Basit Olayların Olasılığı

26 soru

Soru 1Soru

Bir seyahat firmasına ait otobüsteki koltuklar 11'den 3030'a kadar ardışık doğal sayılarla numaralandırılmıştır. Sefer öncesinde bu koltukların bir kısmının biletleri satılmış (dolu), kalan koltuklar ise boş bırakılmıştır.

Otobüsteki koltukların doluluk durumuyla ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
- Tek numaralı koltuklar arasından rastgele seçilen bir koltuğun dolu olma olasılığı 35\frac{3}{5}'tir.
- Boş koltuklar arasından rastgele seçilen bir koltuğun numarasının çift sayı olma olasılığı 23\frac{2}{3}'tür.

Buna göre, bu otobüsteki bilet satılan (dolu) koltuk sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 12

Cevap

Otobüsteki bilet satılan (dolu) koltuk sayısı 12'dir.
Tek numaralı 15 koltuktan dolu olanların sayısı 9, boş olanların sayısı 6'dır. Boş koltuklar arasından seçilen bir koltuğun çift numaralı olma olasılığı 2/3 ise, boş tek koltukların tüm boş koltuklara oranı 1/3 olur. Dolayısıyla toplam boş koltuk sayısı 6 * 3 = 18'dir. Dolu koltuk sayısı ise 30 - 18 = 12 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Koltuk numaralarının teklik-çiftlik durumlarına göre adetlerini belirleme.
15 tek ve 15 çift numaralı koltuk vardır.
Olasılık hesaplamalarında kullanılacak alt küme eleman sayılarını bulmak için.
2
Tek numaralı koltukların dolu ve boş sayılarını hesaplama.
Dolu tek koltuk sayısı 9, boş tek koltuk sayısı 6'dır.
Tek numaralı koltuklardan seçilen birinin dolu olma olasılığı 3/5 olarak verildiği için.
3
Boş koltukların olasılık oranını kullanarak çift numaralı boş koltuk sayısını bulma.
Çift numaralı boş koltuk sayısı 12'dir.
Boş koltuklar arasından rastgele seçilen koltuğun çift sayı olma olasılığı 2/3 olarak verildiği için.
4
Toplam dolu koltuk sayısını hesaplama.
Toplam dolu koltuk sayısı 12'dir.
Toplam koltuk sayısından (30) tüm boş koltukların (6 + 12 = 18) çıkarılmasıyla kalan dolu koltuk sayısını elde etmek için.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı
Soru 2Soru

Bir teknoloji mağazasının deposunda bulunan A, B ve C model akıllı saatlerin sayıları ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:

* A model saatlerin sayısı, B model saatlerin sayısının 2 katıdır.
* C model saatlerin sayısı, A ve B model saatlerinin toplam sayısından azdır.

Bu depodaki tüm saatler arasından rastgele seçilen bir saatin C model olma olasılığı 310\frac{3}{10}'dur.

Depodaki toplam saat sayısı 120'den fazla olduğuna göre, depodaki B model saat sayısı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 35

Cevap

Depodaki B model saat sayısı en az 35'tir.
Olasılık tanımına göre istenen durumun eleman sayısının tüm durumların eleman sayısına oranı y3x+y=310\frac{y}{3x + y} = \frac{3}{10} eşitliğini verir. Bu eşitlikten 7y=9x7y = 9x elde edilir. Saat sayıları pozitif tam sayı olmak zorunda olduğundan x=7kx = 7k ve y=9ky = 9k yazılır. Toplam saat sayısı 30k30k olup 120'den fazla olduğundan kk en az 5 olmalıdır. Bu durumda B model saat sayısı x=35x = 35 olur.

Adım Adım Çözüm

1
B model saat sayısına xx, C model saat sayısına yy diyerek model sayılarını tanımlama
A model saat sayısı: 2x2x, Toplam saat sayısı: 3x+y3x + y
Soruda verilen oranları ve sayı ilişkilerini cebirsel olarak ifade etmek için
2
Seçilen saatin C model olma olasılığı eşitliğini kurma ve düzenleme
10y=9x+3y7y=9x10y = 9x + 3y \Rightarrow 7y = 9x
Olasılık tanımını (İstenen Durum / Tüm Durumlar) kullanarak değişkenler arası ilişkiyi bulmak için
3
xx ve yy tam sayı koşullarını belirleme
x=7kx = 7k, y=9ky = 9k (Burada kZ+k \in \mathbb{Z}^+)
Saat sayılarının pozitif tam sayı olması gerekliliğinden hareketle en küçük ortak kat analizi yapmak için
4
Toplam saat sayısının 120'den fazla olma koşulunu uygulama
30k>120k530k > 120 \Rightarrow k \ge 5
En küçük sınır değerini belirleyerek B model saat sayısının minimum değerini bulmak için

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı ve Değişkenlerin Tam Sayı Koşulları
Soru 3Soru

Bir kenar uzunluğu 3 birim olan bir kare, her birinin bir kenar uzunluğu 1 birim olan 9 eş birim kareye bölünmüştür. Bu 9 birim kareden rastgele 3 tanesi seçilerek boyanacaktır.

Buna göre, boyanan bu 3 birim kareden herhangi ikisinin ortak bir kenara sahip olmama olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1142\frac{11}{42}

Cevap

Ortak kenara sahip olmama olasılığı 1142\frac{11}{42} olarak bulunur.
Toplam 84 olası seçim arasından, hiçbirinin birbiriyle ortak kenar paylaşmadığı durumların sayısı; merkez kare seçildiğinde 6, seçilmediğinde ise 16 olmak üzere toplam 22 tanedir. Bu iki sayının oranı sadeleştirildiğinde olasılık 11/42 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam seçim sayısını kombinasyon yöntemiyle hesaplayın.
9 birim kareden 3 tanesi (93)=9×8×73×2×1=84\binom{9}{3} = \frac{9 \times 8 \times 7}{3 \times 2 \times 1} = 84 farklı şekilde seçilebilir.
Olasılık hesabındaki örnek uzayın (tüm olası durumların) eleman sayısını belirlemek için.
2
İstenen durumları belirlemek amacıyla, merkezdeki birim karenin seçildiği durumu (Durum 1) inceleyin.
Merkez kare seçildiğinde, onunla ortak kenarı olan 4 kenar kare seçilemez. Kalan 4 köşe kareden 2'si seçilmelidir. Köşelerin hiçbiri birbiriyle ortak kenara sahip olmadığından bu seçim (42)=6\binom{4}{2} = 6 farklı şekilde yapılır.
Merkez karenin seçimi komşuluk yapısını doğrudan kısıtladığı için durum analizine buradan başlanır.
3
Merkezdeki birim karenin seçilmediği durumu (Durum 2) köşe ve kenar karelerin seçilme sayılarına göre alt durumlara ayırarak inceleyin.
Merkez hariç kalan 8 kareden 3'ü seçilecektir:
- 3 köşe seçimi: (43)=4\binom{4}{3} = 4 durum (köşeler komşu değildir).
- 2 köşe, 1 kenar seçimi: Seçilen kenarın komşusu olmayan diğer 2 köşe seçilmelidir. 4 kenar için 4×1=44 \times 1 = 4 durum.
- 1 köşe, 2 kenar seçimi: Seçilen 2 kenarın yan yana olması durumunda aralarında kalan köşenin karşısındaki köşe seçilir. 4 farklı yan yana kenar çifti için 4×1=44 \times 1 = 4 durum.
- 3 kenar seçimi: Kenarlar komşu olmadığından (43)=4\binom{4}{3} = 4 durum.
Toplam durum sayısı: 4+4+4+4=164 + 4 + 4 + 4 = 16 bulunur.
Merkez karenin seçilmediği tüm olası yerleşimleri eksiksiz ve mükerrer olmadan saymak için.
4
İstenen durumların toplam sayısını bulup tüm durumlara oranlayın.
İstenen durumların sayısı 6+16=226 + 16 = 22 olur. Olasılık değeri ise 2284=1142\frac{22}{84} = \frac{11}{42} olarak hesaplanır.
Olasılık tanımı gereği istenen durum sayısının örnek uzay sayısına oranını bulmak için.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı ve Sistematik Durum Sayma

Alternatif Yöntem

Tüm durumlardan, en az iki karenin ortak kenara sahip olduğu durumların sayısını çıkartarak (tümleyen yöntemiyle) istenen durum sayısı olan 22'ye ulaşılabilir. Grid üzerindeki komşu ikili sayısı 12'dir. Bu ikililer üzerinden aşırı sayımları (L-şekilleri ve 3'lü düz hatları) dışlama prensibiyle ayıklayarak sonuca gidilebilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 4Soru

4040 yolcu kapasiteli bir otobüsteki koltukların 2424 tanesi doludur. Boş koltukların 66 tanesi pencere kenarında olduğuna göre, bu otobüsteki boş koltuklar arasından rastgele seçilen bir koltuğun pencere kenarında olma olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 38\frac{3}{8}

Cevap

Rastgele seçilen bir boş koltuğun pencere kenarında olma olasılığı 38\frac{3}{8}'dir.
Seçim boş koltuklar arasından yapılacaktır. Otobüste 4024=1640 - 24 = 16 tane boş koltuk vardır ve bu bizim örnek uzayımızın eleman sayısıdır. İstenen durum ise bu boş koltuklardan pencere kenarında olanlerdir, yani 66 koltuktur. Olasılık değeri, istenen durum sayısının örnek uzayın eleman sayısına oranı olduğundan 616=38\frac{6}{16} = \frac{3}{8} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Otobüsteki toplam boş koltuk sayısının (örnek uzayın eleman sayısı) belirlenmesi.
Toplam boş koltuk sayısı: 4024=1640 - 24 = 16 koltuk.
Olasılık hesabında örnek uzay, seçimin yapıldığı kümedir. Soru boş koltuklar arasından seçim yapılacağını belirttiği için örnek uzayımız boş koltuklardır.
2
İstenen olayın (pencere kenarındaki boş koltuklar) eleman sayısının belirlenmesi.
İstenen koltuk sayısı: 66 koltuk.
Seçilen boş koltuğun pencere kenarında olması istendiğinden, bu koşulu sağlayan boş koltuk sayısı belirlenir.
3
Basit olayların olasılığı formülü kullanılarak olasılık değerinin hesaplanması.
Olasılık = 616=38\frac{6}{16} = \frac{3}{8}
Bir olayın olasılığı, istenen durum sayısının tüm olası durum sayısına (örnek uzayın eleman sayısına) oranlanmasıyla hesaplanır.

Anahtar Kavram

Bir A olayının gerçekleşme olasılığı, istenen durumların sayısının örnek uzayın eleman sayısına bölünmesiyle bulunur: P(A)=s(A)s(E)P(A) = \frac{s(A)}{s(E)}.
Tahmini Süre:45s
Soru 5Soru

Bir sınıftaki 3030 öğrenciden 1212'si kızdır. Bu sınıftaki gözlüklü öğrencilerin 44'ü kız, 66'sı ise erkektir. Buna göre, bu sınıftan rastgele seçilen bir öğrencinin gözlüksüz veya kız öğrenci olma olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0.8

Cevap

Sınıftan rastgele seçilen bir öğrencinin gözlüksüz veya kız öğrenci olma olasılığı 0,8'dir.
Sınıfta gözlüksüz veya kız olan öğrencilerin kümesi; tüm kız öğrenciler (1212 kişi) ile gözlüksüz erkek öğrencilerin (1212 kişi) birleşimidir. Bu iki grup ayrık olduğundan toplamda istenen koşulu sağlayan 2424 öğrenci vardır. Sınıftaki toplam öğrenci sayısı 3030 olduğuna göre, seçilen öğrencinin bu koşulu sağlama olasılığı 2430=0,8\frac{24}{30} = 0,8 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sınıftaki erkek öğrenci sayısı bulunur.
Erkek öğrenci sayısı: 3012=1830 - 12 = 18 kişidir.
Öğrencilerin cinsiyet dağılımını eksiksiz belirlemek için.
2
Gözlüksüz kız ve erkek öğrenci sayıları hesaplanır.
Gözlüksüz kız sayısı: 124=812 - 4 = 8 kişi, gözlüksüz erkek sayısı: 186=1218 - 6 = 12 kişidir.
Gözlüksüz olma durumuna uyan öğrenci sayılarını bulmak için.
3
Gözlüksüz veya kız öğrenci olan toplam kişi sayısı belirlenir.
Gözlüksüz erkek öğrenciler (1212) ile tüm kız öğrencilerin (1212) birleşimi 12+12=2412 + 12 = 24 kişidir.
Olasılığı istenen olayın eleman sayısını belirlemek için.
4
İstenen durum sayısı toplam öğrenci sayısına oranlanarak olasılık değeri ondalık sayıya çevrilir.
Olasılık = 2430=45=0,8\frac{24}{30} = \frac{4}{5} = 0,8 bulunur.
İstenen olayın olasılığını hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı

Alternatif Yöntem

Kümelerdeki birleşim formülü kullanılarak da çözülebilir: P(Gözlüksüz ∪ Kız) = P(Gözlüksüz) + P(Kız) - P(Gözlüksüz ∩ Kız) yazılır. Sınıfta gözlüksüz öğrenci sayısı 8+12=208 + 12 = 20'dir. Hem kız hem gözlüksüz olan öğrenci sayısı ise 88'dir. Formül uygulandığında: Olasılık = 2030+1230830=2430=0,8\frac{20}{30} + \frac{12}{30} - \frac{8}{30} = \frac{24}{30} = 0,8 bulunur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Bir gardıropta bulunan gömleklerin bir kısmı beyaz, geri kalanları ise mavi renklidir. Bu gardıroptan rastgele seçilen bir gömleğin mavi renkli olma olasılığı 35\frac{3}{5}'tir.

Gardıropta 1212 tane beyaz gömlek oldu��una göre, gardıroptaki toplam gömlek sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Gardıroptaki toplam gömlek sayısı 30'dur.
Mavi gömlek seçilme olasılığı 35\frac{3}{5} olduğuna göre, beyaz gömlek seçilme olasılığı 135=251 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}'tir. Gardıroptaki 12 beyaz gömlek bu orana karşılık geldiğinden toplam gömlek sayısı 12/(2/5)=3012 / (2/5) = 30 olur.

Adım Adım Çözüm

1
Beyaz gömlek seçilme olasılığının belirlenmesi
Beyaz gömlek seçilme olasılığı 25\frac{2}{5}'tir.
Mavi gömlek seçilme olasılığı 35\frac{3}{5} olduğundan, tümleyen olay kuralı gereği beyaz gömlek seçilme olasılığı 135=251 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5} olur.
2
Olasılık tanımı kullanılarak toplam gömlek sayısının hesaplanması
Toplam gömlek sayısı 30'dur.
Beyaz gömlek sayısının toplam gömlek sayısına oranı beyaz gömlek olasılığına eşittir: 12x=25    x=30\frac{12}{x} = \frac{2}{5} \implies x = 30.

Anahtar Kavram

Bir olayın tümleyeninin olasılığı ve basit olayların olasılığı
Soru 7Soru

Bir torbada renkleri dışında özdeş olan 66 kırmızı, 44 mavi ve 55 sarı bilye bulunmaktadır. Torbadan rastgele çekilen bir bilyenin mavi olmama olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1115\frac{11}{15}

Cevap

Mavi olmama olasılığı 1115\frac{11}{15} olarak hesaplanır.
Torbadaki toplam bilye sayısı 6+4+5=156 + 4 + 5 = 15'tir. Mavi olmayan bilyelerin sayısı 66 kırmızı ve 55 sarı olmak üzere toplam 1111'dir. Dolayısıyla rastgele seçilen bir bilyenin mavi olmama olasılığı 1115\frac{11}{15} olur.

Adım Adım Çözüm

1
Torbadaki toplam bilye sayısı hesaplanır.
6+4+5=156 + 4 + 5 = 15 bilye.
Olasılık hesabındaki örnek uzay eleman sayısını (tüm olası durumları) bulmak amacıyla toplam bilye sayısı hesaplanır.
2
Mavi olmayan bilyelerin sayısı belirlenir.
66 kırmızı ve 55 sarı bilye olmak üzere 6+5=116 + 5 = 11 bilye.
Olayın mavi olmama olasılığı sorulduğu için mavi rengin dışındaki bilye sayısı hesaplanmalıdır.
3
Mavi olmama olasılığı, istenen durum sayısının tüm durumların sayısına bölünmesiyle bulunur.
Olasılık = 1115\frac{11}{15} bulunur.
Basit bir olayın olasılığı, istenen durum sayısının tüm durumların sayısına oranıdır.

Anahtar Kavram

Bir olayın tümleyeninin olasılığı ve basit olayların olasılığı

Alternatif Yöntem

Tüm durumların olasılığı 11'dir. Mavi çekme olasılığı 415\frac{4}{15} olduğundan, mavi çekmeme olasılığı 1415=11151 - \frac{4}{15} = \frac{11}{15} olarak da bulunabilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru

Bir spor salonundaki 2424 soyunma dolabının bir kısmı dolu, geri kalanı ise boştur. Bu dolaplardan rastgele seçilen bir dolabın boş olma olasılığı 23\frac{2}{3}'tür.

Buna göre, bu spor salonundaki dolu dolap sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88

Cevap

Dolu dolap sayısı 8'dir.
Dolapların boş olma olasılığı 23\frac{2}{3} olduğuna göre, dolu olma olasılığı tümleyen olay kuralı gereğince 123=131 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}'tür. Toplam dolap sayısı 2424 olduğundan, dolu dolap sayısı 24×13=824 \times \frac{1}{3} = 8 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Boş dolap sayısını bulmak için toplam dolap sayısı ile boş olma olasılığını çarpın.
Boş dolap sayısı: 24×23=1624 \times \frac{2}{3} = 16
Bir olayın eleman sayısı, örnek uzay eleman sayısı ile bu olayın olasılığının çarpımına eşittir.
2
Toplam dolap sayısından boş dolap sayısını çıkararak dolu dolap sayısını bulun.
Dolu dolap sayısı: 2416=824 - 16 = 8
Dolaplar ya dolu ya da boş olmak üzere iki durumdan birindedir. Toplam durum sayısından boş olanları çıkardığımızda dolu olanları elde ederiz.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı ve Tümleyen Olay Olasılığı

Alternatif Yöntem

Tümleyen olay kavramını kullanarak da çözebiliriz: Dolapların boş olma olasılığı P(Bos¸)=23P(\text{Boş}) = \frac{2}{3} ise dolu olma olasılığı P(Dolu)=1P(Bos¸)=123=13P(\text{Dolu}) = 1 - P(\text{Boş}) = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}'tür. Buradan dolu dolap sayısı 24×13=824 \times \frac{1}{3} = 8 bulunur.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 9Soru

Bir çalışma masasındaki çekmecede yalnızca kırmızı ve mavi renkli tükenmez kalemler bulunmaktadır. Bu çekmeceden rastgele seçilen bir kalemin kırmızı olma olasılığı 49\frac{4}{9}'dur.

Çekmecede toplam 3636 adet tükenmez kalem olduğuna göre, mavi renkli tükenmez kalem sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

Mavi renkli tükenmez kalem sayısı 20'dir.
Çekmecedeki kalemlerin kırmızı olma olasılığı 49\frac{4}{9} ise, tümleyen kuralı gereğince bir kalemin mavi olma olasılığı 149=591 - \frac{4}{9} = \frac{5}{9} olur. Toplam kalem sayısı 3636 olduğuna göre, mavi kalemlerin sayısı 36×59=2036 \times \frac{5}{9} = 20 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kırmızı kalemlerin sayısını hesaplama
16
Toplam kalem sayısının kırmızı olma olasılığı ile çarpılması, kırmızı kalemlerin sayısını verir.
2
Mavi kalemlerin sayısını hesaplama
20
Çekmecede sadece kırmızı ve mavi kalemler bulunduğundan, toplam kalem sayısından kırmızı kalem sayısı çıkarıldığında geriye kalanlar mavi kalem sayısı olur.

Anahtar Kavram

Bir deneyde bir olayın olasılığı, o olaya ait istenen durumların sayısının tüm olası durumların sayısına oranıdır. Olasılık değeri ve toplam eleman sayısı bilindiğinde, belirli bir özelliğe sahip eleman sayısı oran orantı yoluyla bulunabilir.
Soru 10Soru

Bir metro istasyonunda yan yana bulunan ve 1'den 8'e kadar numaralandırılmış 8 adet geçiş turnikesinin bazılarında temassız kart okuyucu bulunmakta, bazılarında ise bulunmamaktadır.

Ardışık numaralı herhangi iki turnikenin en az birinde temassız kart okuyucu bulunduğu bilinmektedir.

Buna göre, bu istasyondaki kart okuyucusu olan turnikeler arasından rastgele seçilen bir turnikenin numarasının asal sayı olma olasılığı en az kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15\frac{1}{5}

Cevap

Kart okuyucusu olan turnikeler arasından rastgele seçilen bir turnikenin numarasının asal sayı olma olasılığı en az beş birdir (1/5).
Okuyucusu olan turnikeler kümesinde en az bir asal sayı (ardışık olan 2 ve 3 sayılarının ikisinin birden dışlanamaması nedeniyle) bulunmak zorundadır. Olasılığı en küçük yapmak için asal sayı adedini 1 seçip, asal olmayan 4 sayının tamamını kümeye ekleriz. Böylece 5 elemanlı kümede 1 asal sayı bulunarak en küçük olasılık elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Turnike numaralarını asal olanlar ve olmayanlar olarak sınıflandırın.
Asal sayılar: {2,3,5,7}\{2, 3, 5, 7\} (4 adet), Asal olmayan sayılar: {1,4,6,8}\{1, 4, 6, 8\} (4 adet).
Olasılık hesabında pay ve payda değerlerini oluşturacak elemanları doğru gruplamak gerekir.
2
Ardışık iki turnikede birden okuyucu olmaması durumunu analiz ederek en az kaç asal sayı seçilmesi gerektiğini belirleyin.
Asal sayılardan 22 ve 33 ardışık olduğundan, okuyucusu olmayan turnikeler kümesinde bu iki sayı aynı anda yer alamaz. Dolayısıyla okuyuculu turnikeler kümesinde en az bir adet asal sayı bulunmalıdır.
Ardışık iki turnikeden en az birinde kart okuyucu bulunması kuralına uymak zorunludur.
3
Asal sayının seçilme olasılığını en aza indirmek için uygun kümeyi oluşturun.
Payı en az yapmak için 11 asal sayı (33) ve paydayı en çok yapmak için asal olmayan tüm sayıları ({1,4,6,8}\{1, 4, 6, 8\}) seçerek S={1,3,4,6,8}S = \{1, 3, 4, 6, 8\} kümesini elde ederiz. Bu durumda okuyucusuz turnikeler {2,5,7}\{2, 5, 7\} olur ve ardışık değildir.
Olasılığı minimize etmek için payı (asal sayılar) en küçük, paydayı (tüm okuyuculu turnikeler) en büyük seçmeliyiz.
4
Olasılığı hesaplayın.
Toplam 55 turnikeden 11 tanesi asal olduğundan olasılık 15\frac{1}{5} olur.
İstenen olayın eleman sayısının örnek uzayın eleman sayısına bölünmesiyle basit olayların olasılığı hesaplanır.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı ve Örnek Uzay Belirleme

Alternatif Yöntem

Kart okuyucusu bulunmayan turnikelerin oluşturduğu kümenin eleman sayısını en fazla tutmaya çalışırız. Ardışık olamayacakları için en fazla 4 eleman ({1, 3, 5, 7} veya {2, 4, 6, 8}) seçebiliriz. Ancak bu durumda geriye kalan okuyuculu turnikelerde asal sayı oranı daha yüksek çıkmaktadır. Asal sayıları olabildiğince dışarıda bırakmak için okuyucusuz kümesini {2, 5, 7} olarak seçersek geriye kalan okuyuculu küme {1, 3, 4, 6, 8} olur. Burada sadece 3 asaldır. Olasılık 1/5'tir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru

Bir turizm acentesinde çalışan 10 rehberin her biri İngilizce, Almanca ve Fransızca dillerinden en az birini konuşabilmektedir. Bu rehberlerden;

* 7'si İngilizce,
* 6'sı Almanca,
* 5'i Fransızca,
* 4'ü İngilizce ve Almanca,
* 3'ü Almanca ve Fransızca,
* 3'ü İngilizce ve Fransızca,
* 2'si ise her üç dili de

konuşabilmektedir.

Buna göre, bu rehberler arasından rastgele seçilen iki kişinin en az bir ortak yabancı dil konuşabiliyor olma olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 79\frac{7}{9}

Cevap

Seçilen iki kişinin en az bir ortak yabancı dil konuşabiliyor olma olasılığı 79\frac{7}{9}'dur.
Seçilen iki kişinin en az bir ortak dil konuşma olasılığı, tüm durumların sayısından (45) ortak dili olmayan çiftlerin sayısının (10) çıkarılmasıyla elde edilen 35 durumun tüm durumlara oranı olan 3545=79\frac{35}{45} = \frac{7}{9}'dur.

Adım Adım Çözüm

1
Gruptaki toplam rehber sayısından seçilebilecek tüm 2 kişilik grupların (örnek uzayın) sayısını hesaplayalım.
(102)=10×92=45\binom{10}{2} = \frac{10 \times 9}{2} = 45 farklı çift seçilebilir.
Olasılık hesabının paydası olan tüm olası durumların sayısını belirlemek için.
2
Rehberlerin dil dağılımını Venn şeması bölgelerine göre belirleyelim.
Rehberlerin dil dağılımı şu şekildedir: Yalnız İngilizce konuşan 2 kişi, Yalnız Almanca konuşan 1 kişi, Yalnız Fransızca konuşan 1 kişi, İngilizce ve Almanca konuşan (Fransızca hariç) 2 kişi, Almanca ve Fransızca konuşan (İngilizce hariç) 1 kişi, İngilizce ve Fransızca konuşan (Almanca hariç) 1 kişi, her üç dili de konuşan 2 kişi vardır.
Ortak dili olmayan kişileri daha kolay tespit edebilmek için her bir dil bölgesindeki kişi sayılarını netleştirmek gerekir.
3
Aralarında hiç ortak dil bulunmayan rehber çiftlerinin sayısını hesaplayalım.
Ortak dili olmayan çiftler: (Yalnız İngilizce, Yalnız Almanca) için 2×1=22 \times 1 = 2; (Yalnız İngilizce, Yalnız Fransızca) için 2×1=22 \times 1 = 2; (Yalnız İngilizce, Almanca ve Fransızca) için 2×1=22 \times 1 = 2; (Yalnız Almanca, Yalnız Fransızca) için 1×1=11 \times 1 = 1; (Yalnız Almanca, İngilizce ve Fransızca) için 1×1=11 \times 1 = 1; (Yalnız Fransızca, İngilizce ve Almanca) için 1×2=21 \times 2 = 2 çift olmak üzere toplam 2+2+2+1+1+2=102 + 2 + 2 + 1 + 1 + 2 = 10 çifttir.
İstenen durum olan 'en az bir ortak dil konuşabilme' durumunu, tüm durumlardan ortak dili olmayan durumları çıkararak (tümleyen yöntemiyle) daha kolay bulabiliriz.
4
En az bir ortak dil konuşan çiftlerin sayısını ve bu olayın olasılığını hesaplayalım.
Ortak dil konuşan çift sayısı: 4510=3545 - 10 = 35 çift. Olasılık: 3545=79\frac{35}{45} = \frac{7}{9} olarak bulunur.
İstenen durum sayısını tüm durumların sayısına oranlayarak olasılık değerine ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı
Soru 12Soru

Bir kütüphanedeki kitaplıkta bulunan bilim kurgu ve tarih kitaplarının ciltli veya karton kapaklı olma durumlarına göre dağılımı aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Kitap TürüCiltliKarton Kapaklı
Bilim Kurgu3x3xyy
Tarihxx2y2y

Bu kitaplıkta toplam 60 kitap bulunmaktadır. Kitaplıktan rastgele seçilen bir kitabın karton kapaklı veya bilim kurgu kitabı olma olasılığı 1720\frac{17}{20}'dir.

Buna göre, bu kitaplıktaki ciltli tarih kitaplarının sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 9

Cevap

Kitaplıktaki ciltli tarih kitaplarının say��sı 9'dur.
Seçilen kitabın karton kapaklı veya bilim kurgu kitabı olması olayının tümleyeni, seçilen kitabın hem ciltli hem de tarih kitabı (ciltli tarih kitabı) olmasıdır. Bu tümleyen olayın olasılığı 11720=3201 - \frac{17}{20} = \frac{3}{20}'dir. Kitaplıkta toplam 60 kitap bulunduğundan, ciltli tarih kitaplarının sayısı 60×320=960 \times \frac{3}{20} = 9 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam kitap sayısına göre ilk denklemi kurmak
4x+3y=604x + 3y = 60
Tablodaki tüm hücrelerin toplam�� kütüphanedeki toplam kitap sayısını (60) verir.
2
Karton kapaklı veya bilim kurgu olan kitapların sayısını bulmak
3x+3y=513x + 3y = 51
Olasılık 1720\frac{17}{20} olduğuna göre, bu kritere uyan kitap sayısı 60×1720=5160 \times \frac{17}{20} = 51'dir. Tablodan bu küme 3x+y+2y=3x+3y3x + y + 2y = 3x + 3y olarak hesaplanır.
3
İki bilinmeyenli denklem sistemini çözmek
x=9x = 9 ve y=8y = 8
x+y=17x + y = 17 denklemini 3 ile genişletip 4x+3y=604x + 3y = 60 denkleminden çıkardığımızda x=9x = 9 elde ederiz.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı

Alternatif Yöntem

Tümleyen olay mantığı kullanılarak daha hızlı çözüme ulaşılabilir. Karton kapaklı veya bilim kurgu kitabı olmamanın tek yolu kitabın ciltli tarih kitabı olmasıdır. Bu tümleyen olayın olasılığı 11720=3201 - \frac{17}{20} = \frac{3}{20} olup, doğrudan 60×320=960 \times \frac{3}{20} = 9 hesabı ile sonuca ulaşılır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 13Soru

Bir şirketin insan kaynakları departmanında çalışan 8 personelden 4'ü kadın, 4'ü erkektir. Bu personeller arasından rastgele 4 kişi seçilerek bir çalışma komisyonu oluşturulacaktır.

Oluşturulan bu komisyondaki kadın personel sayısının, erkek personel sayısından fazla olma olasılığı en sade biçimde ab\frac{a}{b} rasyonel sayısı olarak yazıldığına göre, a+ba + b toplamı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 87

Cevap

Komisyondaki kadın personel sayısının erkek personel sayısından fazla olma olasılığı 1770\frac{17}{70} olup en sade halindedir. Bu durumda a=17a = 17 ve b=70b = 70 olduğundan toplamları 87'dir.
Yapılan seçimlerde tüm durumların sayısı (84)=70\binom{8}{4} = 70 iken, kadın sayısının erkek sayısından fazla olduğu durumlar 3 kadın-1 erkek (16 durum) ve 4 kadın-0 erkek (1 durum) olmak üzere toplam 17'dir. Buradan olasılık 1770\frac{17}{70} bulunur ve pay ile paydanın toplamı 87 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tüm olası komisyon seçimlerinin sayısını hesaplama
(84)=70\binom{8}{4} = 70
8 personelden rastgele 4 kişinin seçilmesiyle oluşabilecek tüm olası durumları bulmak için kombinasyon hesabı yapılır.
2
Kadın personel sayısının erkek personel sayısından fazla olduğu durumları belirleme
Kadın sayısı 3 veya 4 olmalıdır.
4 kişilik komisyonda kadınların erkeklerden fazla olması sadece 3 kadın-1 erkek veya 4 kadın-0 erkek durumlarında gerçekleşir.
3
3 kadın ve 1 erkekten oluşan komisyon seçim sayısını hesaplama
(43)×(41)=16\binom{4}{3} \times \binom{4}{1} = 16
4 kadın personelden 3'ünün ve 4 erkek personelden 1'inin seçilme kombinasyonunu bulmak için çarpım kuralı uygulanır.
4
4 kadın ve 0 erkekten oluşan komisyon seçim sayısını hesaplama
(44)×(40)=1\binom{4}{4} \times \binom{4}{0} = 1
4 kadın personelden 4'ünün de seçilme durumunu bulmak için kombinasyon hesabı yapılır.
5
İstenen durumların toplam sayısını ve olasılığı hesaplama
16+1=1716 + 1 = 17 istenen durum, olasılık 1770\frac{17}{70}
Farklı durumların seçim sayıları toplanarak istenen durum sayısı bulunur, ardından bu sayı toplam durum sayısına bölünür.
6
En sade haldeki pay ve paydanın toplamını bulma
17+70=8717 + 70 = 87
1717 ve 7070 sayılarının ortak böleni olmadığından kesir en sade haldedir. Pay ve payda toplanır.

Anahtar Kavram

Bir olayın olasılığı, istenen durum sayısının tüm olası durumların sayısına oranı ile hesaplanır.
Soru 14Soru

Bir sinema salonunda yan yana bulunan ve 11'den 1212'ye kadar ardışık sayılarla numaralandırılmış 1212 koltuğun bazılarının dolu, bazılarının ise boş olduğu bilinmektedir. Bu koltukların doluluk durumlarıyla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmi��tir:

* Dolu koltukların numaralarının her biri birer çift sayıdır.
* Boş koltuklar arasından rastgele seçilen bir koltuğun numarasının asal sayı olma olasılığı 12\frac{1}{2}'dir.
* Boş koltuklar arasından rastgele seçilen bir koltuğun numarasının tek sayı olma olasılığı 34\frac{3}{4}'tür.

Buna göre, bu sıradaki dolu koltuk sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Dolu koltuk sayısı 4'tür.
Dolu koltukların numaraları çift sayı olduğundan, tek numaralı tüm koltuklar boştur. 1 ile 12 arasındaki tek sayılar 6 adet olup bunların tamamı boş koltuklar kümesindedir. Boş koltuklar arasından seçilen bir koltuğun tek sayı olma olasılığı 3/4 olarak verildiğine göre, boş koltuk sayısı 8'dir. Toplam 12 koltuk olduğundan dolu koltuk sayısı 12 - 8 = 4 olarak bulunur. Asal sayı olma olasılığı olan 1/2 değeri de bu durumu doğrular; çünkü boş koltuklardaki asal sayılar sadece tek olan asallardır (3, 5, 7, 11) ve sayıları 4'tür. 4/8 = 1/2 oranı sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dolu koltukların numaralarının çift sayı olmasından hareketle tek numaralı koltukların durumunu belirlemek.
11 ile 1212 arasındaki tek sayılar {1,3,5,7,9,11}\{1, 3, 5, 7, 9, 11\} olmak üzere bu 66 koltuğun tamamı boş koltuktur.
Dolu olan tüm koltukların numaraları çift sayı olarak verildiğinden, hiçbir tek numaralı koltuk dolu olamaz.
2
Boş koltuklar arasından seçilen bir koltuğun tek numaralı olma olasılığını kullanarak toplam boş koltuk sayısını hesaplamak.
Boş koltuk sayısı n(B)n(B) olsun. Tek numaralı boş koltuk sayısı 66'dır. Olasılık 6n(B)=34\frac{6}{n(B)} = \frac{3}{4} olduğundan n(B)=8n(B) = 8 bulunur.
Boş koltuklar içinden rastgele seçilen bir koltuğun numarasının tek sayı olma olasılığı, tek numaralı boş koltuk sayısının toplam boş koltuk sayısına oranına eşittir.
3
Toplam boş koltuk sayısı ile sıradaki toplam koltuk sayısını kullanarak dolu koltuk sayısını bulmak.
Dolu koltuk sayısı 128=412 - 8 = 4 olarak elde edilir.
Sırada toplam 12 koltuk olduğundan, dolu koltuk sayısı toplam koltuk sayısından boş koltuk sayısının çıkarılmasıyla bulunur.
4
Asal sayı olasılığı bilgisini kullanarak çözümün tutarlılığını doğrulamak.
11 ile 1212 arasındaki asal sayılar {2,3,5,7,11}\{2, 3, 5, 7, 11\}'dir. Boş koltuklar kümesi içinde tek olan 44 asal sayı {3,5,7,11}\{3, 5, 7, 11\} mutlaka yer alır. Boş koltuklar arasında asal sayı olma olasılığı 48=12\frac{4}{8} = \frac{1}{2} olduğundan, çift olan 22 asal sayısı boş koltuklar kümesinde yer almamalıdır (yani dolu olmalıdır). Bu durum 44 dolu koltuk olmasıyla tamamen uyumludur.
Verilen asal sayı olasılığının (12\frac{1}{2}) sağlanabilmesi için boş koltuklar kümesinde tam olarak 4 asal sayı bulunması gerekir.

Anahtar Kavram

Basit olayların olasılığı tanımı ve örnek uzay hesaplama
Soru 15Soru

Bir lisenin bilim şenliğinde Fizik, Kimya ve Biyoloji alanlarında toplam 3636 proje sergilenmiştir. Bu projelerle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* Fizik alanındaki proje sayısı, Kimya alanındaki proje sayısının 22 katıdır.
* Biyoloji alanındaki proje sayısı, Kimya alanındaki proje sayısından 44 fazladır.
* Sergilenen projelerin yarısı Tasarım projesi, diğer yarısı ise Araştırma projesidir.
* Kimya alanındaki projelerin 34\frac{3}{4}'ü Araştırma projesidir.
* Fizik alan��ndaki Tasarım projelerinin sayısı, Biyoloji alanındaki Tasarım projelerinin sayısından 44 fazladır.

Buna göre, bu şenlikte sergilenen projeler arasından rastgele seçilen bir projenin Ara��tırma projesi veya Kimya projesi olma olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 59\frac{5}{9}

Cevap

Seçilen projenin Araştırma veya Kimya projesi olma olasılığı 59\frac{5}{9}'dur.
Seçilen projenin Araştırma veya Kimya projesi olma olasılığı, toplam Araştırma projelerinin sayısı ile Kimya projelerinin sayısının toplanıp, her iki özelliği birden taşıyan Kimya Araştırma projelerinin sayısının bir kez çıkarılmasıyla elde edilen eleman sayısının (2020) toplam proje sayısına (3636) oranlanmasıyla 59\frac{5}{9} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kimya projelerinin sayısına xx diyerek her bir alandaki proje sayılarını belirlemek için denklem kuralım.
Kimya projeleri = xx, Fizik projeleri = 2x2x, Biyoloji projeleri = x+4x + 4. Toplam proje sayısı 3636 olduğundan: x+2x+(x+4)=364x+4=364x=32x=8x + 2x + (x + 4) = 36 \Rightarrow 4x + 4 = 36 \Rightarrow 4x = 32 \Rightarrow x = 8. Buradan Fizik projeleri 1616, Kimya projeleri 88 ve Biyoloji projeleri 1212 adet olarak bulunur.
Her bir ders alanına düşen toplam proje sayısını bularak olasılık hesabının temel bileşenlerini elde etmek.
2
Tasarım ve Araştırma projelerinin alanlara göre dağılımını hesaplayalım.
Toplam projelerin yarısı yani 1818'i Tasarım, 1818'i Araştırma projesidir. Kimya projelerinin 34\frac{3}{4}'ü Araştırma projesi olduğuna göre: Kimya Araştırma = 8×34=68 \times \frac{3}{4} = 6 ve Kimya Tasarım = 86=28 - 6 = 2 olur.
Kimya alanındaki Tasarım ve Araştırma projelerinin sayısını belirlemek.
3
Fizik ve Biyoloji alanındaki Tasarım projelerinin sayılarını bulalım.
Biyoloji Tasarım projesi sayısı yy olsun. Fizik Tasarım projesi sayısı y+4y + 4 olur. Toplam Tasarım projesi sayısı 1818 olduğuna göre: y+(y+4)+2=182y+6=182y=12y=6y + (y + 4) + 2 = 18 \Rightarrow 2y + 6 = 18 \Rightarrow 2y = 12 \Rightarrow y = 6. Buradan Biyoloji Tasarım = 66, Fizik Tasarım = 1010 bulunur.
Biyoloji ve Fizik alanlarındaki Tasarım projelerinin sayısını belirlemek.
4
Araştırma projesi veya Kimya projesi olma durumunun eleman sayısını (s(AK)s(A \cup K)) ve olasılığını hesaplayalım.
s(AK)=s(A)+s(K)s(AK)s(A \cup K) = s(A) + s(K) - s(A \cap K) formülünden; Araştırma sayısı s(A)=18s(A) = 18, Kimya sayısı s(K)=8s(K) = 8, hem Araştırma hem Kimya olanların sayısı s(AK)=6s(A \cap K) = 6'dır. Böylece s(AK)=18+86=20s(A \cup K) = 18 + 8 - 6 = 20 olur. Olasılık ise 2036=59\frac{20}{36} = \frac{5}{9} olarak hesaplanır.
Birleşim kümesinin eleman sayısını bularak olasılık değerine ulaşmak.

Anahtar Kavram

İki olayın birleşiminin olasılığı, bu olayların olasılıkları toplamından kesişimlerinin olasılığının çıkarılmasıyla hesaplanır.
Soru 16Soru

Bir tasarımcının çekmecesinde yalnızca siyah ve beyaz renkli toplam 18 adet tükenmez ve kurşun kalem vardır.

Çekmecedeki kalemlerle ilgili aşağıdakiler bilinmektedir:
- Çekmeceden rastgele seçilen bir kalemin tükenmez kalem olma olasılığı 59\frac{5}{9}'dur.
- Çekmecedeki siyah kalemlerin sayısı, beyaz kalemlerin sayısının 2 katıdır.
- Siyah renkli kurşun kalemlerin sayısı 4'tür.

Buna göre, bu çekmeceden rastgele seçilen bir kalemin beyaz renkli tükenmez kalem olma olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19\frac{1}{9}

Cevap

Çekmeceden rastgele seçilen bir kalemin beyaz renkli tükenmez kalem olma olasılığı 19\frac{1}{9}'dur.
Çekmecedeki toplam 18 kalemin olasılık ve oran verilerinden yola çıkılarak 10 tanesinin tükenmez, 8 tanesinin kurşun kalem olduğu belirlenir. Toplam 6 beyaz ve 12 siyah kalem vardır. Siyah kurşun kalemlerin sayısı 4 ise, toplam 8 kurşun kalem olduğu için beyaz kurşun kalemlerin sayısı 4 olur. Toplam beyaz kalemlerin sayısı 6 olduğundan, beyaz tükenmez kalemlerin sayısı 2 olarak bulunur. Çekmeceden seçilen bir kalemin beyaz tükenmez kalem olma olasılığı ise 218=19\frac{2}{18} = \frac{1}{9}'dur.

Adım Adım Çözüm

1
Tükenmez ve kurşun kalemlerin toplam sayılarını hesaplayın.
Tükenmez kalem sayısı: 18×59=1018 \times \frac{5}{9} = 10. Kurşun kalem sayısı: 1810=818 - 10 = 8.
Çekmeceden rastgele seçilen kalemin tükenmez kalem olma olasılığı 59\frac{5}{9} olarak verilmiştir. Toplam kalem sayısı 18 olduğundan, bu oranla çarpılarak tükenmez kalem sayısı bulunur. Kalan kalemler ise kurşun kalemdir.
2
Siyah ve beyaz renkli kalemlerin toplam sayılarını hesaplayın.
Beyaz kalem sayısı: xx, Siyah kalem sayısı: 2x2x. x+2x=18    3x=18    x=6x + 2x = 18 \implies 3x = 18 \implies x = 6 beyaz kalem, 2×6=122 \times 6 = 12 siyah kalem.
Siyah kalemlerin sayısının beyaz kalemlerin sayısının 2 katı olduğu belirtilmiştir.
3
Verilen bilgileri bir tabloya yerleştirerek beyaz tükenmez kalem sayısını bulun.
Siyah kurşun kalem sayısı 4'tür. Toplam kurşun kalem sayısı 8 olduğundan, beyaz kurşun kalem sayısı 84=48 - 4 = 4 olur. Toplam beyaz kalem sayısı 6 olduğuna göre, beyaz tükenmez kalem sayısı 64=26 - 4 = 2 olarak bulunur.
Her bir kategorideki (renk ve kalem türü) kalem sayısını netleştirmek ve hedefimiz olan beyaz tükenmez kalem sayısına ulaşmak için bu adımlar gereklidir.
4
Seçilen kalemin beyaz renkli tükenmez kalem olma olasılığını hesaplayın.
Olasılık = I˙stenen DurumTu¨m Durumlar=218=19\frac{\text{İstenen Durum}}{\text{Tüm Durumlar}} = \frac{2}{18} = \frac{1}{9}.
Basit olayların olasılığı formülü gereği, istenen durum sayısı (beyaz tükenmez kalem sayısı) örnek uzayın eleman sayısına (toplam kalem sayısı) bölünür.

Anahtar Kavram

Basit olayların olasılığı, örnek uzay ve istenen durum sayısının bulunmasında küme/tablo yönteminin kullanılması.
Soru 17Soru

Bir dijital fotoğraf albümünde bulunan toplam 30 fotoğrafın her biri manzara veya portre kategorisinden birine ait olup bu fotoğrafların bir kısmı renkli, geri kalanı ise siyah-beyazdır.

Bu albümdeki manzara fotoğraflarının sayısı, portre fotoğraflarının sayısının 2 katıdır. Albümdeki renkli fotoğrafların toplam sayısı ile siyah-beyaz fotoğrafların toplam sayısı birbirine eşittir.

Albümden rastgele seçilen bir fotoğrafın manzara fotoğrafı veya renkli fotoğraf olma olasılığı 45\frac{4}{5}'tir.

Buna göre, albümdeki renkli manzara fotoğrafı sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 11

Cevap

Renkli manzara fotoğrafı sayısı 11'dir.
Toplam 30 fotoğrafın 20'si manzara, 10'u portredir. Renkli fotoğraf sayısı 15'tir. Manzara veya renkli fotoğraf olma olasılığı 45\frac{4}{5} olduğundan, bu olayın eleman sayısı 30×45=2430 \times \frac{4}{5} = 24'tür. Kümelerdeki birleşim formülüne göre 24=20+15s(ManzaraRenkli)24 = 20 + 15 - s(\text{Manzara} \cap \text{Renkli}) yazılır. Buradan hem manzara hem de renkli olan fotoğraf sayısı 11 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Manzara ve portre fotoğraflarının sayılarını belirleme
Manzara fotoğrafı sayısı 20, portre foto��rafı sayısı 10 olarak bulunur.
Toplam fotoğraf sayısı 30'dur ve manzara fotoğraflarının sayısı portre fotoğraflarının 2 katıdır.
2
Renkli fotoğraf sayisini belirleme
Renkli fotoğraf sayısı 15 olarak bulunur.
Renkli ve siyah-beyaz fotoğrafların sayıları eşit olup toplamları 30'dur.
3
Birleşim kümesinin eleman sayısını hesaplama ve renkli manzara fotoğraflarının sayısını bulma
Renkli manzara fotoğrafı sayısı 11 olarak bulunur.
Rastgele seçilen fotoğrafın manzara veya renkli olma olasılığı 45\frac{4}{5} olduğundan bu olayın eleman sayısı 24'tür. Kümelerdeki birleşim formülü (s(MR)=s(M)+s(R)s(MR)s(M \cup R) = s(M) + s(R) - s(M \cap R)) kullanılarak kesişim kümesinin eleman sayısı hesaplanır.

Anahtar Kavram

Basit olayların olasılığı hesaplanırken istenen durumların sayısının tüm olası durumların sayısına oranı kullanılır. İki olayın birleşiminin olasılığı veya eleman sayısı hesaplanırken kümelerdeki birleşim formülünden yararlanılır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru

Bir otoparkta yan yana bulunan ve 11'den 1010'a kadar ardışık sayılarla numaralandırılmış 1010 park yerinin bazılarında binek araç, bazılarında ise SUV tipi araç park halindedir. Diğer park yerleri ise boştur.

Bu otoparkta:
* Numaras�� çift sayı olan park yerlerinin 22'si boştur.
* Park halindeki araçların bulunduğu park yerlerinin numaralarından rastgele seçilen birinin çift sayı olma olasılığı 12\frac{1}{2}'dir.
* Park halinde olan binek araç sayısı, SUV tipi araç sayısının 22 katıdır.

Buna göre, bu otoparkta park halinde olan binek araç sayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4

Cevap

Otoparkta park halinde olan binek araç sayısı 4'tür.
Çift numaralı dolu park yerlerinin sayısı 3'tür. Dolu yerler arasından seçilen bir yerin çift olma olasılığı 1/2 olduğuna göre toplam dolu yer sayısı 6 olmalıdır. Araçların dağılımı binek = 2 * SUV şeklinde olduğundan, toplam 6 araç içinden binek araç sayısı 4 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Çift numaralı dolu park yerlerinin sayısını belirleme.
Dolu olan çift numaralı park yeri sayısı 3'tür.
1'den 10'a kadar olan sayılardan 5 tanesi çifttir. Bu çift numaralı yerlerden 2 tanesi boş olduğuna göre geri kalan 3 tanesi doludur.
2
Toplam dolu park yeri sayısını bulma.
Toplam dolu park yeri sayısı 6'dır.
Dolu park yerlerinden seçilen birinin çift sayı olma olasılığı 1/2'dir. Yani (Dolu Çift Sayısı) / (Toplam Dolu Sayısı) = 1/2'dir. 3 / (Toplam Dolu Sayısı) = 1/2 eşitliğinden toplam dolu park yeri sayısı 6 bulunur.
3
Binek araç sayısını hesaplama.
Binek araç sayısı 4'tür.
Otoparktaki toplam araç sayısı dolu park yeri sayısı olan 6'ya eşittir. SUV araç sayısı x ise binek araç sayısı 2x'tir. x + 2x = 6 ise 3x = 6 ve x = 2 bulunur. Binek araç sayısı 2x = 4 olur.

Anahtar Kavram

Basit olayların olasılığı tanımı gereği istenen durumların sayısının tüm olası durumların sayısına oranıdır. Bu tanım kullanılarak bilinmeyen küme eleman sayıları denklem kurularak hesaplanabilir.
Soru 19Soru

Bir kutuda kırmızı, mavi ve sarı renkli toplam 4545 bilye bulunmaktadır. Bu kutudan rastgele çekilen bir bilyenin kırmızı renkli olma olasılığı, sarı renkli olma olasılığının 22 katıdır.

Bu kutuya 33 adet mavi bilye eklendikten sonra kutudan rastgele çekilen bir bilyenin mavi renkli olma olasılığı 38\frac{3}{8} olmaktadır.

Buna göre, başlangıçta kutuda kaç adet kırmızı bilye vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20

Cevap

Başlangıçta kutuda bulunan kırmızı bilye sayısı 20'dir.
Toplam 45 bilyeye 3 bilye eklendiğinde toplam 48 bilye olur. Mavi bilye olasılığı 3/8 olduğundan yeni mavi bilye sayısı 18'dir. Buradan başlangıçtaki mavi bilye sayısı 15 bulunur. Kırmızı ve sarı bilyelerin toplamı 30'dur. Kırmızı bilye sayısı sarının 2 katı olduğuna göre kırmızı bilye sayısı 20 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kutudaki bilyelerin renklerine göre değişkenler tanımlanır ve verilen olasılık ilişkisinden kırmızı bilye sayısı ile sarı bilye sayısı arasındaki bağıntı yazılır.
Kırmızı bilye sayısı KK, sarı bilye sayısı SS, mavi bilye sayısı MM olsun. Toplam bilye sayısı: K+S+M=45K + S + M = 45'dir. Kırmızı olma olasılığ�� sarı olma olasılığının 22 katı ise K=2SK = 2S elde edilir.
Bilye sayıları arasındaki temel ilişkileri belirlemek için.
2
Kutuya 33 mavi bilye eklendikten sonraki yeni duruma ait mavi bilye olasılığı kullanılarak başlangıçtaki mavi bilye sayısı hesaplanır.
Yeni bilye sayısı 45+3=4845 + 3 = 48 olur. Yeni mavi bilye sayısı M+3M + 3 olur. Mavi bilye çekilme olasılığı M+348=38    M+3=18    M=15\frac{M+3}{48} = \frac{3}{8} \implies M+3 = 18 \implies M = 15 bulunur.
Mavi bilye sayısını bularak diğer renklerdeki bilyelerin toplam sayısına ulaşmak için.
3
Mavi bilye sayısı toplam sayıdan çıkarılarak kırmızı ve sarı bilyelerin toplam sayısı bulunur ve K=2SK = 2S eşitliği kullanılarak kırmızı bilye sayısı hesaplanır.
K+S=4515=30K + S = 45 - 15 = 30 olur. K=2SK = 2S yazılırsa, 2S+S=30    3S=30    S=102S + S = 30 \implies 3S = 30 \implies S = 10 bulunur. Buradan kırmızı bilye sayısı K=2×10=20K = 2 \times 10 = 20 olarak elde edilir.
Başlangıçtaki kırmızı bilye sayısını nihai olarak hesaplamak için.

Anahtar Kavram

Basit Olayların Olasılığı ve Olasılık Tanımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 20Soru

Bir akıllı saatte yüklü olan toplam 2424 uygulamanın tamamı Spor, Sağlık ve Finans kategorilerinden birine aittir. Bu uygulamaların bir kısmı ücretsiz, diğerleri ise ücretlidir.

Bu uygulamalarla ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:
* Uygulamaların 1010 tanesi Spor, 88 tanesi Sağlık kategorisindedir.
* Bu akıllı saatteki toplam ücretsiz uygulama sayısı 1414'tür.
* Spor uygulamalarının 66 tanesi ücretsizdir.
* Finans uygulamalarının yarısı ücretlidir.

Buna göre, bu akıllı saatten rastgele seçilen bir uygulamanın ücretli veya Sağlık kategorisinde bir uygulama olma olasılığı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 58\frac{5}{8}

Cevap

Seçilen uygulamanın ücretli veya Sağlık kategorisinde olma olasılığı 58\frac{5}{8}'dir.
Ücretli uygulamaların sayısı 10, Sağlık uygulamalarının sayısı 8 ve hem ücretli hem Sağlık olan uygulamaların sayısı 3'tür. Ücretli veya Sağlık özelliğini taşıyan uygulamaların sayısı küme birleşimi prensibiyle 10+83=1510 + 8 - 3 = 15 olarak hesaplanır. Tüm uygulamaların sayısı 24 olduğundan olasılık değeri 1524=58\frac{15}{24} = \frac{5}{8} olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kategorilere göre toplam uygulama sayılarını bulma
Toplam 2424 uygulama vardır. Spor uygulamaları 1010 adet, Sağlık uygulamaları 88 adet olduğuna göre Finans uygulamalarının sayısı 24(10+8)=624 - (10 + 8) = 6 adettir.
Olasılık örnek uzayını ve eksik kategori miktarını belirlemek için toplam sayılardan yararlanılır.
2
Kategorilerin ücretsiz ve ücretli dağılımlarını belirleme
Spor uygulamalarının 66'sı ücretsiz, 106=410 - 6 = 4'ü ücretlidir. Finans uygulamalarının yarısı ücretli olduğundan 33'ü ücretsiz, 33'ü ��cretlidir. Toplam ücretsiz uygulama sayısı 1414 olduğuna göre, Sağlık kategorisindeki ücretsiz uygulamalar 14(6+3)=514 - (6 + 3) = 5 adettir. Buradan ücretli Sağlık uygulamaları 85=38 - 5 = 3 adet olarak bulunur.
Soruda verilen toplam ücretsiz uygulama bilgisi kullanılarak Sağlık kategorisindeki ücretsiz ve ücretli sayılarına ulaşılır.
3
Ücretli veya Sağlık uygulamalarının toplam sayısını hesaplama
Ücretli uygulamaların toplam sayısı: 4 (Spor)+3 (Finans)+3 (Sag˘lık)=104 \text{ (Spor)} + 3 \text{ (Finans)} + 3 \text{ (Sağlık)} = 10 adettir. Sağlık uygulamalarının toplam sayısı ise 88'dir. Hem ücretli hem de Sağlık olan ortak uygulamaların sayısı 33'tür. Birleşim kümesi formülüne göre istenen eleman sayısı: n(U¨cretliSag˘lık)=10+83=15n(\text{Ücretli} \cup \text{Sağlık}) = 10 + 8 - 3 = 15 adettir.
İki kümenin birleşiminin eleman sayısı hesaplanırken kesişim kümesinin elemanları bir kez çıkarılmalıdır.
4
Olasılık değerini hesaplama
Olasılık = I˙stenen Durumların SayısıTu¨m Durumların Sayısı=1524=58\frac{\text{İstenen Durumların Sayısı}}{\text{Tüm Durumların Sayısı}} = \frac{15}{24} = \frac{5}{8} olur.
Basit olayların olasılık tanımına göre istenen eleman sayısı örnek uzay eleman sayısına bölünür.

Anahtar Kavram

İki olayın birleşiminin olasılığı formülü: P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)
Sayfa 1 / 2Sonraki
Basit Olayların Olasılığı Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin