Soru

Zorluk: ZorYapı Bakımından Sözcükler: Birleşik Sözcükler ve Oluşum Yolları

Zihnimizin gizli bölgesi olan bilinçaltı (I), yaratıcılığımızı besleyen en önemli kaynaktır. Sanatçı, pazartesi (II) günü kaleme aldığı yazısında, eserin başkahramanı (III) olan gencin iç dünyasındaki gelgitleri (IV) ve çevresine karşı takındığı vurdumduymaz (V) tavrı büyük bir ustalıkla aktarmıştır.

Bu parçada numaralanmış birleşik sözcüklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, belirtisiz isim tamlamas�� kalıbının kalıplaşmasıyla oluşmuştur.
  2. B
    II. sözcük, iki sözcüğün bir araya gelmesi sırasında ses aşınmasına uğramasıyla oluşmuştur.
  3. III. sözcük, belirtisiz isim tamlaması yapısında kurulmuş ve anlam kaymasına uğramıştır.Cevap
  4. D
    IV. sözcük, emir kipiyle çekimlenmiş iki fiilin kalıplaşmasıyla oluşan bir birleşik isimdir.
  5. E
    V. sözcük, her ikisi de çekimli fiil olan sözcüklerin kalıplaşmasıyla oluşmuştur.

Cevap

Üçüncü sözcük olan 'başkahraman'ın belirtisiz isim tamlaması yapısında kurulduğu ve anlam kaymasına uğradığı yönündeki ifade yanlıştır; çünkü bu sözcük sıfat tamlaması yapısındadır ve anlam kaybı yoktur.
Üçüncü sözcük olan 'başkahraman', belirtisiz isim tamlaması şeklinde değil, 'baş' sıfatı ile 'kahraman' isminin birleşmesiyle yani sıfat tamlaması yapısında kurulmuştur. Ayrıca birleşme sırasında kelimeler anlam kaymasına uğramamıştır. Bu nedenle bu ifade yanlıştır ve aranan cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış birleşik sözcükleri tespit etmek ve yapılarını incelemek.
Numaralanmış sözcükler sırasıyla: bilinçaltı (I), pazartesi (II), başkahraman (III), gelgitleri (IV) ve vurdumduymaz (V) şeklinde belirlenmiştir.
Her bir sözcüğün oluşum biçimini saptayabilmek için öncelikle kelimeleri doğru ayırmak gerekir.
2
Her bir birleşik sözcüğün dil bilgisel oluşum yolunu ve uğradığı ses olaylarını analiz etmek.
I. sözcük (bilinç-alt-ı) belirtisiz isim tamlamasıdır. II. sözcük (pazar-ertesi) ünlü düşmesiyle oluşmuştur. III. sözcük (baş-kahraman) sıfat tamlamasıdır. IV. sözcük (gel-git) iki fiil kökünün birleşimidir. V. sözcük (vurdum-duymaz) iki çekimli fiildir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu denetlemek amacıyla kelime tahlilleri yapılmıştır.
3
Seçeneklerde verilen tanımları analiz sonuçlarıyla karşılaştırmak ve yanlış olan ifadeyi belirlemek.
Üçüncü sözcüğün (başkahraman) isim tamlaması yapısında olduğu ve anlam kaymasına uğradığı iddiası yanlıştır; çünkü bu kelime sıfat tamlaması yapısındadır ve kelimeler gerçek anlamını korumaktadır.
Soru kökü bizden yanlış olan değerlendirmeyi bulmamızı istediği için tahlil dışı kalan hatalı yargı tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Yapı Bakımından Sözcükler: Birleşik Sözcükler ve Oluşum Yolları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla