri ve İnkılap İlişkisi
Soru 1172Soru

Ekonomik faaliyetlerin döngüsü içinde yer alan üretim, dağıtım ve tüketim aşamalarının her biri, beşerî faktörlerin doğrudan ya da dolaylı etkisi altındadır. Aşağıda, günümüz dünyasındaki bazı beşerî faaliyet ve gelişmeler örneklendirilmiştir:

I. Tarımsal işletmelerde modern sulama ve gübreleme teknolojilerinin kullanılarak birim alandan alınan verimin ve ham madde miktarının artırılması
II. Küresel ölçekte faaliyet gösteren bir e-ticaret şirketinin, teslimat sürelerini kısaltmak amacıyla otoyol kavşaklarında büyük depo ve lojistik merkezleri inşa etmesi
III. Toplumda çevre bilincinin gelişmesi ve karbon ayak izini azaltma eğilimi doğrultusunda elektrikli otomobillere olan talebin hızla artması

Buna göre, verilen beşerî faaliyet örneklerini etkiledikleri temel ekonomik süreçler (üretim, dağıtım, tüketim) ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Tarımsal işletmelerde modern sulama ve gübreleme teknolojilerinin kullanılarak birim alandan alınan verimin ve ham madde miktarının artırılması
Küresel ölçekte faaliyet gösteren bir e-ticaret şirketinin, teslimat sürelerini kısaltmak amacıyla otoyol kavşaklarında büyük depo ve lojistik merkezleri inşa etmesi
Toplumda çevre bilincinin gelişmesi ve karbon ayak izini azaltma eğilimi doğrultusunda elektrikli otomobillere olan talebin hızla artması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Modern sulama ve gübreleme teknolojileriyle verim ve ham madde miktarının artırılması 'Üretim' süreciyle; e-ticaret şirketinin depo ve lojistik merkezleri kurması 'Dağıtım' süreciyle; çevre bilincine bağlı olarak elektrikli otomobil talebinin artması ise 'Tüketim' süreciyle eşleşir.
Tarımsal sulama ve gübreleme uygulamaları üretilen ürün (ham madde) miktarını doğrudan etkilediği için üretim süreciyle; depo ve lojistik ağlarının kurulması ürünlerin pazara sunulmasını kolaylaştırdığı için dağıtım süreciyle; çevre bilincine bağlı olarak ortaya çıkan elektrikli araç talebi ise tüketicilerin tercih ve alışkanlıklarıyla ilgili olduğundan tüketim süreciyle doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarımsal sulama ve gübreleme teknolojilerinin etkisini analiz etme
Bu teknolojiler doğrudan tarımsal ürün elde etme kapasitesini (verimliliği ve miktarı) artırdığı için üretim aşamasına dahil edilir.
Üretim; ham maddelerin elde edilmesi ve işlenerek yeni mallara dönüştürülmesi sürecidir.
2
Depolama ve lojistik merkezlerinin işlevini belirleme
Depoların ve lojistik merkezlerinin konumu, üretilen ürünlerin en hızlı şekilde tüketim merkezlerine ulaştırılmasını sağladığından dağıtım aşamasına girer.
Dağıtım; mal ve hizmetlerin üretim alanlarından tüketim alanlarına taşınması, depolanması ve pazarlanması faaliyetlerini kapsar.
3
Elektrikli otomobil talebinin doğasını değerlendirme
Tüketicilerin çevre bilincine göre satın alma tercihlerini değiştirmesi, doğrudan ürünlerin tüketilmesi aşamasıyla ilgilidir.
Tüketim; üretilen mal ve hizmetlerin insanlar tarafından kullanılması veya satın alınması sürecidir.

Anahtar Kavram

Üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini etkileyen beşerî unsurların işlevsel ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1173Soru

Türk kültürünün gelişim süreci, yayıldığı alanlar ve bu kültürün maddi-manevi unsurları göz önüne alındığında, aşağıda sol sütunda verilen açıklamaları sağ sütundaki kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı, şekillendiği ve çevreye yayıldığı coğrafi bölge (Kültür Ocağı)
Türk kültürünün yayılış alanlarından biri olan Balkanlar'da yer alan ve Osmanlı mimarisini simgeleyen somut miras eseri
Türk kültürünün şekillenmesinde etkili olan ve konar-göçer yaşam tarzını yansıtan somut (maddi) ögeler
Türk kültürünün nesilden nesile aktarılmasını sağlayan ve kültürel kimliği koruyan en temel soyut (manevi) öge

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı bölge Orta Asya; Balkanlar'daki mimari miras Mostar Köprüsü; maddi ögeler at ve çadır; manevi öge ise Türkçe olarak eşleşir.
Türk kültürünün ortaya çıktığı kültür ocağı Orta Asya coğrafyasıdır; Balkanlar'daki yayılış alanında yer alan Mostar Köprüsü somut bir mimari mirastır; at ve çadır konar-göçer yaşamın getirdiği somut (maddi) ögelerken, Türkçe ise nesilden nesile aktarımı sağlayan soyut (manevi) bir ögedir. Bu doğrultuda yapılan tüm eşleştirmeler doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kültür ocağı kavramının coğrafi karşılığını belirleme
Türk kültürünün ortaya çıktığı ilk coğrafi bölgenin (kültür ocağı) Orta Asya olduğu belirlenir.
Kültür ocağı, bir kültürün doğduğu ve dünyaya yayıldığı merkezdir.
2
Balkanlar'daki somut kültürel mirası tespit etme
Osmanlı döneminde Balkanlar'da inşa edilen Mostar Köprüsü'nün mimari miras olduğu belirlenir.
Mostar Köprüsü, Balkan coğrafyasındaki en belirgin Türk-İslam mimari eserlerindendir.
3
Maddi (somut) kültür ögelerini ayırt etme
At ve çadırın konar-göçer yaşama ait somut unsurlar olduğu belirlenir.
Coğrafi çevre ve yaşam tarzı maddi unsurları doğrudan şekillendirir.
4
Manevi (soyut) kültür ögelerini tespit etme
Kültürel aktarımı sağlayan Türkçenin manevi öge olduğu belirlenir.
Dil, manevi kültür unsurlarının başında gelir ve soyuttur.

Anahtar Kavram

Türk kültürünün doğduğu bölge, yayılış alanlarındaki somut miraslar ve kültürün maddi-manevi unsurları.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 1174Soru

Aşağıda verilen sucul ekosistem alanları ile bu alanların sahip olduğu temel ekolojik özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mercan Resifleri
Nehir Ağızları
Akarsuların Yukarı Çığırı
Bataklık Biyomu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mercan Resifleri - Sıcak ve sığ denizlerdeki alg ortak yaşamı ve en yoğun çeşitlilik; Nehir Ağızları - Akarsuların denize döküldüğü yüksek mineralli ve verimli alanlar; Akarsuların Yukarı Çığırı - Yatak eğimi ve akış hızı fazla olan düşük biyoçeşitlilikteki kaynaklar; Bataklık Biyomu - Durgun su ve organik madde birikimi yüksek olan nemli geçiş alanları.
Doğru eşleştirmede; mercan resifleri sığ, sıcak tropikal denizlerde yüksek biyoçeşitliliğe sahip olan alanlarla; nehir ağızları akarsuların denizle buluştuğu ve besin tuzları bakımından zengin ekoton bölgeleriyle; yukarı çığır yüksek akış hızı ve düşük sıcaklık nedeniyle biyoçeşitliliğin zayıf olduğu kaynak kısımlarıyla; bataklık ise durgun su şartlarının hâkim olduğu geçiş kuşağı ekosistemleriyle eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Sucul biyomların genel özelliklerini ve sınıflandırmasını analiz etme.
Mercan resifleri ve nehir ağızlarının denizel/ekoton; yukarı çığır ve bataklıkların ise tatlı su biyomu grubunda yer aldığının belirlenmesi.
Biyomların fiziksel konumlarına göre sınıflandırılması eşleştirmeyi kolaylaştırır.
2
Mercan resiflerinin ekolojik özelliklerini belirleme.
Sıcak, sığ, güneş ışığı alan tropikal denizlerde oluştuklarının ve en yüksek denizel biyoçeşitliliğe sahip olduklarının tespit edilmesi.
Mercan Resifleri teriminin bu özelliklerin açıklandığı tanım ile eşleştirilmesi gerekir.
3
Nehir ağızlarının (estuar/delta) ekolojik önemini inceleme.
Akarsuyun denize döküldüğü ve beraberinde getirdiği minerallerle biyoçeşitliliği en üst seviyeye çıkardığı geçiş kuşağı özelliğinin belirlenmesi.
Bu özelliklerin Nehir Ağızları kavramıyla eşleştirilmesi doğru sonuca ulaştırır.
4
Akarsuların yukarı çığırı ile bataklık biyomunun fiziksel koşullarını karşılaştırma.
Hızlı akışlı ve soğuk sularda biyoçeşitliliğin az olması özelliğinin yukarı çığırla; durgun su ve zengin organik madde içeren geçiş alanlarının ise bataklık biyomuyla eşleştirilmesi.
Geriye kalan kavramların ekolojik özelliklerine göre doğru eşleştirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Sucul biyomların fiziksel, kimyasal ve ekolojik özelliklerinin biyoçeşitlilik üzerindeki belirleyici etkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1175Soru

Türkiye'de hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı üzerinde fiziki ve beşerî coğrafya faktörleri doğrudan etkilidir. Aşağıda verilen coğrafi alanlar ile bu alanlarda ön plana çıkan hayvancılık veya ormancılık faaliyetlerini en uygun şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Erzurum-Kars Platosu
Menteşe Yöresi (Muğla ve çevresi)
Teke ve Taşeli Platoları
Doğu Karadeniz kıyı kuşağı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşmeler sırasıyla: Erzurum-Kars Platosu ile mera büyükbaş hayvancılığı, Menteşe Yöresi ile çam balı arıcılığı, Teke ve Taşeli Platoları ile kıl keçisi yetiştiriciliği, Doğu Karadeniz kıyı kuşağı ile gür orman örtüsü şeklindedir.
Eşleştirme, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki iklim ve bitki örtüsü özelliklerinin ekonomik faaliyetlerle olan doğrudan ilişkisini yansıtır. Yaz yağışlı sert karasal iklim Erzurum-Kars'ta sığır yetiştiriciliğini; kızılçam ormanları ve Akdeniz iklimi Menteşe'de arıcılığı; karstik engebeli maki alanları Teke ve Taşeli'de kıl keçisini; her mevsim bol yağışlı Karadeniz iklimi ise kıyı kuşağında zengin ormancılığı geliştirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Erzurum-Kars Platosu'nun fiziki ve iklimsel koşullarını analiz etmek.
Bölgenin yaz yağışları ile yeşeren alpin çayırlarına sahip olduğunu ve bu durumun mera büyükbaş hayvancılığı için uygun ortam sağladığını tespit etmek.
Coğrafi özelliklerle hayvancılık türü arasındaki doğrudan ilişkiyi kurmak.
2
Menteşe Yöresi ve Teke-Taşeli Platoları'ndaki bitki örtüsü ve yer şekillerinin etkisini belirlemek.
Menteşe Yöresi'nde kızılçam ormanlarındaki çam salgısına bağlı olarak çam balı arıcılığının; Teke ve Taşeli Platoları'ndaki karstik ve engebeli yapıda ise kıl keçisi yetiştiriciliğinin ön plana çıktığını görmek.
Akdeniz iklim bölgesindeki lokal yer şekli ve vejetasyon farklılıklarının hayvancılık faaliyetleri üzerindeki etkisini ayırt etmek.
3
Doğu Karadeniz kıyı kuşağının iklim özelliklerini değerlendirmek.
Her mevsim yağışlı ve nemli Karadeniz iklimine bağlı olarak Türkiye'nin en gür ve verimli orman kuşağının burada geliştiğini saptamak.
Ormancılık faaliyetlerinin iklim ve nem koşulları ile olan doğrudan ilişkisini doğrulamak.

Anahtar Kavram

Türkiye'de hayvancılık ve ormancılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışını etkileyen fiziki (yer şekilleri, iklim, bitki örtüsü) faktörler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1176Soru

Nüfus projeksiyonları, gelecekteki nüfus yapısına dair öngörüler sunarak planlamalar yapılmasını sağlar. Aşağıda verilen nüfus projeksiyonu kavram ve senaryolarını, karşılarındaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Düşük doğurganlık senaryosu
Yüksek doğurganlık senaryosu
Projeksiyon yapma gerekçesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Düşük doğurganlık senaryosu, doğurganlık hızının gerileyerek nüfusun erken azalmasını ve yaşlı bağımlı nüfusun artmasını öngören ifade ile; yüksek doğurganlık senaryosu, doğurganlığın artarak genç nüfusun korunmasını öngören ifade ile; projeksiyon yapma gerekçesi ise gelecekteki eğitim, sağlık ve istihdam yatırımlarının planlanması ihtiyacı ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede; düşük doğurganlık senaryosu nüfusun erken azalmasını ve yaşlı bağımlı nüfusun artmasını; yüksek doğurganlık senaryosu genç nüfusun ve artışın daha uzun süre korunmasını; projeksiyon gerekçesi ise eğitim, sağlık ve istihdam yatırımlarının planlanmasını ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Projeksiyonların yapılma gerekçesini belirlemek.
Nüfus projeksiyonları; eğitim, sağlık, sosyal güvenlik gibi yatırımları gelecekteki nüfusun ihtiyaçlarına göre şekillendirmek amacıyla yapılır. Bu durum gerekçeyi ilgili planlama açıklamasıyla eşleştirir.
Gelecekteki nüfus yapısına göre kamu ve özel sektör yatırımlarını planlamak, projeksiyon çalışmalarının temel varlık sebebidir.
2
Düşük doğurganlık senaryosunun etkisini analiz etmek.
Düşük doğurganlık hızı, doğumların hızla azalması, yaşlı bağımlı nüfusun artması ve nüfusun beklenenden daha erken küçülmeye başlaması ile ilişkilidir.
Doğum oranlarındaki azalış, demografik yaşlanmayı hızlandırır ve nüfusun artış trendini erken sonlandırır.
3
Yüksek doğurganlık senaryosunun etkisini analiz etmek.
Yüksek doğurganlık varsayımı, nüfusun zirveye daha geç ulaşması ve genç nüfus oranının korunması anlamına gelir.
Doğum oranlarının yüksek seyretmesi, yaş piramidinin tabanını genişletir ve genç nüfus yapısını korur.

Anahtar Kavram

Nüfus Projeksiyonları ve Senaryoları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1177Soru

Aşağıda, küreselleşen dünyada karşılaşılan bölgesel sorunlar ile çağdaş bilimsel gelişmelere dair bazı başlıklar ve bunlara ilişkin açıklamalar karışık olarak verilmiştir. Bu başlıkları ilgili oldukları en doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Keşmir İhtilafı
Şanghay İşbirliği Örgütü
Dolly'nin Klonlanması
Hazar Denizi'nin Hukuki Statüsü Sorunu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Keşmir İhtilafı ile İngiltere sonrası Hindistan-Pakistan egemenlik mücadelesi; Şanghay İşbirliği Örgütü ile Soğuk Savaş sonrası tek kutupluluğa karşı kurulan birlik; Dolly'nin Klonlanması ile biyoteknolojideki ilk memeli kopyalama adımı; Hazar Denizi'nin Hukuki Statüsü Sorunu ile SSCB sonrası kıyıdaş devletlerin enerji paylaşımı anlaşmazlığı eşleşmektedir.
Soruda yer alan tüm bölgesel sorunlar, siyasi yapılar ve bilimsel gelişmeler ilgili tarihsel açıklamalarıyla birebir doğru şekilde örtüştürülmüştür. Keşmir İhtilafı İngiltere sonrası Hindistan-Pakistan gerginliğini; Şanghay İşbirliği Örgütü Soğuk Savaş sonrası tek kutupluluğa karşı kurulan yapıyı; Dolly'nin klonlanması ilk memeli kopyalama başarısını; Hazar Denizi'nin statüsü sorunu ise SSCB sonrası enerji paylaşımı ihtilafını açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Keşmir İhtilafı kavramı analiz edilir.
Güney Asya'da İngiliz sömürgeciliğinin sona ermesinin ardından Pakistan ve Hindistan arasında yaşanan savaş ve gerilimlerle doğrudan ilişkili olduğu görülür.
Tarihsel köken ve aktörler bu eşleşmeyi gerekli kılar.
2
Şanghay İşbirliği Örgütü yapısı incelenir.
Çin ve Rusya öncülüğünde, tek kutuplu dünya düzenine alternatif olarak kurulan siyasi, askeri ve ekonomik ortaklık olduğu anlaşılır.
Küresel güç dengeleri ve güvenlik arayışları bu örgütün varoluş sebebidir.
3
Dolly'nin Klonlanması gelişmesi değerlendirilir.
Yetişkin bir hücre kullanılarak genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli hayvan olduğu tespit edilir.
Bu olay küreselleşen dünyadaki bilimsel ve biyoteknolojik atılımların en önemli sembollerindendir.
4
Hazar Denizi'nin Hukuki Statüsü Sorunu ele alınır.
Sovyetler Birliği'nin yıkılmasının ardından kıyıdaş cumhuriyetlerin deniz/göl ayrımı üzerinden yaşadığı hidrokarbon paylaşım mücadelesi olduğu fark edilir.
SSCB sonrası sınır sorunları ve ekonomik egemenlik hakları bu konunun merkezindedir.

Anahtar Kavram

Küreselleşen dünyada yaşanan bölgesel jeopolitik sorunlar ile bilim ve teknoloji alanındaki gelişmelerin tarihsel süreçleri.
Soru 1178Soru

Karasal biyomların yeryüzündeki dağılışını ve bu biyomlarda yer alan canlıların özelliklerini belirleyen en temel faktör iklimdir. Her biyom, sıcaklık ve yağış koşullarına bağlı olarak kendine özgü bitki ve hayvan topluluklarını barındırır. Aşağıda verilen karasal biyom türleri ile bu biyomlardaki bitki örtüsünün kuraklığa veya soğuğa karşı geliştirdiği karakteristik adaptasyonları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Savan Biyomu
Çöl Biyomu
Tundra Biyomu
Tayga Biyomu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Savan Biyomu uzun boylu otlar ve kuraklığa dayanıklı derin köklü ağaçlar ile; Çöl Biyomu su depolayan etli gövde ve dikenli yaprak adaptasyonları ile; Tundra Biyomu donmuş toprağın çözünmesiyle gelişen liken ve yosunlar ile; Tayga Biyomu ise soğuğa dayanıklı cilalı ve iğne yapraklı ağaçlar ile eşleşmektedir.
Eşleştirmede her biyomun iklim şartlarına göre geliştirdiği fizyolojik adaptasyonlar birebir örtüşmektedir. Savan biyomu düzensiz yağışa bağlı derin kök ve uzun otlarla; çöl biyomu susuzluğa karşı kaktüs gibi su depolayan dikenli yapılarla; tundra biyomu donmuş toprağın yazın çözülmesiyle oluşan likenlerle; tayga biyomu ise soğuğa dayanıklı iğne yapraklı yapılarla doğru eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Biyomların iklim özelliklerini analiz etme
Savan tropikal ama kurak-nemli dönemli; Çöl kurak ve susuz; Tundra kutup altı ve donmuş; Tayga ise soğuk nemli ve sert karasal özellikler gösterir.
Bitkilerin adaptasyon süreçleri doğrudan yaşadıkları bölgenin sıcaklık ve yağış koşullarıyla şekillenir.
2
Karakteristik bitki adaptasyonlarını tespit etme
İğne yaprak soğuğa karşı (Tayga), dikenli ve etli gövde kuraklığa karşı (Çöl), kısa dönemli liken gelişimi donmuş toprağa karşı (Tundra), derin kök ve uzun boylu otlar ise savan yağış rejimine karşı geliştirilmiş adaptasyonlardır.
Her bitki topluluğunun anatomik ve fizyolojik yapısı, iklimsel sınırlandırıcıları aşmaya yöneliktir.
3
Eşleştirmeleri tamamlama
Savan Biyomu ile derin köklü ağaç ve uzun otlar; Çöl Biyomu ile su depolayan dikenli yapraklar; Tundra Biyomu ile donmuş toprağın çözünmesiyle gelişen likenler; Tayga Biyomu ile soğuğa dayanıklı iğne yapraklı ağaçlar eşleştirilir.
Tüm biyomların belirleyici bitki adaptasyonları doğru eşleştirilmiş olur.

Anahtar Kavram

Karasal Biyomların İklim ve Bitki Örtüsü Adaptasyonu İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1179Soru

Aşağıda, 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa'da yaşanan siyasi ve ekonomik gelişmeler ile bu gelişmelerin küresel ölçekte ve Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri verilmiştir. Sol sütunda yer alan gelişmeleri, sağ sütundaki doğru sonuçlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanayi İnkılabı'nın hammadde ve pazar arayışını hızlandırması
Fransız İhtilali'nin milliyetçilik ve self-determinasyon fikirlerini yayması
Avrupa'da 1848 İhtilalleri ile işçi sınıfının hak arayışının yaygınlaşması
Avrupalı devletlerin Osmanlı pazarına düşük gümrük vergileriyle girmesi (Baltalimanı Ticaret Antlaşması)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sanayi İnkılabı sömürgecilik yarışına; Fransız İhtilali çok uluslu imparatorluklarda milliyetçi isyanlara; 1848 İhtilalleri işçi sınıfı ve liberal hareketlerle anayasal düzene; Baltalimanı Antlaşması ise gümrük indirimleriyle Osmanlı lonca teşkilatının çöküşüne yol açmıştır.
Sanayi İnkılabı'nın getirdiği seri üretim artışı hammadde ve pazar ihtiyacını büyüterek sömürgecilik yarışını; Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik ve self-determinasyon akımları çok uluslu Osmanlı İmparatorluğu'nda azınlık isyanlarını; 1848 İhtilalleri işçi sınıfının hak talepleri ile anayasal süreçleri; Baltalimanı Antlaşması ise gümrük duvarlarının düşmesiyle Osmanlı pazarında lonca teşkilatının çökmesini sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sanayi İnkılabı'nın ekonomik sonuçlarını küreselleşme bağlamında analiz etmek.
Üretim patlaması hammadde ve pazar arayışını doğurmuş, bu da sömürgecilik yarışını hızlandırıp bloklaşmaları tetiklemiştir.
Sanayileşme süreci, devletlerin sınır dışı kaynaklara bağımlılığını artırarak sömürgeciliği küresel bir rekabete dönüştürmüştür.
2
Fransız İhtilali'nin çok uluslu imparatorluklara etkisini incelemek.
Milliyetçilik ve self-determinasyon akımı, Osmanlı İmparatorluğu gibi çok uluslu yapılarda bağımsızlık isyanlarına yol açmıştır.
'Her ulusa bir devlet' ilkesi, imparatorluk içindeki azınlıkların egemen güçlere karşı ayaklanmasını teşvik etmiştir.
3
1848 İhtilalleri'nin toplumsal yapıyı nasıl dönüştürdüğünü değerlendirmek.
Sanayi Devrimi ile büyüyen işçi sınıfının hak arayışı ve liberal düşünceler, monarşileri anayasal reformlar yapmaya zorlamıştır.
Ekonomik dönüşümün getirdiği sınıfsal farklılıklar ve yeni ideolojiler, mutlakiyetçi yapıları sarsmıştır.
4
Avrupalı devletlerle yapılan serbest ticaret anlaşmalarının Osmanlı ekonomisine yansımasını incelemek.
Düşük gümrük tarifeleriyle ülkeye giren ucuz yabancı mallar, yerli üreticinin el tezgahlarında yaptığı üretimi rekabet dışı bırakarak loncaları çökertmiştir.
Osmanlı Devleti'nin Baltalimanı gibi antlaşmalarla korumasız bir pazar haline gelmesi, yerli sanayileşme çabalarını baltalamıştır.

Anahtar Kavram

Fransız İhtilali ve Sanayi İnkılabı'nın siyasi, sosyal ve ekonomik süreçler üzerinden küresel güç dengelerine ve Osmanlı İmparatorluğu'na etkileri.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 1180Soru

A��ağıda, ekonomik faaliyetlerin üç temel unsuru olan üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini etkileyen beşerî faktörlere dair günlük hayattan örnekler ile bu örneklerin ilişkili olduğu beşerî unsurlar verilmiştir. Sol sütunda yer alan örnek durumları, sağ sütundaki en uygun beşerî faktör açıklamasıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gelişen veri analitiği yazılımları sayesinde, e-ticaret sitelerinin kullanıcıların geçmiş aramalarına uygun reklamlar göstererek ürün talebi oluşturması
Bir demir-çelik fabrikasında, yüksek fırınların yönetiminde insansız otomasyon sistemlerine geçilerek hata oranının düşürülmesi ve verimliliğin artırılması
Ege kıyılarında üretilen taze incirlerin, frigorifik (soğutmalı) nakliye filoları ve hızlı kargo uçakları aracılığıyla Uzak Doğu pazarlarına ulaştırılması
Küresel ölçekte sağlıklı yaşam trendlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, karbonhidrat ağırlıklı gıdalar yerine organik ve protein bazlı besinlere olan talebin artması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

E-ticaret reklamları pazarlama (dağıtım) ile, yüksek fırın otomasyonu teknoloji (üretim) ile, frigorifik taşımacılık ulaşım (dağıtım) ile, sağlıklı yaşam trendleri ise beğeniler ve moda (tüketim) ile eşleşmektedir.
E-ticaret reklamları pazarlama (dağıtım) ile, yüksek fırın otomasyonu teknoloji (üretim) ile, frigorifik taşımacılık ulaşım (dağıtım) ile, sağlıklı yaşam trendleri ise beğeniler ve moda (tüketim) ile doğru şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncülde verilen e-ticaret sitelerinin kişiselleştirilmiş reklamlarla ürün talebi oluşturması durumunu inceleyiniz.
Bu durum, üretilen mal ve hizmetlerin tüketiciye ulaştırılması ve sunulması süreciyle, yani dağıtımı etkileyen pazarlama/reklamcılık faktörüyle ilişkilidir. Dolayısıyla birinci öncül, dağıtım sürecini etkileyen pazarlama ve reklamcılık stratejileri ifadesiyle eşleşir.
Pazarlama, modern ekonomik döngüde dağıtımın en kritik beşerî bileşenlerinden biridir.
2
İkinci öncülde yer alan demir-çelik fabrikasındaki otomasyon ve insansız üretim sistemleri kullanımını analiz ediniz.
Fabrikalarda makineleşme ve yapay zekâ/otomasyon kullanımı, mal ve hizmetlerin elde edilmesi aşamasına yani üretime aittir. Bu nedenle ikinci öncül, üretim sürecini etkileyen teknolojik gelişmeler ifadesiyle eşleşir.
Teknoloji, üretim verimliliğini ve kapasitesini doğrudan belirleyen bir beşerî faktördür.
3
Üçüncü öncülde sunulan frigorifik taşımacılık ve hızlı nakliye araçları ile taze incirin uzak pazarlara taşınması durumunu değerlendiriniz.
Ürünlerin pazarlara ulaştırılması süreci dağıtımdır. Soğuk zincir (frigorifik) taşımacılık ve gelişmiş hava yolu ulaşımı, dağıtım sürecini doğrudan etkileyen ulaşım ağları ve taşımacılık teknikleriyle ilgilidir. Dolayısıyla üçüncü öncül bu ifadeyle eşleşir.
Ulaşım, üretim bölgeleri ile tüketim merkezleri arasındaki köprüyü kuran temel dağıtım unsurudur.
4
Dördüncü öncülde belirtilen sağlıklı yaşam trendleri doğrultusunda organik gıdalara olan talebin artması durumunu inceleyiniz.
Tüketicilerin yeme-içme alışkanlıklarının değişmesi, mal ve hizmetlerin kullanımı yani tüketim aşaması ile ilgilidir. Bu durum, tüketim sürecini etkileyen beğeni ve moda/trend faktörleriyle eşleşir.
Tüketici tercihleri ve toplumsal eğilimler (beğeniler), tüketim kalıplarını doğrudan şekillendirir.

Anahtar Kavram

Üretim, Dağıtım ve Tüketimi Etkileyen Beşerî Faktörler
Tahmini Süre:2m 0s
ÖncekiSayfa 59 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin