İdare Hukuku

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, görevinden istifa eden (çekilen) veya çekilmiş sayılan devlet memurlarının yeniden memurluğa alınabilmeleri için belirli sürelerin geçmesi gerekmektedir. Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde ilgili kişi "hiçbir surette" bir daha devlet memurluğuna alınamaz?

İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenler incelenirken, zarara yol açan olayın idarenin faaliyet alanı içinde mi yoksa dışında mı gerçekleştiği belirleyici bir ölçüttür.

Buna göre; idarenin yürüttüğü kamu hizmeti sırasında meydana gelen, idareye tamamen dıştan bir müdahale olmayıp idarenin kendi araç, gereç veya personel faaliyetinin bünyesinde (içsel) gerçekleşen, ancak önceden öngörülemeyen ve engellenemeyen olaylara ne ad verilir?

İdare hukukunda "merkezden yönetim" ilkesinin bir sonucu olarak taşra teşkilatı, başkent teşkilatının hiyerarşik denetimi altında faaliyet gösterir. Bu yapıda, taşra birimlerinin karar organları ile mahalli idarelerin (yerel yönetimlerin) karar organları hukuki statü, oluşum ve denetim usulleri bakımından temel farklılıklar barındırır.

Buna göre; merkezi yönetimin taşra teşkilatı içerisinde yer alan, üyelerinin tamamı atanmış bürokratlardan oluşan ve aldığı kararlar üzerinde valinin "idari vesayet" değil, "hiyerarşi" yetkisini kullandığı kurul aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukuku, gelişimini büyük ölçüde Danıştay ve diğer idari yargı organlarının kararlarıyla şekillendirmiş, kuralları çeşitli mevzuatlara dağılmış dinamik bir hukuk dalıdır. Bu hukuk dalının yapısal özellikleri ve gelişim süreci göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında, devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan ve merkezi hiyerarşiye tabi olan "taşra birimleri" ile kendi kamu tüzel kişiliğine sahip olan "mahalli idare organları" yapısal olarak birbirinden farklıdır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin taşra teşkilatı birimleri arasında gösterilemez?

İdari teşkilat yapısı içerisinde devlet tüzel kişiliğini temsil eden ve kamu hizmetlerinin Ankara dışındaki birimlerde, merkezin hiyerarşik denetimi altında yürütülmesini sağlayan yapıya "taşra teşkilatı" denir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin (merkezi idarenin) "taşra teşkilatı" içerisinde yer alan birim veya organlardan biri değildir?

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari teşkilat yapısında "merkezi yönetim" (merkezden yönetim), devlet tüzel kişiliğini temsil eden ve başkentteki kararların taşraya yayılmasını sağlayan bir bütündür. Bu yapı Başkent ve Taşra Teşkilatı olmak üzere iki ana kısımdan oluşur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi merkezi yönetimin "taşra teşkilatı" içerisinde yer alan birimlerden biri değildir?

Bir belediyenin, şehir trafiğini düzenlemek amacıyla yürüttüğü ve tamamen hukuka uygun olan yeni yol projesi sonucunda, bir vatandaşın ticari işletmesinin girişi kalıcı olarak kapanmış ve işletme diğer çevre mülklerin aksine ciddi bir değer kaybına uğramıştır. İdarenin herhangi bir hizmet kusuru bulunmamasına rağmen, kamu yararı uğruna bu vatandaşın katlanmak zorunda kaldığı özel ve olağan dışı zararın tazmin edilmesi gerektiğini savunan kusursuz sorumluluk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukuku; Medeni Hukuk veya Türk Borçlar Hukuku gibi kuralları tek bir temel metinde (kod kanun) toplanmış bir alan değildir. Bu hukuk dalının 'tedvin edilmemiş' (dağınık) ve 'statüsel' bir yapıya sahip olması, onu özel hukuk dallarından ayıran en temel metodolojik farklardır. Bu farklar, hem kuralların oluşumunu hem de idare ile birey arasındaki hukuki ilişkinin niteliğini doğrudan etkiler.

Buna göre, idare hukukunun metodolojik özellikleri ve bu özelliklerin sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak görev yapan bir devlet memuru, işlemiş olduğu disipline aykırı bir fiil nedeniyle yetkili disiplin amiri tarafından "Uyarma" cezası ile tecziye edilmiştir. Bu memurun söz konusu disiplin cezasına karşı başvurabileceği yollar ve yargısal denetim süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$657$ sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun $3$. maddesinde, devlet memurluğu sisteminin üzerine inşa edildiği ve memurluk mesleğinin temelini oluşturan üç ana ilke belirlenmiştir. Bu ilkeler; memurların görevlerine göre ayrılmasını, meslekte ilerlemesini ve göreve alınırken sadece yeteneğin esas alınmasını hedefler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $657$ sayılı Kanun'da sayılan bu "temel ilkeler"den biridir?

Özel hukukta kişiler, 'irade serbestisi' ilkesi çerçevesinde karşılıklı rıza ile sözleşmeler kurarak hak ve borçlarını kendileri belirleyebilirler. Ancak idare hukukunda bireyin idare ile olan ilişkisi (örneğin bir kişinin memuriyete atanması veya bir öğrencinin üniversiteye kaydolması), tarafların karşılıklı pazarlığına değil, kanun ve yönetmeliklerle önceden düzenlenmiş genel kurallara dayanır. Kişi, bu kuralların oluşturduğu hazır bir hukuki duruma dahil olur.

İdare hukukunun bu özelliği aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

İdarenin; savaş, seferberlik veya büyük afetler gibi olağanüstü durumlarda kamu yararının gerektirdiği hallerde, özel mülkiyette bulunan taşınır (menkul) mallara el atması veya taşınmaz malların sadece kullanım hakkını elde etmesi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

İdare hukukunun bağımsız bir hukuk dalı olarak ortaya çıkışı ve gelişimi, onu Medeni Hukuk veya Borçlar Hukuku gibi geleneksel özel hukuk dallarından ayıran belirli metodolojik ve yapısal özelliklere dayanmaktadır. Bu özelliklerin idari işlemler ve uyuşmazlıklar üzerindeki etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi idare hukukunun niteliğine dair yanlış bir değerlendirmedir?

$1982$ Anayasası'nın $127$. maddesi uyarınca merkezi yönetim, mahalli idareler üzerinde idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde "idari vesayet" yetkisine sahiptir. Bu yetki kapsamında merkezi yönetimin (bakanlık, valilik vb.) mahalli idare birimleri üzerindeki denetim gücüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

1982 Anayasası'na göre; devlet ve kamu tüzel kişilerinin, kamu yararının gerektirdiği hallerde, gerçek karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamına veya bir kısmına kanunla gösterilen esas ve usullere göre el koyması işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kamu araştırma laboratuvarında yürütülen yüksek riskli biyolojik deneyler sırasında, tesisin tüm periyodik bakımları eksiksiz yapılmış olmasına rağmen, havalandırma sistemindeki öngörülemeyen ve idarenin iç işleyişinden kaynaklanan bir metal yorgunluğu nedeniyle sızıntı meydana gelmiş ve çevre sakinleri maddi zarara uğramıştır. Yapılan incelemede idarenin organizasyonunda veya personelinde herhangi bir ihmal (kusur) bulunmadığı kesinleşmiştir. Bu olayda idarenin hukuki sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İdare, kamu yararı amacıyla bir bölgede gerçekleştirdiği yol genişletme çalışmaları sırasında, usulüne uygun ve kusursuz bir şekilde faaliyetlerini yürütmüştür. Ancak bu faaliyet sonucunda, yol kenarında bulunan bir parselin ana yolla olan bağlantısı kalıcı olarak kesilmiş ve taşınmazın değeri aşırı derecede düşerek ticari kullanımı imkansız hale gelmiştir. İdarenin eyleminde herhangi bir teknik hata veya ihmal tespit edilememiştir.

Bu olayla ilgili idarenin hukuki sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında, idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kullanılan denetim yollarından hiyerarşi; aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki üstün, astın işlemleri üzerindeki yetkisini ifade ederken; idari vesayet, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşlarının işlemleri üzerindeki sınırlı denetim yetkisini ifade eder.

Buna göre, aşağıda verilen makamlar arası denetim ilişkilerinden hangisi "idari vesayet" niteliği taşımaktadır?

İdare hukukunun "taze" bir hukuk dalı olması ve kurallarının büyük ölçüde mahkeme içtihatlarıyla gelişmesi, bu hukuk dalının sistematiğini ve mevzuat yapısını doğrudan etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu sistematiğin bir sonucu olarak ortaya çıkan ve idare hukukunu Medeni Hukuk gibi diğer temel hukuk dallarından ayıran yapısal bir özelliktir?