Examkin

Tüm alıştırma soruları

1797 soru

Tüm türler8,734Çoktan seçmeli4,865Çoklu seçim1Doğru / Yanlış289Sayısal852Eşleştirme1,797Sıralama842Boşluk doldurma63Kısa cevap25
Soru 1681Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen divan edebiyatı nazım şekilleri ile sağ sütunda verilen belirleyici özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Rubai
Tuyuğ
Şarkı
Murabba

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Rubai - Aruzun kendine özgü yirmi dört farklı kalıbıyla yazılan nazım şekli; Tuyuğ - Türk şairlerin edebiyata kazandırdığı ve tek bir aruz kalıbıyla yazılan nazım şekli; Şarkı - Bestelenmek amacıyla yazılan meyan ve nakarat içeren nazım şekli; Murabba - Sözlük anlamı 'dörderli' olan dörder dizelik bentlerden oluşan nazım şekli.
Doğru eşleştirmede Rubai ile yirmi dört farklı aruz kalıbıyla yazılma özelliği; Tuyuğ ile Türklerin kazandırdığı ve tek aruz kalıbıyla yazılan mâni benzeri yapı özelliği; Şarkı ile bestelenme amacı taşıyan, meyan ve nakarat içeren özellik; Murabba ile dörder dizelik bentlerden oluşan yapı özelliği eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Rubai nazım şeklinin ayırt edici özelliklerini belirlemek
Rubai, Fars edebiyatı kaynaklıdır, tek dörtlükten oluşur ve kendine özgü 24 aruz kalıbıyla yazılır. Bu özellikler birinci açıklama ile eşleşir.
Rubaiyi diğer tek dörtlük biçimlerinden ayırmak için kalıp sayısına ve kökenine odaklanılır.
2
Tuyuğ nazım şeklinin ayırt edici özelliklerini belirlemek
Tuyuğ, Türklerin kazandırdığı tek dörtlükten oluşan bir türdür ve halk edebiyatındaki mâniye benzer. Sadece tek bir aruz kalıbıyla (fâilâtün fâilâtün fâilün) yazılır. Bu özellikler ikinci açıklama ile eşleşir.
Tuyuğun Türk kökenli olması ve tek aruz kalıbıyla yazılması ayırt edici özelliğidir.
3
Şarkı nazım şeklinin ayırt edici özelliklerini belirlemek
Şarkı, bestelenmek amacıyla yazılan, meyan ve nakarat bölümleri olan Türk kökenli bir nazım şeklidir. Bu özellikler üçüncü açıklama ile eşleşir.
Meyan ve nakarat terimleri şarkı nazım şekline özgü yapısal unsurlardır.
4
Murabba nazım şeklinin ayırt edici özelliklerini belirlemek
Murabba, kelime anlamı olarak dörderli demektir ve dörder dizelik bentlerle kurulur. Bu özellikler dördüncü açıklama ile eşleşir.
Murabba, bend sayısı birden fazla olabilen dörder dizelik klasik nazım şeklidir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Dörtlük ve Bentlerle Kurulan Nazım Şekilleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1682Soru →

Fecr-i Âti Beyannamesi'nde yer alan aşağıdaki hedefleri ve bu hedeflerin günümüz Türkçesiyle ifade edilen sanatsal/fikrî karşılıklarını birbiriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Şimdiye kadar memleketimizde edebiyat kelimesinin haiz olduğu ehemmiyet ve ciddiyeti takdir eden pek az kimse gelmiştir."
"Garp'taki emsali gibi faal ve gayretli bir cemiyet-i edebiye teşkil etmek..."
"Lisanın, edebiyatın, ulum-ı edebiye ve felsefiyenin terakkisine hizmet etmek..."
"Milletin seviye-i fikriyesini tezyide çalışmak..."

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Fecr-i Âti Beyannamesi'ndeki maddelerin, topluluğun kurumsal, kültürel, sanatsal ve entelektüel amaçlarıyla doğru eşleştirilmesi sırasıyla şu şekildedir: edebiyatın ciddiyetini takdir edenlerin azlığı eleştirisi edebiyatın hak ettiği saygınlığı kazanamamasıyla; cemiyet-i edebiye kurma hedefi kurumsallaşma arzusuyla; lisan, edebiyat ve felsefenin terakkisi dil ve kuram çalışmalarıyla; seviye-i fikriyeyi tezyid hedefi ise toplumun entelektüel düzeyini yükseltme amacıyla eşleşir.
Fecr-i Âti Beyannamesi'nde geçen ifadelerin günümüz Türkçesiyle karşılıkları doğru bir şekilde eşleştirilmiştir: Edebiyatın ehemmiyet ve ciddiyetinin takdir edilmemesi eleştirisi edebiyatın hak ettiği saygınlığı kazanamamasıyla; Garp tarzı cemiyet-i edebiye kurma hedefi kurumsallaşma arzusuyla; lisan, edebiyat ve felsefenin gelişimi dil ve kuram çalışmalarıyla; milletin seviye-i fikriyesini tezyid ise toplumun entelektüel düzeyini yükseltme gayretiyle doğrudan örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fecr-i Âti Beyannamesi'nde yer alan "memleketimizde edebiyat kelimesinin ehemmiyet ve ciddiyetini takdir eden pek az kimse gelmiştir" ifadesi analiz edilir.
Bu ifadenin edebiyatın hak ettiği saygınlığı kazanamadığını ve ciddiye alınmadığını eleştiren bir tespit olduğu belirlenir.
Topluluğun edebiyata akademik ve ciddi bir boyut kazandırma amacını anlamak için bu temel eleştirinin kavranması gerekir.
2
"Cemiyet-i edebiye" ifadesinin geçtiği "Garp'taki emsali gibi faal ve gayretli bir cemiyet-i edebiye teşkil etmek" hedefi incelenir.
Bunun Batı tarzı kurumsallaşma ve organize bir edebî topluluk oluşturma çabası olduğu belirlenir.
Fecr-i Âti'nin Türk edebiyatındaki ilk organize ve beyannameli topluluk olma özelliğini bu kurumsal hedef açıklar.
3
Lisan, edebiyat ve felsefe alanlarındaki gelişmeyi (terakki) hedefleyen ifade değerlendirilir.
Bu ifadenin dil bilinci, edebî teoriler ve felsefi bir arka plan oluşturmaya yönelik hedeflerle uyuştuğu görülür.
Topluluğun sadece sanatsal üretim değil, aynı zamanda düşünsel ve bilimsel gelişim de amaçladığını kavramak için önemlidir.
4
"Seviye-i fikriye" (düşünce seviyesi) ve "tezyid" (artırma/yükseltme) kelimelerinin anlamı çözümlenir.
Topluluğun, halkın ve okurun entelektüel düzeyini yükseltme aydın sorumluluğuna sahip olduğunu gösteren hedefle eşleştirilir.
Fecr-i Âti'nin bireysel sanat anlayışının yanında getirdiği bu toplumsal/kültürel hedefi ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Fecr-i Âti Edebiyatı'nın Oluşumu ve Şiir Anlayışı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1683Soru →

İlk Türk devletlerinin idari, siyasi ve kurumsal yapısını yansıtan aşağıdaki kavramları, karşılarında verilen açıklamalarıyla doğru biçimde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kut
Kurultay
İkili Teşkilat
Yabgu

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kut kavramı meşruiyet ve taht kavgaları ilişkisini kuran açıklamayla, Kurultay danışma niteliğindeki meclis tanımıyla, İkili Teşkilat ülkenin doğu-batı bölünmesiyle, Yabgu ise batı kanadını yöneten özerk hanedan üyesi tanımıyla eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede her terim kendi idari veya siyasi işleviyle örtüşmektedir: Kut meşruiyet ve veraset belirsizliğiyle, Kurultay son sözün kağana ait olduğu danışma meclisiyle, İkili Teşkilat doğu-batı idari bölünmesiyle, Yabgu ise batı idarecisinin özerkliğiyle doğru şekilde eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kut kavramının ilk T��rk devletlerindeki meşruiyet ve veraset sistemi üzerindeki çift yönlü etkisinin (ilahi yetki ve taht kavgaları) analiz edilmesi.
Kut kavramı, hükümdarlığa ilahi kaynak kazandıran ancak taht kavgalarına yol açan egemenlik anlayışı tanımıyla eşleştirilir.
Kut inancının sadece hükümdarın meşruiyetini değil, veraset belirsizliği yüzünden ortaya çıkan taht kavgalarını da doğrudan etkilediğini kavramak.
2
Kurultay meclisinin yapısı ve işlevinin incelenerek kağanın otoritesi karşısındaki rolünün belirlenmesi.
Kurultay, üyelerinin fikrinin alındığı ama son kararın kağana ait olduğu meclis açıklamasıyla eşleştirilir.
Kurultayın karar organı olmaktan çok, hükümdara danışmanlık yapan bir organ olduğunu ayırt etmek.
3
İkili Teşkilatın coğrafi genişlik ve yönetim kolaylığı ile federatif yapı ilişkisinin çözümlenmesi.
İkili Teşkilat, devletin doğu ve batı olarak iki idari kola bölünmesiyle eşleştirilir.
Teşkilatlanma biçiminin geniş sınırlardaki idari pratiklerle olan bağını göstermek.
4
Yabgu unvanının ikili yönetim yapısı içindeki konumunun ve özerklik düzeyinin incelenmesi.
Yabgu unvanı, batı kanadının iç işlerinde serbest ama merkeze bağlı yöneticisi açıklamasıyla eşleştirilir.
Batı kanadındaki idarecinin unvanı ve yetki sınırlarını tespit etmek.

Anahtar Kavram

İlk Türk devletlerinde veraset sistemi, idari teşkilatlanma ve meşruiyet yapılarının siyasi istikrar ve devlet bütünlüğü üzerindeki etkileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1684Soru →

Aşağıda sol sütunda Servet-i Fünun şiirinden alınan bazı dizeler ve günümüz Türkçesine çevirileri, sağ sütunda ise bu dizelerin temsil ettiği sanatçılar ile estetik/tematik şiir anlayışları verilmiştir. Sol sütundaki dizeleri, sağ sütundaki en uygun şiir anlayışıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş, / Eşini gāib eyleyen bir kuş gibi karlar..." (Günümüz Türkçesi: Bir beyaz titreyiş, dumanlı bir uçuş; eşini kaybetmiş bir kuş gibi karlar...)
"Örtün, evet ey haile... Örtün, evet ey şehr; / Örtün ve ebediyyen uyu, ey fâci-i dehr..." (Günümüz Türkçesi: Örtün, ey facia... Örtün, ey şehir; örtün ve sonsuza dek uyu, ey dünya faciası...)
"Yüklen getir o nuru, vatan bekliyor seni; / Gökten deha-yı narı çalan kahraman gibi!" (Günümüz Türkçesi: Yüklen getir o ışığı, vatan seni bekliyor; gökten ateş dehasını çalan kahraman gibi!)
"Uzanıyor bana doğru gölgeniz âheste âheste, / Sanki bir hayal-i sefil ki inler kafeste..." (Günümüz Türkçesi: Gölgeniz bana doğru yavaş yavaş uzanıyor, sanki kafeste inleyen sefil bir hayal gibidir...)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci dize Cenap Şahabettin'in kar yağışını sembolist yaklaşımla tasvir ettiği estetik anlayışla; ikinci dize Tevfik Fikret'in toplumsal-realist karamsarlığı şehre yüklediği anlayışla; üçüncü dize Tevfik Fikret'in gençliğe Batı'nın ilmini öğütleyen idealist didaktik anlayışıyla; dördüncü dize ise Cenap Şahabettin'in doğayı bireysel hayallerle betimleyen parnasyen-estetik şiir anlayışıyla eşleşmektedir.
Dizelerin estetik-tematik analizi doğrultusunda yapılan eşleştirmeler sırasıyla: Kış tasviri içeren sembolist doğa şiiri Cenap Şahabettin'in kar yağışı estetiğiyle; toplumsal-realist karamsarlık içeren Sis şiiri Tevfik Fikret'in siyasi muhalefetiyle; gençliğe seslenen didaktik Promete şiiri Tevfik Fikret'in idealist şiir anlayışıyla; bireysel ve öznel hayalleri yansıtan Yakazat-ı Leyliye şiiri ise Cenap Şahabettin'in parnasyen-estetik duyarlılığıyla eşleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dizedeki karların yağışının 'beyaz titreyi��' ve 'kuş' benzetmesiyle müzikal bir ahenk içinde verilmesini incelemek.
Bu dizelerin Cenap Şahabettin'in kış tabiatını sembolist estetikle ele alan ünlü 'Elhan-ı Şita' şiirine ait olduğu belirlenir ve kar yağışını musikiyle tasvir eden anlayışla eşleştirilir.
Şairin doğayı öznel, melankolik ve müzikal bir dille işleme tarzını ayırt etmek.
2
İkinci dizedeki 'Örtün ey haile (facia), örtün ey şehir' seslenişindeki toplumsal nefreti ve karamsar realizmi analiz etmek.
Bu dizelerin Tevfik Fikret'in dönemin baskıcı yönetimine ve İstanbul'a yönelik ağır eleştiriler içeren 'Sis' şiirine ait olduğu bulunur ve siyasi baskıyı şehre yükleyen toplumsal-realist şiir anlayışıyla eşleştirilir.
Sanatçının Servet-i Fünun sonrasındaki toplumsal muhalif kimliğini ve parnasyen realizmini saptamak.
3
Üçüncü dizedeki 'Gökten deha-yı narı çalan kahraman gibi nuru vatan için getirmek' ifadesini ve gençliğe yönelik iletisini değerlendirmek.
Bu dizelerin Tevfik Fikret'in gençlere Batı'nın bilimini alarak ülkeyi kalkındırmayı öğütleyen 'Promete' şiirine ait olduğu belirlenir ve idealist-didaktik şiir anlayışıyla eşleştirilir.
Fikret'in topluma yön verme ve idealist aydın yetiştirme misyonuna sahip şiirlerini tespit etmek.
4
Dördüncü dizedeki 'gölgeniz uzanıyor', 'hayal-i sefil ki inler kafeste' ifadelerindeki bireysel melankoliyi ve süslü imge dünyasını incelemek.
Bu dizelerin Cenap Şahabettin'in doğayı tamamen bireysel hisler ve öznel hayallerle tasvir ettiği 'Yakazat-ı Leyliye' şiirine ait olduğu görülür ve parnasyen-estetik duyarlılıkla eşleştirilir.
Cenap Şahabettin'in toplumsal konulardan uzak, tamamen sanatsal ve bireysel olan tablo şiir tarzını analiz etmek.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun Şiirinde Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in Estetik ve Tematik Ayrımı
Soru 1685Soru →

Servet-i Fünun Dönemi Türk şiirinin estetik ve tematik çeşitliliğini kavramak amacıyla sol sütunda verilen şiir parçalarını, sağ sütunda yer alan estetik yönelim ve temsilci açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

"Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş,
Eşini gaib eyleyen bir kuş
Gibi kar..."
(Günümüz Türkçesi: Bir beyaz titreyiş, dumanlı bir uçuş; eşini kaybetmiş bir kuş gibi kar...)
"Örtün, evet ey hâile, örtün, evet ey şehr;
Örtün ve ebedî uyu, ey fâci'-i dehr..."
(Günümüz Türkçesi: Örtün, evet ey facia, ��rtün, evet ey şehir; örtün ve sonsuza dek uyu, ey dünyanın günahkârı/faciası...)
"Yüklen o ağır kütleyi, evet fikri, zekâyı,
Gösteriver halkına bir parça ziyâyı!"
(Günümüz Türkçesi: O ağır kütleyi, yani fikri ve zekâyı yüklen; halkına bir parça ışık gösteriver!)
"Süzülür mavi bir duman gibi şeb,
Gecenin bağrına döküldü zehep..."
(Günümüz Türkçesi: Gece mavi bir duman gibi süzülür, gecenin bağrına altınlar döküldü...)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleşmeler şu şekildedir: Kar yağışı betimlemesiyle bilinen dize Cenap Şahabettin'in sembolist doğa şiiri açıklamasıyla; İstanbul'u hedef alan dize Tevfik Fikret'in toplumsal/eleştirel şiiriyle; gençliğe hitap eden dize Tevfik Fikret'in didaktik/toplumsal şiiriyle; gece ve ışık tasvirleri barındıran dize ise Cenap Şahabettin'in bireysel-estetik parnasyen tasviriyle eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; 'Bir beyaz lerze...' ile başlayan doğa tasviri Cenap Şahabettin'in sembolist kar yağışı betimlemesiyle; 'Örtün, evet ey hâile...' dizesi Tevfik Fikret'in İstanbul'u ahlaki çöküşü üzerinden eleştirdiği toplumsal şiiriyle; 'Yüklen o ağır kütleyi...' dizesi Tevfik Fikret'in aydın gençliğe ışık götürme misyonunu aşıladığı didaktik şiiriyle; 'Süzülür mavi bir duman...' dizesi ise Cenap Şahabettin'in akşam görünümlerini parnasyen resimsel titizlikle yansıttığı bireysel şiiriyle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Şiir parçalarının dil, üslup ve içerik özelliklerinin tespiti.
Birinci ve dördüncü parçalarda doğa tasvirleri ve bireysel duyarlılık (kar, gece); ikinci ve üçüncü parçalarda ise toplumsal yergi ve aydınlanma çağrısı (İstanbul eleştirisi, gençliğe rehberlik) tespit edilmiştir.
Şairlerin sanat çizgisi (Fikret'in toplumsal, Cenap'ın bireysel) ile şiirlerin içerikleri arasında doğrudan ilişki kurmak gerekir.
2
Eser-şair eşleştirmelerinin yapılması.
Birinci parça Cenap Şahabettin'in 'Elhan-ı Şita' şiiriyle, ikinci parça Tevfik Fikret'in 'Sis' şiiriyle, üçüncü parça Tevfik Fikret'in 'Promete' şiiriyle, dördüncü parça ise Cenap Şahabettin'in 'Yakazat-ı Leyliye' şiiriyle eşleşir.
Edebi metinlerin anahtar kelimeleri ve dil içi çevirileri şiirlerin hangi ünlü Servet-i Fünun eserine ait olduğunu açıkça göstermektedir.
3
Eserlerin temsil ettikleri şiir anlayışlarıyla ilişkilendirilmesi.
Tevfik Fikret'in eserleri toplumsal-eleştirel ve didaktik özellikler taşırken, Cenap Şahabettin'inkiler müzikal (sembolist) ve resimsel (parnasyen) bireysel niteliklere sahiptir.
Servet-i Fünun şiirinin iki büyük ismi arasındaki en temel ayrım, Fikret'in sosyal meselelere yönelmesi, Cenap'ın ise estetik saflığı korumasıdır.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun şiirinde Tevfik Fikret'in toplumsal/didaktik yönü ile Cenap Şahabettin'in bireysel/estetik (Sembolizm ve Parnasizm) yönünün karşılaştırılması.
Soru 1686Soru →

Aşağıda Türkiye'deki bazı tarımsal yöreler/projeler ile bu alanlarda öne çıkan tarım yöntemleri ve ürün dağılış özellikleri verilmiştir. Bu yöreleri ilgili tarımsal özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Konya Ovası Projesi (KOP) Sahası
Doğu Karadeniz Kıyı Kuşağı
Çukurova Deltası
Ergene Havzası

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Konya Ovası Projesi (KOP) Sahası ile sulama sonucu nadasın azalması; Doğu Karadeniz ile düzenli yağış sayesinde nadasın olmaması ve çay/fındık tarımı; Çukurova Deltası ile entansif yöntemlerle yılda birden fazla ürün ve pamuk/soya üretimi; Ergene Havzası ile karasal alanda ayçiçeği/buğday ve nehir boylarında çeltik üretimi eşleşmektedir.
Eşleştirmede KOP Sahası'nda sulamanın artmasıyla nadasın azalıp şeker pancarı/mısır tarımının gelişmesi; Doğu Karadeniz kıyısında düzenli yağışla nadasın olmaması ve çay/fındık tarımı; Çukurova'da entansif tarımla yılda birden fazla ürün alınabilmesi; Ergene Havzası'nda ise karasal buğday/ayçiçeği tarımı ile akarsu boylarında çeltik üretimi yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Konya Ovası Projesi (KOP) sulama yatırımlarının tarımsal yöntemlere ve ürün çeşidine etkisini analiz etmek.
Sulama sayesinde nadas alanlarının azaldığı, şeker pancarı ve mısır gibi suya bağımlı ürünlerin üretiminin arttığı tespit edilir.
KOP, İç Anadolu'daki yarı kuraklığın getirdiği sınırlamaları aşarak sulu tarıma geçilmesini sağlamıştır.
2
Doğu Karadeniz Kıyı Kuşağı'nın iklim ve tarım yöntemi ilişkisini incelemek.
Yıl boyu nemli iklimden dolayı nadasa gerek kalmadığı, nem ve kış ılıklığı isteyen çay ve fındık tarımının baskın olduğu görülür.
Düzenli yağış rejimi nadas tarımını doğrudan engeller.
3
Çukurova Deltası'ndaki tarımsal verimlilik ve yöntem özelliklerini değerlendirmek.
Akdeniz iklimi ve alüvyal topraklar sayesinde entansif tarım yapıldığı ve pamuk, soya, narenciye gibi katma değerli ürünlerden yılda birden fazla hasat alındığı belirlenir.
Delta ovaları yüksek tarımsal potansiyel ve modern tarım yöntemlerinin (entansif) uygulanması için en elverişli alanlardır.
4
Ergene Havzası'ndaki iklimsel sınırlılıklar ile akarsu varlığının tarıma etkisini eşleştirmek.
Karasal iklimde nadasa da yer verilerek buğday ve ayçiçeği üretilirken, Meriç ve Ergene akarsuları çevresinde sulamayla çeltik yetiştirildiği saptanır.
Ergene'deki akarsu boyları çeltik (pirinç) üretimi için gerekli su kaynağını sağlar.

Anahtar Kavram

Türkiye'de tarım yöntemleri, iklim ve yer şekillerinin tarımsal faaliyetlere etkisi ile tarım ürünlerinin coğrafi dağılışı.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1687Soru →

İslamiyet'in doğuşu ve Hicret sürecinde yaşanan siyasi, sosyal ve kurumsal gelişmelere dair aşağıdaki kavramları, bu kavramların tarihsel önemini belirten açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Akabe Biatları
Muahat (Kardeşleşme)
Medine Vesikası
Ashab-ı Suffe

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Akabe Biatları hicret öncesi siyasi sözleşmeyi, Muahat Medine'deki ekonomik ve sosyal yardımlaşma kardeşliğini, Medine Vesikası şehri savunan ilk yazılı anayasal belgeyi, Ashab-ı Suffe ise Mescid-i Nebevi bünyesindeki ilk eğitim kurumunu temsil etmektedir.
Doğru eşleştirmeler yapıldığında, Akabe Biatları hicret öncesi siyasi desteği, Muahat Ensar-Muhacir kardeşliğini, Medine Vesikası anayasal ortak yaşam belgesini, Ashab-ı Suffe ise ilk yatılı eğitim kurumunu doğru şekilde niteler.

Adım Adım Çözüm

1
Hicret öncesinde Medine'den gelen kabilelerle yapılan bağlılık ve koruma sözleşmelerini incelemek.
Bu sözleşmelerin Akabe Biatları olduğu belirlenir.
Hicret'in gerçekleşebilmesi için Medine'deki kabilelerin desteği ve daveti şarttır, bu da Akabe görüşmeleriyle hukuki zemine kavuşmuştur.
2
Hicret sonrası göç edenlerin (Muhacir) yerel halkla (Ensar) kurduğu sosyo-ekonomik dayanışma modelini analiz etmek.
Bu modelin Muahat (Kardeşleşme) olduğu sonucuna ulaşılır.
Medine'ye göç edenlerin mülksüzleşmesi ve iş bulma sıkıntısı, yerel halkla kurulan kardeşlik bağı sayesinde aşılmıştır.
3
Medine'de kurulan ilk İslam devletinin farklı inanç gruplarıyla imzaladığı ortak savunma ve idari sözleşmeyi araştırmak.
Bu belgenin Medine Vesikası olduğu tespit edilir.
Medine Vesikası, Müslümanlar ile Yahudiler ve diğer grupların haklarını belirleyen ilk yazılı anayasal vesikadır.
4
Mescid-i Nebevi'nin yanında yer alan eğitim-öğretim ve barınma birimini tanımlamak.
Bu kurumun Ashab-ı Suffe olduğu anlaşılır.
Medine'de kurulan Suffe, İslam dünyasında örgün eğitim ve din görevlisi yetiştirme faaliyetlerinin ilk merkezidir.

Anahtar Kavram

Hicret'in ardından Medine'de kurulan devletleşme, eğitim ve toplumsal entegrasyon kurumları ile hicret öncesi siyasi hazırlık aşamaları.
Soru 1688Soru →

A��ağıda antik döneme ait yazı sistemleri ve yazı malzemeleri ile bunların tarihsel gelişim özellikleri ve işlevleri verilmiştir. Bu unsurları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Çivi Yazısı ve Kil Tablet
Hiyeroglif ve Papirüs
Fenike Alfabesi
Parşömen

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Çivi Yazısı ve Kil Tablet Sümer tapınak ekonomisiyle; Hiyeroglif ve Papirüs Mısır resim yazısıyla; Fenike Alfabesi Akdeniz ticaretiyle; Parşömen ise Bergama Krallığı ile eşleşmelidir.
Çivi yazısı ve kil tablet Mezopotamya/Sümer uygarlığına; Hiyeroglif ve Papirüs Mısır uygarlığına; Fenike Alfabesi Akdeniz havzası ticaretine; Parşömen ise Bergama Krallığı'na ait olup doğru eşleşmeler sırasıyla bu tarihsel bağlamlara dayanmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Çivi yazısının ve kil tabletin Mezopotamya'daki kökeni belirlenir.
Çivi yazısının Sümer zigguratlarındaki muhasebe kayıtları ihtiyacından doğduğu ve kil tabletlere yazıldığı tespit edilir.
Sümer tapınak ekonomisi ile kil tablet eşleşmesini kurmak.
2
Hiyeroglif ve papirüsün coğrafi ve kültürel kökeni analiz edilir.
Bu unsurların Nil Deltası ve Mısır medeniyetine ait olduğu belirlenir.
Resim yazısı olan hiyeroglifin papirüs malzemesi ile ilişkisini doğrulamak.
3
Fenike alfabesinin ortaya çıkış amacı ve etkisi incelenir.
Fenike alfabesinin Akdeniz deniz ticaretindeki ihtiyaçlardan doğduğu ve okuma-yazmayı kolaylaştırdığı görülür.
Ticari kolaylık ve harf yazısı gelişimi arasındaki bağlamı kurmak.
4
Parşömen malzemesinin üretim yeri ve özellikleri değerlendirilir.
Parşömenin Bergama'da hayvan derisinden üretilen dayanıklı bir yazı malzemesi olduğu tespit edilir.
Bergama Krallığı ve parşömen eşleşmesini netleştirmek.

Anahtar Kavram

Yazı sistemlerinin gelişim süreçleri, yazı malzemeleri ve bunların tarihsel işlevleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1689Soru →

Aşağıdaki bölgesel kalkınma projelerini, Türkiye coğrafyasındaki temel hedefleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Doğu Anadolu Projesi (DAP)
Konya Ovası Projesi (KOP)
Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK)
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğu Anadolu Projesi (DAP) - Meraların ıslahı ve hayvancılık; Konya Ovası Projesi (KOP) - Mavi Tünel ve yeraltı su seviyesinin korunması; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) - Kömür/demir-çelik modernizasyonu ve ekonomik çeşitlilik; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) - Yeşil Yol ve yayla turizmi.
Bölgesel kalkınma projeleri, bölgelerin mevcut potansiyellerine göre tasarlanır. Doğu Anadolu Projesi (DAP) meraların ıslahı ve hayvancılığı; Konya Ovası Projesi (KOP) Mavi Tünel vasıtasıyla sulu tarımı ve su kaynaklarının korunmasını; Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi (ZBK) madencilik ile demir-çelik sanayisinin modernizasyonunu ve alternatif sektörleri; Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) ise Yeşil Yol ile yayla turizmini canlandırmayı ve ulaşım altyapısını güçlendirmeyi hedefler. Eşleştirmeler bu coğrafi ve ekonomik dinamiklerle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Doğu Anadolu Projesi'nin (DAP) coğrafi şartlara dayalı temel hedefini belirlemek.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin engebeli yapısı ve iklim şartları tarımı sınırladığından, hayvancılığın ıslahı ve et-süt entegre tesislerinin kurulması hedefleriyle eşleştirilir.
DAP kapsamında mera hayvancılığının modernize edilmesi bölgesel kalkınma için en birincil ekonomik araçtır.
2
Konya Ovası Projesi'nin (KOP) sulama odaklı altyapı faaliyetlerini incelemek.
Göksu Havzası sularının Mavi Tünel ile ovaya aktarılması ve yeraltı su seviyesinin korunması hedefleriyle eşleştirilir.
KOP alanında yağış yetersizliği ve aşırı yeraltı suyu kullanımı obruk oluşumlarına yol açtığı için su aktarımı hayati önem taşır.
3
Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi'nin (ZBK) endüstriyel hedeflerini saptamak.
Taşkömürüne dayalı sanayide modernizasyon sağlanması ve maden dışı alternatif sektörlerin kurulması hedefleriyle eşleştirilir.
ZBK bölgesinin sadece madencilik ve demir-çelik sanayisine bağımlı olması, olası ekonomik krizlerin etkisini artırdığı için sektörel çeşitlilik planlanmıştır.
4
Doğu Karadeniz Projesi'nin (DOKAP) turizm odaklı ulaşım hedefini analiz etmek.
Yeşil Yol projesiyle yaylaların entegre edilmesi ve ulaşım ağının geliştirilmesi hedefleriyle eşleştirilir.
DOKAP bölgesinde dağlık yer şekilleri ulaşımı zorlaştırırken, yayla turizmi potansiyeli yüksektir; bu nedenle yaylaları birbirine bağlayan ulaşım projeleri geliştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Bölgesel Kalkınma Projelerinin Amaçları
Soru 1690Soru →

Divan şiirinde dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin kendilerine has yapısal ve içeriksel özellikleri bulunmaktad��r. Buna göre, numaralanmış nazım şekillerini harflerle belirtilen tanımlayıcı özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Rubai
Tuyuğ
Şarkı
Terkib-i Bent

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Rubai nazım şeklinin Fars kökenli 24 kalıplı tanım ile; Tuyuğ nazım şeklinin Türk kökenli tek kalıplı tanım ile; Şarkı nazım şeklinin meyan ve nakarat içeren bestelik tanım ile; Terkib-i Bent nazım şeklinin ise vasıta beyti değişen bentli tanım ile eşleştirilmesi gerekir.
Doğru eşleştirmede; rubai Fars kökenli ve 24 kalıplı açıklamayla, tuyuğ Türk kökenli ve tek kalıplı açıklamayla, şarkı meyan ve nakarat içeren bestelik yapısıyla, terkib-i bent ise vasıta beyti değişen bentli yapısıyla eşleşir. Bu eşleştirme her nazım şeklinin en belirleyici biçimsel ve kökensel özelliklerini yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Dörtlükle kurulan tek bentlik nazım şekillerini ayırt etmek için köken ve vezin özelliklerini incelemek.
Fars edebiyatı kökenli ve 24 farklı arûz kalıbıyla yazılan şekil Rubai; Türklerin kazandırdığı ve tek bir kalıpla yazılan şekil ise Tuyuğ olarak belirlenmiştir.
Rubai ve tuyuğ tek dörtlükten oluşmalarına rağmen bu ayırt edici nitelikleriyle birbirlerinden ayrılırlar.
2
Bentlerle kurulan şarkı nazım şeklinin yapısal unsurlarını tespit etmek.
Şarkının bestelenmek amacıyla yazıldığı, meyan ve nakarat gibi kendine has bölümleri olduğu belirlenmiştir.
Şarkı nazım şekli, musiki ile doğrudan ilişkili olan meyan ve nakarat yapılarıyla tanınır.
3
Bentlerle kurulan ve geniş hacimli olan terkib-i bent nazım şeklinin vasıta beyti özelliğini belirlemek.
Terkib-i bentte bentleri birbirine bağlayan vasıta beytinin her bendin sonunda değiştiği saptanmıştır.
Vasıta beytinin değişmesi terkib-i bendi, vasıta beyti aynen tekrarlanan terci-i bentten ayıran en önemli yapısal farktır.

Anahtar Kavram

Divan edebiyatında dörtlük ve bentlerle kurulan nazım şekillerinin ayırt edici yapısal ve kökensel özellikleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1691Soru →

Türkiye'de ulaşım sistemlerinin gelişim süreci ve uygulanan ulaşım politikaları göz önüne alındığında, sol sütunda verilen dönemleri sağ sütundaki temel ulaştırma özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Osmanlı Dönemi
1923 - 1950 Dönemi
1950 - 2000 Dönemi
2000 ve Sonrası Dönem

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Osmanlı Dönemi ile Avrupalı devletlerin imtiyazlarıyla ilk demiryolu hatlarının yapılması; 1923-1950 Dönemi ile devlet politikası olarak demiryolu yapımına öncelik verilmesi; 1950-2000 Dönemi ile karayolu taşımacılığının baskın hale gelmesi; 2000 ve Sonrası Dönem ile Yüksek Hızlı Tren ve mega projelerin hayata geçirilmesi eşleşmektedir.
Osmanlı döneminde yabancı imtiyazlı liman demiryolu bağlantıları, 1923-1950 arası ulusal kalkınma amaçlı demiryolları, 1950 sonrası karayolu baskınlığı ve 2000 sonrası modern YHT ile bölünmüş yollar doğru eşleşmeyi sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemindeki ulaştırma önceliklerini analiz etmek.
Osmanlı Dönemi'ndeki ilk demiryolları, yabancı imtiyaz sahiplerince tarım ve maden bölgelerini limanlara bağlamak için tasarlanmıştır.
Osmanlı ulaşım ağlarının sömürgeci-ticari karakterini belirlemek.
2
Cumhuriyet'in kurulmasından 1950 yılına kadar geçen süredeki ulaştırma politikasını incelemek.
Bu dönemde demiryolları millileştirilmiş ve yeni hatlar tamamen yerli/milli kaynaklarla ülke güvenliği ve milli pazar için yapılmıştır.
1923-1950 arasındaki demiryolu hamlesinin amacını tespit etmek.
3
1950'den sonraki dönemin ulaşım modlarındaki değişimi değerlendirmek.
1950 sonrasında dış yardımlar (Marshall yardımları) ve değişen siyasi tercihler sonucu yatırımlar karayoluna kaymış ve karayolu taşımacılığı baskın hale gelmiştir.
Karayolu odaklı dönem başlangıcını belirlemek.
4
2000 yılından günümüze kadar olan dönemdeki gelişmeleri saptamak.
Bu dönem YHT ağlarının kurulması, bölünmüş yolların artırılması ve büyük altyapı projeleriyle karakterize edilir.
Modern ulaştırma vizyonunun öğelerini tespit etmek.

Anahtar Kavram

Türkiye'de ulaşım politikalarının ve sistemlerinin tarihsel dönemlere göre gelişimi.
Soru 1692Soru →

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), sadece toprak ve su kaynaklarının geliştirilmesine dayalı bir altyapı projesi olmayıp; tarım, sanayi, enerji, ulaşım, eğitim, sağlık ve kırsal-kentsel altyapı alanlarını kapsayan çok sektörlü ve entegre bir bölgesel kalkınma projesidir.

Buna göre, projenin aşağıda verilen temel uygulama/altyapı bileşenleri ile bu bileşenlerin doğrudan hedeflediği amaçları doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Şanlıurfa Tünelleri ve ana sulama kanallarının inşas��
Çok Amaçlı Toplum Merkezleri'nin (ÇATOM) kurulması
Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde büyük barajların kurulması
Bölgede sulamalı tarım imkânlarının yaygınlaştırılması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şanlıurfa Tünelleri tarımda iklim bağımlılığını azaltmakla; ÇATOM sosyal boyutta kadınların toplumsal hayata entegrasyonuyla; Fırat ve Dicle üzerindeki barajlar elektrik enerjisi üretimiyle; sulamalı tarımın yaygınlaştırılması ise nadas alanlarının azaltılması ve pamuk gibi endüstri bitkilerinin artırılmasıyla eşleşmektedir.
Şanlıurfa Tünelleri tarımda iklim bağımlılığını azaltmakla; ÇATOM sosyal boyutta kadınların toplumsal hayata entegrasyonuyla; Fırat ve Dicle üzerindeki barajlar elektrik enerjisi üretimiyle; sulamalı tarımın yaygınlaştırılması ise nadas alanlarının azaltılması ve pamuk gibi endüstri bitkilerinin artırılmasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sulama kanallarının ve tünellerin işlevini analiz etme
Şanlıurfa Tünelleri gibi sulama yatırımları, kurak olan bölge topraklarına su taşıyarak tarımsal üretimi yağışa bağımlı olmaktan kurtarır. Bu durum sulama altyapısı ile tarımda doğal koşulların etkisini azaltma amacını eşleştirir.
Altyapı yatırımlarının tarımsal üretim istikrarı üzerindeki etkisini belirlemek için.
2
ÇATOM'ların kuruluş amacını belirleme
Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM), GAP'ın insani ve sosyal gelişim boyutunu temsil eder. Özellikle bölgedeki kadınların okuryazarlık, mesleki beceri ve sosyal yaşama katılımını artırmayı hedefler.
Sosyal projelerin bölgesel kalkınmadaki rolünü analiz etmek için.
3
Fırat ve Dicle üzerindeki barajların temel amacını analiz etme
Bu akarsular üzerine kurulan devasa barajlar (Atatürk, Karakaya vb.), Türkiye'nin enerji arz güvenliğini sağlamak amacıyla temiz ve yenilenebilir hidroelektrik enerji üretimi gerçekleştirmektedir.
Su kaynaklarının enerji sektöründeki kullanım amacını eşleştirmek için.
4
Sulamalı tarımın ürün deseni ve arazi kullanımı üzerindeki etkilerini inceleme
Sulamayla birlikte nadasa bırakılan topraklar azalmış, nöbetleşe ekim yaygınlaşmış ve katma değeri yüksek olan pamuk, mısır gibi endüstri bitkilerinin tarımı ön plana çıkmıştır.
Tarım yöntemlerindeki değişimin ekonomik çıktılarla ilişkisini saptamak için.

Anahtar Kavram

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) bileşenleri, amaçları ve sosyo-ekonomik etkileri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1693Soru →

Uluslararası turizm faaliyetleri; ekonomik, sosyo-kültürel, ekolojik ve politik alanlarda küresel ölçekte hem olumlu hem de olumsuz etkilere yol açmaktadır.

Aşağıda verilen uluslararası turizm örnekleri ile bu örneklerin temsil ettiği küresel etki türlerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kayıp Kent Machu Picchu'yu (Peru) ziyaret eden turist sayısının taşıma kapasitesini aşmasıyla antik yolların ve çevre ekosistemin zarar görmesi
Karayip ülkelerinde turizm faaliyetlerinin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYİH) içindeki payının artması ve doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi
Venedik'te (İtalya) kitle turizminin etkisiyle yerel halkın geleneksel yaşam tarzının değişmesi, konut fiyatlarının artması ve kentin bir 'açık hava müzesine' dönüşerek kimliksizleşmesi
Soğuk Savaş döneminde düzenlenen sınır ötesi turizm turlarının, düşman bloklardaki toplumların birbirine yönelik algılarını değiştirerek barış ortamına katkı sunması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Peru'daki Machu Picchu örneği 'Olumsuz Ekolojik Etki' ile, Karayip ülkeleri örneği 'Olumlu Ekonomik Etki' ile, Venedik örneği 'Olumsuz Sosyo-Kültürel Etki' ile ve Soğuk Savaş dönemindeki turlar örneği ise 'Olumlu Politik Etki' ile eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede; Machu Picchu örneği tarihi çevre ve doğal ekosisteme verilen zararı temsil ettiği için 'Olumsuz Ekolojik Etki'ye; Karayip ülkeleri örneği GSYİH artışı ve doğrudan yabancı yatırımlar gibi finansal kazanımları yansıttığı için 'Olumlu Ekonomik Etki'ye; Venedik örneği yerel halkın yaşam tarzındaki değişimleri ve kimlik kaybını gösterdiği için 'Olumsuz Sosyo-Kültürel Etki'ye; Soğuk Savaş dönemi turları ise uluslararası barış ve diplomatik yakınlaşmayı simgelediği için 'Olumlu Politik Etki'ye karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Machu Picchu örneğini inceleme
Peru'daki Machu Picchu antik kentinde aşırı turist yoğunluğunun çevre ekosisteme ve tarihi dokuya verdiği zararlar tespit edilir. Bu durum doğa ile ilgili olduğundan 'Olumsuz Ekolojik Etki' ile eşleştirilir.
Turizmin doğal ve tarihi çevreye verdiği fiziksel zararlar ekolojik boyut kapsamındadır.
2
Karayip ülkeleri örneğini inceleme
GSYİH artışı ve doğrudan yabancı yatırımların çekilmesi gibi finansal kazanımlar tespit edilir. Bu durum ekonomi ile ilgili olduğundan 'Olumlu Ekonomik Etki' ile eşleştirilir.
Gelir, döviz girdisi ve yatırım gibi kavramlar turizmin ekonomik boyutunu oluşturur.
3
Venedik örneğini inceleme
Yerel halkın yaşam tarzının değişmesi, geleneksel dokunun kaybolması ve şehrin kimliksizleşmesi gibi toplumsal değişimler tespit edilir. Bu durum toplum yapısı ve kültürel değerler ile ilgili olduğundan 'Olumsuz Sosyo-Kültürel Etki' ile eşleştirilir.
Toplumun gelenekleri, yaşam kalitesi ve kültürel kimliği üzerindeki değişimler sosyo-kültürel boyut kapsamındadır.
4
Soğuk Savaş dönemi örneğini inceleme
Sınır ötesi turların toplumlar arası algıyı değiştirerek küresel barışa katkıda bulunması tespit edilir. Bu durum ülkeler arası siyasi ilişkilerle ilgili olduğundan 'Olumlu Politik Etki' ile eşleştirilir.
Ülkeler arası ilişkiler ve dünya barışına katkı gibi unsurlar politik boyut kapsamındadır.

Anahtar Kavram

Uluslararası turizmin küresel etkileri; ekonomik (döviz girdisi, istihdam), sosyo-kültürel (kültürel etkileşim, geleneklerin değişmesi), ekolojik (doğal çevrenin korunması veya tahribi) ve politik (uluslararası barış, diplomatik ilişkiler) olmak üzere farklı boyutlarda gerçekleşir.
Soru 1694Soru →

Aşağıdaki tabloda sol sütunda yer alan karakteristik ��zellikleri, sağ sütundaki uygun divan edebiyatı nazım şekilleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Gazelin her beytinin önüne başka bir şair tarafından aynı vezin ve kafiyede ikişer dize eklenerek oluşturulan, dörtlük esasına dayalı musammat türü
Fars edebiyatı kökenli olup aruzun kendine has 2424 kalıbıyla yazılan, genellikle felsefi ve mistik düşüncelerin yoğun biçimde aktarıldığı tek dörtlükten oluşan nazım şekli
Halk şiirindeki mani tarzı söyleyişin etkisiyle Türkler tarafından divan şiirine kazandırılan, sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şekli
Lirik ve aşkane konuların işlendiği, bestelenmek amacıyla yazılan, üçüncü dizesi meyan, dördüncü dizesi ise nakarat olarak adlandırılan bentlerle kurulu nazım şekli

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Gazelin beyitlerine dize ekleyerek dörtlük oluşturma özelliği terbi ile; aruzun özel 2424 kalıbıyla yazılan Fars kökenli tek dörtlük rubai ile; Türklerin kazandırdığı ve tek aruz kalıbıyla yazılan tek dörtlük tuyuğ ile; meyan ve nakaratı olan bestelenmeye uygun bentli yapı ise şarkı ile eşleşmektedir.
Verilen tanımlardan gazel beyitlerinin üzerine ikişer dize eklenerek dörtlük elde edilmesi terbiye; Fars kökenli ve özel 2424 kalıplı tek dörtlük rubaiye; Türklerin kazandırdığı tek aruz kalıplı tek dörtlük tuyuğa; bestelenmek amacıyla yazılan meyan ve nakaratlı biçim ise şarkıya karşılık gelerek doğru eşleşmeyi sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk tanımdaki gazelin beyitlerine dize ekleyerek dörtlük oluşturma işlemini incelemek.
Bu işlem, Arapça kökenli 'dörtleme' anlamına gelen terbi nazım şeklini tanımlar.
Terbi, mevcut bir gazelin beyitlerinin üzerine ikişer dize eklenerek musammat oluşturulması esasına dayanır.
2
İkinci tanımdaki Fars edebiyatı kökenli, kendine has 2424 aruz kalıbı olan tek dörtlük formunu incelemek.
Bu tanım rubai nazım şekline karşılık gelir.
Rubai, aruzun ahreb ve ahrem adı verilen özel kalıplarıyla yazılan ve tek dörtlükten oluşan Fars edebiyatı menşeli biçimdir.
3
Üçüncü tanımdaki Türklerin divan edebiyatına kazandırdığı, tek kalıpla yazılan tek dörtlük formunu incelemek.
Bu özellikler tuyuğ nazım şeklini göstermektedir.
Tuyuğ, Türklerin halk şiirindeki maniden esinlenerek divan şiirine kazandırdığı ve sadece 'fâilâtün fâilâtün fâilün' kalıbıyla yazılan tek dörtlükten oluşan nazım şeklidir.
4
Dördüncü tanımdaki bestelenmek amacıyla yazılan meyan ve nakaratlı bent yapısını incelemek.
Bu nitelikler şarkı nazım şeklini tanımlar.
Şarkı, Türklerin kazandırdığı, bestelenmeye uygun, meyan ve nakarat unsurlarını barındıran bentlerle kurulan nazım şeklidir.

Anahtar Kavram

Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri - Dörtlük ve Bentlerle Kurulanlar
Soru 1695Soru →

Aşağıdaki felsefi kuramları, varlığın doğasına dair ileri sürdükleri temel iddialarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Platon'un İdealar Kuramı
Aristoteles'in Madde-Form Kuramı
Descartes'ın Kartezyen Düalizmi
Husserl'in Fenomenolojik Öz Kavrayışı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Platon'un İdealar Kuramı'nın değişmeyen zihinsel özler dünyasını savunan ifadeyle, Aristoteles'in Madde-Form Kuramı'nın madde ile biçim verici ilkenin birliğini savunan ifadeyle, Descartes'ın Kartezyen Düalizmi'nin madde ve ruh olmak üzere iki tözü savunan ifadeyle, Husserl'in Fenomenolojik Öz Kavrayışı'nın nesnelerin paranteze alınmasını savunan ifadeyle eşleşmesi gerekir.
Doğru eşleştirmede; Platon'un idealar dünyasını ve duyusal dünyanın gölge niteliğini vurgulayan tanımı, Aristoteles'in tözü madde ve form birliği olarak ele alan görüşü, Descartes'ın ruh ve beden/madde düalizmi ve Husserl'in paranteze alma yöntemini içeren fenomenolojisi kendi doğru açıklamalarıyla eşleşmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Her felsefi kuramın temel anahtar kavramlarını belirleyin.
İdealar Kuramı için 'idea/zihinsel özler', Madde-Form Kuramı için 'madde/biçim verici ilke', Kartezyen Düalizm için 'iki töz/madde ve ruh', Fenomenoloji için 'paranteze alma/saf özler' kavramları öne çıkmaktadır.
Kuramların özgün iddialarını eşleştirebilmek için temel kavramların ayırt edilmesi gerekir.
2
Belirlenen anahtar kavramları sağ sütundaki tanımlarla eşleştirin.
Platon'un kuramı değişmeyen özlerle, Aristoteles'in kuramı madde ve formun birliğiyle, Descartes'ın modeli madde ve ruh ikiliğiyle, Husserl'in yöntemi ise paranteze almayla eşleşir.
Her kuramın kendi felsefi iddiasına karşılık gelen açıklamayı bulmak doğru eşleştirmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Varlık felsefesinde farklı filozofların varlığın doğasına ve tözüne dair geliştirdikleri kuramsal yaklaşımlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1696Soru →

Aşağıdaki sol sütunda verilen 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairlerini, sağ sütundaki belirleyici edebi tarzları, unvanları veya sanatsal özellikleri ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Necâtî Bey
Ahmet Paşa
Bâkî
Fuzûlî

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Necâtî Bey - Mahallileşme ve atasözleri öncüsü, Ahmet Paşa - Hüsrev-i Rûm ve Kerem Kasidesi, Bâkî - Sultânü'ş-Şuarâ ve rindane gazel, Fuzûlî - Âşıkane gazel ve ilahi aşk şeklinde eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede Necâtî Bey atasözü ve deyimleri şiire katan 15. yüzyıl şairi olarak; Ahmet Paşa 'Hüsrev-i Rûm' lakaplı 15. yüzyıl şairi olarak; Bâkî 'Sultânü'ş-Şuarâ' unvanlı 16. yüzyıl şairi olarak; Fuzûlî ise ilahi aşkı ve ızdırabı işleyen 16. yüzyıl şairi olarak doğru özelliklerle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Şairlerin yaşadıkları yüzyılları belirlemek.
Ahmet Paşa ve Necâtî Bey 15. yüzyıl; Bâkî ve Fuzûlî ise 16. yüzyıl şairleridir.
Zaman dilimi tespiti, eşleştirme seçeneklerini daraltmaya yardımcı olur.
2
Şairlerin kendilerine has edebi niteliklerini ve unvanlarını incelemek.
Necâtî Bey mahallileşme ve atasözleriyle; Ahmet Paşa 'Hüsrev-i Rûm' unvanıyla; Bâkî 'Sultânü'ş-Şuarâ' unvanı ve rindane tarzıyla; Fuzûlî ise âşıkane gazel tarzıyla bilinir.
Her şairin divan edebiyatındaki karakteristik yönlerini bulmak doğru eşleştirmeyi sağlar.
3
Tespit edilen eşleşmeleri bir araya getirmek.
Sol sütundaki isimler sağ sütundaki edebi açıklamalarıyla birebir örtüşür.
Tüm şairlerin ayırt edici özellikleri ve yüzyılları eksiksiz şekilde eşleşmiş olur.

Anahtar Kavram

15. ve 16. Yüzyıl Divan Şairlerinin Belirleyici Edebi Özellikleri
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1697Soru →

Aşağıda sol sütunda Tanzimat I. Dönem'in önde gelen sanatçıları, sağ sütunda ise bu sanatçıların edebi kişiliklerine ve çalışmalarına dair belirleyici özellikler verilmiştir.

Buna göre, verilen sanatçılar ile özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Ziya Paşa
Namık Kemal
Şinasi
Ahmet Mithat Efendi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Ziya Paşa ile Şiir ve İnşa/Harabat tezatlığı; Namık Kemal ile Hürriyet Kasidesi/tiyatro anlayışı; Şinasi ile Tercüme-i Manzume/Durub-ı Emsal-i Osmaniye; Ahmet Mithat Efendi ile yazı makinesi sıfatı ve ansiklopedik anlatım eşleşmektedir.
Verilen sanatçıların Türk edebiyatı tarihindeki öncü rolleri, eserleri ve görüşleri dikkate alındığında; Ziya Paşa'nın ikilemi, Namık Kemal'in toplumsal tiyatro anlayışı, Şinasi'nin ilk çeviri ve derleme faaliyetleri, Ahmet Mithat Efendi'nin popüler romancılığı ve halkı eğitme çabaları doğru bir biçimde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Ziya Paşa'nın edebiyat tarihindeki yerini ve ikilemlerini belirlemek.
Sanatçının halk şiiri ile divan şiiri arasındaki çelişkili görüşlerini içeren özellik birinci sıradaki tanımla eşleşir.
Ziya Paşa'nın Şiir ve İnşa ile Harabat mukaddimesi arasındaki görüş ayrılıkları onun karakteristik özelliğidir.
2
Namık Kemal'in edebi misyonunu ve tiyatro kuramını analiz etmek.
Vatan-hürriyet teması ve tiyatroyu faydalı eğlence olarak görmesi ikinci sıradaki tanımla eşleşir.
Namık Kemal, tiyatroyu doğrudan halk eğitimi için en elverişli araç olarak kabul etmiştir.
3
Şinasi'nin edebiyata getirdiği yenilikleri ve ilk çalışmalarını incelemek.
Tercüme-i Manzume ve Durub-ı Emsal-i Osmaniye çalışmaları üçüncü sıradaki tanımla eşleşir.
Şinasi, ilk şiir çevirileri ve ilk atasözleri derlemesiyle edebiyatta yeniliklerin kurucusu kabul edilir.
4
Ahmet Mithat Efendi'nin halk eğitimi ve yazı üslubunu değerlendirmek.
Yazı makinesi sıfatı ve romanlarında olay akışını keserek bilgi vermesi dördüncü sıradaki tanımla eşleşir.
Sanatçı, halkın genel kültür düzeyini yükseltmek amacıyla bu popüler üslubu benimsemiştir.

Anahtar Kavram

Tanzimat I. Dönem sanatçılarının belirleyici özellikleri, yenilikçi çalışmaları ve Türk edebiyatındaki rolleri.
Soru 1698Soru →

Elektromanyetik spektrumda yer alan farklı dalga türleri, kendilerine özgü oluşum mekanizmaları ve ayırt edici fiziksel özelliklere sahiptir.

Buna göre, sol sütunda verilen elektromanyetik dalga türlerini, sağ sütundaki oluşum özellikleri ve fiziksel etkileriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Radyo Dalgaları
Kızılötesi Işınlar
Morötesi Işınlar
Gama Işınları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Radyo dalgaları, iletken metallerdeki elektronların ivmelendirilmesiyle elde edilen spektrumun en uzun dalga boylu dalgalarıyla; kızılötesi ışınlar, maddelerin termal titreşimleri sonucu yayılan ve doğrudan ısı artışına neden olan dalgalarla; morötesi ışınlar, melanin sentezini tetikleyen elektron geçişi kökenli dalgalarla; gama ışınları ise kararsız atom çekirdeklerinin nükleer bozunmaları sırasında yayınlanan en yüksek enerjili fotonlarla eşleşir.
Doğru eşleştirmede; Radyo Dalgaları antenlerdeki serbest elektronların ivmeli hareketiyle, Kızılötesi Işınlar termal titreşimlerle ve ısı etkisiyle, Morötesi Işınlar ciltte melanin salgılanmasını tetikleyen elektron geçişleriyle, Gama Işınları ise kararsız çekirdek bozunmalarıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Radyo dalgalarının üretim mekanizmasını belirlemek.
Radyo dalgaları, LC devreleri ve verici antenler gibi iletken sistemlerdeki serbest elektronların ivmeli salınım hareketleri ile üretilir. Bu durum, iletken tellerde serbest elektronların ivmelendirilmesi tanımıyla eşleşir.
Elektromanyetik spektrumdaki en uzun dalga boylu ve en düşük enerjili bölgenin fiziksel kaynağını saptamak için.
2
Kızılötesi ışınların ayırt edici kökenini ve etkisini analiz etmek.
Kızılötesi dalgalar, mutlak sıfırdan yüksek sıcaklıktaki tüm cisimlerin atom ve moleküllerinin yaptığı termal titreşimler sonucu yayılan termal ışımedır. Maddeler tarafından soğurulduğunda doğrudan ısı enerjisine dönüşür.
Kızılötesi bölgenin termal uyarılma mekanizmasını ve karakteristik ısı etkisini doğrulamak için.
3
Morötesi (UV) ışınların kaynak ve biyolojik etki özelliklerini incelemek.
Morötesi ışınlar, güneş gibi yüksek sıcaklıklı cisimlerin dış elektron geçişlerinden kaynaklanır. Canlı doku üzerinde kimyasal bağları koparma (iyonizasyon) sınırında etki gösterip savunma mekanizması olarak melanin salgılanmasını tetikler.
Morötesi bölge fotonlarının atomik uyarılma kökenini ve biyolojik dokulardaki spesifik etkilerini belirlemek için.
4
Gama ışınlarının nükleer kökenini ve spektrumdaki yerini tespit etmek.
Gama ışınları, atomların elektron yörüngelerindeki geçişlerden değil, kararsız çekirdeklerin nükleer bozunma veya tepkimeleri sırasında yayınlanır. Spektrumun en yüksek frekanslı ve en yüksek enerjili fotonlarıdır.
Gama ışınlarının nükleer kökenli doğasını atomik kökenli dalgalardan ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Elektromanyetik spektrum bölgelerinin dalga boyu, frekans, foton enerjisi ve farklı üretim mekanizmaları (anten salınımı, moleküler titreşim, atomik elektron geçişi, çekirdeksel radyoaktivite) temelinde sınıflandırılması.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1699Soru →

Protein sentezinde görev alan RNA çeşitlerinin yapısal ve işlevsel özellikleri ile ilgili aşağıdaki tabloda verilen RNA çeşitlerini, karşılarında bulunan doğru açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Mesajcı RNA (mRNAmRNA)
Taşıyıcı RNA (tRNAtRNA)
Ribozomal RNA (rRNArRNA)

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Mesajcı RNA (mRNAmRNA) - zayıf hidrojen bağları bulundurmayan ve kalıp görevi gören RNA çeşidi; Taşıyıcı RNA (tRNAtRNA) - sitoplazmada yonca yaprağı gibi katlanan ve amino asit taşıyan RNA çeşidi; Ribozomal RNA (rRNArRNA) - peptit bağlarının oluşumunu katalizleyen ve ribozomun yapısına katılan RNA çeşidi.
Doğru eşleştirmede, protein sentezinde kalıp görevi gören ve hidrojen bağı içermeyen mRNAmRNA, zayıf hidrojen bağları taşıyıp amino asit bağlayan ve taşıyan tRNAtRNA, çekirdekçikte üretilip ribozom yapısına katılan ve peptit bağlarını katalizleyen rRNArRNA ile eşleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mesajcı RNA (mRNAmRNA) özelliklerini belirleme
Mesajcı RNA (mRNAmRNA), protein sentezine kalıplık eder. Tek zincirlidir, kendi üzerine katlanmaz ve yapısında hidrojen bağı bulunmaz. Bu nedenle ikinci açıklamayla eşleşir.
Protein sentezindeki görevi ve hidrojen bağı içermeme özelliği mRNAmRNA'yı tanımlar.
2
Taşıyıcı RNA (tRNAtRNA) özelliklerini belirleme
Taşıyıcı RNA (tRNAtRNA), sitoplazmadaki amino asitleri 3′3' ucuna bağlayarak ribozoma taşır. Tek zincirli olmasına rağmen sitoplazmada yonca yaprağı şeklinde katlanır ve katlanma bölgelerinde hidrojen bağları kurulur. Bu nedenle üçüncü açıklamayla eşleşir.
Amino asit taşıma ve zayıf hidrojen bağlarıyla katlanmış yonca yaprağı yapısı tRNAtRNA'ya özgüdür.
3
Ribozomal RNA (rRNArRNA) özelliklerini belirleme
Ribozomal RNA (rRNArRNA), çekirdekçikte sentezlenir ve proteinlerle birleşerek ribozomun yapısını oluşturur. Ayrıca amino asitler arasında peptit bağlarının kurulmasını katalizleyen ribozim (katalitik RNA) özelliğine sahiptir. Bu nedenle birinci açıklamayla eşleşir.
Ribozom yapısına katılma ve peptit bağı katalizörü (peptidil transferaz ribozimi) olma özelliği rRNArRNA'yı tanımlar.

Anahtar Kavram

RNA çeşitlerinin (mRNAmRNA, tRNAtRNA, rRNArRNA) yapısal (hidrojen bağları, katlanma durumları) ve işlevsel (kalıplık etme, taşıma, katalizörlük) özellikleri.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 1700Soru →

Aşağıda sol sütunda verilen Tanzimat II. Dönem sanatçıları ile sağ sütunda verilen, onların sanat görüşlerini ve estetik yönelimlerini açıklayan ifadeleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Recaizade Mahmut Ekrem
Abdülhak Hamit Tarhan
Muallim Naci
Nabizade Nazım

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Recaizade Mahmut Ekrem - 'zerreden kürreye her güzel şeyin konu edilebilmesi' ifadesi; Abdülhak Hamit Tarhan - 'ilham-ı fıtri ve metafizik ürperti' ifadesi; Muallim Naci - 'geleneksel ahenk unsurları ve göz için kafiye' ifadesi; Nabizade Nazım - 'bilimsel determinizm ve gerçekçilik' ifadesi.
Eşleştirmede Recaizade Mahmut Ekrem şiirsel estetik ve 'zerreden kürreye güzellik' anlayışıyla; Abdülhak Hamit Tarhan kuralsızlık, metafizik ve ölüm temalarıyla; Muallim Naci geleneksel ahenk unsurları ve göz için kafiye anlayışıyla; Nabizade Nazım ise realizm, natüralizm ve bilimsel gözlemcilikle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sanatçıların edebi kimliklerini ve savundukları temel kuramları/akımları analiz edin.
Recaizade Mahmut Ekrem yenilikçi/estetikçi, Abdülhak Hamit Tarhan metafizik/romantik/kuralsız şair, Muallim Naci ılımlı/gelenekçi estetikçi, Nabizade Nazım ise natüralist/realist olarak belirlenir.
Sanatçıların dönem içindeki konumlarını doğru belirlemek, estetik görüşlerini eşleştirmek için ilk adımdır.
2
Açıklamalarda geçen anahtar kavramları (zerreden kürreye, ilham-ı fıtri, bilimsel determinizm, göz için kafiye) tespit edin.
'Zerreden kürreye' ifadesi Ekrem'e; 'ilham-ı fıtri ve düzensizlik' Tarhan'a; 'bilimsel determinizm' Nazım'a; 'göz için kafiye' Naci'ye aittir.
Anahtar ifadelerin hangi sanatçının manifestosu veya eseriyle doğrudan ilişkili olduğunu belirlemek eşleştirmeyi tamamlar.
3
Sanatçılar ile doğru estetik açıklamaları eşleştirin ve doğruluğunu teyit edin.
Eşleşmeler: Ekrem - Güzellik teorisi; Tarhan - Metafizik/düzensizlik; Naci - Geleneksel ahenk/göz kafiyesi; Nazım - Determinist gerçekçilik.
Tüm eşleşmelerin tutarlı olduğundan emin olmak yanlış eşleşme riskini ortadan kaldırır.

Anahtar Kavram

Tanzimat II. Dönem Sanatçılarının Estetik Görüşleri ve Edebi Eğilimleri
ÖncekiSayfa 85 / 90Sonraki
Tüm alıştırma soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin