Soru

Zorluk: OrtaBasit Olayların Olasılığı

Bir müzik uygulamasında oluşturulan bir çalma listesinde toplam 4040 şarkı bulunmaktadır. Bu ��arkılar türlerine (Pop, Rock, Klasik) ve dillerine (Türkçe, Yabancı) göre sınıflandırılmıştır.

Çalma listesindeki şarkılarla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
- Pop şarkıların sayısı, Klasik şarkıların sayısının 22 katıdır.
- Rock şarkıların tamamı yabancı dildedir.
- Çalma listesindeki Türkçe şarkıların sayısı, yabancı dildeki Klasik şarkıların sayısının 33 katıdır.
- Çalma listesinden rastgele seçilen bir şarkının yabancı dildeki Klasik şarkı olması olasılığı 110\frac{1}{10}'dur.

Buna göre, bu çalma listesinden rastgele seçilen bir şarkının Türkçe Pop şarkısı olma olasılığı en fazla kaçtır?

  1. A
    310\frac{3}{10}
  2. 14\frac{1}{4}Cevap
  3. C
    940\frac{9}{40}
  4. D
    15\frac{1}{5}
  5. E
    38\frac{3}{8}

Cevap

Rastgele seçilen bir şarkının Türkçe Pop şarkısı olma olasılığı en fazla 1/4'tür.
Türkçe Pop şarkı sayısının toplam Pop şarkı sayısını aşamayacağı kısıtlamasından hareketle Türkçe Klasik şarkı sayısının en az 2 olabileceği ve buna bağlı olarak Türkçe Pop şarkı sayısının en fazla 10 olabileceği bulunur. Bu durumda en büyük olasılık 10/40 = 1/4'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Yabancı Klasik şarkı sayısının hesaplanması
Yabancı Klasik şarkı sayısı (YKY_K) = 40×110=440 \times \frac{1}{10} = 4 olur.
Toplam 40 şarkıdan yabancı Klasik şarkı seçilme olasılığı 1/10 olarak verilmiştir.
2
Türkçe şarkı sayısının hesaplanması
Türkçe şarkı sayısı (TT) = 3×4=123 \times 4 = 12 olur. Yabancı şarkı sayısı ise 4012=2840 - 12 = 28 olur.
Türkçe şarkıların sayısının, yabancı Klasik şarkıların sayısının 3 katı olduğu belirtilmiştir.
3
Türkçe şarkı türlerinin denkleminin kurulması
Türkçe Rock şarkısı yoktur (TR=0T_R = 0). Dolayısıyla TP+TK=12TP=12TKT_P + T_K = 12 \Rightarrow T_P = 12 - T_K olur.
Rock şarkıların tamamı yabancı dilde olduğundan Türkçe Rock şarkı sayısı 0'dır.
4
Pop ve Klasik şarkı sayıları arasındaki ilişkiden eşitsizlik elde edilmesi
Klasik şarkı sayısı K=TK+4K = T_K + 4 ve Pop şarkı sayısı P=2K=2TK+8P = 2K = 2T_K + 8 olur.
Pop şarkı sayısının Klasik şarkı sayısının 2 katı olduğu ve Klasik şarkıların Türkçe (TKT_K) ile Yabancı (YK=4Y_K=4) toplamından oluştuğu bilgisi kullanılmıştır.
5
Türkçe Pop şarkı sayısı için üst sınırın bulunması
TPP12TK2TK+843TKTK43T_P \le P \Rightarrow 12 - T_K \le 2T_K + 8 \Rightarrow 4 \le 3T_K \Rightarrow T_K \ge \frac{4}{3} olur.
Bir türdeki Türkçe şarkı sayısı (TPT_P), o türdeki toplam şarkı sayısından (PP) fazla olamaz.
6
Türkçe Pop şarkı sayısının en büyük değerinin belirlenmesi
TKT_K bir tam sayı olmalıdır. TK1.33T_K \ge 1.33 koşulunu sağlayan en küçük TKT_K değeri 22'dir. Bu durumda TP=122=10T_P = 12 - 2 = 10 olur.
TP=12TKT_P = 12 - T_K ifadesini en büyük yapmak için TKT_K en küçük seçilmelidir. (Ayrıca 3TK+R=283T_K + R = 28 denkleminden TK=2T_K=2 için R=22R=22 tam sayı değeri elde edilir).
7
En büyük olasılık değerinin hesaplanması
Olasılık = 1040=14\frac{10}{40} = \frac{1}{4} olur.
İstenen durum sayısı olan Türkçe Pop şarkı sayısının maksimum değeri (10), toplam şarkı sayısına (40) oranlanır.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı ve Örnek Uzay Kısıtlamaları
Bu soruyu puanla