Divan Edebiyatı

Aşağıda sol sütunda Divan edebiyatından alınan beyitler, sağ sütunda ise bu beyitlerin ait olabileceği nazım şekilleri verilmiştir. Beyitleri biçim ve içerik özelliklerine göre en uygun nazım şekliyle eşle��tiriniz.

15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri, kendilerine has üslup özellikleri, nazım türlerindeki başarıları ve edebiyata kazandırdıkları eserlerle Türk şiir geleneğinin temellerini atmışlardır. Buna göre, sol sütunda verilen şairleri, sağ sütunda verilen belirgin edebî özellikleri ve eserleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Divan şiiri, beslendiği kaynakların çeşitliliği ve zenginliğiyle bilinen klasik bir edebi gelenektir. Aşağıda verilen divan edebiyatı kaynaklarını, bu kaynakların şiirdeki yansımalarını gösteren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıda divan edebiyatından alınmış iki farklı beyit verilmiştir:

I. Beyit:
*Kamu bîmârına cânân devâ-yı derd eder ihsân*
*Niçün kılmaz bana dermân beni bîmâr sanmaz mı*

II. Beyit:
*Bir eşek var idi zaîf ü nizâr*
*Yük elinden katı şikeste vü zâr*

Bu beyitlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Meded meded bu cihânın yıkıldı bir yanî
Ecel celâlîleri aldı Mustafa Hân'ı

Bu dizelerle başlayan ünlü mersiyenin şairiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki sol sütunda verilen 13. ve 14. yüzyıl Divan edebiyatı şairleri ile sağ sütunda verilen belirgin edebi yönlerini ve eserlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

Bir araştırmacı, kütüphanede incelediği bir divan el yazmasında iki farklı tek dörtlük tespit etmiştir. Bu dörtlükler ��zerine yaptığı incelemede şu bulgulara ulaşmıştır:

* I. dörtlük: Aruzun *fâilâtün fâilâtün fâilün* kalıbıyla yazılmış, kafiyelenişi *aaba* şeklinde olup dizelerinde cinaslı kafiye kullanılmıştır.
* II. dörtlük: Aruzun *mef'ûlü* ile başlayan özel kalıplarından biriyle yazılmış, kafiyelenişi *aaba* şeklinde olup tasavvufi-felsefi bir düşünceyi özlü bir biçimde dile getirmiştir.

Bu bulgulardan hareketle araştırmacının incelediği dörtlüklerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Divan edebiyatında şairler, eserlerini oluştururken hem zengin bir kültürel, dinî ve mitolojik arka plandan faydalanmış hem de bu geleneğin yüzyıllar boyunca yerleşmiş estetik kurallarına bağlı kalmışlardır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi divan edebiyatının genel özellikleri veya beslendiği kaynaklar ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan nesri eserlerini, sağ sütunda verilen edebî tür veya içerik özellikleri ile doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Devlet yönetimiyle şiir sanatını bir arada yürütmüş, Sivas'ta kendi adına kurduğu devletin başında bulunurken bir yandan da coşkulu şiirler kaleme almıştır. Şiirlerinde mahlas kullanmaktan kaçınan bu 14. yüzyıl sanatçısı; özellikle Türklerin Divan şiirine kazandırdığı tuyuğ nazım şeklinin ilk ve en önemli temsilcilerindendir. Şiirlerinde Doğu Oğuzcasının (Azeri Türkçesi) dil özelliklerini barındıran samimi ve rindane bir üslup kullanmıştır.

Bu parçada sözü edilen Divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?

Divan edebiyatının gelişiminde 15. ve 16. yüzyıl şairlerinin gerek dil hassasiyetleri gerekse kaleme aldıkları eserler büyük bir öneme sahiptir. Buna göre, sol sütundaki şairler ile sağ sütundaki edebi özelliklerin doğru eşleştirmesi nasıl yapılmalıdır?

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı edebî akım ve eğilimlerini, sağ sütunda yer alan ve bu akımların belirgin özelliklerini barındıran örnek beyit açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Divan edebiyatında şairlerin biyografilerini sunmanın ötesinde şiir ve sanat üzerine teorik görüşlere de yer veren tezkireler, nesir geleneğinin önemli bir parçasını oluşturur. Bu türün Anadolu sahasındaki ilk örneği olmasa da şairleri alfabetik sıraya göre düzenleyen ilk eser olması yönüyle edebiyatımızda önemli bir dönüm noktası kabul edilen, yer yer süslü nesir eğilimleri barındırmakla birlikte şairleri değerlendirirken nesnel ve eleştirel bir yaklaşım benimseyen eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Divan edebiyatı, gelişim süreci boyunca hem doğu kültür havzasının ortak değerlerinden hem de toplumun sosyal ve kültürel yapısından beslenmiştir. Aşağıda sol sütunda verilen divan edebiyatı kaynakları ile sağ sütunda verilen ve bu kaynakların şiirdeki yansımalarını açıklayan ifadeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Aşağıdaki sol sütunda verilen a��ıklama ve özelliklerin hangi nazım şekline ait olduğunu belirleyerek doğru nazım şekliyle eşleştiriniz.

Aşağıda sol sütunda 15. ve 16. yüzyıl Divan edebiyatına yön veren şairler, sağ sütunda ise bu şairlerin edebî yönelimleri ile eserlerine dair belirleyici özellikler verilmiştir.

Buna göre, sol sütundaki şairler ile sağ sütundaki özelliklerin doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Kasideler; giriş, asıl konu ve bitiş bölümlerinden oluşan, divan edebiyatında beyitlerle kurulan en uzun nazım şekillerindendir. Bu bölümlerin her birinde şairin ele aldığı tema ve üslup farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki beyit - kaside bölümü eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Aşağıdaki beyitte şair kendi mahlasını anmıştır:

*Kadrini seng-i musallada bilip ey Bâkî*
*Durup el bağlayalar karşına yâran saf saf*

Bu beytin şairi ve onun edebî kişiliği düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi bu şairle ilişkilendirilemez?

Divan edebiyatında şairler yüzyıllar boyunca dil, üslup ve içerik bakımından farklı yönelimler benimsemi��; bu doğrultuda çeşitli edebî akımlar ortaya çıkmıştır.

Buna göre, aşağıdaki beyit - edebî akım eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Divan şiiri, İslam medeniyeti dairesinde şekillenmiş zengin bir kültürel birikimin ve somut hayatın izlerini taşır. Aşağıda verilen divan edebiyatının beslendiği temel kaynaklar ile bu kaynakların şiirdeki yansımalarını gösteren açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.