Soru

Zorluk: KolayYapı Bakımından Sözcükler: Birleşik Sözcükler ve Oluşum Yolları

Birleşik sözcükler; iki ismin, bir isimle bir fiilin ya da iki fiilin birleşmesi gibi farklı yollarla oluşabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan birleşik sözcük, oluşum yolu bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. Çevresinde dönen dedikodulara kulak asmadan işine odaklanmaya çalışıyordu.Cevap
  2. B
    Babasından kalan mirası kısa sürede tüketen mirasyedi bir karaktere sahipti.
  3. C
    Çocukluk yıllarının geçtiği gecekondu mahallesini ziyaret etmek onu duygulandırdı.
  4. D
    Sınır boylarında ilan edilen ateşkes kararı bölge halkına rahat bir nefes aldırdı.
  5. E
    Her konuşmasında vatansever duygularını dile getiren samimi bir insandı.

Cevap

Çevresinde dönen dedikodulara kulak asmadan işine odaklanmaya çalışıyordu.
'dedikodu' sözcüğünün geçtiği cümle doğru cevaptır. Çünkü bu sözcük 'dedi' (fiil) ve 'kodu' (fiil) olmak üzere iki çekimli fiilin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Diğer seçeneklerdeki birleşik sözcükler ise bir isim ile bir fiilin birleşmesiyle kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen birleşik sözcükleri tespit etme
Belirlenen birleşik sözcükler şunlardır: 'dedikodu', 'mirasyedi', 'gecekondu', 'ateşkes', 'vatansever'.
Soruyu çözebilmek için öncelikle cümlelerdeki birleşik kelimeleri doğru şekilde bulmamız gerekir.
2
Sözcüklerin kurucu unsurlarını ve sözcük türlerini inceleme
'dedikodu' sözcüğü 'dedi' (fiil) ve 'kodu' (fiil) eylemlerinden oluşur. Diğer kelimeler ise 'miras' (isim) + 'yedi' (fiil), 'gece' (isim) + 'kondu' (fiil), 'ateş' (isim) + 'kes' (fiil), 'vatan' (isim) + 'sever' (fiil) şeklinde isim ve fiil birleşimidir.
Birleşik sözcüklerin oluşum yollarını ayırt etmek için kurucu sözcüklerin türlerine bakılır.
3
Farklı olan oluşum yolunu belirleme
'dedikodu' sözcüğü iki fiilin birleşmesiyle (fiil + fiil) oluştuğu için diğerlerinden farklı bir oluşum yoluna sahiptir.
Diğer tüm seçeneklerdeki kelimelerin isim + fiil yapısında olduğunu teyit ederek farklı olan tek yapıyı buluruz.

Anahtar Kavram

Birleşik sözcüklerin yapısal oluşum yolları ve sözcük türleri bakımından incelenmesi
Bu soruyu puanla