Soru

Zorluk: OrtaBileşke Fonksiyon
Gerçel sayılar kümesi üzerinde tanımlı f(x)=2x+af(x) = 2x + a ve g(x)=3x1g(x) = 3x - 1 fonksiyonları için
(fg)(x)(gf)(x)=5(f \circ g)(x) - (g \circ f)(x) = 5
eşitliği sağlanmaktadır.
Buna göre, (fg)(a)(f \circ g)(a) ifadesinin değeri aşağıdakilerden hangisidir?
  1. A
    28-28
  2. 23-23Cevap
  3. C
    10-10
  4. D
    1212
  5. E
    1717

Cevap

Doğru cevap 23-23 değeridir.
Bileşke fonksiyon tanımına göre (fg)(x)=f(g(x))(f \circ g)(x) = f(g(x)) ve (gf)(x)=g(f(x))(g \circ f)(x) = g(f(x)) ifadeleri sırasıyla 6x2+a6x - 2 + a ve 6x+3a16x + 3a - 1 olarak elde edilir. Bu iki ifadenin farkı olan 2a1-2a - 1 değeri 55 sayısına eşitlendiğinde a=3a = -3 bulunur. İstenen (fg)(3)(f \circ g)(-3) değerini hesaplamak için önce içteki fonksiyon olan g(3)=10g(-3) = -10 hesaplanır, ardından bu değer dıştaki fonksiyona yazılarak f(10)=2(10)3=23f(-10) = 2(-10) - 3 = -23 sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Bileşke fonksiyonların kurallarını elde etmek için (fg)(x)(f \circ g)(x) ve (gf)(x)(g \circ f)(x) ifadelerini yazalım.
(fg)(x)=f(g(x))=2(3x1)+a=6x2+a(f \circ g)(x) = f(g(x)) = 2(3x - 1) + a = 6x - 2 + a
(gf)(x)=g(f(x))=3(2x+a)1=6x+3a1(g \circ f)(x) = g(f(x)) = 3(2x + a) - 1 = 6x + 3a - 1
Verilen fark denkleminde bu kuralları yerine koyarak aa parametresini bulmak gerekir.
2
Bulunan ifadeleri (fg)(x)(gf)(x)=5(f \circ g)(x) - (g \circ f)(x) = 5 eşitliğinde yerine yazarak denklemi çözelim.
(6x2+a)(6x+3a1)=5    2a1=5    2a=6    a=3(6x - 2 + a) - (6x + 3a - 1) = 5 \implies -2a - 1 = 5 \implies -2a = 6 \implies a = -3
Bileşke fonksiyonların kuralındaki bilinmeyen aa değerini belirlemek için çıkarma işlemi uygulanır.
3
a=3a = -3 değerini kullanarak ff ve gg fonksiyonlarını yazıp (fg)(3)(f \circ g)(-3) değerini bulalım.
f(x)=2x3f(x) = 2x - 3, g(x)=3x1g(x) = 3x - 1
(fg)(3)=f(g(3))(f \circ g)(-3) = f(g(-3))
g(3)=3(3)1=10g(-3) = 3(-3) - 1 = -10
f(10)=2(10)3=23f(-10) = 2(-10) - 3 = -23
Bileşke fonksiyonun değerini bulmak için içten dışa doğru sırayla fonksiyon değerleri hesaplanır.

Anahtar Kavram

Bileşke fonksiyonlarda işlem sırası ve kural oluşturma
Bu soruyu puanla