Soru

Zorluk: OrtaDeyim Aktarması (Anlam Aktarmaları)

Deyim aktarmaları (anlam aktarmaları); benzetme ilgisinden yola çıkılarak bir sözcüğün başka bir sözcük yerine kullanılmasıyla oluşur. Bu aktarımlar; insandan doğaya, doğadan insana, doğadan doğaya veya duyular arası aktarım şeklinde gerçekleşebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğaya ait bir özelliğin insana aktarılmasıyla oluşan bir deyim aktarması vardır?

  1. A
    Bahçedeki çocukların neşeli oyunları sırasında çevreye yayılan tatlı bir melodi, mahalle sakinlerinin içini ısıtmıştı.
  2. Gençlik yıllarında oldukça hareketli ve fevri davranan ünlü sanatçı, olgunluk döneminde iyice durulmuştu.Cevap
  3. C
    Fırtınanın şiddetini artırmasıyla birlikte iyice coşan hırçın dalgalar, kıyıdaki küçük balıkçı teknelerini dövüyordu.
  4. D
    Dağın sırtındaki dar patikadan ilerleyen yaşlı köylüler, akşam karanlığı çökmeden önce güvenli bir sığınağa ulaştı.
  5. E
    Sanat dünyasının merakla beklediği bu prestijli serginin açılış törenine tüm Ankara büyük bir ilgi gösterdi.

Cevap

Gençlik yıllarında oldukça hareketli ve fevri davranan ünlü sanatçı, olgunluk döneminde iyice durulmuştu.
Doğru cevapta, doğada suyun veya havanın sakinleşmesini, berraklaşmasını ifade eden 'durulmak' eylemi, insanın fevri ve hareketli yaşantısından sıyrılıp olgunlaşmasını ve dinginleşmesini karşılayacak şekilde insana aktarılmıştır. Bu durum doğadan insana yapılan anlam aktarmasının açık bir göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve hedeflenen aktarım yönünü analiz etme
Doğaya ait bir kavramın veya özelliğin doğrudan insana (ya da insanın davranışlarına/özelliklerine) aktarıldığı seçeneğin bulunması gerekir.
Farklı anlam aktarması türleri arasındaki sınırları doğru belirlemek için hedef alanı netleştirmek önemlidir.
2
Doğru seçenekteki eylemi ve kökenini inceleme
Sanatçının 'durulması' ifadesinde, suyun veya havanın hareketliliğini yitirerek sakin, dingin hâle gelmesi (doğa) özelliğinin insanın fevrilikten kurtulup sakinleşmesi (insan) durumuna aktarıldığı saptanır.
Durulmak sözcüğünün temel anlamındaki doğa unsurunun insan kişiliğine benzetme yoluyla yansıtılması doğadan insana aktarımı doğrular.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici yapıları eleme
Seçenekler incelenerek sırasıyla duyular arası aktarım, insandan doğaya aktarım, yakıştırmaca (yan anlam) ve ad aktarması (mecazımürsel) örnekleri elenir.
Çeldiricilerin doğasını anlamak, ad aktarması ve yan anlam gibi yaygın karıştırılan kavramlardan soruyu arındırmaya yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Deyim Aktarması (Doğadan İnsana)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla