Examkin

Fermantasyon ve Çeşitleri

6 soru

Tüm türler6Çoktan seçmeli2Eşleştirme3Sıralama1
Soru 1Soru →

Aşağıda kapalı ve havası alınmış kaplarda hazırlanan deneysel düzenekler ile bu düzeneklerde gerçekleşen fermantasyon reaksiyonları sonucu kaplarda meydana gelen fiziksel ve kimyasal değişimleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Havası alınmış kapalı bir kaba glukoz çözeltisi ve aktif maya mantarı (Saccharomyces cerevisiaeSaccharomyces\ cerevisiae) eklenmesi
Havası alınmış kapalı bir kaba glukoz çözeltisi ve aktif laktik asit bakterisi (LactobacillusLactobacillus) eklenmesi
Glukoz çözeltisi içeren kapalı bir kaba, glikoliz enzimlerini inhibe eden iyodoasetat ve maya mantarı eklenmesi
Havası alınmış kapalı bir kaba glukoz çözeltisi, çizgili kas homojenatı ve NADHNADH'ın son ürün evresinde yükseltgenmesini engelleyen bir inhibit��r eklenmesi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Bira mayası eklenen düzenek etil alkol fermantasyonu yaptığı için gaz basıncında artış, pH'ta azalma ve sıcaklık artışı ile eşleşir. Laktik asit bakterisi eklenen düzenek laktik asit fermantasyonu yaptığı için gaz basıncı değişmeden pH azalması ve sıcaklık artışı ile eşleşir. Enzim inhibitörü eklenen düzenek hiçbir metabolik faaliyet gösteremediği için değişim gözlenmeyen durumla eşleşir. NADH yükseltgenmesi engellenen kas homojenatı düzeneği ise sınırlı NAD+NAD^+ tükenmesiyle reaksiyonların durduğu durumla eşleşir.
Bira mayası etil alkol fermantasyonu yaparak gaz (CO2CO_2) ve asit üretir, bu da gaz basıncını artırır ve pH'ı düşürür. Laktik asit bakterisi laktik asit fermantasyonu yapar ve gaz üretmeden asit üretir, bu yüzden gaz basıncı sabit kalırken pH düşer. İnhibitör varlığında glikoliz engellenir ve hiçbir değişim olmaz. NADH yükseltgenmesi engellendiğinde ise NAD+NAD^+ rejenerasyonu olamayacağı için reaksiyonlar başlangıçtaki küçük bir aktivasyon aşamasından sonra durur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk düzeneğin analiz edilmesi: Havası alınmış kapta bira mayası (Saccharomyces cerevisiaeSaccharomyces\ cerevisiae) glukozu kullanarak etil alkol fermantasyonu gerçekleştirir.
Bu reaksiyonda etil alkol, CO2CO_2 ve ATPATP üretilirken ısı açığa çıkar. CO2CO_2 gazı kapalı kapta basıncı artırır ve suda çözünerek asitliği artırıp pH'ı düşürür. Sıcaklık ise ısı çıkışından dolayı yükselir.
Etil alkol fermantasyonunun son ��rünlerini ve bunların fiziksel/kimyasal parametreler üzerindeki etkilerini belirlemek.
2
İkinci düzeneğin analiz edilmesi: Havası alınmış kapta laktik asit bakterisi (LactobacillusLactobacillus) glukozu kullanarak laktik asit fermantasyonu gerçekleştirir.
Bu reaksiyonda laktik asit ve ATPATP üretilirken ısı açığa çıkar, ancak gaz çıkışı (CO2CO_2) olmaz. Gaz çıkışı olmadığı için gaz basıncı değişmez. Laktik asit pH'ı düşürür ve ısı sıcaklığı artırır.
Laktik asit fermantasyonunun etil alkol fermantasyonundan gaz çıkışı yönüyle farkını ve bunun basınca etkisini anlamak.
3
Üçüncü düzeneğin analiz edilmesi: İyodoasetat glikoliz basamağındaki enzimleri inhibe eder.
Enzimlerin çalışmaması nedeniyle glukoz aktifleştirilip yıkılamaz, solunum reaksiyonları başlamaz. Bu yüzden kapta gaz basıncı, pH ve sıcaklık değişmez.
Glikolizin engellenmesinin fermantasyon reaksiyonlarının tamamı üzerindeki durdurucu etkisini görmek.
4
Dördüncü düzeneğin analiz edilmesi: NADHNADH yükseltgenmesini önleyen bir inhibitör eklenmiş kas homojenatının incelenmesi.
Oksijensiz ortamda glikolizin devamı için son ürün evresinde NADHNADH'ın yükseltgenerek NAD+NAD^+ haline gelmesi gerekir. Rejenerasyon engellendiğinde, glikolizde indirgenen NADHNADH'lar birikir ve ortamdaki serbest NAD+NAD^+ tükenir. Bu durumda glikolizin basamakları ilerleyemez ve reaksiyonlar tamamen durur.
Fermantasyonun son ürün evresinin temel biyokimyasal amacının NAD+NAD^+ rejenerasyonu olduğunu ve bunun glikolizin sürekliliği için şart olduğunu kavramak.

Anahtar Kavram

Fermantasyon çeşitlerinin reaksiyon basamakları, son ürün evreleri ve deneysel düzeneklerdeki fiziksel-kimyasal etkileri.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru →

Havası alınmış ve içinde eşit miktarda glikoz çözeltisi bulunan özdeş iki deney kabından birincisine etil alkol fermantasyonu yapan maya hücreleri, ikincisine ise laktik asit fermantasyonu yapan bakteriler eklenmiştir. Kaplar sızdırmaz kapaklarla kapatılarak içindeki değişimleri ölçmek amacıyla manometre (basınç ölçer) ve pH metre yerleştirilmiş, sistemler termostatik bir ortamda bekletilmiştir.

Deney süresince gerçekleşen değişimlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her iki kapta da ortamın asitliği artarken, manometredeki cıva seviyesindeki değişim sadece birinci kapta gözlenir.

Cevap

Her iki kapta da pH düşer (asitlik artar), ancak sadece etil alkol fermantasyonunun yapıldığı kapta gaz basıncı artışı gözlenir.
Doğru seçenek, her iki ortamda asitliğin arttığını (birinde CO2CO_2, diğerinde laktik asit nedeniyle) ancak gaz basıncı artışının sadece etil alkol fermantasyonunun olduğu kapta (CO2CO_2 çıkışı nedeniyle) gerçekleştiğini belirtir. Bu, iki fermantasyon türü arasındaki temel fiziksel ve kimyasal farkları doğru analiz eder.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci kaptaki reaksiyonu analiz etme
Glikoz →\rightarrow Etil Alkol + CO2CO_2 + 2 ATP + Isı
Etil alkol fermantasyonunda 2 karbonlu etil alkol oluşurken CO2CO_2 yan ürün olarak açığa çıkar.
2
İkinci kaptaki reaksiyonu analiz etme
Glikoz →\rightarrow Laktik Asit + 2 ATP + Isı
Laktik asit fermantasyonunda 3 karbonlu laktik asit oluşur ve bu süreçte gaz çıkışı gerçekleşmez.
3
Fiziksel ve kimyasal değişimleri karşılaştırma
Kap 1: pH düşer (CO2CO_2 asidiktir), Basınç artar (CO2CO_2 gazdır). Kap 2: pH düşer (Laktik asit asidiktir), Basınç değişmez.
Her iki süreçte de asidik ürünler oluştuğu için asitlik artar; gaz basıncı farkı ise sadece birinde gaz üretilmesinden kaynaklanır.

Anahtar Kavram

Fermantasyon Çeşitlerinde Gaz Çıkışı ve pH Değişimi

Daha Fazla Pratik

Etil alkol fermantasyonunda pirüvattan sonra gerçekleşen asetaldehit oluşum basamağını ve bu basamağın laktik asit fermantasyonunda neden bulunmadığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Aşağıda verilen fermantasyon süreçleri ve bu süreçlere ait temel özellikleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Etil alkol fermantasyonu
Laktik asit fermantasyonu
Glikoliz evresi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Etil alkol fermantasyonu sürecinde karbondioksit çıkışı gözlenirken, laktik asit fermantasyonu insan çizgili kaslarında gerçekleşir; glikoliz ise her iki süreç için de ortak olan başlangıç evresidir.
Doğru eşleşmede; etil alkol fermantasyonu yan ürün olarak CO2CO_2 üretmesiyle, laktik asit fermantasyonu omurgalı kaslarındaki işleviyle, glikoliz ise evrensel bir başlangıç evresi olmasıyla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Etil alkol fermantasyonunun kimyasal basamaklarını analiz etmek.
Glikoliz sonrası oluşan pirüvattan (3C3C), asetaldehit (2C2C) oluşurken CO2CO_2 çıkışı gerçekleştiği görülür.
Etil alkol fermantasyonunu laktik asit fermantasyonundan ayıran en temel farklardan biri gaz çıkışıdır.
2
Laktik asit fermantasyonunun gerçekleştiği hücresel yapıları belirlemek.
İnsanlarda çizgili kas hücrelerinin yoğun aktivite sırasında oksijensiz kaldığında laktik asit ürettiği saptanır.
Bu süreç, kasların kısa süreliğine de olsa ATP ihtiyacını karşılamasını sağlar.
3
Tüm fermantasyon yollarının ortak basamağını tanımlamak.
Glikozun pirüvata dönüştüğü glikoliz evresinin tüm canlılarda ve tüm solunum/fermantasyon çeşitlerinde ortak olduğu belirlenir.
Glikoliz enzimleri tüm bu canlı gruplarında evrensel olarak bulunur ve sitoplazmada yer alır.

Anahtar Kavram

Fermantasyon süreçlerinin basamakları ve karakteristik farkları.

Daha Fazla Pratik

Fermantasyon ve oksijenli solunumun glikoliz evresindeki ATP kazancı farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru →

Bir bira mayası hücresinde (Saccharomyces cerevisiae) gerçekleşen etil alkol fermantasyonu sürecindeki bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayları, reaksiyonun başlangıcından sonuna doğru gerçekleşme sırasına göre diziniz.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Etil alkol fermantasyonu süreci; glikozun aktivasyonu, NAD+NAD^+'nin indirgenmesi, pirüvat oluşumu, CO2CO_2 çıkışı ve NADHNADH'ın yükseltgenmesiyle etil alkol oluşumu sırasını takip eder.
Sıralama, glikozun ATPATP ile aktifleştirilmesiyle başlar, ardından glikoliz sırasında NAD+NAD^+ indirgenir ve pirüvat oluşur. Son ürün evresinde ise önce CO2CO_2 çıkışıyla asetaldehit oluşur, en son basamakta ise NADHNADH yükseltgenerek etil alkol sentezlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Glikoliz hazırlık evresini belirle.
Glikozun aktivasyonu gerçekleşir.
Reaksiyonun başlayabilmesi için gerekli aktivasyon enerjisi ATPATP ile sağlanır.
2
Glikolizdeki yükseltgenme basamağını tespit et.
NAD+NAD^+ molekülü NADHNADH olur.
Substrattan ayrılan hidrojenlerin koenzim tarafından tutulması gerekir.
3
Glikoliz sonunu belirle.
Pirüvat üretilir.
Glikozun parçalanma sürecinin ilk ana aşaması tamamlanır.
4
Son ürün evresinin başlangıcını incele.
CO2CO_2 çıkışı ile asetaldehit oluşur.
Etil alkol fermantasyonuna özgü olan dekarboksilasyon (karbon eksilmesi) olayı gerçekleşir.
5
Son ürünün tamamlanmasını gözlemle.
NADHNADH yükseltgenir ve etil alkol oluşur.
Sürecin devam edebilmesi için NAD+NAD^+ koenzimlerinin serbest kalması (rejenere olması) şarttır.

Anahtar Kavram

Fermantasyon süreçlerinde glikoliz evresi evrenseldir; son ürün evresi ise NAD+NAD^+'nin rejenere edilmesini ve organik son ürünlerin oluşmasını sağlar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Hücresel enerji dönüşümleri üzerine çalışan bir grup öğrenci, iki ayrı kapalı deney kabına eşit miktarda glikoz çözeltisi koyarak şu işlemleri gerçekleştiriyor:

* I. Kap: Bir miktar bira mayası (SaccharomycesSaccharomyces cerevisiaecerevisiae) ekleniyor.
* II. Kap: Bir miktar laktik asit bakterisi ekleniyor.

Her iki düzenek de uygun sıcaklıkta (30∘C30^{\circ}C) ve yeterli süre bekletildiğine göre, gerçekleşen fermantasyon süreçleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I. kapta etil alkol oluşumu gözlenirken, II. kapta son ürün evresinde NAD+NAD^+ molekülleri yükseltgenerek yeniden glikolize aktarılır.

Cevap

I. kapta etil alkol oluşumu ve II. kapta son ürün evresinde NAD+ moleküllerinin yükseltgenmesi ifadesi doğrudur.
I. kapta bulunan bira mayası etil alkol fermantasyonu yaparak etil alkol ve CO2CO_2 üretir. II. kapta bulunan laktik asit bakterileri ise laktik asit fermantasyonu yapar. Her iki fermantasyonun da son ürün evresinde (pirüvattan sonra), glikolizde indirgenen NADH molekülleri elektronlarını vererek NAD+NAD^+ şeklinde yükseltgenir. Bu süreç, glikolizin devam edebilmesi için serbest NAD+NAD^+ koenziminin yeniden kazanılmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Organizmaları ve fermantasyon çeşitlerini belirle.
Bira mayası etil alkol fermantasyonu, laktik asit bakterisi laktik asit fermantasyonu yapar.
Soruda verilen canlıların metabolik özelliklerini bilmek çözüm için temeldir.
2
Son ürünleri ve gaz çıkışını karşılaştır.
Etil alkol fermantasyonunda C2H5OHC_2H_5OH ve CO2CO_2 oluşurken, laktik asit fermantasyonunda sadece laktik asit oluşur.
Gaz basıncı değişimini ve son ürün farklarını analiz etmek için gereklidir.
3
NAD+ döngüsünü ve ATP verimini kontrol et.
Her iki fermantasyonda da ATP sadece glikolizde üretilir, son ürün evresinde NADH'lar NAD+NAD^+'a yükseltgenir.
Metabolik reaksiyonların ortak ve farklı noktalarını ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Fermantasyonda Son Ürün Evresinin İşlevi

İpuçları

1
Hangi fermantasyon çeşidinde gaz çıkışı olduğunu hatırlayın.
2
NAD+NAD^+ koenziminin glikolizdeki rolünü ve neden son ürün evresinde yükseltgenmesi gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Fermantasyonun son ürün evresinde enzimlerin neden değiştiğini ve bunun canlı türleri arasındaki genetik farklarla ilişkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru →

Canlılarda gerçekleşen fermantasyon süreçleri ve bu süreçlerdeki temel biyokimyasal olaylar aşağıda verilmiştir. Sol taraftaki fermantasyon süreçlerini veya evrelerini, sağ taraftaki en uygun açıklamayla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Etil Alkol Fermantasyonu
Laktik Asit Fermantasyonu
Glikoliz Evresi

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Etil Alkol Fermantasyonu, asetaldehitin indirgenmesiyle; Laktik Asit Fermantasyonu, CO2CO_2 çıkışı olmadan pirüvatın indirgenmesiyle; Glikoliz ise ATP üretimi ve NAD+NAD^+ indirgenmesiyle eşleşir.
Etil alkol fermantasyonunda CO2CO_2 çıkışı ve asetaldehit oluşumu karakteristikken, laktik asit fermantasyonunda CO2CO_2 çıkışı gözlenmez ve pirüvat doğrudan indirgenir. Glikoliz ise her ikisinin de başlangıcında yer alan ortak enerji üretim evresidir.

Adım Adım Çözüm

1
Etil alkol fermantasyonunun son ürün evresini analiz etme
Pirüvat →\rightarrow Asetaldehit + CO2CO_2 ve Asetaldehit + NADHNADH →\rightarrow Etil Alkol + NAD+NAD^+ reaksiyonları görülür.
Etil alkol oluşumu sırasında ara bileşik olan asetaldehit ve yan ürün olarak karbondioksit açığa çıkar.
2
Laktik asit fermantasyonunun son ürün evresini analiz etme
Pirüvat + NADHNADH →\rightarrow Laktik Asit + NAD+NAD^+ reaksiyonu görülür.
Bu süreçte gaz çıkışı olmaz ve karbon sayısı değişmez (3C →\rightarrow 3C).
3
Glikoliz evresini genel olarak değerlendirme
Glikoz →\rightarrow 2 Pirüvat + 2 ATP (net) + 2 NADHNADH üretimi gerçekleşir.
Glikoliz tüm hücresel solunum ve fermantasyon yollarının ortak ilk evresidir.

Anahtar Kavram

Fermantasyonda son ürün evresinin temel amacı, glikolizin devam edebilmesi için NADHNADH moleküllerini yükseltgeyerek serbest NAD+NAD^+ koenzimlerini yeniden oluşturmaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Fermantasyon ve Çeşitleri Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin