Olasılık Kavramı ve Özellikleri

12 questions

Question 1Question

Bir EE örnek uzayında tanımlı AA ve BB olayları için,

P(AB)=16P(A' \cap B') = \frac{1}{6}

P(AB)=13P(A \setminus B) = \frac{1}{3}

P(BA)=14P(B \setminus A) = \frac{1}{4}

eşitlikleri veriliyor.

Buna göre, AA ve BB olaylarının kesişimi olan P(AB)P(A \cap B) olas��lığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 14\frac{1}{4}

Answer

A ve B olaylarının aynı anda gerçekleşme olasılığı olan kesişim değeri 1/4'tür.
Doğru yanıt olan 1/4 değeri, bir örnek uzaydaki tüm ayrık alt bölge olasılıklarının (sadece A'nın gerçekleşme olasılığı, sadece B'nin gerçekleşme olasılığı, kesişim olasılığı ve her ikisinin de gerçekleşmeme olasılığı) toplamının 1'e eşit olması ilkesinden yola çıkılarak bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Örnek uzayı oluşturan ayrık alt bölgeleri belirlemek.
EE örnek uzayı; sadece AA'nın gerçekleştiği bölge (ABA \setminus B), sadece BB'nin gerçekleştiği bölge (BAB \setminus A), her iki olayın birlikte ger��ekleştiği bölge (ABA \cap B) ve iki olayın da gerçekleşmediği dış bölge ((AB)=AB(A \cup B)' = A' \cap B') olmak üzere dört ayrık bölgenin birleşimidir.
Olasılık aksiyomlarına göre, bir örnek uzayda tanımlı tüm ayrık durumların olasılıkları toplamı 11'e eşit olmalıdır.
2
Verilen olasılık değerleriyle örnek uzay denklemini kurmak.
P(AB)+P(BA)+P(AB)+P(AB)=1P(A \setminus B) + P(B \setminus A) + P(A \cap B) + P(A' \cap B') = 1 eşitliğinden 13+14+P(AB)+16=1\frac{1}{3} + \frac{1}{4} + P(A \cap B) + \frac{1}{6} = 1 elde edilir.
Bilinmeyen P(AB)P(A \cap B) değerini bulmak için cebirsel bir eşitlik oluşturulur.
3
Payda eşitleyerek bilinmeyeni çözmek.
Paydalar 1212 ile eşitlenir: 412+312+P(AB)+212=1912+P(AB)=1P(AB)=134=14\frac{4}{12} + \frac{3}{12} + P(A \cap B) + \frac{2}{12} = 1 \Rightarrow \frac{9}{12} + P(A \cap B) = 1 \Rightarrow P(A \cap B) = 1 - \frac{3}{4} = \frac{1}{4} bulunur.
Rasyonel terimlerde toplama işlemini tamamlayıp bilinmeyeni yaln��z bırakmak için.

Key Concept

Bir örnek uzayı oluşturan tüm ayrık olayların olasılıkları toplamı 1'dir. Farklı küme işlemlerini (fark, tümleyen, kesişim) örnek uzay üzerinde ayrık bölgeler şeklinde ifade ederek olasılık hesaplaması yapılır.
Estimated Time:2m 0s
Question 2Question

Bir torbada üzerinde 1'den 10'a kadar (1 ve 10 dahil) tam sayıların yazılı olduğu 10 adet kart bulunmaktadır. Bu torbadan rastgele bir kart çekiliyor. Çekilen kartın üzerindeki sayının asal sayı olma olayı AA, çift sayı olma olayı BB olarak tanımlanıyor. Buna göre, çekilen kartın üzerindeki sayının ABA \cup B olayının tümleyeni (yani (AB)(A \cup B)') olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 15\frac{1}{5}

Answer

15\frac{1}{5}
Doğru cevap olan 15\frac{1}{5} seçeneği, tümleyen kuralı kullanılarak elde edilir. Örnek uzaydaki 10 elemandan asal olanlar {2,3,5,7}\{2, 3, 5, 7\} ve çift olanlar {2,4,6,8,10}\{2, 4, 6, 8, 10\}'dur. Bu iki kümenin birleşimi olan ABA \cup B kümesi {2,3,4,5,6,7,8,10}\{2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10\} elemanlarından oluşur ve eleman sayısı 8'dir. Bu kümenin tümleyeni ise örnek uzayda olup bu birleşimde yer almayan {1,9}\{1, 9\} kümesidir. Dolayısıyla istenen olasılık 210=15\frac{2}{10} = \frac{1}{5}'tir.

Step-by-Step Solution

1
Örnek uzayı (SS) ve eleman sayısını belirleme.
S={1,2,3,4,5,6,7,8,9,10}S = \{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10\} ve S=10|S| = 10 olur.
Olasılık hesabında tüm olası durumların sayısını bulmak için.
2
AA (asal sayı olma) ve BB (çift sayı olma) olaylarının kümelerini belirleme.
A={2,3,5,7}A = \{2, 3, 5, 7\} ve B={2,4,6,8,10}B = \{2, 4, 6, 8, 10\} olur.
1 sayısı asal sayı olmadığından AA kümesine dahil edilmez.
3
ABA \cup B olayının kümesini ve eleman sayısını bulma.
AB={2,3,4,5,6,7,8,10}    AB=8A \cup B = \{2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10\} \implies |A \cup B| = 8 olur.
Asal veya çift sayı olan kartların tamamını belirlemek için.
4
ABA \cup B olayının tümleyeni olan (AB)(A \cup B)' olayının elemanlarını ve olasılığını hesaplama.
(AB)={1,9}    (AB)=2(A \cup B)' = \{1, 9\} \implies |(A \cup B)'| = 2 olur. Olasılık ise P((AB))=210=15P((A \cup B)') = \frac{2}{10} = \frac{1}{5} olarak bulunur.
Çekilen kartın üzerindeki sayının asal veya çift olmama olasılığını hesaplamak için.

Key Concept

Olasılıkta tümleyen kuralı ve kümelerin birleşimi özelliğinin olasılık fonksiyonuna uygulanması.
Question 3Question

Bir EE örnek uzayında tanımlı AA ve BB olayları için, AA veya BB olayının gerçekleşme olasılığı ile her iki olayın da birlikte gerçekleşme olasılığı arasındaki fark 12\frac{1}{2}'dir.

P(A)+P(B)=54P(A') + P(B') = \frac{5}{4}

olduğuna göre, AA ve BB olaylarının birlikte gerçekleşme olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 18\frac{1}{8}

Answer

A ve B olaylarının birlikte gerçekleşme olasılığı 18\frac{1}{8}'dir.
Tümleyenlerin olasılık kurallarından P(A)+P(B)=34P(A) + P(B) = \frac{3}{4} elde edilir. Birleşim olasılığı formülü olan P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) ifadesi, soruda verilen P(AB)P(AB)=12P(A \cup B) - P(A \cap B) = \frac{1}{2} eşitliğinde yerine konulursa P(A)+P(B)2P(AB)=12P(A) + P(B) - 2P(A \cap B) = \frac{1}{2} elde edilir. Burada bulunan toplam yerine yazıldığında 342P(AB)=12\frac{3}{4} - 2P(A \cap B) = \frac{1}{2} denklemi çözülerek her iki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı 18\frac{1}{8} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Tümleyen özelliklerini kullanarak olayların kendi olasılıkları toplamını bulun.
P(A)+P(B)=34P(A) + P(B) = \frac{3}{4}
P(A)=1P(A)P(A') = 1 - P(A) ve P(B)=1P(B)P(B') = 1 - P(B) eşitlikleri P(A)+P(B)=54P(A') + P(B') = \frac{5}{4} denkleminde yerine yazıldığında, 2(P(A)+P(B))=54    P(A)+P(B)=342 - (P(A) + P(B)) = \frac{5}{4} \implies P(A) + P(B) = \frac{3}{4} elde edilir.
2
Birleşim olasılığı formülünü kullanarak soruda verilen fark ifadesini düzenleyin.
P(AB)P(AB)=P(A)+P(B)2P(AB)P(A \cup B) - P(A \cap B) = P(A) + P(B) - 2P(A \cap B)
P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) olduğu bilindiğinden, bu ifadeden P(AB)P(A \cap B) çıkarıldığında elde edilen eşitlik kullanılır.
3
Bulunan değerleri ve denklemleri birleştirerek kesişim olasılığ��nı hesaplayın.
P(AB)=18P(A \cap B) = \frac{1}{8}
P(A)+P(B)2P(AB)=12    342P(AB)=12    2P(AB)=14    P(AB)=18P(A) + P(B) - 2P(A \cap B) = \frac{1}{2} \implies \frac{3}{4} - 2P(A \cap B) = \frac{1}{2} \implies 2P(A \cap B) = \frac{1}{4} \implies P(A \cap B) = \frac{1}{8} elde edilir.

Key Concept

Olasılık fonksiyonunun özellikleri, tümleyen olayın olasılığı ve iki olayın birleşiminin olasılığı.
Question 4Question

Bir torbada kırmızı, mavi ve yeşil renkli bilyeler bulunmaktadır. Bu torbadan rastgele çekilen bir bilyenin yeşil renkli olma olasılığı 27\frac{2}{7}'dir. Buna göre, bu torbadan rastgele çekilen bir bilyenin yeşil renkli olmama olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 57\frac{5}{7}

Answer

Yeşil renkli olmama olasılığı 57\frac{5}{7}'dir.
Bir olayın gerçekleşmeme olasılığı, 1'den o olayın gerçekleşme olasılığının çıkarılmasıyla bulunur. Yeşil renkli olma olasılığı 27\frac{2}{7} olduğuna göre, yeşil renkli olmama olasılığı 127=571 - \frac{2}{7} = \frac{5}{7} olarak elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Tümleyen olasılık formülünü belirleme
P(A)=1P(A)P(A') = 1 - P(A)
Bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmeme (tümleyen) olasılığının toplamı her zaman 1'e eşittir.
2
Verilen olasılık değerini formülde yerine yazarak hesaplama yapma
P(Yes¸il deg˘il)=127=57P(\text{Yeşil değil}) = 1 - \frac{2}{7} = \frac{5}{7}
Yeşil renkli olma olasılığı 27\frac{2}{7} olarak verildiği için, yeşil olmama olasılığını bulmak için bu değer 1'den çıkarılır.

Key Concept

Bir olayın olma olasılığı ile olmama olasılığının toplamı 1'dir (P(A)+P(A)=1P(A) + P(A') = 1).
Question 5Question
Bir EE örnek uzayında tanımlı AA ve BB olayları için
P(A)=35P(A) = \frac{3}{5}
P(B)=34P(B) = \frac{3}{4}
olduğu bilinmektedir.
Buna göre, P(AB)P(A' \cap B) ifadesinin alabileceği en büyük değer ile en küçük değer arasındaki fark kaçtır?
Show answer & explanation

Answer: 14\frac{1}{4}

Answer

14\frac{1}{4}
Verilen olasılık aksiyomları ve kümeler arası ilişkiler doğrultusunda, birleşim olayının olasılığının en fazla 1 olması kuralından hareketle kesişim kümesinin en küçük olasılık değeri 720\frac{7}{20} olarak bulunur. Kesişim kümesi AA kümesinin alt kümesi olduğundan en büyük olasılık değeri P(A)=1220P(A) = \frac{12}{20} olur. Bu sınırlar P(AB)=P(B)P(AB)P(A' \cap B) = P(B) - P(A \cap B) formülünde yerine konulduğunda ifadenin alabileceği en büyük değer 820\frac{8}{20}, en küçük değer ise 320\frac{3}{20} olarak elde edilir. İki sınır değerin farkı alındığında sonuç 14\frac{1}{4} bulunur.

Step-by-Step Solution

1
İstenen olasılık ifadesini kesişim cinsinden yazma
P(AB)=P(B)P(AB)P(A' \cap B) = P(B) - P(A \cap B)
Bir olayın tümleyeninin başka bir olayla kesişimi, o olayın fark kümesinin olasılığına eşittir.
2
Kesişim olasılığının alt sınırını bulma
P(AB)P(A)+P(B)1    P(AB)35+341=720P(A \cap B) \geq P(A) + P(B) - 1 \implies P(A \cap B) \geq \frac{3}{5} + \frac{3}{4} - 1 = \frac{7}{20}
Birleşim olayının olasılığı en fazla 1 olabilir (P(AB)1P(A \cup B) \leq 1).
3
Kesişim olasılığının üst sınırını bulma
P(AB)min(P(A),P(B))    P(AB)35=1220P(A \cap B) \leq \min(P(A), P(B)) \implies P(A \cap B) \leq \frac{3}{5} = \frac{12}{20}
Kesişim kümesinin olasılığı, kesişen kümelerin kendi olasılıklarından büyük olamaz.
4
P(AB)P(A' \cap B) ifadesinin sınır değerlerini hesaplama
En büyük değer: 1520720=820\frac{15}{20} - \frac{7}{20} = \frac{8}{20}, En küçük değer: 15201220=320\frac{15}{20} - \frac{12}{20} = \frac{3}{20}
P(AB)=P(B)P(AB)P(A' \cap B) = P(B) - P(A \cap B) ifadesinde kesişim olasılığının en küçük değeri en büyük sonucu, en büyük değeri ise en küçük sonucu verir.
5
En büyük ve en küçük değerler arasındaki farkı bulma
820320=520=14\frac{8}{20} - \frac{3}{20} = \frac{5}{20} = \frac{1}{4}
Soruda istenen farkı bulmak için iki sınır değer birbirinden çıkarılır.

Key Concept

Olasılık Fonksiyonunun Özellikleri ve Kesişim/Birleşim Sınırları

Hints

1
P(AB)P(A' \cap B) ifadesini Venn şemasında göstererek P(B)P(AB)P(B) - P(A \cap B) biçiminde yazmayı deneyin.
2
Birleşim olayının olasılığının maksimum 1 olabileceğini (P(AB)1P(A \cup B) \leq 1) kullanarak kesişim olasılığının alabileceği en küçük değeri bulun.
3
P(AB)P(A)P(A \cap B) \leq P(A) olduğunu dikkate alarak kesişim olasılığının alabileceği en büyük değeri belirleyin ve bunları P(B)P(AB)P(B) - P(A \cap B) ifadesinde yerine koyun.

Practice More

Benzer sınır değer mantığıyla, P(AB)P(A \cup B) ifadesinin alabileceği en büyük ve en küçük değerlerin çarpımını bulmaya çalışın.

Alternative Method

Venn şeması çizerek bölgeleri harflendirebiliriz. AB=xA \setminus B = x, AB=yA \cap B = y, BA=zB \setminus A = z ve dış bölge ww olsun. x+y=3/5x + y = 3/5, y+z=3/4y + z = 3/4 ve x+y+z+w=1x + y + z + w = 1 eşitlikleri yazılır. Buradan z=P(AB)z = P(A' \cap B) ifadesinin sınırlarını doğrudan bu denklem sisteminden ww'ya bağlı olarak inceleyebiliriz.
Estimated Time:3m 0s
Question 6Question

Bir sınıftaki öğrencilerin tamamı İngilizce, Almanca veya Fransızca dillerinden yalnız birini konuşabilmektedir. Bu sınıftan rastgele seçilen bir öğrencinin İngilizce konuşma olasılığı 13\frac{1}{3}, Almanca konuşma olasılığı ise 25\frac{2}{5}'tir.

Buna göre, bu sınıftan rastgele seçilen bir öğrencinin Fransızca konuşma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 415\frac{4}{15}

Answer

Fransızca konuşma olasıl��ğı olan 415\frac{4}{15}
İngilizce, Almanca ve Fransızca dillerini konuşan öğrencilerin grupları ayrık olaylar oluşturur ve sınıfın tamamını kapsar. Bu nedenle bu üç grubun olasılıkları toplamı 11'e eşit olmalıdır. İngilizce konuşma olasılığı olan 13\frac{1}{3} ile Almanca konuşma olasılığı olan 25\frac{2}{5} değerleri toplandığında, payda eşitleme işlemiyle 1115\frac{11}{15} elde edilir. Fransızca konuşma olasılığı ise tümleyen kuralı gereği bu toplamın 11'den çıkarılmasıyla hesaplanır: 11115=4151 - \frac{11}{15} = \frac{4}{15} bulunur. Dolayısıyla doğru cevap 415\frac{4}{15} olan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Sınıftaki öğrencilerin konuşabildiği tüm dillerin olasılıklarının toplamını 1'e eşitleyin.
P(I˙ngilizce)+P(Almanca)+P(Fransızca)=1P(\text{İngilizce}) + P(\text{Almanca}) + P(\text{Fransızca}) = 1 olur.
Sınıftaki herkes bu dillerden yalnızca birini konuştuğu için bu dillerin olasılıkları ayrık olaylar oluşturur ve toplamları kesin olaya (11) eşittir.
2
İngilizce ve Almanca konuşan öğrencilerin olasılıklarını toplayın.
13+25=515+615=1115\frac{1}{3} + \frac{2}{5} = \frac{5}{15} + \frac{6}{15} = \frac{11}{15} olur.
Fransızca dışındaki dilleri konuşan öğrencilerin toplam olasılığını belirlemek için paydalar eşitlenerek toplama yapılır.
3
Fransızca konuşma olasılığını bulmak için elde edilen toplamı 11'den çıkarın.
P(Fransızca)=11115=415P(\text{Fransızca}) = 1 - \frac{11}{15} = \frac{4}{15} bulunur.
Tümleyen kuralı uygulanarak geriye kalan grubun olasılığı hesaplanır.

Key Concept

Tümleyen Olasılık Kuralı ve Ayrık Olaylar
Estimated Time:1m 0s
Question 7Question

Üç adet hilesiz zar aynı anda havaya atılıyor. Zarların üst yüzlerine gelen sayıların çarpımının 4'ün tam katı olma olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 58\frac{5}{8}

Answer

Zarların üst yüzlerine gelen sayıların çarpımının 4'ün tam katı olma olasılığı 58\frac{5}{8}'dir.
Çarpımın 4'ün katı olması olasılığı, tüm durumların olasılığı olan 1'den, çarpımın 4'ün katı olmama olasılığının çıkarılmasıyla hesaplanır. Çarpımın 4'ün katı olmaması için ya tüm zarlar tek sayı gelmeli (2727 durum) ya da zarlardan yalnız biri 2 veya 6 gelip diğerleri tek sayı gelmelidir (5454 durum). Bu durumda tümleyen durum sayısı 8181 olup olasılığı 81216=38\frac{81}{216} = \frac{3}{8}'dir. İstenen olasılık ise 138=581 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8} olur.

Step-by-Step Solution

1
Tüm durumların (örnek uzayın) sayısını belirleme.
Üç zar atıldığında toplam olası durum sayısı 6×6×6=2166 \times 6 \times 6 = 216 olur.
Her bir zarın 6 farklı yüzü olduğundan çarpım kuralı uygulanır.
2
Tümleyen olay olan 'çarpımın 4'ün katı olmama' durumunun koşullarını belirleme.
Çarpımın 4'ün katı olmaması için iki durum vardır: 1) Üç zarın da tek sayı gelmesi, 2) Zarlardan sadece birinin çift sayı gelmesi ve bu çift sayının 4 olmaması (yani 2 veya 6 olması), diğer iki zarın ise tek sayı gelmesi.
Çarpımın 4 ile bölünememesi için içerisinde en fazla bir tane 2 çarpanı bulunabilir, 4 çarpanı ise hiç bulunamaz.
3
Tümleyen olaya ait durum sayılarını hesaplama.
Birinci durum (üçü de tek): {1,3,5}\{1, 3, 5\} kümesinden 3×3×3=273 \times 3 \times 3 = 27 durum. İkinci durum (bir çift 2 veya 6, iki tek): Çift sayının geleceği zar 3 farklı şekilde seçilir. Bu zar için 2 veya 6 olmak üzere 2 seçenek vardır. Diğer iki tek zar için 3×3=93 \times 3 = 9 seçenek vardır. Buradan 3×2×9=543 \times 2 \times 9 = 54 durum elde edilir. Toplam tümleyen durum sayısı 27+54=8127 + 54 = 81 olur.
Her iki durum ayrık olaylar olduğundan durum sayıları toplanır.
4
Tümleyen olayın olasılığını ve ardından istenen olayın olasılığını tümleyen kuralıyla hesaplama.
Çarpımın 4'ün katı olmama olasılığı 81216=38\frac{81}{216} = \frac{3}{8}'dir. İstenen durumun (çarpımın 4'ün katı olma) olasılığı ise 138=581 - \frac{3}{8} = \frac{5}{8} olarak bulunur.
Bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmeme olasılığının toplamı 1'e eşittir (P(A)+P(A)=1P(A) + P(A') = 1).

Key Concept

Bir olayın olasılığı, tüm durumların olasılığından (1) o olayın gerçekleşmeme (tümleyen) olasılığının çıkarılmasıyla hesaplanabilir: P(A)=1P(A)P(A) = 1 - P(A').

Alternative Method

Çözüm doğrudan sayılarak da yapılabilir. Çarpımın 4'ün katı olması için zarların en az birinin 4 gelmesi veya en az iki zarda çift sayı (2 veya 6) gelmesi gerekir. Bu durumlar tek tek toplanarak da 135 sonucuna ulaşılır.
Estimated Time:3m 0s
Question 8Question

Bir EE örnek uzayında tanımlı AA ve BB ayrık olayları için AA olayının gerçekleşmeme olasılığı P(A)=23P(A') = \frac{2}{3} ve AA veya BB olayının gerçekleşme olasılığı P(AB)=34P(A \cup B) = \frac{3}{4}'tür.

Buna göre, BB olayının gerçekleşme olasılığı P(B)P(B) kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 512\frac{5}{12}

Answer

Bolayınıngerc\cekles\cmeolasılıg˘ı512dir.B olayının gerçekleşme olasılığı \frac{5}{12}'dir.
B olayının gerçekleşme olasılığı \frac{5}{12} olarak bulunur. Öncelikle A olayının gerçekleşmeme olasılığı P(A)=23P(A') = \frac{2}{3} olarak verildiğinden, gerçekleşme olasılığı P(A)=123=13P(A) = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3} olur. A ve B ayrık olaylar olduğu için kesişimleri boştur ve birleşim olasılıkları P(AB)=P(A)+P(B)P(A \cup B) = P(A) + P(B) formülü ile hesaplanır. Buradan 34=13+P(B)\frac{3}{4} = \frac{1}{3} + P(B) eşitliği elde edilir. Eşitlik çözüldüğünde P(B)=3413=9412=512P(B) = \frac{3}{4} - \frac{1}{3} = \frac{9-4}{12} = \frac{5}{12} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
A olayının gerçekleşme olasılığı P(A) değerini hesaplamak için P(A) + P(A') = 1 özelliğini kullanın.
P(A) = 1 - P(A') = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3} elde edilir.
Bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmeme olasılığının toplamı her zaman 1'e eşittir.
2
A ve B olayları ayrık olaylar olduğu için P(A \cup B) = P(A) + P(B) formülünü uygulayın.
\frac{3}{4} = \frac{1}{3} + P(B) denklemi kurulur.
Ayrık iki olayın birleşiminin olasılığı, bu olayların ayrı ayrı olasılıklarının toplamına eşittir.
3
Denklemdeki P(B) değerini yalnız bırakarak rasyonel sayılarda çıkarma işlemini gerçekleştirin.
P(B) = \frac{3}{4} - \frac{1}{3} = \frac{9}{12} - \frac{4}{12} = \frac{5}{12} bulunur.
Farklı paydalara sahip rasyonel sayılarda çıkarma işlemi yapabilmek için paydalar eşitlenmelidir.

Key Concept

Ayrık olayların birleşim olasılığı ve tümleyen olay ilişkisi

Hints

1
Bir olayın gerçekleşme olasılığı P(A) ile gerçekleşmeme olasılığı P(A') toplamının 1 olduğunu hatırlayın.
Estimated Time:45s
Question 9Question
Bir EE örnek uzayında tanımlı AA ve BB olayları için
P(A)=23P(A') = \frac{2}{3}
P(B)=25P(B') = \frac{2}{5}
P(AB)=45P(A \cup B) = \frac{4}{5}
olduğu bilinmektedir.

Buna göre, bu iki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı olan P(AB)P(A \cap B) değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 215\frac{2}{15}

Answer

İki olayın birlikte gerçekleşme olasılığı olan kesişim olasılı��ı 215\frac{2}{15}'tir.
Doğru cevap olan 215\frac{2}{15} seçeneği, olasılık teorisindeki temel tümleyen kuralı (P(X)=1P(X)P(X) = 1 - P(X')) ve iki olayın birleşim olasılığı formülü (P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)) kullanılarak sırasıyla P(A)=13P(A) = \frac{1}{3} ve P(B)=35P(B) = \frac{3}{5} değerlerinin bulunması ve ardından birleşim formülünde yerine yazılarak rasyonel işlemlerin doğru yapılmasıyla elde edilir.

Step-by-Step Solution

1
Bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmeme (tümleyen) olasılığının toplamı 1'dir. Bu kural kullanılarak birinci olayın gerçekleşme olasılığı bulunur.
P(A)=1P(A)=123=13P(A) = 1 - P(A') = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}
P(A)+P(A)=1P(A) + P(A') = 1 eşitliğinden yararlanarak gerçekleşme olasılığını hesaplamak.
2
Aynı tümleyen kuralı kullanılarak ikinci olayın gerçekleşme olasılığı bulunur.
P(B)=1P(B)=125=35P(B) = 1 - P(B') = 1 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}
P(B)+P(B)=1P(B) + P(B') = 1 eşitliğinden yararlanarak gerçekleşme olasılığını hesaplamak.
3
İki olayın birleşiminin olasılık formülü olan P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) eşitliğinde bilinen değerler yerine yazılır.
45=13+35P(AB)\frac{4}{5} = \frac{1}{3} + \frac{3}{5} - P(A \cap B)
Aranan kesişim olasılığı terimini denklem içinde yalnız bırakmak.
4
Kesişim olasılığı eşitliğin sol tarafına alınarak rasyonel sayılarda payda eşitleme işlemi yapılır.
P(AB)=13+3545=1315=515315=215P(A \cap B) = \frac{1}{3} + \frac{3}{5} - \frac{4}{5} = \frac{1}{3} - \frac{1}{5} = \frac{5}{15} - \frac{3}{15} = \frac{2}{15}
Paydaları 15'te eşitleyerek rasyonel çıkarma işlemini tamamlamak.

Key Concept

Olasılık kuralları ve tümleyen kavramı

Hints

1
Bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmeme olasılığının toplamının 1'e eşit olduğunu göz önünde bulundurun.
2
Verilen tümleyen olasılıklarından yola çıkarak önce P(A)P(A) ve P(B)P(B) değerlerini ayrı ayrı hesaplayın.
3
P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) formülünde bulduğunuz değerleri yerine yazarak kesişim olasılığını çekin.

Practice More

Benzer kuralları içeren ancak bu kez koşullu olasılık veya bağımsızlık durumlarının incelendiği soruları çözerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 10Question

Bir spor kulübündeki sporcuların tamamı yüzme veya tenis branşlarından en az biriyle ilgilenmektedir. Bu kulüpten rastgele seçilen bir sporcunun yüzme branşıyla ilgilenme olasılığı 23\frac{2}{3}, tenis branşıyla ilgilenme olasılığı ise 35\frac{3}{5}'tir. Buna göre, bu kulüpten rastgele seçilen bir sporcunun hem yüzme hem de tenis branşıyla ilgilenme olasılığı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 415\frac{4}{15}

Answer

Hem yüzme hem de tenis branşıyla ilgilenme olasılığı 415\frac{4}{15}'tir.
Yüzme ve tenis branşlarının her ikisiyle de ilgilenme olasılığı olan 415\frac{4}{15} doğru cevaptır. Sporcuların tamamı en az bir branşla ilgilendiği için birleşim olasılığı 1'dir. Toplamsallık kuralına göre P(YT)=P(Y)+P(T)P(YT)P(Y \cup T) = P(Y) + P(T) - P(Y \cap T) formülünden kesişim olasılığı 415\frac{4}{15} olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Yüzme branşıyla ilgilenme olayını YY, tenis branşıyla ilgilenme olayını TT ile tanımlayal��m.
P(Y)=23P(Y) = \frac{2}{3}, P(T)=35P(T) = \frac{3}{5} ve sporcuların tamamı en az bir branşla ilgilendiği için P(YT)=1P(Y \cup T) = 1 olur.
Verilen sözel ifadeleri matematiksel sembollerle göstermek ve örnek uzayın sınırlarını belirlemek için.
2
İki olayın birleşim olasılığı formülünü yazalım.
P(YT)=P(Y)+P(T)P(YT)P(Y \cup T) = P(Y) + P(T) - P(Y \cap T)
Hem yüzme hem de tenis branşıyla ilgilenme olasılığını yani kesişim kümesinin olasılığını bulmak amacıyla bu temel kuralı uygularız.
3
Bilinen olasılık değerlerini formülde yerine yazalım ve kesişim olasılığını yalnız bırakalım.
1=23+35P(YT)P(YT)=23+3511 = \frac{2}{3} + \frac{3}{5} - P(Y \cap T) \Rightarrow P(Y \cap T) = \frac{2}{3} + \frac{3}{5} - 1
Aranan kesişim olasılığı değerini hesaplamak için gerekli cebirsel düzenlemeyi yapmak amacıyla.
4
Rasyonel sayılarda ortak paydayı 15 yaparak çıkarma işlemini tamamlayalım.
P(YT)=1015+9151515=415P(Y \cap T) = \frac{10}{15} + \frac{9}{15} - \frac{15}{15} = \frac{4}{15}
Paydaları eşitleyip işlemi gerçekleştirerek nihai olasılık değerine ulaşmak için.

Key Concept

Olasılık Birleşim Özelliği ve Kesişim Olasılığı

Alternative Method

Venn şeması çizilerek de çözülebilir. Yüzme ve tenis branşları için kesişen iki küme çizilir, birleşimin olasılığı 1'e eşitlenerek kesişim bölgesi bulunur.
Estimated Time:1m 30s
Question 11Question

Bir EE örnek uzayında tanımlı AA ve BB olayları için, AA olayının gerçekleşip BB olayının gerçekleşmeme olasılığı P(AB)=13P(A \cap B') = \frac{1}{3}, BB olayının gerçekleşip AA olayının gerçekleşmeme olasılığı P(BA)=14P(B \cap A') = \frac{1}{4} ve bu iki olaydan en az birinin gerçekleşme olasılığı P(AB)=35P(A \cup B) = \frac{3}{5} olarak verilmektedir.

Buna göre, hem AA hem de BB olayının birlikte gerçekleşme olasılığı olan P(AB)P(A \cap B) değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 160\frac{1}{60}

Answer

Hem AA hem de BB olayının birlikte gerçekleşme olasılığı 160\frac{1}{60}'tır.
İki olayın birleşim olasılığı, bu olayların kesişimi ile sadece birinin gerçekleşip diğerinin gerçekleşmediği fark olaylarının olasılıklarının toplamıdır. P(AB)=P(AB)+P(BA)+P(AB)P(A \cup B) = P(A \cap B') + P(B \cap A') + P(A \cap B) formülünde verilen değerleri yerine yazdığımızda 35=13+14+P(AB)\frac{3}{5} = \frac{1}{3} + \frac{1}{4} + P(A \cap B) denklemi elde edilir. Buradan 13+14=712\frac{1}{3} + \frac{1}{4} = \frac{7}{12} toplamı bulunup birleşim olasılığı olan 35\frac{3}{5}'ten çıkarıldığında P(AB)=160P(A \cap B) = \frac{1}{60} sonucuna ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Birleşim formülünü fark ve kesişim kümeleri cinsinden ifade etme
P(AB)=P(AB)+P(BA)+P(AB)P(A \cup B) = P(A \cap B') + P(B \cap A') + P(A \cap B)
İki olayın birleşimi; sadece ilk olayın gerçekleştiği, sadece ikinci olayın gerçekleştiği ve her ikisinin de gerçekleştiği ayrık bölgelerin toplamına eşittir.
2
Verilen olasılık değerlerini formülde yerine koyma
35=13+14+P(AB)\frac{3}{5} = \frac{1}{3} + \frac{1}{4} + P(A \cap B)
Soruda verilen P(AB)=13P(A \cap B') = \frac{1}{3}, P(BA)=14P(B \cap A') = \frac{1}{4} ve P(AB)=35P(A \cup B) = \frac{3}{5} değerlerini formüle yerleştirmek için.
3
Rasyonel sayıları toplama ve payda eşitleme
13+14=412+312=712\frac{1}{3} + \frac{1}{4} = \frac{4}{12} + \frac{3}{12} = \frac{7}{12} ve denklem 35=712+P(AB)\frac{3}{5} = \frac{7}{12} + P(A \cap B) halini alır.
Bilinmeyen kesişim olasılığını yalnız bırakmak amacıyla bilinen değerleri toplamak için.
4
P(AB)P(A \cap B) değerini bulmak için çıkarma işlemi yapma
P(AB)=35712=36603560=160P(A \cap B) = \frac{3}{5} - \frac{7}{12} = \frac{36}{60} - \frac{35}{60} = \frac{1}{60}
Denklemin her iki tarafından 712\frac{7}{12} çıkarıp paydaları 60'ta eşitleyerek kesi��im olasılığını hesaplamak için.

Key Concept

İki olayın birleşim olasılığı, bu olayların ayrık alt bölgelerinin olasılıklarının toplamına eşittir.

Hints

1
Birleşim kümesinin, kesişim kümesi ve fark kümelerinin birleşiminden oluştuğunu hatırlayın.
2
Venn şeması çizerek A fark B, B fark A ve A kesişim B bölgelerini yerleştirin. Bu üç bölgenin toplam olasılığı A birleşim B olasılığına eşit olacaktır.
3
3/5 = 1/3 + 1/4 + P(A kesişim B) denklemini kurun ve rasyonel sayılarda paydaları eşitleyerek bilinmeyeni çözün.

Practice More

Benzer bir soruda bağımsız olaylar verildiğinde kesişim olasılığının nasıl hesaplanacağını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Venn şeması üzerinde tüm olasılıkları ortak bir payda olan 60'a genişleterek düşünebilirsiniz: P(A fark B) = 20/60, P(B fark A) = 15/60 ve P(A birleşim B) = 36/60 olur. Birleşim bölgesi bu üç parçanın toplamı olduğundan, kesişim bölgesi 36/60 - (20/60 + 15/60) = 1/60 olarak kolayca bulunabilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 12Question
Bir EE örnek uzayında tanımlı AA ve BB olayları için,
P(A)=23P(A') = \frac{2}{3}
P(B)=12P(B) = \frac{1}{2}
P(AB)=14P(A' \cap B') = \frac{1}{4}
olduğu bilinmektedir.

Buna göre, AA ve BB olaylarının birlikte gerçekleşme olasılığı olan P(AB)P(A \cap B) değeri kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 112\frac{1}{12}

Answer

Bir bölü on iki
De Morgan kuralları kullanılarak birleşim olasılığı P(AB)=1P(AB)=34P(A \cup B) = 1 - P(A' \cap B') = \frac{3}{4} olarak bulunur. Tümleyen kuralından P(A)=1P(A)=13P(A) = 1 - P(A') = \frac{1}{3} elde edilir. Bu değerler genel birleşim formülü olan P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) içinde yerine yazılıp paydalar eşitlendiğinde birlikte gerçekleşme olasılığı bir bölü on iki olarak doğru bir şekilde hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
P(A)P(A) değerini bulmak için tümleyen özelliğini kullanın.
P(A)=1P(A)=123=13P(A) = 1 - P(A') = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}
Birleşim formülünde olayın kendisinin olasılığına ihtiyaç duyulmaktadır.
2
De Morgan kurallarını kullanarak P(AB)P(A \cup B) olasılığını elde edin.
P(AB)=P((AB))=1P(AB)P(AB)=114=34P(A' \cap B') = P((A \cup B)') = 1 - P(A \cup B) \Rightarrow P(A \cup B) = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}
İki olayın tümleyenlerinin kesişimi, bu olayların birleşiminin tümleyenine eşittir.
3
Olasılık birleşim formülünü yazıp bilinen değerleri yerine koyarak kesişim olasılığını hesaplayın.
P(AB)=P(A)+P(B)P(AB)34=13+12P(AB)P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) \Rightarrow \frac{3}{4} = \frac{1}{3} + \frac{1}{2} - P(A \cap B) paydalar 12'de eşitlendiğinde 912=412+612P(AB)P(AB)=112\frac{9}{12} = \frac{4}{12} + \frac{6}{12} - P(A \cap B) \Rightarrow P(A \cap B) = \frac{1}{12} bulunur.
İki olayın birleşim ve kesişim olasılıkları arasındaki temel ilişkiyi kurmak için bu formül gereklidir.

Key Concept

Tümleyen Olaylar, De Morgan Kuralları ve Olasılık Birleşim Formülü
Estimated Time:1m 30s
Olasılık Kavramı ve Özellikleri Practice Questions — ALES | Examkin