Soru

Zorluk: OrtaPolinomların Eşitliği ve Derece İşlemleri
Gerçel katsayılı P(x)P(x) ve Q(x)Q(x) polinomları için,
der[P(x3)Q(x)]=17\text{der}[P(x^3) \cdot Q(x)] = 17
der[P(x2)Q(x)]=8\text{der}\left[\frac{P(x^2)}{Q(x)}\right] = 8
eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, P(Q(x))P(Q(x)) polinomunun derecesi kaçtır?

  1. A
    7
  2. B
    9
  3. 10Cevap
  4. D
    12
  5. E
    15

Cevap

Bileşke polinomun derecesi 10'dur.
Verilen derece özelliklerine göre denklem sistemi kurulup çözüldüğünde P(x)P(x) polinomunun derecesi 5, Q(x)Q(x) polinomunun derecesi 2 olarak bulunur. Bileşke polinomun derecesi ise bu iki derecenin çarpımına eşit olduğundan 5×2=105 \times 2 = 10 elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Polinomların derecelerini sembolik olarak tanımlama.
P(x)P(x) polinomunun derecesi pp ve Q(x)Q(x) polinomunun derecesi qq olsun (p,qNp, q \in \mathbb{N}).
Derece kurallarını cebirsel olarak ifade edebilmek için değişken tanımlamamız gerekir.
2
Verilen derece işlemlerini denklemlere dönüştürme.
der[P(x3)Q(x)]=3p+q=17\text{der}[P(x^3) \cdot Q(x)] = 3p + q = 17 ve der[P(x2)Q(x)]=2pq=8\text{der}\left[\frac{P(x^2)}{Q(x)}\right] = 2p - q = 8 denklemleri elde edilir.
der[P(xk)]=kder[P(x)]\text{der}[P(x^k)] = k \cdot \text{der}[P(x)], çarpımın derecesi derecelerin toplamı, bölümün derecesi ise derecelerin farkıdır.
3
Elde edilen iki bilinmeyenli denklem sistemini çözme.
Denklemleri taraf tarafa topladığımızda: (3p+q)+(2pq)=17+85p=25p=5(3p + q) + (2p - q) = 17 + 8 \Rightarrow 5p = 25 \Rightarrow p = 5 bulunur. Birinci denklemde yerine yazarak: 3(5)+q=1715+q=17q=23(5) + q = 17 \Rightarrow 15 + q = 17 \Rightarrow q = 2 bulunur.
P(x)P(x) ve Q(x)Q(x) polinomlarının derecelerini ayrı ayrı bulmak için denklem sistemini çözmemiz gerekir.
4
Bileşke polinomun derecesini hesaplama.
der[P(Q(x))]=der[P(x)]der[Q(x)]=pq=52=10\text{der}[P(Q(x))] = \text{der}[P(x)] \cdot \text{der}[Q(x)] = p \cdot q = 5 \cdot 2 = 10 olarak bulunur.
Bileşke polinomun derecesi, bileşeni olan polinomların derecelerinin çarpımına eşittir.

Anahtar Kavram

Polinomlarda derece işlemleri kuralları: Çarpım, bölüm, kuvvet ve bileşke işlemlerinin derecelere etkisi.
Bu soruyu puanla