Soru

Zorluk: ZorToplama ve Çarpma Yoluyla Sayma

Bir sanatçı cuma, cumartesi ve pazar günlerinden oluşan 3 günlük bir sergi düzenleyecektir. Bu sergide her g��n yalnızca bir tablo sergilenecektir. Sanatçının elinde birbirinden farklı 4 manzara, 3 portre ve 2 soyut tablo bulunmaktadır.

Sergi planı aşağıdaki koşullara göre yapılacaktır:
- Sergide en az bir portre tablosu yer alacaktır.
- Ardışık günlerde portre tablosu sergilenmeyecektir.
- Her tablo en fazla bir kez sergilenecektir.

Buna göre, bu sergi planı kaç farklı şekilde yapılabilir?

  1. A
    270
  2. 306Cevap
  3. C
    342
  4. D
    378
  5. E
    384

Cevap

Sergi planı 306 farklı şekilde yapılabilir.
Koşullara göre sergide en az bir portre olmalı ve ardışık günlerde portre bulunmamalıdır. Bu kısıtlar altında sergide ya 1 portre (270 durum) ya da Cuma-Pazar günlerinde olmak üzere 2 portre (36 durum) sergilenebilir. Bu iki bağımsız durumun toplamı 306 plan oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Kategorilerine göre tablo sayılarını ve sergi günlerini belirleyelim.
Portre tabloları: 3 adet, portre olmayan tablolar (manzara + soyut): 4 + 2 = 6 adet. Sergi süresi: 3 gün (Cuma, Cumartesi, Pazar). Her gün 1 farklı tablo sergilenecektir.
Soruda verilen kısıtları uygulayabilmek için nesne gruplarını ve yerleştirilecek gün sayısını belirlemeliyiz.
2
Ardışık günlerde portre sergilenmeme koşuluna göre olası portre sayılarını analiz edelim.
3 gün süren sergide ardışık günlerde portre olamayacağından, sergilenebilecek maksimum portre sayısı 2'dir. En az bir portre bulunması gerektiği için sergide ya tam 1 ya da tam 2 portre tablosu bulunabilir.
Kullanılabilecek portre sayılarını belirleyerek problemi iki ayrı duruma indirgeriz.
3
Sergide tam olarak 1 portre tablosu sergilenen durumları hesaplayalım.
Portre tablosu Cuma, Cumartesi veya Pazar gününden birinde sergilenebilir. Her bir gün için durumlar şu şekildedir:
- Cuma günü portre ise: 3 (portre) * 6 (portre dışı) * 5 (portre dışı) = 90 durum.
- Cumartesi günü portre ise: 6 * 3 * 5 = 90 durum.
- Pazar günü portre ise: 6 * 5 * 3 = 90 durum.
Toplam 1 portre sergilenen durum sayısı: 90 + 90 + 90 = 270'tir.
Çarpma ve toplama yoluyla sayma ilkelerini kullanarak 1 portre içeren tüm sıralamaları buluruz.
4
Sergide tam olarak 2 portre tablosu sergilenen durumları hesaplayalım.
Ardışık günlerde portre olamayacağı için bu iki portre tablosu sadece Cuma ve Pazar günlerinde sergilenebilir (Portre - Portre Dışı - Portre). Cuma günü için 3 portre seçeneği, Pazar günü için kalan 2 portre seçeneği ve Cumartesi günü için 6 portre dışı seçenek vardır: 3 * 6 * 2 = 36 durum.
Ardışık olmama kuralına uyan tek dizilimi (Cuma ve Pazar portre) tespit edip olasılıkları çarparız.
5
Elde edilen durum sayılarını toplayarak sonuca ulaşalım.
Toplam geçerli plan sayısı: 270 (1 portreli durumlar) + 36 (2 portreli durumlar) = 306 bulunur.
Ayrık durumların sayılarını toplama ilkesiyle birleştirerek genel sonucu elde ederiz.

Anahtar Kavram

Toplama ve çarpma yoluyla sayma kurallarını kısıtlı durumlara uygulama
Bu soruyu puanla